Cảnh tượng đáng nhớ ấy xảy ra ngay trước bữa cơm trưa. Teinosuke và Etsuko không có nhà, O-Haru vô tình lại ra ngoài đi công chuyện. Tiếng cãi vã trong phòng ăn đóng kín nghe chỉ như nói chuyện hàng ngày, thành ra mấy cô giúp việc không nghi ngờ chút nào. Song tiếng sập cửa đánh rầm khác xa bình thường, O-Aki giật mình chạy vào hành lang. Trống trơn. Cô mở hé cửa phòng ăn, ngạc nhiên trông thấy cô Út không còn ở đó. Bà chủ Sachiko và cô Yukiko đang trải khăn lên bàn để dọn cơm trưa.
“Sao thế?” Sachiko hỏi.
“Không có gì ạ.” O-Aki bối rối.
“Cô Út đi rồi. Chỉ còn chị với bà Makioka thôi.” Yukiko nói. Khi O-Aki đi khỏi, Yukiko tiếp lời: “Thỉnh thoảng nói chuyện với con bé cho nó tỉnh ra.” Vậy là ý chừng cô đã quyên khuấy đi cái việc hai chị em đã giấu Teinosuke và Etsuko. Etsuko và O-Haru hơi ngạc nhiên khi Taeko không xuất hiện vào ngày hôm sau. Hai người thắc mắc hay cô Út bị cảm lạnh. Sachiko đáp, lạ nhỉ, con bé không đi làm. Sachiko cứ tưởng lâu lâu mới gặp lại Taeko, thế mà sáng ngày thứ hai cô Út đã thản nhiên quay về. Taeko chào Yukiko như thể không có chuyện gì xảy ra cả, Yukiko cũng hài lòng đáp lại. Taeko bảo, Okubata quyết định không đi Mãn Châu nữa. Yukiko gật đầu, thế là cả hai không nói thêm gì về việc này.
Vài ngày sau, Sachiko và Yukiko tình cờ gặp Itani ở Kobe. Họ nghe được tin bất ngờ: Itani sẽ chuyển nhượng tiệm làm đẹp của mình để sang Hoa Kỳ một lần nữa. Vài người bạn chỉ ra rằng, tình hình quốc tế đang bất ổn, khéo sẽ có giao tranh giữa Hoa Kỳ với Nhật Bản. Chị không đợi thêm chút nữa được sao? Nhưng Itani trả lời: có giao tranh với Hoa Kỳ thì không thể ngày một ngày hai là chấm dứt, thà đi cho chúng luôn, rồi về nhanh trước khi có chuyện. Làm hộ chiếu lúc này không dễ nhưng Itani có cách của mình. Chị ta định đi trong sáu tháng hoặc một năm. Nếu về sớm thì không cần phải sang nhượng tiệm làm đẹp, nhưng từ lâu chị đã ấp ủ ý định làm ăn trên Tokyo kia và đây là cơ hội của chị. Sachiko và Yukiko không hoàn toàn ngạc nhiên, vì họ nhớ mang máng mình đã nghe đại khái về những kế hoạch này khi ông chồng từ lâu đã liệt toàn thân của Itani qua đời năm ngoái. Lúc này vừa xong giỗ đầu của chồng, chị ta quyết định hành động. Itani là thế, đã quyết là phải làm ngay. Chị đã tìm được người chọn mặt gửi vàng, chuẩn bị mọi sự sắp xếp để bán lại tiệm và thậm chí đã giữ chỗ trên chuyến tàu đi Mỹ. Mọi người muốn tổ chức bữa tiệc chia tay gì đó cho Itani nhưng thời buổi này tiệc tùng không phù hợp, với lại chị đi quá gấp. Thậm chí, Itani còn nghĩ có khi bỏ qua công đoạn tiễn đưa trước khi ra đi.
Itani nói gì chăng nữa, thì chị vẫn là người có tiếng ở Kobe. Xem ra không thể có chuyện chẳng ai dám ra một tổ chức tiệc chia tay cả. Không làm tiệc lớn, thì ít ra vợ chồng mình cũng nên mời Itani đến ăn tối, Sachiko bảo chồng tối hôm ấy. Chị Itani đã mai mối cho Yukiko mấy bận. Thế nhưng sáng hôm sau chị nhận được một thông cáo in ra giấy, thẳng thừng từ chối những bữa tiệc chia tay và các hoạt động tương tự bên cạnh những thông tin khác. Itani sẽ rời Tokyo vào ngay tối hôm sau. Chị sẽ ở khách sạn Đế Quốc cho đến lúc lên tàu, thành thử không còn thời gian tiệc tùng nữa. Thế nên, ba chị em sẽ ghé qua đưa quà tạm biệt hôm nay hoặc ngày mai. Nhưng vì cứ bối rối mãi khoản chọn quà nên hôm đầu tiên cả ba không làm gì cả. Sachiko và Yukiko lần lữa đến sáng hôm sau khi Itani đột ngột xuất hiện. Cả ba cô đang định ghé thăm, thấy Itani thì nghĩ bụng chị ấy thật tử tế, chắc là chị đang bận lắm. Rồi Itani bảo, cần gì phải ghé thăm tôi nào, có đến thì tiệm cũng đã đổi chủ rồi, nhà cửa đang lộn xộn hết cả lên vì anh tôi đang chuyển vào đấy. Tôi chỉ lựa ra vài chỗ thân nhất mới đến chào thôi. Không có thời gian nên Itani chủ trương chỉ đứng ngoài cửa, nhưng không hiểu sao với mấy chị em Makioka, và chỉ có nhà Makioka là chị ta muốn ngồi lại lâu hơn. Mà chị cũng có chuyện cần nói với họ nữa. Sachiko bảo, “Kia, chị vào nhà đi.” Itani liếc đồng hồ và vào phòng khách, chị chỉ có thể ngồi được mười, hai mươi phút là cùng.
Itani bảo: tôi đi một loáng sẽ về Nhật ngay, trước khi mọi người kịp biết tôi đi mất ấy chứ. Song tôi vẫn buồn khi nghĩ đến chuyện sẽ rời Kobe hẳn. Đặc biệt, tôi nói thế này mong mọi người thứ lỗi, cả nhà ta, chị Makioka, tiểu thư Yukiko và tiểu thư Koi-san là tôi quý vô cùng. (Chị ta liến thoắng như mọi khi, không cho ai ngắt lời.) Đàn bà con gái nhà mình ai cũng có những nét đặc sắc, ba chị em rất giống mà cũng rất khác nhau. Quả thực đi khỏi Kobe, tôi chẳng lấy làm luyến tiếc quá, nhưng có một việc khiến tôi buồn thật. Đấy là sẽ không được gặp các chị em nhà mình nữa, tôi đã quấy quả các chị nhiều và chỉ mong mọi người tiếp tục chiếu cố cho tôi. Hôm nay gặp mấy chị em nhà ta thật là mừng, nhưng không may tiểu thư Koi-san lại không ở đây. Sachiko bảo, con Út sẽ đến ngay ấy mà, hay để tôi gọi? Itani bảo thôi và đứng dậy ngay lúc Sachiko ra chỗ cái điện thoại. Xui thật đấy nhỉ, nhưng chị chuyển lời cho tiểu thư Koi-san được không ạ? Trong mười ngày tới tàu chưa nhổ neo đầu, Itani nói thêm. Nếu được thì cả ba chị em lên Tokyo nhé? Không phải để tiễn, chả là có một người ở Tokyo mà tôi muốn mấy chị em gặp mặt.
Itani tuôn một tràng sau khi ngừng lại để lấy hơi:
Tôi lo nói như vậy với đối tượng quan trọng nhất là không phù hợp, tuy nhiên tôi đã áy náy mãi việc chuyển đi Kobe thì lại làm dang dở vụ mai mối cho tiểu thư Yukiko này mà tôi đặt kỳ vọng. Này nhé, chẳng phải nịnh nọt gì nhà ta, nhưng trộm nghĩ trên đời nào có mấy đàn bà con gái được như tiểu thư Yukiko, mấy gia đình mà các chị em được như nhà Makioka, tôi há chẳng phải đang trốn tránh trách nhiệm ư, thôi ít ra trước khi rút lui cũng phải bắt đầu cái gì đó để không phải áy náy. Tôi tìm được đối tượng mới rồi. Chắc nhà ta đã nghe đến họ Mimaki, họ vốn có liên hệ với triều đình từ lâu. Tử tước Mimaki đời trước vốn là một nhân vật trong cuộc Duy Tân Minh Trị. Người con trai kế tập tước vị này bấy lâu nay cũng có thế lực lắm. Ngày trước ông ta chịu khó hoạt động trong lĩnh vực chính trị (ông từng phục vụ trong các Ủy ban điều tra tại Hạ viện), nay lui về ở cùng gia đình nơi quê gốc là Kyoto. Tôi tình cờ gặp ông Minoru này là con trai vợ lẽ của Tử tước Mimaki hiện giờ. Ông Mimaki Minoru đã tốt nghiệp Gakushuin, học chuyên ngành Vật lý tại Đại học Đế quốc rồi bỏ ngang để sang Pháp. Ở Paris, ông ta học hội họa một tí, rồi lại học nấu ăn một tí và nhiều môn khác, môn nào cũng chẳng được lâu. Tốt nghiệp xong ông đi Mỹ, học ngành Hàng không ở một đại học công lập không mấy tiếng tăm rồi cuối cùng cũng kiếm được cái bằng thì phải. Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục lang thang ở Hoa Kỳ, tới cả Mexico và Nam Mỹ. Trong thời gian lang bạt, số tiền trợ cấp từ quê nhà của Minoru bị cắt nên ông ta kiếm sống bằng nghề đầu bếp, thậm chí là nhân viên xách hành lý ở khách sạn. Ông ta cũng quay lại với hội họa, và thử sức ở lĩnh vực kiến trúc. Cậy vào cái trí tuệ bẩm sinh, ông ta tùy hứng thử sức ở đủ mọi ngành. Ra trường ông cũng bỏ luôn môn Hàng không. Trong khoảng tám, chín năm từ lúc trở lại Nhật Bản, Mimaki Minoru không có nghề nghiệp cố định, nhưng thiết kế được một ngôi nhà kia trong lúc tiêu khiển, ngôi nhà gây được sự chú ý và ông được biết tới như một kiến trúc sư tương đối có năng lực. Thậm chí ông còn mở được một văn phòng nhỏ ở Tokyo. Phải tội ông ta lấy phí rất cao, nhà đều theo kiểu Tây phương mới nhất, và kể từ sự kiện Lư Câu Kiều gây ảnh hưởng thì chẳng mấy ai hỏi mướn nữa. Bây giờ ông ta trở về con người nhàn hạ vì bất đắc dĩ phải đóng cửa văn phòng mới hoạt động được nhõn hai năm. Đấy, chuyện về người đàn ông này là như vậy, ông ta đương cần tìm vợ, mà đúng hơn là những người xung quanh đang năn nỉ ông lấy vợ. Nghe nói ông ta bốn mươi tư tuổi. Sống ở nước ngoài lâu năm, về Nhật ông ta đã quen với đời độc thân không gò bó. Thành thử, chuyện ông ta ăn ở bên Tây thế nào không rõ, nhưng có vẻ ông chưa có vợ hay nhân tình kiểu già nhân ngãi non vợ chồng bao giờ. Kể từ lúc về nước, Mimaki thường qua lại các trà thất. Rồi Itani vội vã nói thêm, là chỉ cho đến năm ngoái thôi. Chứ giờ lấy đâu tiền. Hồi trẻ, ông nhận được một khoản từ cụ thân sinh, thế là cứ việc nhẩn nha tận hưởng. Là người biết tiêu pha chứ không biết kiếm tiền, giờ ông ta không còn ở cái thế có thể hoang phí được. Tuy bắt đầu muộn màng, ông ta vẫn hy vọng có thể trang trải cuộc sống bằng nghề kiến trúc sư, giả sử thời thế thuận lợi ắt hẳn đã thành công. Giờ tiến không được lùi không xong, nhưng Mimaki vẫn là con em gia thế với những tính cách thường thấy ở hạng quý tộc như hoạt bát, dí dỏm, sở thích đa dạng, vô cùng phóng khoáng và có khuynh hướng xem mình như một nghệ sĩ, gặp khó khăn mà chẳng lo nghĩ gì cả. Phóng khoáng quá mức như thế nên người ta mới thúc ông phải lấy vợ đi. Sống thế đâu có được.
Itani gặp Mimaki thông qua con gái chị ta, Mitsuyo, con bé mới tốt nghiệp Đại học Phụ nữ Nhật Bản năm ngoái, giờ đang làm việc cho tạp chíJöseiNippon. Hình như ông giám đốc Công ty xuất bản tên Kunishima rất quý Mimaki. Tình bạn của họ bắt đầu khi Mimaki thiết kế một ngôi nhà cho Kunishima, và Mimaki bây giờ là khách quen ở nhà họ, bà Kunishima cũng như chồng, trân trọng ông bạn quý này hết mực. Văn phòng của tạp chí gần văn phòng của Mimaki, ông ta hầu như mỗi ngày đều ghé chơi, thành thử quen mặt hết cả đội ngũ nhân viên, đặc biệt là Mitsuyo. Mitsuyo được vợ chồng Kunishima yêu chuộng, xem như người trong nhà. Một dịp nọ khi lên Tokyo, Itani ghé thăm xã giao gia đình Kunishima thì gặp Mimaki. Tiếp xúc lần đầu đã thấy ông ta rất thú vị, nên Itani và ông chẳng mấy chốc thành bạn bè. Kỳ thực Itani đâu có mấy công cán ở nhà Kunishima, nhưng vì cô con gái thân với họ nên ba lần Itani đến Tokyo trước dịp cuối năm, lần nào chị cũng ghé nhà họ. Trong đó hai lần chị ta gặp Mimaki. Mitsuyo bảo nhà Kunishima này rất máu đỏ đen, có thể thức xuyên đêm chơi bài hoặc đánh mạt chược, Mitsuyo với Mimaki giữ hai chân. Itani biết là không nên khoe con, nhưng Mitsuyo là cô gái rất sáng láng, tuổi nhỏ mà tài cờ bạc đã hơn người, có thể sát phạt hai đêm liền mà vẫn cứ làm việc năng suất gấp đôi những người khác ở tòa soạn. Thành thử nhà Kunishima mới cưng con bé. Itani gần đây có lên Tokyo mấy bận để sắp xếp cho chuyến xuất ngoại, có nhờ vả gia đình Kunishima vụ làm hộ chiếu. Chị ta lại chạm trán Mimaki thêm mấy lần. Mỗi lần đến nhà Kunishima, việc đàm đạo, với Mimaki là trung tâm, lại bị lái sang chủ đề sôi nổi“Mimaki bao giờ lấy vợ. Gia đình Kunishima thuộc phe cổ xúy tích cực việc lập gia đình, và ông chồng, người biết bố của Mimaki, nói rằng sẽ đích thân thuyết phục ngài Tử tước chu cấp cho Mimaki một khoản nếu ông chịu lấy vợ. Lúc đấy thì hai vợ chồng khỏi lo tiền nong nhé. Kunishima lúc nào cũng bảo Itani đi dò hỏi xem có đối tượng nào không. Nghĩ ra được ai, thì nhất định phải nói với ông ta ngay.
Itani nãy giờ thuyết một tràng, chị liếc mắt nhìn đồng hồ, bảo đoạn sau phải nhanh mới kịp: Tôi nghĩ ngay tới nhà Makioka, đây hẳn chính xác là đối tượng nhà mình mong đợi cho tiểu thư Yukiko. Nhưng ngặt nỗi vào đúng cái lúc này, giả sử còn ở Nhật thì tôi đã nói luôn là biết rõ Có một cô, rồi tự mình sắp đặt mọi chuyện, nhưng tôi lại sắp ra nước ngoài. Thế là tôi quyết định chẳng nói gì, mặc dù cửa miệng đã sẵn cái tên tiểu thư Yukiko. Tôi cứ lấn cấn mãi, giá mà sắp xếp được mối này, môn đương hộ đối thế cơ mà.
Chị ta lại bảo phải kể thêm về Mimaki. Itani nói, tôi đã bảo ông ta bốn mươi bốn tuổi rồi nhỉ, hình như kém ông Makioka một, hai tuổi. Mà cũng như trường hợp của những người đàn ông ở nước ngoài lâu, ông ta đang trên đà hói. Da dẻ Mimaki lại ngăm đen, bảo là đẹp trai thì không thể nào, nhưng vẻ mặt cũng toát lên được cái thần thái gốc gác của mình. Ông ta có thân hình to lớn, hơi đấy đà một tí, một người đàn ông tráng kiện chưa ốm bao giờ, ông ta còn khoe đang làm việc thì trời có sập cũng mặc. Và chuyện quan trọng nhất, về tiền bạc, thì kể từ thời sinh viên ông đã sống một mình với món tiền đâu chừng hơn một trăm ngàn yên, giờ thì một yên cũng không còn, thật chứ chẳng điêu. Đã mấy lần ông ta mè nheo Tử tước, ông thân sinh có cho tiến độ hai, ba lần. Mấy khoản ấy cũng không còn. Miệng ăn núi lở, Mimaki sớm muộn lại không xu dính túi. Tử tước bảo, cho tiền nó làm cái gì. Kunishima lí sự: “Thật đấy, không gã đàn ông nào ngoại tứ tuần sống độc thân lông bông được đâu. Tử tước với người đời nhìn vào nghi ngại là đúng rồi. Bước thứ nhất, phải tìm công ăn việc làm bất kể là thu nhập có thấp đi nữa. Ngài Tử tước hài lòng, biết đâu lại chia tay giúp. Ông bạn đã bao nhiêu lần đến xin tiền, nên xin được cũng đáng là bao, nhưng mà chẳng cần.” Theo ý kiến của Kunishima thì Mimaki có tài thiết kế nhà kiểu Tây phương xuất chúng, tương lai làm kiến trúc sư của Mimaki xán lạn là việc hiển nhiên. Kunishima không tuyên bố rằng tự mình có thể làm được việc gì lớn, nhưng hỗ trợ Mimaki thì sẽ làm hết khả năng. Mimaki giờ gặp khó vì thời thế, nhưng chớ nản lòng. Tình hình khủng hoảng sẽ sớm qua đi thôi. Kunishima sẽ thuyết phục (ông ta nghĩ việc này dễ ăn) ngài Tử tước thanh toán chi phí đám cưới, mua một căn nhà cho đôi vợ chồng, và chu cấp trong vòng hai đến ba năm. Đấy, chuyện là thế. Itani nghĩ bụng, nhà Makioka có đồng ý không nhỉ, ừ thì cũng có vài nghi vấn nhất định, nhưng Mimaki chính là người họ tìm kiếm. Ông ta có nhiều ưu điểm: không có vợ trước, mặc dù là con vợ lẽ những dòng họ này vốn là hậu duệ dòng tộc Fujiwara hiển hách, họ hàng Mimaki toàn những người tiếng tăm lẫy lừng không có ngoại lệ; ông ta không phải nuôi ai (lúc trước Itani quên không kể là sinh Mimaki không lâu thì bà mẹ qua đời, ông ta chẳng có hồi ức nào về mẹ); ông ta là người rất thú vị, thông hiểu về ngôn ngữ và phong tục của Pháp và của Mỹ nữa. Mặc dù Itani mới chỉ quen biết một thời gian ngắn và nhà Makioka cũng nên tự điều tra thêm, chị ta vẫn có thể nói rằng, cứ theo những gì chứng kiến thì Mimaki là người thiện chí, dễ ra, không có khuyết điểm gì nổi bật. Ông ta còn có tửu lượng cao nữa. Đã hai, ba lần Itani xem Mimaki uống rượu, mà theo chị, càng rượu vào Mimaki càng dí dỏm, hài hước hơn. Cân đo đong đếm mãi, chị ta thấy bỏ qua cơ hội này quả phí phạm vô cùng, nên mới nhờ cả một người làm mai hộ mình. Rốt cuộc, Itani quyết rằng, bởi Mimaki rất thoải mái hòa đồng, nên việc mai mối không cần phải phức tạp. Một khi giới thiệu xong xuôi, tình hình coi mòi hứa hẹn, thì chính ông bà Kunishima sẽ phụ trách điều đình sao cho êm đẹp. Mitsuyo cũng có thể giúp một tay. Con bé hẵng còn ít tuổi nhưng nó là đứa mạnh dạn thẳng tính, đúng là kiểu người vun vén được cho những cuộc mai mối hôn nhân. Nếu nhà ta chọn nó làm sứ giả, thì sẽ thấy nó đắc lực lắm đấy.
“Ôi chà,” Itani lại liếc đồng hồ, chị đứng dậy ra về. “Tôi định ở đây có mười lăm phút thôi.”
Xong chị ta lại nói tiếp. Chị ta nói những gì cần phải nói. Itani hy vọng nhà Makioka tính toán kĩ. Ông Kunishima định tổ chức một buổi tiệc nhỏ cho Itani, nếu nhà mình thấy chuyện vừa rồi nghe được, thì có khi cân nhắc đến buổi tiệc ở Kobe nhé? Chị Makioka này, tiểu thư Yukiko này, mà không gì bằng đủ cả ba chị em, nếu được cả tiểu thư Koi-san nữa nhé. Có cớ đi ăn tiệc chia tay, nhân tiện ít ra xem mặt Mimaki luôn thể? Cứ thong thả năng trả lời. Chắc là mai thôi Itani sẽ gọi điện từ Tokyo về để cho biết thời gian chính xác của bữa tiệc. Chị ta gần như không chào tạm biệt, cứ thế chạy về luôn.
