Khi so sánh thời cổ với thời lịch sử (thời mới hoặc thời hiện tại) - con người dù né tránh đến đâu vẫn không thể bỏ qua một số trường hợp nhất định cần xem xét. Tiến hành những so sánh này dễ dẫn đến nhiều sự chỉ trích, phê phán. Và những sự so sánh này vang lên như thể một bản án chống lại nhân loại thời lịch sử.

Tất nhiên không có chuyện này xảy ra. Ở đây, nhân loại lịch sử không đóng vai trò như một giá trị nhiều-ít mà chỉ như một nền tảng quen thuộc, từ đó có thể phác họa lại một cộng đồng cổ. Và như vậy so sánh không phải là sự đánh giá mà là một quan niệm phương pháp luận. Bởi con người của thời hiện đại không thể hiểu nổi khi ta bảo: nhân loại cổ sống trong đẳng cấp, và phân tích đẳng cấp cùng sự giải thích các tương đồng không cần đến các so sánh.

Tình thế sẽ khác ngay, nếu ta bắt đầu bằng việc trình bày các nền tảng của cộng đồng người thời hiện đại; Khoa học xã hội - hay khoa học tự nhiên trên nền tảng duy vật chỉ ra mọi cội nguồn, các nỗ lực thực thi pháp luật, chính trị mà ngay lập tức ta sẽ nhận ra tất cả những điều này nằm trên một nền tảng duy nhất: nền tảng thiên nhiên.

Sau đó, sau khi thử phác họa vài nét về cộng đồng được xây dựng trên nền tảng thiên nhiên và kẻ vạch phân chia, ta sẽ thấy: nền tảng của cộng đồng cổ không phải là thiên nhiên mà là đẳng cấp tinh thần.

Con người thời hiện đại sống giữa những môi trường hiện nay không hình dung nổi: từng có các cộng đồng mà trật tự sống của nó khác hẳn thời hiện đại. Họ cần hiểu về bản chất của đẳng cấp, thậm chí cả điều này nữa: một xã hội xây dựng từ đẳng cấp cao hơn hẳn so với một xã hội xây dựng từ thiên nhiên.

Cộng đồng thời hiện đại thường chia ra thành các giai cấp. Các giai cấp: nông dân, công nhân, thủ công, thị dân, tầng lớp trí thức trung lưu, tầng lớp bàn giấy hành chính tiền tệ: tầng lớp thống trị. Các giai cấp, tầng lớp này không có các trật tự giá trị tinh thần của chúng. Sự phân chia, như họ nói hình thành từ thiên nhiên, nên tất nhiên.

Trật tự sống của thiên nhiên vật chất mà con người hiện đại đang theo và cho là hợp lí, rất phù hợp với họ. Bằng sự phân chia giai cấp này con người hiện đại thừa nhận trật tự của thiên nhiên cao hơn bản thân họ, và thừa nhận ngầm định luật của thiên nhiên, rằng thứ tự và các mức độ giá trị luôn do kẻ mạnh hơn quyết định.

Chừng nào giai cấp thượng lưu mạnh hơn, nó là giai cấp thống trị; nếu thị dân mạnh hơn, lúc đó thị dân thống trị; nếu nông dân hoặc công nhân mạnh hơn, lúc đó họ là kẻ thống trị. Kẻ mạnh hơn đôi khi đồng loạt chỉ là số đông hơn. Đây là một cộng đồng được xây dựng trên trật tự của thiên nhiên.

Nguồn gốc của cộng đồng đẳng cấp không đi từ dưới lên, trật tự của nó không được xây dựng từ dưới lên, và sự sống của nó không lập ra từ thiên nhiên vật chất. Cộng đồng đẳng cấp không xây dựng trên các giá trị vũ trụ và siêu hình học, trên các hiện thực tinh thần cao hơn đứng bên ngoài con người, mà phụ thuộc vào những nhân tố ấy và phân chia ra một cách phù hợp.

Cộng đồng không có nền tảng mà có điều kiện của nó, và cái ở dưới là thứ không quan trọng, mà quan trọng là cái ở trên, là cái cộng đồng phụ thuộc vào và thể hiện ra. Sự dạy dỗ của siêu hình học cổ nói về các giá trị. Các biểu tượng độc lập mang tính chất tinh thần của các giá trị chính là các con số. Bởi vậy nếu ai hỏi, cộng đồng cổ xây dựng trên trật tự như thế nào, nếu muốn trả lời một cách chính xác, cần nói: xây dựng trên trật tự của các con số.

Pythagoras và Orpheus cũng như giới tăng lữ đã nhập định của Ai Cập đều thừa nhận quan điểm này. Nền tảng của cộng đồng Iran có mười amsaspand, giống như mười szefiroth của cộng đồng Palestine và mười pradzsapati của cộng đồng Do Thái. Nhưng điều đó không có nghĩa con số cơ sở của cộng đồng là con số mười.

Con số Mười là hình ảnh của Toàn Bộ-Tất cả-Toàn Vẹn. Lời tuyên bố vật chất của dấu hiệu này là thế gian. Còn lời tuyên bố con người của thế gian là cộng đồng. Con số nền tảng của cộng đồng là Ba: Toàn Bộ, con số Bốn: Toàn Vẹn, con số Bảy: Tạo Hóa và con số Mười: Tất Cả. Nhưng trong cộng đồng có tất cả các con số và đều tồn tại. Và vẫn còn, vẫn tồn tại một cách tất nhiên như trong hình dạng của con số đầu tiên: ý tưởng.

Theo Platon nền tảng của cộng đồng là ý tưởng, và cộng đồng không là gì khác ngoài sự ứng dụng của các ý tưởng. Tâm lí học, nhân chủng học, siêu hình học, chiêm tinh học, hình học, thuật giả kim là sự ứng dụng sự sống trong bản chất của các ý tưởng này, trên các lĩnh vực khác nhau.

Các bản chất cơ bản duy trì đặc tính của chúng trong tất cả mọi lĩnh vực. Bởi vậy có sự tương đồng giữa các khác biệt của sự sống. Có sự tương đồng giữa tâm lí học và khoa học xã hội, giữa chiêm tinh học và thuật giả kim. Siêu hình học gọi nó là szattva - là sự cân bằng, sự yên bình đứng cao hơn các dục vọng; Szattva trong linh hồn là tính Bồ tát, mức độ cao nhất của tri thức người; szattva là vàng trong các kim loại, là Mặt Trời trong các hành tinh, là đẳng cấp tinh thần trong cộng đồng: là Brahmann.

Siêu hình học gọi radzsasz là hoạt động say mê, là chất lượng không dẫn đến điều khác của sự sống. Radzsasz phù hợp với cái Tôi, là lưu huỳnh trong các kim loại của thuật giả kim; là sao Hỏa trong các tinh tú, là người cầm đầu trong cộng đồng, là đẳng cấp chiến đấu, hoạt động: là ksatrija.

Bản chất thế gian của các đẳng cấp phù hợp với: các vòng quay sự sống, thế giới khí tinh thần và các kim loại. Đẳng cấp thực chất đã từng mang tính chất hệ thống phân cấp, nhưng khi nó đánh mất các mối quan hệ siêu hình học, mối quan hệ với các vòng quay sự sống chấm dứt, và vì thế sự tương đồng bị mờ nhạt đi.

Giờ đây đẳng cấp nổi lên như thể mang tính chất thiên nhiên. Người ta lầm lẫn tưởng rằng sự phân chia giai cấp thời hiện đại nằm trên nền tảng của thiên nhiên và lớn mạnh lên từ thiên nhiên. Trong nhiều phương diện, sự phân chia giai cấp thời hiện đại không là gì khác ngoài một hệ thống phân chia cấp độ, nhưng không ai còn nhớ đến các mức độ giá trị thực chất của chúng.

2.

Trong cộng đồng đẳng cấp quan trọng không phải nền tảng, mà là hình ảnh cổ, là sự thể hiện của hình ảnh cổ. Hình ảnh cổ và ý tưởng mà tượng trưng của chúng là con số, thể hiện trong mọi lĩnh vực của sự sống. Bởi vậy có sự phù hợp giữa trật tự đời sống của cộng đồng và trật tự vũ trụ giữa các thiên thể và trật tự của linh hồn, trật tự của các kim loại, hay nói cách khác có sự tương đồng.

Nếu người lãnh đạo cộng đồng là mẫu người tinh thần và con người tinh thần thống trị trong cộng đồng, điều này tương ứng chính xác với ý thức tỉnh táo chỉ đạo và tượng trưng trong từng số phận cuộc đời của mỗi thành viên trong cộng đồng ấy. Nếu trong cộng đồng, người lãnh đạo là mẫu người hành động thì trong cuộc đời từng con người ở cộng đồng ấy sự ham thích hoạt động sẽ chỉ đạo và đặc trưng cho họ. Nếu trong cộng đồng, quyền lực thuộc về trật tự kinh tế, ở đó trong cuộc đời từng con người sự thu vén của cải vật chất, việc đề cao giá trị vật chất sẽ chỉ đạo. Nếu trong cộng đồng lớp người hầu hạ nắm vai trò cai trị, trong từng con người ở cộng đồng ấy quyền lực chỉ đạo sẽ là sự vô thức.

Nếu đẳng cấp tinh thần cai trị, ý thức sáng sủa sẽ chỉ đạo từng cuộc đời, và hình thức nhà nước sẽ là hoàng đế; trật tự sẽ phù hợp với trật tự mang tính siêu hình học, đạo đức nằm trên những giá trị tuyệt đối và là sự phân chia đẳng cấp. Nếu giai cấp hành động nắm quyền cai trị, sự hành động sẽ thúc đẩy nhà nước như một đam mê, đây là nhà nước đi chinh phục; đạo đức sẽ là đạo đức kị binh và hệ thống phân cấp sẽ do các quyền lợi của đẳng cấp chiến đấu sắp đặt.

Nếu giai cấp kinh tế cai trị, số phận từng con người sẽ do sự làm giàu và thu thập của cải chỉ đạo, hình thức nhà nước là nhà nước thị dân; đạo đức sẽ là đạo đức của kẻ cai trị, và kẻ giàu thì đúng, kẻ nghèo thì sai. Còn nếu giai cấp chuyên đi hầu hạ phục vụ nắm quyền cai trị, số phận từng con người ở đó chỉ nhằm phục vụ cho các thế lực vô thức, và các thế lực vô thức này tác động đáng kể đến con người, hình thức nhà nước là chính thể chuyên chế; đạo đức ngự trị là sự thù ghét với tất cả những gì (gọi) là tiến bộ cá nhân.

Hoàn toàn không có chuyện con người sống trong trật tự đời sống cộng đồng thị dân, cùng lúc ý thức tỉnh táo lại dẫn dắt các số phận; cùng như hoàn toàn không có chuyện hình thức nhà nước là chính thể chuyên chế mà ở đó đạo đức tinh thần lại đóng vai trò chỉ đạo. Ngoại lệ có các cá nhân con người thành công trong việc phá vỡ các định luật tổng quát, nhưng nếu họ làm được, không bao giờ có thể hòa đồng với tiếng nói và hành động của cộng đồng.

Nếu trong cộng đồng sự hầu hạ, phục vụ nắm quyền, ngay lập tức sự vô thức mù quáng sẽ chỉ đạo các số phận người trong cộng đồng ấy, và nếu một lời nói có ý nghĩa vang lên, sẽ như thể sắp xảy ra một sự tan vỡ cộng đồng, mọi hành động có cân nhắc hiện ra, sẽ như thể một cuộc cách mạng, tất cả những điều này chỉ bởi trật tự đời sống ở đó đã biến thành vô thức, và sự vô thức không chịu được bất cứ cái gì ngoài tính chất mờ mịt và bản năng.

Nếu trong cộng đồng, sự nô lệ ngự trị, con người đứng ngoài trật tự của các giá trị; sự sống của nó như một dạng hình chưa được sinh ra: nó chìm trở lại sự lãng quên, sự tăm tối của vật chất. Giữa môi trường như vậy cộng đồng hoàn toàn bị sự lãng quên của vật chất bao phủ: sự vô thức. Căng thẳng lớn nhất của mỗi con người ở cộng đồng ấy là trạng thái suy nghĩ tỉnh táo.

Một thứ rất tự nhiên và tự thân ở một cộng đồng có đẳng cấp: sự nhận thức, giờ đây trở thành ngoại lệ. Người có nhận thức đối địch với cộng đồng, bởi cộng đồng sống trong sự mù mịt, phi nhận thức tỉnh táo, và con người chỉ biết cảm thấy người kia khác mình, nên căm thù xua đuổi. Sự nô lệ phù hợp với trạng thái vô thức của linh hồn, và nếu sự nô lệ lên ngôi ngự trị, sự vô thức của linh hồn sẽ trở thành quyền lực số phận.

Đẳng cấp không là gì khác ngoài sự thực hành tri thức đã xác định của siêu hình học cổ trong cộng đồng người. Nghĩa là quyền lực của từng đẳng cấp phù hợp với quyền lực của các đặc điểm trong mỗi con người. Nhân loại không hạnh phúc và bình yên nếu các dục vọng xé nát họ, nếu họ nô lệ cho vật chất, họ không thể có trật tự, họ không thể cân bằng nếu các thế lực vô thức cào cấu, họ chỉ cân bằng khi ý thức sáng sủa tỉnh táo điều khiển họ.

Chính vì thế sự tỉnh táo là lắng nghe cái ý thức: kẻ hiểu biết hãy lãnh đạo, kẻ hành động hãy điều khiển, kẻ làm kinh tế hãy ở lại nền kinh tế và làm giàu, còn tầng lớp phục vụ hãy phục vụ. Như thế tất cả sẽ phù hợp với trật tự vũ trụ, không chỉ trong cộng đồng, mà trong từng số phận người, trong linh hồn, trong đạo đức, trong nhà nước, trong thế giới của các chất kim loại và các ý tưởng.

Trật tự của cộng đồng nằm trên nền tảng không thể thay đổi của thế gian. Đấy là đẳng cấp.

3.

Đẳng cấp không phải là hàng loạt giá trị con người tùy tiện, mà là trật tự của các giá trị huyền bí của sự sống. Khoảng sáu trăm năm trước Công nguyên đã có một sự rối loạn tấn công trật tự các giá trị huyền bí này.

Theo Khổng tử, trật tự thiêng là: “vua ra vua, người hầu ra người hầu”. Trật tự là tất cả mọi người hãy ở đúng chỗ của họ. Sự rối loạn bắt đầu khi vua bắt đầu không là vua và người hầu không còn là người hầu nữa. Con người bắt đầu trở nên khác, giống như kẻ đứng khác chỗ, nơi nó thường đứng.

Đẳng cấp bắt đầu bị tan vỡ. Giữa ranh giới của thời cổ, tại Trung Quốc có hai người thử lập lại vị trí của đẳng cấp: đấy là Lão tử và Khổng tử. Đấy là khoảng thời gian khi Con Đường, khi Đạo bị đánh mất, sự sống của nhân loại bắt đầu chỉ trở nên một đời sống thô thiển. Đời sống, thứ xuất phát từ thiên nhiên vật chất, chỉ là một hiện tượng sinh vật, không là gì khác.

“Khi không có Đạo, đời sống đến ” - Lão tử nói. Nhưng sự việc không dừng lại ở đây. Sự thụt lùi, lạc hậu, sự thoái hóa, sự vô lại, quá trình nguyên thủy hóa quay trở lại. Đời sống bắt đầu bị đóng băng. “Nếu không có đời sống: lòng yêu thương tới”. “Đạo đức không là gì khác ngoài sự cưỡng bức. Con người từ sự cưỡng bức tin và từ sự cưỡng bức trung thành”.

Con Đường chỉ là sự giả mạo trắng trợn; tinh thần chỉ là mặt nạ. “Thế gian xuất phát từ sự giả mạo tinh thần, và tại đây sự hỗn loạn bắt đầu”. Lão tử nói, lập lại trật tự của các giá trị không phải bằng hành động. Không điều khiển, không can thiệp, mà để yên, để sự việc tự nó tìm ra bản thân và chỗ đứng của nó.

“Một đời sống cao không có ý đồ và cũng không hành động”. Để, đời sống một lần nữa là sự sống, để, cái bị khóa, một lần nữa mở ra, nở hoa, tĩnh lặng lại và trở nên nề nếp, như trật tự vĩnh hằng của TRỜI, chỉ có một phương thức duy nhất: để mặc cho các lực cao hơn một lần nữa thâm nhập đời sống một cách tự do. “Đạo không hành động, nhưng không có gì nằm yên bất động”. “Nếu vua và hoàng tử biết sử dụng, tất cả mọi vật tự nó điều khiển tự thân”. Cần bỏ đi sự thờ ơ, sự lãnh đạm, sự vô tình; không được phép can thiệp, không được phép hành động. “Cái tinh thần thế gian không phải để hành động; kẻ nào hành động, kẻ đó làm hỏng nó”. “Thế gian bị đổ vỡ bởi những kẻ cai trị đã hành động quá nhiều”.

Còn Khổng tử lựa chọn hành động. Ngài dạy học, thu thập đệ tử, lãnh trách nhiệm, đã từng làm quan - ngài thuyết trình, dạy dỗ, làm việc. Ngài thuyết phục các vua và các quan rằng bản chất của việc cai trị là đạo đức. Ngài nói, chỉ người Quân tử, kẻ hành động cao quý và thông thái mới có thể lập lại vị trí của trật tự, kẻ bằng sự tự phủ nhận bản thân hiến dâng bản thân mình cho cộng đồng.

Sau Khổng tử và Lão tử truyền thống Trung Quốc bị cắt làm đôi. Các học trò của Khổng tử gọi các tín đồ của Đạo Lão là lũ siêu hình mê tín và không thực tế, vì cái thực tế là: hành động, sự can thiệp, vì sau rốt một người có đầu óc lành mạnh không thể bó tay ngồi nhìn mọi đổ vỡ một cách bất lực.

Các học trò của Lão tử thì chế giễu các tín đồ đạo Khổng. Trang tử cho họ một bài học như sau: “Hãy nói, hỡi Khổng Khâu, quả thật ngài không thể từ bỏ cái thái độ khiêu khích để trở thành một kẻ lương thiện?... Ngài không có cả khả năng để gánh chịu sự khổ đau của một thế hệ duy nhất và ngài không ngừng quan tâm đến mọi vấn đề của hàng nghìn thế hệ... ngài điên rồi chăng? Ngài dạy người ta suy tưởng? Mọi suy tưởng là nguồn gốc của tai ương; mọi hoạt động là nguồn gốc của nhiễu nhương. Người hiểu biết chỉ hành động nếu bắt buộc, nhưng kể cả lúc đó cũng không quan tâm được hay thua. Chỉ kẻ kiêu ngạo và vênh vang nhấn mạnh đến hành động ”.

Lão tử nói về đỉnh cao nhất của đẳng cấp. Đạo Lão bất động, là tác động phi hành động. Đây là cường độ của sự sống, là sức mạnh của sự sống mở. Nhưng thời kì này đã trôi qua khi giới hạn của sự sống mở xổ tung trong cộng đồng; bắt đầu thời kì của (cái gọi là) lịch sử, là đời sống của sự sống ngày càng bị khóa kín.

Hoạt động của Khổng tử là lời tuyên ngôn của nỗi đam mê hành động trong trật tự của những kẻ điều hành. Kẻ điều hành, người quân tử, lãnh chúa Hi Lạp, kẻ trong tầng lớp ksatrija Ấn Độ không thể sống một đời sống khác ngoài một đời sống hoạt động liên tục không ngưng nghỉ.

Con Đường vua chúa cổ trong Đạo của Lão tử còn xuất hiện thêm một lần nữa, ở phía bên kia trái đất, với Pitago, với truyền thống tinh thần cổ Orpheus: sự cai trị không nằm trên nền tảng của hoạt động, mà duy nhất chỉ từ tác động của tinh thần.

Trong sự dạy dỗ và hoạt động của Khổng tử, tầng lớp ksatrija đã xuất hiện, giống như ở Platon: một mong muốn mãnh liệt muốn lập lại trật tự của cộng đồng bằng hành động. Đạo của Lão tử cần phải biến mất vì dân chúng đã không còn hiểu Đạo nữa, thời gian đã thay đổi.

Và Sự dạy dỗ của Khổng tử, cũng giống như của Platon, mắc một sai lầm: không bao giờ trật tự của đẳng cấp hiệp sĩ (kẻ hành động) có thể lãnh đạo được cộng đồng, bởi vì không đủ khả năng. Kẻ có thể lãnh đạo nổi cộng đồng, kẻ đó không được thời gian tiếp nhận, còn kẻ mà thời gian cho phép, kẻ đó lại không đủ tài trí để lãnh đạo cộng đồng, và điều này vẫn cứ tiếp tục như thế.

Hoàn cảnh cụ thể ngày hôm nay cho thấy chính xác đẳng cấp có ý nghĩa gì trong đời sống cộng đồng: đấy là một trật tự các giá trị có xuất xứ thiêng liêng hợp luật, nếu cộng đồng phủ nhận nó, chính là sự phủ nhận luật lệ sự sống riêng của họ, nhưng nếu cộng đồng đánh mất nó, bằng bất cứ nỗ lực sức mạnh và hoạt động nào cũng vô ích, không thể lấy lại được.

4.

Trong truyền thống Inka thần Vicsama khi tạo dựng trần thế đã ném xuống ba quả trứng: một quả bằng vàng, một quả bằng bạc và một quả bằng sắt. Từ quả trứng vàng xuất hiện các thành viên của trật tự tinh thần, từ trứng bạc là các thành viên của trật tự kị sĩ, và từ trứng sắt là các thành viên của trật tự kinh tế.

Ba quả trứng này phù hợp chính xác với ba guna của truyền thống Hindu: tinh thần khôn ngoan (szattva), hành động sôi nổi (radzsasz) và sự sinh sôi nảy nở vật chất ( tamasz ). Đây là ba vòng tròn của sự sống cộng đồng: thần bí, văn hóa và tự nhiên; đây là ba mức độ của đạo đức: dharma, kama và artha, đạo đức trên nền tảng những định luật phổ quát, đạo đức của sự hưởng thụ và đạo đức của lợi nhuận vật chất; đây là ba nguyên tử của thuật luyện vàng: muối, thủy ngân, lưu huỳnh - nói ngắn gọn: đây là ba giá trị và chất lượng cơ bản không thể đổi ngược của sự sống, và đẳng cấp - trật tự đời sống cộng đồng nằm trên cơ sở này.

Ý nghĩa của một đời sống có trật tự tinh thần là việc xác định xong định luật thế gian. Đây là trật tự đầu tiên, bởi thiếu định luật thế gian, thiếu tri thức dharma cộng đồng người không mang tính người mà chỉ là một bè lũ hèn hạ thấp kém. Trật tự tinh thần là người lính canh sự thật, trật tự tinh thần gìn giữ truyền thống, trật tự tinh thần tạo khả năng cho con người nhập vào sự sống Thượng Đế bằng cuộc đời của mình. Brahman là kẻ hiến dâng, kẻ giữ gìn liên tục mối quan hệ với thần linh, kẻ đại diện cho con người trước Thượng Đế và cho Thượng Đế trước con người.

Ksatrija không có nghĩa là dharma, mà là kama (nghiệp), là niềm vui, sự uyển chuyển, các màu sắc, các cảm xúc, các đam mê của đời sống. Người hiệp sĩ-kẻ hành động không phải là tinh thần mà là một linh hồn mang tính chất anh hùng. Linh hồn, khi rời khỏi trái đất, trong dạng chuyển hóa đầu tiên biến thành tính chất anh hùng. Đây là Sulphur (lưu huỳnh) là lửa, là sự cháy bùng tự do và sáng chói, là ksatrija .

Nếu tính chất brahman lỏng lẻo trong trật tự hiệp sĩ, nó sẽ biến thành đẳng cấp sudra, kẻ hầu. Sự sống của đẳng cấp hiệp sĩ thanh trừ chế độ bạo ngược ( despotizmus ). Bằng những công cụ thế gian giới kị sĩ mang lại hiệu lực cho định luật thế gian, và định luật thế gian là thứ luôn mang tính chất tinh thần.

Tượng trưng của hiệp sĩ là thanh gươm; thanh gươm không là gì khác ngoài logo, lời, lời hành động, tuyên ngôn của tinh thần, nhưng trong thế giới của hành động, bởi vì thanh gươm là hình ảnh tượng trưng của tính tích cực tuyệt đối. Thanh gươm là công cụ của Lời hành động, mà hiệp sĩ nhận từ đẳng cấp tinh thần như một công cụ thần bí để cùng hiệp sĩ bảo vệ định luật thế gian.

Vaisja là trật tự kinh tế, là artha, là trật tự của lợi nhuận, tiếp xúc với vật chất, canh tác đất, làm ra những dụng cụ của đời sống, buôn bán. Nhiệm vụ của nó là duy trì trong sự dồi dào và sinh sôi vật chất trong sự sống. Bởi vậy nó là tamasz, là kẻ cưu mang vật chất tăm tối và bí hiểm sinh sôi. Vaisja là một trật tự bị ràng buộc: ràng buộc sở hữu, của cải, lợi nhuận, đất đai; đây là đẳng cấp nặng nề, mang tính chất trần gian và vật chất.

Truyền thống cổ nhận biết đẳng cấp dựa trên con số bốn. Trật tự giá trị này được hiểu bằng sự tương đồng của bốn juga, bốn giai đoạn thế gian.

Thời hoàng kim phù hợp với brahman : sự vẹn nhất hoàn toàn của sự sống Thượng Đế, sự ngự trị tinh thần tuyệt đối. Thời kì đồ Bạc ứng với ksatrija: khi ý chí riêng của cái Tôi con người nổi lên, sự đam mê. Vaisja ứng với thời kì đồ Đồng: khi con người đã bị vật chất hóa, nhưng vẫn còn sống trong trật tự của dharma. Sudra ứng với thời kì đồ Sắt: sự hầu hạ.

Truyền thống cho biết ở Trung Quốc hoàng đế có bốn người hầu theo bốn mùa. Bởi vì sudra , người hầu, theo như truyền thống Ấn Độ, chỉ là người giúp việc, không là gì khác.

Trật tự theo chiều dọc của cộng đồng cổ phù hợp với con số bốn, bốn asram. Bốn asram là bốn mức độ giá trị cơ bản trong một đời sống người.

Mức độ đầu tiên là người học trò, brahmacsarja . Người ta gọi là người học trò -Brahma bởi vì tất cả những người trẻ tuổi bằng sự giúp đỡ trung gian của ông thầy thực ra học tập tiếp thu từ Brahma, từ thần linh cao nhất.

Mức độ thứ hai là grihasztha, chủ gia đình. Khi một người đã tiếp thu xong những điều một sinh linh người cần phải học, nó tiếp tục kéo dài đời sống, thành lập gia đình, tham gia vào công việc của nhà nước, theo đó nó thực hành một nghề nghiệp theo đẳng cấp nào đó, giáo sĩ, kẻ lãnh đạo, thương gia hoặc nông dân, nó hoàn thiện mình và nuôi dạy con cái. Phần lớn con người không bao giờ đòi hỏi hơn. Số phận con người đạt ở mức độ grihasztha cũng có thể hoàn toàn viên mãn và đẹp đẽ.

Nhưng nếu con người muốn đạt tới mức độ cao hơn, nó rút lui vào rừng. Đây là Varnaprasztha, kẻ tu hành trong rừng, tiêu khiển thời gian của mình bằng sự chiêm nghiệm, học tiếp và thực hành các thực hành khổ tu.

Và nếu con người vẫn tiếp tục đòi hỏi cao hơn nữa, cho đi hết của cải, khoác lên mình bộ quần áo vải tu hành, buộc chiếc bát khất thực, của cải duy nhất vào thắt lưng và hành khất. Người này ngủ ở góc đường, sống bằng khất thực. Nhiều khi họ cải lại cả họ tên. Đây là Szannjászin.

5.

Cộng đồng người có ba mức độ giá trị, và ba giá trị này phù hợp với trật tự thiêng của vũ trụ tổng quát. Lớp người phục vụ, hầu hạ- sudra, không thuộc về cộng đồng nhập định. Về tầng lớp người hầu, phục vụ, đến một cuốn sách cổ thiêng cũng không cho rằng họ là một bộ phận bình đẳng của cộng đồng. Platon cũng chỉ coi họ là bộ phận phụ giống như Manu. Hành vi của đẳng cấp cao hơn đối với sudra: có giới hạn và cho rằng họ đáng thương xót.

Sudra là công cụ, là bàn chân của Tối Thượng Brahma, kẻ vẫn chưa tách rời hoàn toàn khỏi vật chất. Sách luật Manu đưa ra sự phân biệt khi nói: thành viên của cộng đồng chỉ có thể là dvidzsa, kẻ đã sinh ra lần thứ hai.

Kẻ sinh ra chỉ một lần chỉ sinh ra trong vật chất, và không thể là thành viên của cộng đồng thần bí. Vô cùng ít sự thật còn sót lại của cộng đồng cổ khiến con người lịch sử có thể hiểu nổi về nó, giống như hiểu về việc đẳng cấp sudra bị loại ra khỏi trật tự dâng hiến. Lí do đầu tiên của sự khó hiểu này trước hết vì đẳng cấp đã bị lu mờ trước con mắt của con người lịch sử, và con người lịch sử không hiểu, trật tự đời sống thiêng thần bí không mang tính người mà có nguồn gốc thần thánh.

Lí do thứ hai con người lịch sử không mang trong nó tính chất siêu hình học mà chỉ mang tính chất xã hội và tâm lí. Con người lịch sử trong sự tha hóa không muốn và không có khả năng để hiểu, cần thiết phải có và luôn có tầng lớp người hầu, phục vụ trong cộng đồng người: đấy là sự ô uế, sự phân biệt của cộng đồng. Tất cả mọi xã hội, không có ngoại lệ, đều bao gồm các thành viên hợp pháp và bất hợp pháp.

Trật tự cổ thần bí coi đẳng cấp sudra là công cụ: là vật chất, dùng để thực hiện và hoàn thành một điều gì đó. Trong cộng đồng hiệp sĩ, giống như thời của Platon, những kẻ ô uế là đám nô lệ, là những kẻ không có quyền tham dự vào công việc điều khiển số phận chung.

Trong cộng đồng thị dân kinh tế, những kẻ này có tên gọi “người nghèo”, những người không có cách nào tham dự vào các hoạt động kinh tế lớn, nên họ cũng không có tiếng nói của mình.

Sau cùng trong một cộng đồng lẫn lộn, sự ô uế là một cái gì đó thay đổi, vô định, là một thứ đôi khi người ta cố gắng gán ghép chúng vào với khái niệm chủng loài, đôi khi với các nhóm tôn giáo, hoặc nhóm thiểu số, hoặc đôi khi với các hành vi chính trị.

Và sự phân biệt vẫn luôn tồn tại, dù người ta muốn gọi nó là cái gì: Tin Lành, Hugenot (Tin Lành cải cách), vô sản, tư sản, Do Thái hay tên gọi khác. Mọi sự phân biệt đều có đối tượng “ô uế” của nó, chỉ có điều trong một cộng đồng không phải là cộng đồng cổ, dấu ấn ô uế không do trật tự phổ quát đóng lên nó mà chỉ theo ý nghĩa của những quan niệm thời đại tạo ra.

Trong cộng đồng cổ brahman, ksatrija, vaisja là các thành viên của trật tự thần bí, bởi thành viên của các đẳng cấp này không chỉ sinh ra trong vật chất như thể xác, mà khi dự phần nhập định còn được sinh ra một lần nữa trong một trật tự theo ý nghĩa Thượng Đế. Bởi vậy thành viên của cộng đồng chỉ có thể là kẻ đã sinh ra hai lần: dvidzsa.

Khi nhập định, con người hiểu ra không phải cái nó tồn tại trong đó quan trọng mà quan trọng chính là sợi dây tinh thần buộc nó phụ thuộc vào đó. Nó học được một điều - như Manu nói: “không ra đời trên thế gian còn hơn tồn tại như một kẻ sống một đời sống thấp kém, mù lòa, ngu xuẩn, vô nghĩa và rối loạn trên thế gian, và không dự phần vào kiến thức của những điều cao quý hơn”.

Khi nhập định, con người học cách giữ thân thể sạch sẽ, làm những món ăn đơn giản, chú tâm tới vệ sinh, phân biệt các món ăn bổ và độc hại, giữ gìn đạo đức trong sạch, nghiền ngẫm các câu hỏi tinh thần, thiền định, nghe những lời cao cả, thận trọng với vật chất và các dục vọng cảm giác.

Con người được học rằng đời sống trong sạch về mặt thân xác phụ thuộc vào một đời sống tinh thần và đạo đức trong sạch. Con người học cách nói năng bình thản và hiểu biết, bởi vì: “mọi nhận thức, lí tưởng, ý đồ, kế hoạch, xúc cảm, tri thức đều xuất hiện và cải trang trong lời nói. Ai không tôn trọng lời nói, không học, không diễn đạt mình một cách ngắn gọn, thông minh, hay ho, giản dị, nghiêm chỉnh, người đó không đạt được gì và cũng không thu được gì một cách nghiêm chỉnh”.

Nhưng trong mọi thời điểm đều có một bộ phận người của nhân loại không coi những đạo luật này là bắt buộc. Truyền thống Ấn Độ gọi những kẻ này là csandala , những kẻ ngoài đẳng cấp. Họ chỉ nghe theo bản năng, không đếm xỉa đến các phong tục tập quán, đến sự trong sạch, đến sự bất khả xâm phạm đạo đức, họ coi thường truyền thống, phép lịch sự. Họ bảo thủ, gây gổ, sống trong sự cầm tù của các dục vọng thấp hèn, bởi vậy đến xấu hổ họ cũng không biết, dục vọng thể xác thiêu đốt họ, thậm chí họ còn phô trương trắng trợn sự vô liêm sỉ, sử dụng những hành vi, âm điệu bẩn thỉu, thô bạo, thô kệch.

Loại người này không thể trở thành thành viên của một cộng đồng thần bí không phải vì trật tự của các giá trị kết án họ, mà vì bản thân những con người này tự loại mình ra khỏi vòng pháp luật. Họ ô uế không phải vì một sách luật nào đó quy định như thế, mà bởi vì những con người này sống tự nhiên trong sự ô uế, đấy là thế giới của họ và chỉ ở đó họ cảm thấy dễ chịu.

Họ chỉ sinh ra một lần, trong vật chất, hoàn toàn hài lòng vì điều này và khát vọng nâng mình lên một trật tự sống cao hơn không hề thức dậy trong họ. Họ không hề có chút linh cảm gì về sự cao cả của tinh thần, nếu nghe thấy điều này, hoặc họ bất động hoặc họ chế giễu. Mục đích cao nhất trong đời họ là ăn thật nhiều và ngủ thật lâu, như một con chó. Bởi vậy hình ảnh tượng trưng cổ của một con vật ô uế và trơ trẽn không biết xấu hổ: con chó.

Sau cùng bản chất của sự nhập định không là gì khác ngoài nhận thức rằng nền tảng của đời sống mang trật tự cao hơn chính là sự phủ nhận bản thân. Đây là tapasz, sự phủ nhận bản thân khiến đời sống người thành thiêng liêng. Và đây là điều các csandala không hiểu và cũng không muốn hiểu, không tin và cũng không muốn tin. Csandala muốn thả các bản năng ra để tự do sống. Bởi vậy họ trở thành kẻ ô uế. Bởi vậy lời của cộng đồng cổ là: luật pháp; lời của các csandala là: cách sống phi mức độ.

Sự xuất hiện của đám đông những người như vậy là mối nguy hiểm thường xuyên đối với cộng đồng, chỉ sự bảo tồn trật tự thần bí mới bảo vệ được cộng đồng, để sự ô uế tăm tối chỉ tồn tại phía dưới, bị đè xuống, bị hãm phanh, bởi nếu sự ô uế bùng nổ, toàn bộ cộng đồng chìm xuống và chết ngạt trong vũng bùn của nó.

Sự ô uế trong từng con người và trong cộng đồng cần được hãm phanh nghiêm khắc trong trật tự xã hội, bởi thật thảm hại nếu sự ô uế thắng thế, và trăm nghìn lần thảm hại hơn cho cộng đồng, khi kẻ ô uế, kẻ không nhận biết về thế giới tinh thần, về sự phụ thuộc vào thế giới ấy, kẻ không nhìn thấy trật tự của các giá trị lên nắm quyền.

6.

Li-Ki nói: “Dấu hiệu của một cộng đồng có trật tự là kẻ cầm quyền trung thành, quan lại đáng tin, dân chúng thật thà, người làm công đơn giản, thương gia chân thật, con gái trinh tiết, đàn bà nhún nhường ” - Thực ra đây chính là một phát ngôn về đẳng cấp.

Khi Lão tử nói về Đạo, Zarathustra nói về asa, Platon về alétheia, Pythagoras nói về trật tự vĩnh cửu của các con số, Manu và Veda nói về rita, thực ra tất cả bọn họ đều nói về đẳng cấp. Đẳng cấp không bị buộc vào một dạng hình thể hiện duy nhất. Một cái xây dựng từ ba guna, cái khác từ bốn mùa thiên nhiên, cái thứ ba từ con số Hai. Ở Hi Lạp cộng đồng nằm trên con số Mười, giống như ở Iran từ mười amsaszpand và ở Palestine từ mười szefiroth.

Đẳng cấp theo Veda- szmriti không hình thành cùng lúc. Trong thời hoàng kim sự sống là vàng và chỉ có con người tinh thần -brahman sống. Trong thời Bạc ksatrija được sinh ra. Trong thời Đồng vaisja, đẳng cấp kinh tế được sinh ra. Trong thời Sắt, thời kali-juga, thời kì đen tối sinh ra đẳng cấp sudra.

Vai trò của các đẳng cấp đáng lẽ phải có trong thời kali-juga (mạt vận) nhưng thời kì đen tối chính là thời kì của sự phi luật lệ và đổ nát của các giá trị, khi các linh hồn không sinh ra trong những đẳng cấp riêng của chúng nữa, và không sống ở nơi đáng lẽ theo bản tính chúng cần phải sống.

Cuối thời kì này toàn bộ nhân loại trở thành phi đẳng cấp và cộng đồng trở nên bị ô uế trong toàn bộ. Sự bắt đầu của thời kì này là sáu trăm năm trước Công nguyên.