[1] Ở đền thờ Thần đạo, trước khi cầu nguyện thì người ta vỗ tay thành tiếng. (Các chú thích trong sách là của người dịch hoặc ban biên tập tiếng Việt)
[2] Paul Jackson Pollock (1912-1956), họa sĩ Mỹ, được biết đến nhiều vì kĩ thuật vẽ vẩy màu.
[3] (Tiếng La tinh) Hãy nhớ rằng ngươi sẽ phải chết. Lời nhắc nhở về kết cục tất yếu của con người.
[4] Scopophobia/Scoptophobia/Ophthalmophobia. Một chứng rối loạn lo âu, bứt rứt hoặc sợ hãi khi bị người khác nhìn.
[5] (1875-1962), nhà dân tộc học.
[6] Betobetosan. Yêu quái có miệng ngoác đến mang tai, thân hình trong suốt trừ đôi chân đi guốc là hiện hình. Tên nó mô phỏng tiếng guốc gỗ.
[7] Hitotsume Kozo. Yêu quái mang hình dáng đứa trẻ trọc đầu với một con mắt giữa trán.
[8] Daidarabotchi. Yêu quái khổng lồ, khi ngủ trông như dãy núi. Theo truyền thuyết, dấu chân của nó đã tạo ra vô số ao hồ trên khắp đất Nhật.
[9] (1922-2015), nhà sử học, tác giả truyện tranh.
[10] (1840-1916), họa sĩ Pháp.
[11] Tengyo no Ran. Cuộc nổi dậy ngắn ngủi chống triều đình nổ ra ở Nhật thời Thiên Khánh (938-947).
[12] Sugidama. Quả bóng làm từ nhánh cây tuyết tùng. Theo truyền thống, nó thường được treo dưới mái hiên của xưởng rượu sake.
[13] Miko. Thiếu nữ phục vụ trong đền thờ Thần đạo.
[14] Compact car.
[15] Kuchisake-onna. Yêu quái hiện đại, một ác nữ đeo mặt nạ trong truyền thuyết đô thị Nhật Bản. Khi túm được nạn nhân, cô ta hỏi họ xem mình có đẹp không. Ai trả lời “Không” sẽ bị giết ngay. Ai trả lời “Có” sẽ được cô ta mở mặt nạ cho xem cái miệng rách, rồi bị rạch miệng và cũng bị giết nốt.
[16] Jinmenken. Con chó có bộ mặt người, hay xuất hiện trên đường cao tốc và chạy đua với xe. Đôi khi cũng nói được nhưng lại bảo người ta là xin để cho nó yên.
[17] Tử: chết. Lai: đến. Sơn: núi. Bởi thế, cái tên đầy đủ và có tác dụng ếm nguyền là “Shiraisan”, chứ không phải “Shirai” như Mizuki từng suy đoán ở trang 71. Sở dĩ Mizuki không nghĩ ra -san chính là một phần tên của con ma, vì -san ngoài nghĩa “núi”, thì còn một chức năng thông dụng hơn, là hậu tố đi kèm tên người (tương đương Ông/Bà/Anh/Chị/Cô...).
[18] Mizorogi băn khoăn là bởi, chữ Hán trong tiếng Nhật thường có nhiều cách đọc. Ông vốn không biết con ma tên là Shiraisan, vì Mibu chưa hề đả động một lần nào, đúng với logic bà không thể nhớ tên người. Và khi đã đọc đúng tên, ông bắt đầu trúng lời nguyền.
[19] Cho thấy ở Sogen tồn tại hai tầng thế giới. Một là cộng đồng phàm nhân, hai là không gian tâm linh trong sương mù, với bến nước và đôi thuyền đóng vai trò giao dịch giữa thầy cúng và thần núi, chuyên chở lễ vật/cầu nguyện và lời chấp thuận. Người đặt cái tên Sogen cho vùng đất này, có lẽ là các thầy cúng, vốn có khả năng thấu thị cả hai thế giới.
