Vì Taeko nói chuyện với thái độ miễn cưỡng rõ rệt nên Sachiko không gặng hỏi nữa. Sachiko nghĩ, thôi bề gì em nó cũng đã có lời giải thích cho những vấn đề nhức nhối là Taeko về nhà ngày càng muộn, và không biết là con bé đi đâu ở đâu. Xem ra nó không còn là một phần của gia đình. Thỉnh thoảng về đến nhà, Taeko còn không thèm đi tắm, nhìn da dẻ thì hình như con bé đã đi tắm ở nơi nào đó trước khi về. Ngày trước Taeko xài sang nhưng kể từ vụ Itakura con bé bắt đầu tằn tiện, ngay cả đi uốn tóc cũng phải kiếm cho bằng được tiệm làm đẹp nào rẻ nhất có thể. Nhưng giờ mọi chuyện đã thay đổi: Taeko lại vung tiền mua mỹ phẩm, áo quần cho đến những món phụ kiện nhỏ nhất. Sachiko để ý thấy hai tháng vừa rồi cái đồng hồ đeo tay cũ, nhẫn, túi xách, hộp thuốc lá và bật lửa đều đã được thay mới. Lễ ba nhăm ngày của Itakura, Taeko thừa hưởng chiếc máy ảnh Leica trân quý đã từng bị ném xuống sàn Hội trường Mitsukoshi và cô đã mang nó theo mình một thời gian. Giờ cô nàng đã có một cái máy Leica màu bạc mới. Ban đầu Sachiko tưởng rằng vì người yêu qua đời nên thái độ sống của Taeko thay đổi theo, con bé từ bỏ thói quen tiết kiệm, nhưng nghĩ cho kỹ thì vấn đề dường như phức tạp hơn. Gần đây Taeko Có vẻ chẳng tha thiết gì việc làm búp bê, thậm chí sang nhượng cả xưởng may cho học trò. Đồng thời Taeko nghỉ học ở trường may nhiều hơn là đi học. Sachiko nghĩ rằng tốt nhất nên quan sát Taeko từ xa một thời gian. Nhưng nếu Taeko và Okubata cứ điềm nhiên công khai gặp gỡ ngoài đường, thì thể nào Teinosuke sẽ có lúc chạm trán hai đứa. Teinosuke vốn có thành kiến sâu sắc với Okubata, nhất định sẽ đánh giá nặng nề. Và thế là Sachiko kể hết cho chồng. Anh trông bực mình đúng như chị dự đoán, và hai, ba hôm sau vào một buổi sáng, khi Sachiko vào thư phòng, anh bèn bảo vợ ngồi xuống. Anh có thông tin cho chị về quan hệ của cậu Kei với gia đình. Trong đó, hay tin cậu Kei bị đuổi ra khỏi nhà, Teinosuke đã sinh nghi, anh bèn dò la và phát hiện ra rằng cậu Kei đã thông đồng với một số nhân viên ăn trộm hàng của cửa tiệm Okubata. Chẳng phải lần đầu, nhưng trước kia bao giờ bà mẹ cũng đứng ra xin ông anh cả tha thứ cho em. Vụ gần đây nhất đã khiến ông anh quá tức giận đến nỗi dọa cho cậu Kei đi tù. Người nhà can gián khuyên nhủ anh ta hạ hỏa, đến khi hết ba lăm ngày bà cụ thì cậu Kei mới bị đuổi cổ khỏi nhà.
Tenosuke nói: anh không biết những việc ấy cô Út biết được bao nhiều, nhưng Sachiko và phía Tokyo cần phải xem lại kế hoạch để em mình lấy cậu chàng này. Chắc chắn Tatsuo vốn mô phạm sẽ đổi ý. Sachiko và những người khác đã khoan dung, thậm chí là mừng vui khi thấy Taeko đi lại với cậu Kei vì nghĩ chỉ cần lấy chồng là tất cả vấn đề của con bé sẽ được giải quyết. Nhưng nếu hủy kế hoạch gả cho Okubata, thì việc hai đứa cặp kè xem ra rất chướng. Ngay cả khi bản thân Sachiko, Tsuruko và Yukiko tiếp tục cho rằng Okubata còn hơn chán vạn những gã đàn ông lêu lổng không rõ xuất thân, Tatsuo vẫn không đồng ý. Chí ít phải đợi đến khi cậu Kei được tha thứ và dòng họ Okubata nhận lại cậu em thì mới dàn xếp hôn nhân với sự đồng ý của gia đình được. Bề gì thì cũng phải có hành động. Okubata từng có mẹ và anh trai cai quản. Giờ cậu ta bị gia đình truất quyền thừa tự, phải dọn ra riêng, nhà riêng dẫu bé nhưng cậu ta có thể tùy ý tự tung tự tác. Hẳn cậu cũng nhận được một khoản tiền an ủi làm vốn, không phải là rất có thể cậu Kei đang tiêu xài món tiền ấy mà chẳng nghĩ gì đến tương lai ư? Chẳng hóa ra cô Út đang ủng hộ cậu ta hoang phí đấy à? Nếu Taeko không yêu Okubata, thì có thể tưởng tượng ra được động cơ của con bé là gì - chưa chắc đã thương hại mà là cái gì đó thấp hèn hơn kia - Teinosuke không muốn nghi ngờ như vậy. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu một ngày mọi người phát hiện ra cô Út và Okubata đang ăn ở cùng nhau? Hoặc giả sử không quá đáng đến mức ấy, chỉ là người ta trông thấy cô Út ở trong ngôi nhà trên Nishinomiya mỗi ngày, việc đến tai ông anh Okubata thì sẽ thế nào? Anh ta sẽ nghĩ gì về gia đình Makioka? Cô Út bị điều tiếng là hư thân mất nết thì đành chịu, nhưng về Sachiko và bản thân Teinosuke, những người đáng lẽ phải trông nom cô Út thì sao? Người ta có khi đánh giá cả hai vợ chồng mình nữa. Teinosuke bảo anh lúc nào cũng chỉ muốn đứng ngoài cuộc mỗi khi hành động của Taeko bị đem ra bàn bạc, lần này cũng thế, anh chẳng muốn can thiệp quá mạnh, nhưng nếu cô Út cứ nhất định hẹn hò với cậu ta, thì vợ chồng mình phải nói cho Tatsuo biết và hỏi ý anh ấy, ít nhất là phải được anh ấy ngầm chấp nhận. Nếu không thì biết ăn nói thế nào với thiên hạ.
Teinosuke mới tập chơi gôn, nếu đụng độ anh trai cậu Kei trên sân thì xấu hổ lắm.
“Bộ anh tưởng Tatsuo sẽ mắt nhắm mắt mở cho qua à?” ”
“Chẳng có chuyện ấy đâu.”
“Vậy thì sao?”
“Phải ngăn em nó đi lại với cậu Kei.”
“Nếu con bé chịu thì tốt quá. Nhưng lỡ hai đứa nó lén lút gặp nhau thì sao?”
“Con bé mà là em ruột hay con gái anh, khéo anh tống cổ nó ra khỏi nhà rồi.”
Hồi lâu mắt Sachiko đã ngấn lệ. Đúng là nếu đuổi Taeko ra khỏi nhà thì xã hội và gia đình Okubata sẽ hài lòng, nhưng tại sao cứ phải trù liệu đến tình huống mà Teinosuke cho là xấu nhất như vậy? Teinosuke nói: Taeko đã hai mươi tám tuổi và có thể tự lo được cho mình, cứ cố trói buộc nó là sai lầm. Thà cứ tạm thời đuổi con bé ra khỏi nhà rồi xem tình hình thế nào. Nếu nó đến sống với cậu Kei thì để nó sống với cậu Kei. Còn cứ lo xa nhỡ thế này, nhỡ thế kia thì biết lo đến bao giờ. Song Sachiko nghĩ đến việc ruồng bỏ em gái, để Taeko bơ vơ thì không chịu nổi. Chị đã kiên trì bảo vệ cô Út khỏi cơn thịnh nộ của nhà chính đến cùng, sao giờ có thể đành lòng đuổi con bé vì những lí do quá đỗi tầm thường? Teinosuke khắt khe rồi. Dù anh có nói gì về bé Út, thì nó cũng là đứa con gái khuê các của một danh gia vọng tộc, sâu trong tâm can nó vẫn yếu đuối và quá nhân hậu. Mà nó chưa bao giờ có một người mẹ. Sachiko đã kì vọng chị có thể thay mẹ chăm sóc Taeko dù không đủ năng lực, và lúc này, trong lúc mọi người đang nghĩ đến chuyện viết bài khấn cho vong linh của bà, Sachiko làm sao đuổi Taeko ra khỏi nhà được?
“Anh đâu có nói là phải đuổi con nhỏ đi, Teinosuke đỡ lời khi trông thấy những giọt nước mắt của vợ. “Anh chỉ bảo nếu là em gái anh thôi mà."
“Giá mà anh cứ để em tự lo. Em sẽ nói chuyện với chị Tsuruko. Em Có thể nói lí với chị ấy.”
Song Sachiko chẳng biết nên hay không nên nói với Tsuruko. Bề gì cũng phải chờ đến khi xong đám giỗ. Tối ngày 22, khi khách từ Tokyo xuống cô mới báo tin này cho mỗi Yukiko và xin em gái lời khuyên. Yukiko bảo, nếu tụi nó quay lại gặp nhau thì còn gì bằng? Cậu Kei mất quyền thừa kế thì không cần phải lo. Cậu ta có lấy trộm đồ không phải của mình thì đã sao? Đằng nào chẳng là từ cửa hiệu Okubata của cậu ta. Có ai kì vọng gì vào cậu Kei đâu. Gia đình chỉ có ý định cho cậu chàng một bài học, ít lâu sẽ giang rộng vòng tay đón về. Con nhỏ Taeko và cậu Kei dương dương công khai cặp kè kể ra không đúng đắn mấy nhưng nếu tụi nó chịu cư xử kín đáo hơn thì mình cứ mắt nhắm mắt mở cho qua. Yukiko phản đối việc báo cho Tsuruko, vì thể nào Tsuruko cũng kể cho Tatsuo.
Sachiko mặc dầu không muốn phê phán nhà chính, nhưng kế hoạch làm đám giỗ của họ có cái gì đó chưa thỏa đáng. Vừa để bù vào chỗ thiếu sót, vừa nhằm giải trí cho Yukiko đã lâu mới về Osaka, Sachiko nảy ra ý tưởng tổ chức một buổi liên hoan nho nhỏ cho các chị em của mình. Buổi trưa ngày hai mươi sáu, hai ngày sau đám giỗ, cô sẽ đặt một phòng riêng tại nhà hàng Harihan - nơi gợi nhớ những kỉ niệm thật đẹp về cha mẹ quá cố. Vụ này ngay cả Teinosuke cũng không được tham dự, Sachiko chỉ rủ các chị em, bác Tominaga và con gái bác là Someko. Nhạc sư Kikuoka nổi tiếng và con gái Tokuko sẽ chơi đàn. Taeko thì múa bài Tay táo thơm trên nền nhạc do Tokuko diễn xướng, còn Sachiko đệm koto và Kikuoka đệm samisen cho bài múa Trăng lúc Bình Minh . Sachiko đã tập koto được hai tuần còn Taeko thì lên Osaka để học múa.
Sáng sớm ngày 23, Tsuruko ra ngoài mua sắm, thăm hỏi, chỉ đem theo bé Umeko đi cùng. Mãi tối muộn chị mới về. Tsuruko được mời đi ăn tối ở đâu đó. Ngày 24, cả chín người ở Ashiya sửa soạn ra ngoài vào độ 8 giờ rười sáng: Tsuruko, Masao, Umeko, Teinosuke, Sachiko, Etsuko, Yukiko, Taeko, và O-Haru. Đàn bà đều bận lễ phục, Tsuruko mặc màu đen còn ba em gái mặc áo tím với sắc độ khác nhau, O-Haru cũng mặc màu tím đậm.
Tàu qua được vài ga thì Kyrilenko bước lên, đôi chân lông lá lộ ra dưới quần soóc. Anh chàng liếc nhìn đoàn người đầy màu sắc và chạy ra nói chuyện.
“Anh đang đi đâu thế?” Anh ta đứng trước Teinosuke, nắm tay treo của tàu điện. Hình như hôm nay còn đi cùng cả nhà đó hả?”
“Hôm nay là ngày giỗ mẹ vợ tôi. Cả nhà đang lên chùa.”
“Vậy à? Bà ấy mất bao giờ?
“Hai mươi hai năm trước ạ.” Taeko nói.
“Anh có nghe tin gì từ Katarina không?” Sachiko hỏi.
“Vui quá, chị nhắc tôi mới nhớ. Trong bức thư mới nhất nó bảo muốn chị nhớ đến nó. Nó đang ở Anh.”
“Cô ấy rời Berlin rồi à?”
“Con bé chỉ ở đấy ít lâu thôi. Rồi sang Anh luôn. Nó gặp con gái rồi đấy.”
“Tốt quá. Ở bên Anh cô ấy làm gì?”
“Làm việc trong một công ty bảo hiểm. Thư kí giám đốc.”
“Bé con có đi cùng mẹ không?” Teinosuke hỏi.
“Chưa. Katarina đang kiện để giành quyền nuôi con bé”
“Khi nào viết thư, nhờ anh chuyển lời hỏi thăm cô ấy dùm.”
“Có lẽ chiến tranh thế này thì thư còn lâu mới đến.”
“Mẹ anh chắc lo lắm nhỉ. Thì đấy, sẽ có những trận không kích mà.” Taeko nói.
“Hổng đáng lo? Kyrilenko cũng chuyển sang nói giọng địa phương Osaka. “Người khác tự lo được, thì Katarina cũng vậy.”
Với những ai còn nhớ đám giỗ huyên náo ở Harihan thì bữa tối sau buổi lễ có đôi chút đìu hiu. Tuy nhiên cũng không đến nỗi lạnh lẽo như họ tưởng. Chừng bốn mươi khách được xếp chỗ trong một hội trường dài được chuẩn bị bằng cách tháo dỡ các bức vách ngăn giữa ba gian chùa. Một số nhân vật thân thiết với gia đình đến dự, trong đó có Tsukada, thợ mộc bậc thầy, Shokichi dự lễ thay mặt cha, hai hay ba người đàn ông từng phục vụ trong tiệm cũ ở Semba. Nhẽ ra mấy chị em phải đi rót rượu sake nhưng các chị em họ và vợ Shokichi mẫn cán quá, thành thử họ hiếm hoi mới phải rời chỗ ngồi. Cây hồ chi lớn đang rụng lả tả những bông hoa trắng trong vườn, làm Sachiko nghĩ tới khu vườn ở Minoo vào cái ngày mẹ mất. Phần lớn đám đàn ông đang bàn về chiến tranh ở Châu Âu. Mấy người đàn bà không có ý động chạm tới Tatsuo, nhưng lại tấm tắc khen “Tiểu thư Yukiko” và cô Út nhìn trẻ trung quá.
Một trong số nhân viên của tiệm, người đàn ông tên Tomatsuri, đã hơi quá chén.
“Nghe bảo tiểu thư vẫn độc thân hả, tiểu thư Yukiko” một giọng khàn khàn vang lên từ phía trong cùng căn phòng. “Tại sao thế?”
Im lặng một lúc.
“Tụi em đằng nào cũng ế rồi, thành thử, cứ ung dung từ tốn tìm ai đó thật tử tế.” Taeko đáp lại, cô luôn giỏi kiềm chế.
“Nhưng mấy cô tìm hơi lâu quá đó.” ”
“Thôi nào. Có bao giờ là quá muộn cơ chứ?
Đâu đó mấy người phụ nữ khúc khích cười. Nghe chuyện Yukiko chỉ cười mỉm. Tatsuo ra vẻ không chú ý.
“Tomatsuri, Tomatsuri.” Ông thợ mộc Tsukada đã cởi cái áo dân quân, mặc chiếc áo sơ mi đang ngồi trên ghế. Những cái răng vàng lóe sáng trên gương mặt sạm nắng. “Nghe nói cậu đánh chứng khoán vừa chốt được khoản lời to hả?”
“Chưa đâu. Vẫn đang cân nhắc ạ.”
“Có ý tưởng gì hay không?”
“Tháng này tôi sang bên Tàu. Nhỏ em gái tôi đang làm việc tại một tiệm khiêu vũ ở Thiên Tân, quân đội để ý con bé, đào tạo nó thành gián điệp.”
“Hử?”
“Giờ nó lấy một lão người Tàu, nghe bảo sống dư dả lắm. Thỉnh thoảng lại gửi về một, hai ngàn bạc Cơ đấy.”
“Tôi phải kiếm một cô em như thế mới được.”
“Con bé nói, thời buổi này không phải lúc để quanh quẩn ở Nhật. Đồng tiền đang vẫy gọi ở Thiên Tân.”
“Cho tôi đi với. Cái nghề mộc này, bỏ lúc nào chẳng được.”
“Nghề gì thì nghề, tôi chấp hết, miễn kiếm ra tiền. Có lẽ là ra mở cả kỹ viện nữa.”
“Thì tôi đã bảo, cứ chuẩn bị tinh thần mà lại. O-Haru, rượu đâu nào.”
Trong nhà Ashiya, khi đã ngà ngà bởi rượu O-Haru rót, Tsukada lúc nào cũng mở lời tán tỉnh cô. Lấy anh không? Em ừ một cái là anh đuổi ngay bà vợ ở nhà, không đùa đâu nhé. O-Haru cười vui vẻ, trò chơi cứ thế tiếp diễn. Hôm nay ông ta có hơi cố chấp chuốc rượu cô.
“Để em đi xem đã hâm thêm được chút rượu sake nào chưa ạ O-Haru chạy xuống bếp, mặc kệ Tsukada phản đối, rồi cô bỏ ra khu vườn cỏ dại um tùm sau nhà. Cô trốn vào một bụi cây, lấy hộp phấn giấu trong đai obi bằng sa-tanh đen và chỉnh trang lại khuôn mặt đã hơi ửng đỏ vì rượu. Sau khi chắc chắn không có ai theo dõi, cô lấy ra hộp thuốc lá tráng men - món quà của nhân viên một cửa tiệm được nhà Makioka quý mến - cô châm thuốc, rít vội mấy hơi sau đó dập lửa nhét lại vào hộp, và trở vào trong nhà.
