Tôi cố nhìn thấu thành phố này qua đôi mắt anh. Chỉ mười năm thôi nhưng London đã thay đổi. Liệu anh có nhận ra nó đã từng bước phát triển trong mười năm trở lại đây? Anh có thấy những bốt điện thoại dần vắng bóng và những cửa hàng thực phẩm tăng đến chóng mặt? Còn những người đi bộ cắm cúi với sợi dây trắng nối từ túi lên tai thì sao? Rồi cả những biển báo màu đỏ trên đường chỉ lối cho chúng ta vào và dẫn chúng ta thoát khỏi khu vực đông nghịt người? Tôi khao khát muốn biết anh đang nghĩ gì. Thế nhưng đôi mắt anh vẫn dán chặt vào mấy chiếc lá và vỏ sung dâu kẹp dưới cần gạt nước. Dù anh chưa bao giờ trò chuyện sôi nổi, nhưng sự im lặng này cũng khiến người ta nản lòng.
Alice ngồi ở ghế sau đang lanh lảnh độc thoại, nó nói hết cả phần của ba người chúng tôi. Con bé vừa có một chuyến đi từ phía Đông Nam London về nhà chúng tôi ở bờ biển Suffolk, một năm bốn lần, năm nào cũng vậy. Con bé thích về nhà bằng cách đi xuyên qua thành phố, thích nhích từng chút trên những con đường bụi bẩn hơn là đi chầm chậm trên xa lộ dành riêng cho ô tô. Tôi luôn dành tuyến đường này như một phần thưởng đặc biệt, khi con bé cư xử ngoan ngoãn trong suốt chuyến đi hoặc khi nó và Rex khó nói lời tạm biệt. Đôi lúc cần suy nghĩ, tôi lại lái xe qua thành phố. Và tôi biết rằng Alice sẽ vẫn gí mũi vào cửa kính khi chiếc xe chậm rãi đi từ ngoại ô vào nội thành rồi quay về ngoại ô. Con bé thường hỏi xem người ta đang bán gì hoặc những tòa nhà kia là gì, thay vì thắc mắc tại sao bố lại ở xa đến thế.
Nhưng chiều nay chúng tôi đi đường vòng không phải vì Alice đòi. Khi chúng tôi đi chầm chậm qua đường Holloway - đoạn đường yêu thích nhất của Alice, sự chú tâm của con bé lại gói gọn trong xe. Có vẻ như nó chẳng để ý đến việc bị chuyển chỗ từ ghế trước ra ghế sau, phớt lờ anh thợ cắt tóc người Caribe mà nó hay vẫy chào và quên luôn cả tòa nhà đại học hiện đại, sặc mùi kim khí đang xây dở với những tấm kính cửa xanh lam bóng loáng. Thậm chí chúng tôi còn bỏ qua tiệm bán điện thoại bụi bặm - nơi luôn cuốn hút con bé một cách kỳ lạ - mà không tranh luận khi nào thì nó đủ lớn để được phép có một chiếc di động riêng. Lúc chúng tôi dừng đèn đỏ, Alice ấn khóa “tách” một tiếng, vừa cười khúc khích vừa tuột khỏi dây an toàn, rồi chen vào khoảng giữa ghế lái và ghế khách. Những ngón tay mảnh khảnh của con bé luồn vào tóc Rex, vần vò, xoa đầu như đang gội đầu cho anh, làm lộ ra những sợi bạc mọc quanh tai và thái dương. Alice liên tục hỏi hết câu này đến câu khác, chẳng kịp cho người ta trả lời.
“Tuần sau quay lại trường rồi, bố đưa con đi nhé? Bố sẽ lái xe của mẹ chứ? Hay là mình đi cả hai nhỉ? Bố mẹ Lara có đến hai cái xe mà cậu ấy vẫn đi bộ đi học. Bố có nghĩ là... Ôi trời ơi, bây giờ bố có thể đi bơi nữa đấy! Bố giỏi kiểu bơi nào nhất? Con thì giỏi bơi sải. Bố dẫn con đi bơi được không?”
“Bố sẽ làm mọi thứ con muốn.” Rex nói. Alice hôn lên tóc anh. Con bé quỳ gối lên trước, một khuỷu tay chống vào cần số, khuỷu kia khua cả vào đầu tôi khi tôi đang cố vượt qua khu Archway lắt léo. Tôi quát con bé dù đã tự nhủ rằng hôm nay sẽ không làm thế. Con bé lờ đi lời trách mắng của tôi. Tôi rẽ trái để đi ra đường Great North. Rex vắt chân lên, khoanh tay và ngồi nhích tới nhích lui trên ghế. Anh biết tôi đang đi đâu. Có khi anh còn mong chờ điều đó.
Đường Archway vắng vẻ khác thường, chỉ có ba chúng tôi chậm rãi đi dưới cây cầu trong ráng chiều trải dài tàn tạ. Đã chục năm rồi mà những người sống xung quanh vẫn giữ thói trưởng giả như hồi chúng tôi còn sống ở đây. Chúng tôi đi qua một tiệm quần áo trẻ em thiết kế, nơi trước kia là cửa hàng thiện nguyện. Cái quán nhỏ thường bán cho chúng tôi hai chai rượu vang cáu bẩn chỉ với năm bảng, đôi khi đến mua mở hàng buổi sáng còn được hẳn ba chai, bây giờ đã nâng cấp thành cửa hàng buôn rượu vang. Các quán rượu, nhà hàng cũng trở nên rộng rãi và sạch đẹp hơn những gì tôi nhớ được, cửa kính nhiều lên, còn cửa xếp sắt giảm đi trông thấy. Nhưng Archway thì vẫn thế, tôi nghĩ vậy khi phải lạng lách để tránh những mảnh thủy tinh vỡ ra từ tấm kính nhà chờ xe buýt khiến chúng văng ra đường như những viên đá lạnh.
Dù chúng tôi đã không sống ở đây hơn mười năm nay, nhưng tôi vẫn nhớ đường, vẫn ước đoán được vị trí của những cột đèn, sang số đúng lúc mà không cần nghĩ ngợi. Có nhắm mắt tôi cũng làm được. Trong một giây liều lĩnh, tôi muốn một lần thử nhắm mắt lại, mà vẫn bẻ tay lái thành đường cong chuẩn xác. Nhưng tôi vẫn ngoặt sang hẻm Queenswood với đôi mắt mở to không chớp. Sự ồn ào của thành phố bị bỏ lại phía sau khi chúng tôi đi sâu vào cánh rừng rậm cách biệt, nơi có những cây cổ thụ chặn tiếng ồn ào từ nơi phố thị và những căn nhà thấp thoáng đang chiếm giữ cho riêng mình một thế giới xanh thẳm, một thế giới được đổi bằng đống tiền nhiều như lá rụng trong rừng. Tôi cẩn thận lái qua những chiếc xe đắt tiền, gương chiếu hậu của chúng được gập sát vào thân xe, để phòng trường hợp có ai không quen đi đường này mà lại phóng ẩu chẳng may va phải. Nhưng tôi thuộc con đường này hơn bất cứ con đường nào khác, hơn cả nơi tôi lớn lên hay nơi tôi đang sống. Nơi này chất chứa biết bao kỷ niệm và cả những cơn ác mộng trong đời. Tôi biết rõ từng tường gạch cổ kính, từng ổ gà trên đường, cả từng cột đèn. Tòa nhà được xây từ khoảng năm 1860 với khu vườn có tường bao theo phong cách Y được ốp đá hoa cương, những người sống ở những năm 1960 có tầm nhìn xa tới nỗi đến bây giờ nó vẫn không lạc hậu. Những tòa biệt thự kiểu Victoria trang nghiêm mang sắc màu thanh nhã của lâu đài cổ tích. Cửa sổ của chúng như những con mắt đang mở trừng trừng nhìn xuống những người bên dưới.
Trước lúc con đường nhường chỗ cho cây cối, tôi cố không nhìn về căn nhà cuối phố - nơi đã xảy ra mọi chuyện. Tôi tập trung nhìn đường khi đường hầm rậm lá nuốt chửng lấy chiếc xe và khi căn nhà đã lùi về phía sau, tôi mới chịu dừng xe lại. Tôi nói với Alice rằng bố mẹ cần nghỉ ngơi một lúc. Con bé nhào ra khỏi xe rồi nhảy chân sáo vào rừng cây, bộ đồ thể thao của nó giống tia chớp màu hồng lướt qua những nhánh cây gần như trụi lá. Cái đèn đỏ dưới đế giày của Alice trông như đôi mắt bé xinh nhấp nháy với chúng tôi.
“Đừng đi xa quá đấy!” Tôi gọi với theo. Chúng tôi nhìn con bé lê chân qua thảm lá rụng, nguệch ngoạc vẽ chữ bằng ngón chân, làm gấu quần nhuốm bẩn bám đầy những mảnh vỏ cây ẩm ướt và lá mục. Alice không hay biết chỗ chơi của nó bắt đầu đi xa khỏi giới hạn cho phép.
Rex lên tiếng trước. “Mọi chuyện đã ổn rồi, anh nghĩ thế.” Anh đi vòng qua chiếc xe để mở cửa cho tôi. Tôi bước ra ngoài và chĩa chìa khóa về phía chiếc xe, tiếng khóa kêu “bíp bíp”. Rex nhướn mày, “Xịn quá nhỉ!”, anh nói rồi lấy chiếc khóa từ tay tôi, xem xét kỹ lưỡng như thể bên trong chứa đầy điệu nhạc vui nhộn vậy. Tôi nhắm mắt để hồi tưởng và khi mở mắt ra, nơi đó đây rồi, chính là nơi chúng tôi đã ra đi - tôi nghĩ - mà thực tế thì nó có thể biến đi đâu được chứ? Tòa nhà bốn tầng ấy không bị vây bởi xe cộ hay những khối bê tông, mà nằm giữa những cây chanh, tiêu huyền, cáng lò và sồi. Kiểu nửa trát vữa nửa xây bằng gạch xám này lẽ ra phải thuộc về mấy tòa nhà nằm trên đầu dốc ở Islington hoặc Hackney. Nhưng phi lý thay, nó luôn hiện diện ở bìa rừng một cách kỳ diệu. Dĩ nhiên tòa nhà cũng đã thay đổi, nhìn thoáng đãng và có hơi thở thành thị hơn, bởi bây giờ người ta đã dọn sạch những dây thường xuân phủ kín bờ tường, bao lấy một nửa mặt trước tòa nhà, mà cứ hè đến là len lỏi chui qua cửa sổ. Lớp vữa stucco màu kem như tỏa sáng, không có lấy một vết sứt sẹo hay kẽ nứt trên tường. Trông thật vô tội. Cũng giống như tôi.
Cửa trước sơn đen bong tróc đã được thay bằng lớp sơn màu xanh ngọc láng lẫy, không tì vết, còn tay nắm cửa hình đầu sư tử vàng sáng bóng cả lên. Cầu thang trước cửa nhà ngày trước là cái bẫy chết người với những bụi cỏ dại cứng đầu mọc lan ra khỏi chậu đất nung nứt vỡ, những đôi giày trượt cọc cạch, những chai rượu vang cạn đáy và những tờ báo địa phương chẳng ai thèm đọc, giờ đã được tu sửa lại. Ở cửa trang hoàng hai cây nguyệt quế thân uốn xoắn, đặt đối xứng một cách hoàn hảo. Sáu thùng rác tái chế được xếp ngay ngắn và kín đáo đằng sau cây hoa mộc lan trong vườn trước nhà. Thay cho dây chuông không hoạt động là sáu cái máy con ve. Lần đầu tiên tôi tới đây, tôi đã phải mất mười phút để tìm một cái chuông có ghi riêng tên từng người. Tôi thậm chí chưa từng nghĩ những người ở độ tuổi của tôi lại được sống trong tòa nhà lớn thế này, chứ đừng nói là mỗi người sở hữu một căn trong đó.
Tôi chẳng cần đến gần để xem bên trong tòa nhà đã đổi thay thế nào, không cần nhìn qua những ô cửa sổ trắng kia tôi cũng biết chính xác bên trong ra sao: sàn nhà trải thảm đan bằng xơ dừa hoặc sợi xizan, bởi ngay cả thợ tài giỏi nhất cũng phải bó tay trước những tấm ván sàn mòn vẹt đến không chữa nổi. Đại sảnh mang hai màu đen trắng được tân trang lại, chủ yếu là vì nó sẽ ảnh hưởng đến giá nhà. Hồi chúng tôi sống ở đây thì điều kiện đã tồi tệ lắm rồi, sau đó, một vết nhơ kinh khủng xảy đến...
Tường nhà sơn trắng ngà, những chiếc ti vi màn hình phẳng được gắn lên tường, căn bếp thay hết bằng thép không gỉ, phòng ngủ trắng toát với phòng tắm riêng lắp kính mờ. Sau khi cảnh sát và giới báo chí rời đi chưa lâu, tòa nhà đã bị bán. Việc tu sửa diễn ra ngay khi dải dây phân cách màu vàng được gỡ xuống và đám quay phim, ký giả rời đi hết. Lúc ấy, những tay kinh doanh bất động sản bắt đầu tụ họp tại đây. Tôi thường hình dung những gã đóng bộ Âu phục, giẫm lên đống cốc giấy, cốc nhựa mà đám ký giả vứt lại, không thèm ngó ngàng đến lịch sử rùng rợn của tòa nhà. Con mắt họ chỉ thấy cơ hội hiếm có: đó là bán một tòa nhà cần được chuyển nhượng kín đáo, lại nằm ở khu nhiều kẻ thèm muốn, chỉ xếp sau khu tàu điện ngầm và tương đương với khu Queen's Wood cổ kính.
Phản ứng cơ thể mãnh liệt mà tôi hơi mong chờ, đó là ngất hoặc bất tỉnh nhân sự, thậm chí nôn mửa... cuối cùng lại không đến. Rex vẫn bình tĩnh, khó đoán. Anh mới là người nhớ nơi này nhất, cũng là người ghê tởm nó nhất. Đây là căn nhà anh đã sống suốt hai mươi tư năm, còn tôi mới chỉ ở một mùa hè.
Alice phá vỡ dòng hồi tưởng, chẳng biết con bé leo lên cây từ bao giờ mà nhảy một cú từ độ cao 5 feet 3* như thế. Chơi chán rồi, con bé xin phép Rex cho uống một lon Coca vì nó biết tôi sẽ nói “không”. Tôi nhún vai và để anh quyết định. Tối nay, chúng tôi sẽ bàn bạc vài vấn đề xung quanh việc nuôi dạy Alice trước khi con bé hư đến mức không thể cứu vãn. Nhưng lúc này, tôi để Rex diễn tròn vai một người cha nuông chiều con. Để hôm nay trôi qua không chút tổn thương.
* 1 foot (số nhiều: feet) ~ 0,3048 mét.
Con bé có được đồ uống mà nó muốn, nhưng không phải mua ở sạp hàng cạnh ga Highgate, tôi chắc rằng sạp đó vẫn là của gia đình ngày trước. Có thể họ không nhận ra tôi, nhưng tất nhiên là vẫn nhớ Rex. Họ đã bán cả đống báo in hình anh trên trang nhất. Bởi vậy, chúng tôi lái xe lên đường Muswell Hill, sau đó tôi để Rex và Alice ra khỏi xe và mua ở một quán lạ. Tôi đã đến đây bao giờ chưa nhỉ? Rau quả chất đống trước cửa hàng, lớp vỏ khô héo và đám lá héo úa kiên trì hấp thụ làn khói phả ra từ ống xả xe, chúng chẳng gợi chút ký ức nào. Rex và Alice vào đó được một lúc và khi con bé xuất hiện với khuôn mặt đỏ bừng, xòe tay ra với tôi, thì tôi mới nhận ra mình quên chưa đưa tiền cho Rex.
Trước khi chúng tôi tới đường vành đai phía Bắc - con đường nối liền một mảnh London xưa cũ trong Rex với nhà mới của anh, Alice lại trượt khỏi dây an toàn, nằm vắt qua ghế, giơ chân khua khoắng trên không, hát một mình rồi làm Coca đổ đầy ra quần áo và ghế.
Mười năm trôi qua, tôi nhớ một lần chúng tôi cũng rong chơi như thế này Hôm đó là ngày thẻ tín dụng của Rex được gửi tới, chúng tôi ăn mừng bằng cách lái xe đến siêu thị, vơ vét đồ ăn thức uống đến mức nhét chật cứng chiếc xe Fiat nhỏ của tôi. Rex ngồi cạnh tôi sau khi đánh vật với cái cửa nóc xe, trong khi đó Biba chiếm hết chỗ ở ghế sau nên Guy chẳng thể đi cùng chúng tôi được. Biba chìa tay qua cửa bên trái, ve vẩy một điếu thuốc, chân thò ra cửa bên phải những mong giải tỏa cơn nóng trong vô vọng. Lúc này, tôi cảm nhận cái nóng dấp dính của mùa hè. Tôi nhớ đến những nốt rôm sảy và khi mồ hôi làm chi áo thun tím rẻ tiền phai màu lên da, nhìn như bị bầm tím khắp người. Tôi nhớ cả lúc mồ hôi làm một lọn tóc quăn rủ xuống ngay giữa trán Rex, trông y chang Superman. Đến giờ tôi vẫn mường tượng ra mấy vệt cháy nắng đan chéo trên lưng Biba. Một cái chân màu hồng bỗng chen giữa tôi và gương chiếu hậu.
“Cài dây an toàn vào, Alice.” Tôi nói. Con bé khua chân lên trên, in vào nóc xe màu xanh xám một dấu giày dính mầu lá mục. Nó đang thử thách sức chịu đựng của tôi còn tôi chịu không nổi. “Mẹ nói nghe không, cài cái dây an toàn chết tiệt ấy vào, Alice!” Nhưng hình như tôi đã nói điều gì khác nữa. Rex nhìn tôi bằng ánh mắt ghê sợ. Còn Alice, là đứa trẻ luôn hứng thú với những bộ phim gay cấn hơn những lời mắng mỏ của tôi, đột nhiên im lặng và ngồi ngoan ngoãn. “Em gọi con bé là gì?” Rex hỏi, cùng lúc đó Alice cũng hỏi, “Biba là ai ạ?”
