Đằng sau mỗi vụ án tôi tiếp nhận đều ẩn chứa những góc nhìn khác nhau của sinh mệnh, cũng phản ánh sự chua xót không ai biết của người quá cố và một số đạo lý của cuộc sống. Đối với tôi mà nói, mỗi một lần phục vụ không chỉ là công việc, mà còn là quá trình và sự lĩnh hội đặc biệt.

Mỗi khi có người hỏi tôi: “Hiện trường nào để lại cho anh ấn tượng sâu sắc nhất?” Tôi thường chân thành kể lại cùng một câu chuyện.

Còn nhớ hôm đó, tôi và người ủy thác gặp nhau trước cổng tòa nhà, cô ấy có mái tóc dài, ánh mắt đầy vẻ tiều tụy và mệt mỏi. Trước khi lên lầu, chúng tôi ở phòng chờ trao đổi các công việc cần xử lý tiếp theo, thế nào đó mà lại bắt đầu tâm sự nhiều hơn. Người quá cố là bố của người ủy thác, khi cô ấy còn nhỏ thì bố mẹ đã ly hôn, từ đó người ủy thác sống với mẹ, do một số nguyên nhân mà mười mấy năm qua chưa từng gặp lại bố mình. Cho đến khi cảnh sát thông báo, cô ấy mới nhận được tin dữ bố đã qua đời nhiều ngày.

Trò chuyện xong, tôi quay đi xách dụng cụ chuẩn bị lên lầu làm việc, cô ấy chần chừ trong chốc lát rồi đột nhiên gọi tôi lại, buồn bã nói: “Tôi... có thể cùng anh vào trong nhà xem thử không? Tôi muốn biết mười mấy năm qua, ông ấy... sống như thế nào.”

“Đương nhiên không thành vấn đề.” Tôi nói, sau đó cô ấy đi cùng tôi vào thang máy lên lầu. Đến càng gần cửa nhà của bố, bước chân cô ấy càng nặng nề, cơ thể không kìm được khẽ run rẩy, “Là bất an? Hay là sợ hãi? Điều gì khiến cô ấy có phản ứng như vậy?” Tôi thầm suy đoán.

Tận mắt nhìn thấy hiện trường không có gì che chắn hay làm mờ, cô đơn và thê lương đến thế, có lẽ cảnh tượng ấy quá đáng sợ nên người ủy thác bất giác thét lên. Khi tôi trang bị đầy đủ chuẩn bị bắt đầu dọn dẹp, cô ấy sực tỉnh khỏi cơn ngơ ngác, gọi tôi lại, mong tôi khoan dọn dẹp mà hãy cho cô ấy chút thời gian. Cô ấy muốn xem qua không gian mà bố mình từng sinh sống để tìm hiểu lối sống của ông.

“Không ngờ ông ấy lại sống cô độc một mình trong hoàn cảnh thế này...” Cô ấy thì thầm.

Trong nhà không có vật trang trí gì, chỉ có vài thùng giấy nằm rải rác cạnh ghế sô pha cũ kỹ. Tôi quan sát xung quanh căn nhà, nhìn thấy vài bộ quần áo nhăn nhúm, rất nhiều túi thuốc và chai nước. Trên bàn bếp còn có những đống rác thải nhà bếp không biết đã bao lâu rồi chưa dọn, bên trên có bầy gián ngang nhiên bò khắp nơi! Lát sau, cô ấy lặng lẽ ngồi xổm xuống, mở thùng giấy ở gần mình ra, bên trong đựng rất nhiều quyển sổ được sắp xếp tỉ mỉ, cô ấy cẩn thận lấy ra mới biết đó là những quyển album ảnh dày cộp đã ố vàng.

Tôi im lặng đứng trước cửa chờ đợi, nhìn bàn tay run rẩy của cô ấy nhẹ nhàng lật mở một quyển album. Đầu tiên là một tấm ảnh trẻ sơ sinh, lật từng trang tiếp theo, tôi thấy được quá trình trưởng thành của một đứa bé, từ “ba tháng biết lật, sáu tháng biết ngồi, bảy tháng biết lăn, tám tháng biết bò, một tuổi biết đi”, mỗi giai đoạn đều được cẩn thận lưu giữ lại bằng ảnh chụp, có tiếng khóc oe oe, có tiếng cười khúc khích, có cả vòng tay ấm áp của bố mẹ và hồi ức của những chuyến du lịch, đương nhiên không thể thiếu kỷ niệm ngày sinh nhật và những mảnh vụn của cuộc sống. Còn nữa, tấm ảnh kia chắc là ngày đầu tiên đi học, cô ấy đeo cặp đứng trước cổng trường! Tôi thầm đoán trong đầu.

Có một kiểu tình thương của cha rất thầm lặng, không dễ thể hiện ra bên ngoài, kìm nén mà sâu sắc, chân thành và ấm áp.

Cô ấy rưng rưng nước mắt, có vẻ muốn dừng lại nhưng rồi vẫn tiếp tục tỉ mỉ xem hết từng quyển album ảnh. Tôi chỉ ở bên cạnh nhìn cô ấy đắm mình vào hồi ức ngắn ngủi. Tôi nhớ khi cô ấy mở quyển album cuối cùng ra, đó là ảnh lưu niệm cả nhà vui vẻ cùng nhau dùng bữa ở một nhà hàng bít-tết, trong ảnh cô ấy đã ra dáng thiếu nữ - đó cũng là ký ức cuối cùng của người cha về hình dáng của cô con gái, từ đó về sau hai người bặt vô âm tín. Nhưng nay, bất luận có muộn màng hay không, sự ra đi của ông đã để cô ấy cảm nhận được tình yêu thương và sự quan tâm thầm lặng của bố một cách chân thật.

Cô ấy đột nhiên quỳ xuống, hai tay ôm chặt cơ thể không ngừng run rẩy, khóc nức nở nói: “Ông ấy không hề quên tôi, trong này đều là ảnh của tôi... đều là ảnh của tôi... Con nhớ bố lắm, tại sao bố lại ra đi như thế?”

Hồi lâu sau, tiếng nức nở dần ngừng lại, cô ấy đứng dậy, hai mắt sưng đỏ, khuôn mặt đầy vệt nước mắt. Tôi chợt nghĩ đến bài thơ: “Người đẹp vén rèm châu, ngồi ủ rũ chau mày. Mắt ươn ướt vệ lệ, chẳng biết vì ai sầu?”

Cô ấy vẫn ôm quyển album cuối cùng trước ngực, tôi lấy khăn giấy ra lau nước mắt cho cô ấy, mời cô ấy cất chỗ album kia trở vào thùng, sau đó tiễn cô ấy xuống lầu. Tôi vừa quay đi toan bắt đầu dọn dẹp thì cô ấy nhỏ giọng thành khẩn nói với tôi: “Cảm ơn, làm phiền anh rồi.” Tôi đáp: “Cứ yên tâm, giao hết tất cả cho tôi.”

...Theo như tôi biết...

Ấn tượng người cha để lại cho con cái thường là nghiêm túc và trầm lặng. Tình yêu mà người cha dành cho con gái có thể không giỏi biểu đạt qua ngôn từ. Thế nên người cha dùng những hành động thực tiễn, âm thầm dõi theo và quan tâm đến quá trình trưởng thành của con để thể hiện tình yêu thương cất giấu trong lòng mình.

Trong tác phẩm Bóng Lưng, Chu Tự Thành từng kể cha của ông băng qua đường sắt, cố gắng trèo lên thềm ga để mua quýt cho tác giả. Hành động này, bóng lưng này, đã thể hiện được tình cha, tuy không có ngôn từ nhưng đó là hồi ức khó quên nhất và cũng giàu tình thương nhất.

Đây không phải là vụ án phức tạp nhất, nhưng nó để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc nhất, để tôi cảm nhận được tình yêu của người cha dành cho con gái và nỗi nhớ của con gái đã dành cho người cha. Dù chuyện đời nhiều đổi thay,” vật đổi sao dời, cha con chia cách đã nhiều năm, nay cũng đã âm dương cách biệt, nhưng tình cảm cha con vẫn được kết nối qua từng tấm ảnh, giống như người cha đang nói với con gái: “Bố không bao giờ quên con.” Tình yêu thương và nỗi nhớ này đã xóa đi ranh giới giữa sự sống và cái chết từ lâu.

GIẤC MỘNG THA HƯƠNG

Có lần tôi nhận được một nhiệm vụ do người bạn làm dịch vụ mai táng mời đến hỗ trợ xử lý.

Bạn tôi chỉ nói: “Tôi tin tưởng sự chuyên nghiệp và con người của anh, anh chắc chắn sẽ không ra giá bừa. Cha mẹ của người quá cố sống ở vùng quê khá hẻo lánh, tôi biết là không thể đến ngay được, nhưng mùi đã rất nghiêm trọng, hàng xóm xung quanh và chủ nhà đều đang phản đối. Bạn bè của người quá cố đã thu dọn và bảo quản các món đồ quý rồi, cũng đã thông báo đến người nhà, anh có thể tiến hành dọn dẹp trước.”

Tôi đến hiện trường, cửa thang máy vừa mở ra đã ngửi thấy mùi hôi, dọc theo hướng phát ra mùi, tôi tìm đến nơi nồng mùi nhất, nhìn thấy một bên là cửa sắt đã rơi mất then cài đang tựa vào vách tường, bên khác là cánh cửa đã bị phá hỏng ổ khóa. Tay cầm của hai cánh cửa buộc một dải dây phong tỏa để cánh cửa đã hỏng hơi khép lại không mở quá rộng, tránh cho hàng xóm nhìn thấy cảnh tượng bên trong. Trên vách tường khác còn dán thông báo nợ tiền điện.

Tôi tháo dây phong tỏa ra rồi đi vào trong, bên trong là một căn nhà khoảng tám mét vuông, là nơi làm việc của tôi hôm đó.

Trong nhà, ti vi vẫn đang bật, màn hình chỉ toàn màu xanh, có vẻ đã lâu rồi không đóng phí truyền hình nên bị cắt tín hiệu. Điều khiển nằm trong một vũng máu, có lẽ vì vậy mà không ai dám tắt tivi. Ngoài ra còn có một bộ sô pha, một chiếc giường và một bàn trang điểm có rất nhiều mỹ phẩm. Trên ghế sô pha màu trắng có rất nhiều vết máu, trên giường chỉ có một tấm đệm mỏng.

Quần áo nằm rải rác trên sàn đã che đi một phần vết máu, nhưng vẫn còn rất nhiều máu và nước xác lan ra xung quanh. Quần áo sặc sỡ, máu đỏ sẫm và nước xác vàng, tựa như biến sàn nhà thành tấm vải vẽ, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật theo trường phái trừu tượng.

Bên vách tường có khoảng mười mấy thùng giấy chưa được mở, đáy thùng dính máu nên biến thành màu đỏ thẫm, cũng đã bị hỏng không dùng được nữa.

Kế tiếp, tôi ngẩng đầu lên nhìn, trên trần nhà có một dàn đèn chùm treo bằng sợi xích sắt, dây điện đã lộ ra ngoài, tầm mắt di chuyển từ đèn chùm xuống bên dưới, chiếc ghế thấp vốn màu trắng nay đã loang lổ vết máu. “Tự sát mà chết chăng?” Tôi nghĩ vậy.

Tình trạng hiện trường quá tồi tệ, tôi không thể nghĩ ngợi nhiều, bắt đầu xử lý đồ đạc bị nhiễm bẩn. Diện tích máu trên sàn nhà khá lớn, thời gian đã lâu nên tích tụ thành một lớp máu thật dày, tăng thêm độ khó cho việc dọn dẹp.

Vệ sinh, dọn dẹp, khử mùi, công việc được tiến hành từng bước một. Với sự kết hợp của các loại hóa chất, sàn nhà đã lấy lại màu sắc ban đầu, tẩy rửa với nhiệt độ cao có thể tiêu diệt vi khuẩn tiềm ẩn, trong quá trình dọn dẹp, từng túi rác cũng được đóng gói lại, bên trong là đồ dùng, quần áo, sách vở, có cả túi xách của người quá cố, những thứ ngày xưa phải bỏ tiền ra mua nay trở thành đồ cần vứt đi. Khi dọn dẹp đồ đạc bị nhiễm bẩn ở hiện trường, tôi mới phát hiện phạm vi nhiễm bẩn lớn hơn tưởng tượng rất nhiều.

Sau đó, tôi tháo đèn chùm xuống. Chùm đèn được treo ngược bằng sợi xích, vốn chỉ cần chịu trọng lượng của đèn, nay phải gánh thêm sinh mạng của một con người. Sống, chết, chỉ trong một tích tắc, có thể chịu được sức nặng nhưng đổi lại là sự mỏng manh của sinh mạng.

Kế tiếp, tôi đi vào phòng tắm, bên trong chất đầy đồ đạc, trên bồn tắm có rất nhiều chất bẩn và nấm mốc, trên gương cũng phủ đầy cặn nước. Tuy dọn dẹp những thứ này không nằm trong phạm vi công việc của chúng tôi, nhưng dẫu sao nơi này cũng là căn nhà để che mưa chắn gió, nó nên ra dáng một căn nhà. Thế là tôi không cầm lòng được, bắt đầu chà rửa bồn tắm, làm sạch gương, loại bỏ hết chất bẩn và cặn nước rồi mới dừng lại.

Tôi dọn dẹp xong căn nhà, khi thấy sàn đã quay trở về màu trắng, chất bẩn đã không còn tồn tại, bèn xỏ sợi dây qua hai tay cầm rồi khép cửa lại. Sau đó tôi xuống tầng một liên lạc với cha mẹ của người quá cố. Không lâu sau, hai người họ đã đến gặp tôi.

Tôi bảo với họ rằng hiện trường đã xử lý xong, ban đầu hai người nhíu chặt chân mày, sau đó từ từ giãn ra vì mây đen trong lòng đã tan biến, mắt cũng đỏ dần, nước mắt bắt đầu tuôn rơi. Tôi mời họ ngồi xuống, đợi họ bình tĩnh lại mới bắt đầu trò chuyện, nghe họ nói chuyện để xoa dịu nỗi đau họ phải chịu đựng trong thời gian này.

“Cảm ơn cậu, nếu không có cậu, tôi không biết phải làm thế nào cho phải... Người làm cha mẹ như chúng tôi sao đủ can đảm mà dọn dẹp căn nhà đó...” Bố của người quá cố đã nói với tôi như vậy.

Tôi đáp: “Chú khách sáo quá, đây là chuyện cháu nên làm. Đã được cô chú ủy thác, cháu nên xử lý thật tốt.”

Mẹ của người quá cố đáp lại tôi: “Thật cảm ơn cậu rất nhiều, chúng tôi không ngờ sẽ xảy ra chuyện thế này, một người đang yên đang lành lại nghĩ quẩn như thế... May mà em họ của con bé ở gần đây cũng phụ giúp một tay, nếu không làm sao chúng tôi có thể kịp thời đến đây được.

Sau một hồi trò chuyện, tôi đã hiểu đại khái tình cảnh của người quá cố. Cô ấy là con một trong nhà, do bố mẹ đều không thể làm việc bình thường, để nuôi sống cả gia đình mà mấy năm trước cô ấy đã rời khỏi quê nhà, một mình đến Đài Bắc chỉ vì nghe nói nơi đô thị phồn hoa có nhiều việc làm hơn ở quê, đãi ngộ cũng khá tốt. Thế là cô ấy rời khỏi nơi mình lớn lên, rời khỏi nhà của mình vì muốn hoàn thành nguyện vọng phụng dưỡng cha mẹ, mơ ước để cha mẹ có cuộc sống tốt hơn.

Con gái hiếu thảo và cha mẹ hiền từ, hai bên ủng hộ và yêu thương lẫn nhau, đó là động lực để cô ấy cố gắng làm việc. Cho đến một hôm, cô ấy mắc bệnh trầm cảm trong thời gian thất nghiệp, về sau tuy đã tìm được việc, nhưng do ảnh hưởng của căn bệnh mà cô ấy không ngừng thôi việc rồi lại tìm việc... Không chỉ khủng hoảng về kinh tế, bệnh tình của cô ấy cũng trở nên nghiêm trọng hơn. Dạo trước bố mẹ đã khuyên cô ấy về quê đi, mọi người cùng nhau suy nghĩ sẽ có cách thôi, không ngờ cô ấy lại đi vào ngõ cụt...

Cuối cùng, bố của người quá cố hỏi tôi: “Xin hỏi, chi phí cho lần dọn dẹp này là bao nhiêu?” Nói đoạn, ông lấy ra một đống tiền nhăn nhúm từ trong túi áo.

Tôi nói: “Sáu trăm.”

Họ đầy vẻ không dám tin, kinh ngạc thốt ra: “Sao có thể chứ?”

“Đúng là sáu trăm, cháu nói sáu trăm là sáu trăm.”

Họ lấy sáu trăm tệ từ trong đống tiền nhăn nhúm kia rồi đưa cho tôi. Tôi đón lấy, sau đó lấy ra ít tiền từ túi áo của mình, gom được ba nghìn năm trăm tệ thì đưa cho họ.

“Công việc nhất định phải thu phí, nhưng thu xong sử dụng thế nào là do cháu quyết định. Số tiền này là chút tấm lòng của cháu, cô chú vất vả rồi, lát nữa chúng ta xác nhận không còn vấn đề gì nữa thì cô chú hãy về nghỉ ngơi trước đi.” Tôi nói.

Sau đó tôi cùng họ lên kiểm tra hiện trường, nhìn họ ra về, rồi cũng rời khỏi nơi đó.

...Theo như tôi biết...

Thế nhưng, tôi nghèo, chỉ còn ước mơ,

Tôi trải ước mơ dưới bàn chân em

Nhẹ nhàng thôi, vì em đang bước trên giấc mộng của tôi.

Anh muốn chiếc áo nơi thiên đường

- W.B.Yeats

Nếu không tại cuộc sống khó khăn, tìm việc gian nan, hoặc có thể vì đãi ngộ tốt hơn, có ai muốn rời xa quê nhà, rời khỏi vùng an toàn của mình cơ chứ? Có người Bắc tiến, Nam tiến hoặc Tây tiến (hướng Đông chỉ có thể nhảy xuống Thái Bình Dương mà thôi), chỉ vì một cuộc sống tốt hơn, muốn tìm kiếm một lối thoát tốt hơn. Song, rời khỏi quê nhà là một người tha hương, tất cả đều phải dựa vào chính mình.

Con người vì cuộc sống và lý tưởng, mang theo hành lý đơn giản rời khỏi nhà, mang đầy hy vọng đến thành phố lớn, cả ngày lẫn đêm đều mơ mộng một ngày nào đó sẽ có thể áo gấm về làng. Thế nhưng, có bao nhiêu người thực hiện được lý tưởng và ước mơ trong lòng mình? Ca sĩ La Đại Hựu hát trong bài Thị trấn Lộc Cảng thế này:

“Giả sử chồng bạn quay về thị trấn Lộc Cảng, xin hỏi bạn có nói với cha mẹ tôi rằng,

Đài Bắc không phải chốn thiên đường như tôi tưởng tượng, nơi đô thị không có giấc mơ ngày xưa của tôi.”

Tiếc rằng, nơi mà ngày xưa một lòng muốn đến để theo đuổi giấc mơ, cũng có thể trở thành nơi khiến người ta mất đi hi vọng hay thậm chí là kết liễu sinh mạng. Như Dickens viết trong Chuyện hai thành phố : “Đây là thời đại tốt nhất, cũng là thời đại xấu nhất, đây là thời đại của trí tuệ, cũng là thời đại của sự ngu ngốc, đây là thời đại của tín ngưỡng, cũng là thời đại của sự ngờ vực.”

LẦN QUYÊN GÓP TIỀN LẺ CUỐI CÙNG

Một lần nọ, tôi đến hiện trường nằm trong khu dân cư cao cấp. Sau khi đến nơi, tôi liên lạc với người ủy thác, anh ta mời tôi đi thẳng lên lầu. Tôi xách theo trang bị đi vào sảnh, trình bày thân phận và đăng ký với nhân viên bảo vệ xong thì đi thang máy lên số tầng chỉ định. “Ting!” Cửa thang máy mở ra, tôi dò theo số nhà rồi tìm được hiện trường cần dọn dẹp. Sau khi ấn chuông cửa, không lâu sau cửa đã mở ra. Người mở cửa là một ông cụ khoảng bảy mươi tuổi, trông rất khỏe mạnh, tuy tóc đã bạc trắng nhưng sắc mặt hồng hào, đủ để hình dung bằng câu “tóc bạc trắng, mặt trẻ trung”. Ông cụ dẫn tôi vào nhà ngồi đợi, còn lấy một chai nước ngọt trong tủ lạnh ra cho tôi, sau đó từ tốn xin lỗi tôi.

“Thật ngại quá, bắt cậu phải chạy đến tận đây, tại vì tôi thật sự không biết nên xử lý thế nào cho phải” Ông cụ nói với vẻ đầy áy náy.

Tôi đáp: “Làm gì có, bác khách sáo quá. Xin hỏi nơi nào cần đến dịch vụ của cháu vậy ạ?”

Tôi nhìn quanh căn nhà, phòng khách trang trí đơn giản phóng khoáng, không có quá nhiều đồ đạc, không gian khá tao nhã, không có điểm gì kỳ lạ.

Ông cụ nói: “Chuyện là thế này, mấy hôm trước vợ cũ của tôi đốt than tự sát trong phòng tắm, sau khi phát hiện thì thi thể được chuyển đến nhà xác. Lúc đó bà ấy nằm ngay trong bồn tắm, trong đó hơi bẩn, muốn nhờ anh vệ sinh giúp.”

Dứt lời, ông cụ chỉ về phía cánh cửa đang khép chặt ở cuối hành lang, ý chỉ cho tôi biết đó chính là nơi xảy ra chuyện.

Tôi đáp: “Bác cứ yên tâm, cháu xin phép xem qua hiện trường một chút ạ.”

Tôi đứng dậy đi vào phòng, thấy bên trong vẫn còn một cánh cửa nữa đang đóng chặt. Tôi mở cửa ra, đây chính là phòng tắm mà ông cụ nói, bên trong vẫn còn thoang thoảng mùi than, cạnh cửa có đầy vết băng dính (ngăn không khí lưu thông). Cửa thông gió trong phòng để mở nhằm dẫn luồng không khí mới vào và cũng giúp cho mùi hôi từ từ tan đi.

Trong bồn tắm vẫn còn vết máu và mô da. Lần dọn thứ nhất, tôi làm sạch chỗ chất bẩn này, bồn tắm màu trắng vẫn còn vài chỗ sót lại màu hồng nhạt. Thấy vậy, tôi bèn phun thuốc tẩy lần nữa, đợi lần thứ hai sẽ tẩy kỹ hơn. Trong lúc đó, tôi tranh thủ thời gian xử lý băng dính trong phòng trước. Sau khoảng thời gian nhất định, tôi mới bắt đầu thau rửa bồn tắm, chầm chậm trả nó về màu trắng ban đầu.

Kết thúc công việc, tôi quay về phòng khách định chào tạm biệt người ủy thác. Ông cụ đang ngồi im lặng trên sô pha, thấy tôi trở ra bèn mời tôi ngồi xuống đối diện ông rồi bắt đầu trò chuyện với tôi.

Ông cụ nói: “Cậu vất vả rồi... Dạo trước bà ấy đề nghị ly hôn với tôi, vừa làm xong thủ tục, nào ngờ chưa được mấy hôm bà ấy đã nghĩ quẩn.”

Tôi không tiếp lời, chỉ gật đầu.

“Là vầy, tôi muốn nhờ cậu một chuyện, trước khi ra về cậu hãy xem qua căn nhà này, có thể giúp tôi dọn dẹp sạch sẽ không? Đợi tôi thu dọn sơ qua xong, mấy hôm nữa tôi sẽ gọi cậu đến, ngoại trừ đồ gia dụng ra thì đồ đạc khác cậu hãy giúp tôi xử lý hết.” Khách hàng đã đưa ra yêu cầu, tôi bèn nhận ủy thác, sau đó kiểm tra sơ qua tình trạng căn nhà rồi ra về.

Vài ngày sau, điện thoại của tôi đồ chuông, là số của ông cụ gọi đến. Chúng tôi hẹn hôm sau sẽ đến dọn dẹp căn nhà.

Hôm sau, nhóm ba người chúng tôi đến nhà ông cụ. Sau khi mời chúng tôi vào nhà, ông cụ lại ngồi trên sô pha trầm ngâm suy tư, chúng tôi cũng lặng lẽ bắt đầu công việc, dọn dẹp, đóng gói từng túi quần áo và đồ đạc rồi bắt đầu quét dọn căn nhà.

Khi mọi việc đã đâu vào đấy, tôi trao trả chiếc túi đựng tiền lẻ bao gồm tệ Đài Loan và Nhân dân tệ tìm được trong nhà cho ông cụ, nhưng ông lại nói: “Đây đều là tiền của bà ấy, tôi không muốn giữ chúng, cho các cậu hết đấy.”

Ông cụ nói như vậy, túi tiền này giữ cũng không được, vứt cũng không phải, cuối cùng tôi đành đem theo túi tiền ra về. Sau khi đến nhà, tôi phân loại tiền thành Nhân dân tệ và tệ Đài Loan rồi cất vào hai túi riêng, sau đó lái xe ra ngoài, đến cửa hàng tiện lợi quyên góp hết số tệ Đài Loan, rồi đến nhà hàng của bạn mình. Tôi nhớ ở quầy thu ngân của anh ta có một chiếc thùng để quyên góp tiền lẻ.

Người bạn rất nhiệt tình nói với tôi: “Sao anh lại có thời gian ghé qua thế này, đã lâu rồi không gặp anh, ngồi đi nào! Muốn ăn gì tự mình gọi nhé.”

“Đợi chút. Tôi muốn hỏi thùng quyên góp tiền lẻ trên quầy thu ngân, sẽ được quyên góp cho anh hay tổ chức xã hội vậy?” Tôi hỏi với giọng bông đùa.

Người bạn vội đáp: “Anh khờ quá! Loại tiền đó ai dám lấy chứ! Có lương tâm hay không, số tiền này dành cho người cần giúp đỡ, ai lại xấu bụng như anh chứ!”

Tôi nói: “Thế thì tốt.” Sau đó lấy túi tiền Nhân dân tệ kia ra, “Tôi muốn quyên góp chỗ nhân dân tệ này.”

Anh ta biết công việc của tôi, bèn nhìn tôi tới ánh mắt đầy ngờ vực: “Tiền này từ đâu ra thế? Có phải là...”

Tôi gật đầu, tỏ ý nguồn gốc của số tiền này đúng như anh ta nghĩ.

Anh ta hô lên: “Trời đất! Sao anh không đem ra ngân hàng mà đổi? Bỏ một đống nhân dân tệ lẻ vào làm gì? Sao không đổi thành tệ Đài Loan rồi hãy quyên góp, thế này kì lạ lắm!”

Tôi gãi đầu, nói với anh ta: “Ra ngân hàng đổi phiền lắm, một đồng tiền lẻ còn phải từ từ phân loại, đổi tiền còn phải làm thủ tục. Thế này đi, anh để tôi bỏ vào thùng quyên góp, ngoài ra tôi còn quyên thêm năm trăm, xem như phí thủ tục để tổ chức xã hội phân loại và đem ra ngân hàng đổi tiền.”

Bạn tôi vội nói: “Thế tôi cho anh năm trăm, anh tự đem ra ngân hàng xử lí.”

Tôi đáp: “Sợ gì chứ, chỗ tiền này tôi đã khử trùng cả rồi, chê tay tôi bẩn hay chê tiền bẩn thế? Cũng đâu phải cho anh, quyên góp cho người cần mà? Nếu anh ngại thì anh chi trả phí thủ tục sẵn tiện mang ra ngân hàng đổi đi.”

Suy cho cùng cũng là làm việc tốt, bạn tôi cũng đành đồng ý rồi im lặng dõi theo động tác tiếp theo của tôi.

Tôi bỏ năm trăm vào thùng trước, sau đó mới đổ hết toàn bộ tiền lẻ trong túi vào, bên trong thùng phát ra tiếng leng keng. Tôi nghĩ có thể số tiền này không nhiều, nhưng cũng là chút tấm lòng cuối cùng của người quá cố để lại cho người cần chúng.

Cuối cùng, tôi nói với bạn: “Tôi vừa quyên góp hết tiền rồi, đãi tôi ăn bữa cơm được không, tôi biết anh tốt bụng nhất, chắc chắn không nỡ để tôi chịu đói đâu.”

ĐÃI NGỘ CÔNG BẰNG NHẤT CUỘC ĐỜI

Lần ủy thác này hơi đặc biệt (vì đã hẹn rất nhiều lần), khi tôi và người ủy thác gặp nhau đã là qua bốn ngày kể từ khi tôi nhận được điện thoại. Trong thời gian đó, người ủy thác thường gọi điện thoại vào lúc hơn tám, chín giờ tối trước ngày hẹn để yêu cầu dời lịch. Cứ liên tục bị thay đổi ngày hẹn, bản thân tôi cũng bắt đầu mất kiên nhẫn, vì mỗi lần như thế lịch trình đã sắp xếp xong lại phải thay đổi hoặc hủy bỏ.

Đến buổi tối ngày thứ ba, người ủy thác cuối cùng cũng xác nhận cuộc hẹn ngày hôm sau, chắc chắn sẽ không thay đổi nữa. Sáng sớm hôm sau, tôi đến hiện trường, đó là một căn nhà phố, cửa chính đóng chặt. Tôi ấn chuông cửa nhưng không ai trả lời, đành lấy di động ra gọi cho người ủy thác. Một cuộc, hai cuộc, ba cuộc... đều không có người nghe máy. Tôi hậm hực nghĩ chuyện gì thế này, đã hẹn trước rồi lại bị đối phương cho leo cây, rõ ràng có chuyện cần tôi xử lý nhưng cứ kéo dài thời gian như thế.

Một lát sau, có người phụ nữ trung niên hối hả chạy về phía tôi, xác nhận chị ta là người ủy thác. Tôi cũng tìm hiểu được chị ta là mẹ của người quá cố, cần tôi hỗ trợ dọn dẹp phòng của con trai. Chị ta mở cửa, dẫn tôi đến căn phòng trên tầng ba và mở cửa phòng ra, mùi than thoang thoảng xộc vào khoang mũi tôi, trên gạch lót sàn có vết cháy do lò đốt than để lại, khe hở trên cửa sổ sát đất cũng được dán băng dính kín bưng để không khí không lưu thông được. Đứng trong căn phòng kín gió, ngửi mùi than cháy còn vương lại, tôi cảm nhận được bầu không khí buồn bã thê lương và sự ra đi của sinh mạng.

Người ủy thác ngồi trên sô pha trong phòng khách ở tầng hai, đọc hết phần tài liệu này đến phần tài liệu khác. Có lẽ tiếng bước chân khiến chị ta nhận ra tôi đang đến gần, bèn ngẩng đầu lên và mời tôi ngồi xuống. Tôi ngồi đối diện chị ta, nghe chị ta kể lại sự việc đáng tiếc đã diễn ra thế nào trong nước mắt.

Con trai chị ta sau khi giải ngũ thì tìm được một công việc, để con trai không cần đi lại vất vả, chị ta mua căn nhà ở gần công ty cho cậu ta sống. Vốn dĩ mọi chuyện rất êm đẹp, nào ngờ cậu ta phát hiện ra tuy lương tháng nhận được gần sáu mươi nghìn, nhưng lương cứng mà công ty trả cho cậu ta vốn không cao, số còn lại đều là tiền thưởng, thế là cậu ta bắt đầu cảm thấy mình có tài mà không được trọng dụng, không được ông chủ đánh giá cao, rõ ràng mình giỏi giang thế này mà trả mức lương thấp như thế...

“Khi tự sát, nó để lại tờ giấy viết, ‘Ông chủ vốn không xem trọng con, có tài mà không được trọng dụng thì con sống làm gì nữa? Chết đi cho rồi.’” Nói đoạn, người ủy thác cho tôi xem tờ giấy đó, tôi nhìn dòng chữ trên giấy, nguyên nhân cậu ta tự sát nghe thật ngớ ngẩn, nhưng trên đời này có biết bao nguyên nhân gây ra các vấn đề xã hội đều khiến người ta nghe xong phải phì cười.

Thấy một người chỉ vì lúc nóng giận, chọn đi vào con đường cùng vì một lý do mà tôi không thể lý giải được, căn nhà mới ở chưa đầy nửa năm bỗng chốc trở thành nhà ma, tôi thật sự khó mà thông cảm cho lý do tự sát này. Nếu có bất mãn có thể chọn thôi việc chứ không phải giận dỗi dùng cách kết liễu sinh mạng để thể hiện điều đó. Chỉ vì chút chuyện không vui mà gây ra vết thương vĩnh hằng cho người nhà.

Cuộc đời của cậu ta trong mắt người bình thường cũng được coi là tốt đẹp rồi. Vừa ra xã hội, tuy lương hơi thấp, nhưng chỉ cần cố gắng cũng có thu nhập không tệ. Mua nhà là ước mơ của đại đa số mọi người, cũng là ước mơ mà nhiều người không thể hoàn thành, có biết bao nhiêu người vất vả hơn nửa cuộc đời chỉ để tích cóp tiền góp đợt đầu mua nhà, sau đó phải đối mặt với số tiền trả góp không hồi kết, cũng có người đến cuối đời cũng chỉ có thể thuê nhà mà ở. Người mẹ yêu thương con trai, mua một căn nhà phố cho cậu ta, để cậu ta không cần phải thức dậy sớm cho kịp giờ làm. Có nhà, có tiền mà vẫn không hài lòng, rốt cuộc cậu ta muốn gì?

Có phải đã quen được yêu thương chiều chuộng nên không thể chấp nhận được sự đối đãi bất bình đẳng chăng? Nhưng đời người vốn là cuộc cạnh tranh không công bằng, tuy ở cùng một vạch xuất phát, song có người chạy bộ, có người phải mang theo gánh nặng mà bước đi, một số ít lái xe để cạnh tranh với những người khác. Khi cảm thấy bất công, ta cũng chỉ có thể chấp nhận mà cố gắng tiến lên, chỉ có thể vượt qua một vài người.

Chỉ có cái chết là đãi ngộ công bằng nhất cuộc đời.

Hồi lâu sau, tôi dọn dẹp xong hiện trường, khi chuẩn bị ra về, tôi đi ngang phòng khách ở tầng hai và thấy người mẹ vẫn đang ngồi đó, lặng lẽ nhìn ra ngoài cửa sổ. Chị ta đang ngắm nhìn cảnh vật bên ngoài, hay là hình bóng của con mình? Tia nắng xuyên qua khung cửa chiếu lên khuôn mặt chị ta, tôi nhìn thấy nơi khóe mắt lấp lánh ánh sáng, là mồ hôi hay là nước mắt nhỉ?

Khi chào tạm biệt người ủy thác, chúng tôi cùng xuống tầng một. Chị ta tắt nguồn điện, cùng chúng tôi ra khỏi nhà. Khóa cửa xong, chị ta ngoảnh đầu nói với tôi: “Cảm ơn các anh đã giúp đỡ, căn nhà này cứ giữ nguyên tình trạng hiện tại của nó đi. Tôi sẽ không mở cánh cửa này ra nữa.”

...Theo như tôi biết...

Một người trẻ tuổi bị cơn giận, ấm ức và bất mãn che mờ lý trí, muốn trút giận nhưng lại khiến cho bản thân trút hơi thở cuối cùng, cũng làm cho người mẹ mất đi người con mà bà yêu thương.

TIẾNG CON TIM TAN VỠ TRONG CÂM LẶNG

Hai mươi bảy tuổi, độ tuổi trẻ trung tươi đẹp biết mấy.

Độ tuổi tốt nghiệp ra trường đã vài năm, đã bước ra xã hội được một thời gian, trải qua chút ít sóng gió nhưng vẫn không mất đi sự ngây thơ. Thế thì, nguyên nhân gì khiến cho một sinh mạng vốn nên tràn đầy sức sống và nhiệt huyết lại chọn kết liễu đời mình bằng một sợi dây thừng, chỉ để lại cơ thể lạnh lẽo và lặng thinh?

Ban đầu khi đến hiện trường, tôi không hề biết đã xảy ra chuyện gì, chỉ thấy máu khắp sàn nhà và mùi hôi xộc vào mũi. Khi việc dọn đẹp được tiến hành đến một giai đoạn, có chút thời gian nghỉ ngơi, khách hàng của tôi cũng tức là người nhà của người quá cố đã đến trò chuyện, tôi mới biết được hóa ra lại đáng tiếc đến vậy...

Cô ấy là một cô gái rất xinh đẹp, có công việc rất tốt, nhưng cuộc đời tươi sáng đầy hứa hẹn lại thay đổi hoàn toàn vì gặp phải kẻ xấu. Cô ấy quen biết một chàng trai qua trò chơi trực tuyến, đã gặp mặt nhau. Qua quá trình tiếp xúc, cô cứ ngỡ mình đã tìm được tình yêu đích thực, đời này sẽ không yêu ai khác ngoài cậu ta. Bị tình yêu che mờ lý trí, cô quyết định chia tay người bạn trai đã hẹn hò nhiều năm, lao vào vòng tay của một chàng trai khác. Cô ấy ngây thơ cho rằng hạnh phúc bắt đầu từ đây, không ngờ đó lại là sự khởi đầu của bất hạnh.

Khi tình yêu vừa chớm nở, tất cả đều rất tốt đẹp, chàng trai kia nhiệt tình săn sóc cho cô ấy, quan tâm đến cuộc sống của cô ấy, chăm lo tất cả cho cô ấy, khiến cô ấy cảm thấy mình là người hạnh phúc nhất thế gian, muốn ở bên cậu ta mãi mãi.

Tiếc thay chuyện vui ngắn chẳng tày gang. Vài tháng qua đi, chàng trai kia chia sẻ mình gặp khó khăn về tài chính, để trả nợ mà anh đành phải bỏ hết thể diện, vay tiền cô ấy. Cô gái nghĩ cuộc sống khó tránh được lúc khó khăn nên cũng hào phóng giúp đỡ, dốc hết tất cả để giúp cậu ta vượt qua giai đoạn khó khăn.

Cô đã nghĩ, nếu hai người đến với nhau rồi, cần phải cùng nhau giải quyết khó khăn trước mắt. Tương lai chẳng phải cùng nhau đồng cam cộng khổ, anh không bỏ em không rời, nắm tay nhau bước tiếp hay sao? Không ngờ, cô ấy hết lòng hết dạ vì tình yêu như thế lại không nhận được báo đáp.

Sau sự việc lần đó, đối phương ăn quen bén mùi, bắt đầu vay tiền cô ấy liên tục, suốt ngày chỉ biết hút thuốc, uống rượu, chơi game, thậm chí cả sinh hoạt phí cũng bắt cô ấy xử lý. Chỉ cần cô ấy tỏ ý không có tiền hoặc không muốn cho vay thì cậu ta sẽ mắng chửi gào thét, trách cô ấy vô tình vô nghĩa, xem thường cậu ta, đang trong lúc suy sụp mà không chịu giúp cậu ta, đợi khi cậu ta tìm được cơ hội, gặp được người biết coi trọng cậu ta, muốn gì cũng sẽ có, cần gì chịu cảnh như bây giờ.

Cô ấy âm thầm chịu đựng, mong một ngày cậu ta sẽ vực dậy, sẽ cùng mình bên nhau dài lâu. Cho đến một tuần trước, đối phương nói với cô ấy, cậu ta đã quen một cô gái khác, tuy không xinh đẹp như cô ấy nhưng đối xử rất tốt với cậu ta, chịu cho cậu ta tiền, giúp cậu ta trả nợ, nên cậu ta muốn đến với cô gái kia, chuẩn bị dọn qua sống chung với người ta. Cậu ta nói với cô ấy một câu ráo hoảnh: “Chúng ta đến đây là hết!”

Cô ấy cứ nghĩ đã gặp được người có thể gửi gắm cả đời, nhưng lại chia tay vì nguyên nhân như thế. Cô ấy gọi điện thoại về nhà khóc lóc, kể cho người nhà nghe đầu đuôi ngọn ngành, dặn họ yên tâm, cô rất dũng cảm, sẽ không sao đâu.

Sẽ không sao đâu...

Sẽ không sao đâu...

Sẽ không sao đâu...

Cứ thế, cô ấy cắt đứt liên lạc với người nhà. Một tuần sau, người nhà tìm đến thăm cô. Khi mở cánh cửa nặng nề ra, họ nhìn thấy một mảng đỏ thẫm trên sàn, nhìn lên trên là một đôi chân lơ lửng giữa không trung.

Tôi tin rằng, tại thời khắc mở cửa phòng ra, cha mẹ của cô gái đều không biết mình sắp phải đối mặt với cái gì, có lẽ họ đã đặt ra hàng triệu khả năng, chuẩn bị khi gặp mặt sẽ dịu dàng an ủi con gái, hay hung dữ mắng cho con gái tỉnh táo lại, vực dậy tinh thần cô ấy... Nhưng không ngờ lại có kết quả như vậy.

Dù là an ủi hay trách mắng thì đều đã quá muộn màng, con gái họ không thể nghe thấy nữa.

...Theo như tôi biết...

Đây là nguyên nhân con tim cô ấy tan vỡ, cũng là nguyên nhân con tim của người nhà tan vỡ, và nguyên nhân tôi đến đây. Nghe họ kể xong, tôi tiếp tục công việc chưa hoàn thành, cũng suy nghĩ, rốt cuộc “yêu” là gì? Có đáng để bất chấp tất cả, thậm chí từ bỏ cả tính mạng để xoa dịu nỗi đau khi chia tay không? Đòi sống đòi chết vì một người không yêu mình, nhưng để lại cảnh tượng kinh hoàng cho người nhà, đó là “yêu” ư?

KHÔNG CAM LÒNG CŨNG PHẢI TIẾP TỤC SỐNG

Có thể do từng làm dịch vụ mai táng, cộng thêm tôi là một gã khờ (một gã đô con khờ khạo), nên khi có việc cần hỗ trợ, công ty mai táng vẫn liên hệ với tôi để mời tôi cùng đến hiện trường.

Một hôm, công ty mai táng gọi điện cho tôi, chỉ nói tình hình không được tốt lắm, người quá cố đã bốc mùi rồi, mời tôi qua trước để giúp đỡ.

Tôi vừa đến tầng một ở hiện trường đã ngửi thấy mùi hôi. Trao đổi ngắn gọn với công ty mai táng thì biết người quá cố gặp vấn đề tình cảm nên đã treo cổ tự sát, do thể hình khá vạm vỡ cộng thêm đã phân hủy nên cần thêm người mới có thể đưa thi thể vào túi đựng xác và chuyển xuống lầu.

Tôi đi cùng nhân viên vận chuyển thi thể lên cầu thang, càng đến gần nơi xảy ra chuyện, mùi hôi càng nồng nặc. Đến hiện trường đã thấy có năm người đang đứng trước cửa. Một phụ nữ trong số đó đang bưng mặt khóc, tiếng nức nở ấy nghe mà xé lòng, một ông lão đầu hói ngồi trên bậc thang, cúi đầu im lặng, còn lại ba thanh niên nam nữ có người không thốt nên lời, có người không ngừng cào tóc hoặc xoắn gấu áo.

Tôi mời họ xuống lầu rồi chuẩn bị vào phòng vận chuyển thi thể. Vừa mở cửa ra, một luồng hơi nóng mang theo mùi hôi thối phà lên mặt, trước mắt tôi là một chiếc giường.

Cuối giường là thi thể mặc áo đỏ, nghiêng người tựa lên chiếc tủ cạnh giường, trên cổ còn quấn dây điện, đầu còn lại của dây điện là chiếc quạt máy bị buộc vào tủ quần áo.

Người quá cố treo cổ tự sát trong tư thế đứng, cái dáng trông khá kiên quyết muốn tìm đến cái chết, còn mặc cả bộ quần áo màu đỏ, không biết thù hận đến mức nào mà muốn chết rồi sẽ hóa thành ác ma để trả thù?

Tôi chồng một lớp túi đựng xác lên thi thể rồi đỡ lấy, một người khác dùng kéo cắt dây điện, khi dây điện đứt lìa, thi thể mất đi điểm tựa, tay tôi cũng cảm nhận được trọng lượng của thi thể. Người cắt dây điện giữ chân thi thể, chúng tôi hợp sức đặt thi thể nằm xuống sàn, cho vào túi đựng xác, sau đó khiêng lên vai. Khi ra khỏi phòng, tôi nói với người quá cố: “Ra khỏi cửa nhé.” Kế tiếp, chúng tôi cõng người quá cố, lớn tiếng nói: “Chúng tôi chuẩn bị xuống cầu thang đây.” Rồi chậm rãi đi xuống.

Người quá cố quả nhiên rất vạm vỡ, khi xuống đến tầng một, đầu gối và eo của tôi đã phản đối mãnh liệt, eo mỏi chân đau là điều không thể tránh khỏi.

Đưa thi thể lên xe xong, bất luận trước đó đã dùng cách gì để kết liễu cuộc đời mình, người chết là trên hết, tôi cúi gập người với người quá cố, dõi mắt nhìn theo cho đến khi chiếc xe khuất khỏi tầm nhìn của mình.

Hôm sau, tôi quay lại hiện trường với trang bị đầy đủ, bắt đầu công việc dọn dẹp. Trong hoàn cảnh nóng nực, để tránh mùi hôi lan rộng hơn nên không thể mở cửa sổ và quạt điện, trong khi đó tôi mặc trang phục bảo hộ dày dặn, thành ra mồ hôi đã đổ ra như tắm từ lâu, chỉ có thể nhẫn nhịn, chịu đựng cái nóng cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.

Đầu tiên phải xử lý đệm giường đang bốc mùi hôi. Tôi tháo bỏ đệm giường mới thấy ván giường đầy vết máu, dưới chân giường có một vũng chất lỏng chảy ra từ thi thể người quá cố, giống như dòng lệ vỡ òa chảy xuống chân giường rồi lan ra sàn nhà.

Công việc được tiếp tục tiến hành, mùi hôi đã không còn nồng đến thế, tôi bắt đầu thu dọn đồ đạc. Trong phòng có một bàn học, bày năm, sáu khung hình, sau lớp lót trong suốt là vài tấm hình vốn là ảnh chụp chung của đôi tình nhân, ảnh đã bị xé làm đôi, trong khung chỉ giữ ảnh của người con trai, còn ảnh của cô gái bị ghim lên bàn học, xếp thành hình tròn, trong hình tròn có mười bốn chữ được viết bằng bút lông màu đỏ: “Thiên trường địa cửu rồi cũng tận, hận này dằng dặc mãi không quên!!!” Ba dấu chấm than cuối câu như đang nói lên sự không cam lòng của người viết.

Một câu thơ tuyệt đẹp trong bài “Trường hận cả” của Bạch Cư Dị, vốn miêu tả tình yêu da diết mà Đường Huyền Tông đành cho Dương Quý Phi, nay bị người quá cố dùng để nói lên thù hận ghi lòng tạc dạ không bao giờ dứt của người quá cố dành cho người yêu cũ. Thế nhưng, không cam lòng thì làm được gì? Tình yêu nam nữ ai dám đảm bảo có thể bên nhau dài lâu? Tình yêu vĩnh hằng không bao giờ thay đổi chỉ xuất hiện trong tiểu thuyết và phim ảnh. Ngoài cuộc sống hiện thực, nghĩ thôi là được, tình cảm xưa nay luôn là một bên chịu đánh một bên chịu đau, không phải cứ cho đi thì chắc chắn sẽ được đáp lại, đầu tư cũng còn có rủi ro, huống hồ là tình cảm.

...Theo như tôi biết...

Trong quyển Thế giới của Sophie có viết: “Sinh mạng vốn bi thương mà lại nghiêm túc. Chúng ta đến với thế giới tươi đẹp này, gặp gỡ nhau, chào hỏi nhau, bầu bạn bên nhau trong một thời gian ngắn. Và rồi chúng ta đánh mất đối phương, bỗng nhiên biến mất một cách khó hiểu, cũng như khi chúng ta đột nhiên đến với thế gian vậy.”

Gặp nhau là duyên, bên nhau là duyên, chia xa cũng là duyên, duyên tới duyên đi con người không thể quyết định.

Tình yêu đến mức nào mà có thể khiến cho con người khi không có được thì sẵn lòng hủy diệt tất cả, thậm chí bỏ cả mạng của mình ra chỉ để nguyền rủa đối phương? Do chưa trải sự đời? Hay là do yêu quá sâu đậm?

Không ai hiểu được suy nghĩ trong lòng người quá cố, cũng không ai biết được khi chia tay người quá cố đau khổ đến nhường nào, thế giới tình cảm liệu có sụp đổ từ đây hay không. Nhưng chỉ khi ta “sống” để đối mặt và vượt qua nỗi đau thất tình, mới có thể xoa dịu vết thương lòng này.

Đừng bao giờ dùng cách tự sát để trút nỗi buồn trong lòng.

Đối phương chỉ rời khỏi thế giới của bạn, nhưng bạn lại dùng phương pháp cực đoan hơn để rời khỏi thế giới của tất cả mọi người. Bạn nghĩ rằng tự sát có thể giải tỏa nỗi đau trong lòng, hay mong đợi đối phương sẽ hối hận ư? Thật ra đối phương vẫn tiếp tục sống trong một thế giới không có bạn, nhưng bạn lại dùng cách không thể vãn hồi, từ bỏ cơ hội được hạnh phúc lần nữa.

THIÊU NỖI BUỒN THÀNH TRO BỤI

Khi tôi đến hiện trường lần này, trong không khí vẫn còn mùi than chưa được đốt hết. Đồ đạc trong phòng rất ngăn nắp, chỉ bên cạnh giường có một bếp nướng vẫn còn sót lại chút than và vài bộ quần áo ban đầu được nhét vào khe cửa để ngăn mùi thoát ra ngoài đang nằm rải rác bên cửa. Trên bàn có khung hình, bên trong là ảnh chụp ngọt ngào của một đôi tình nhân.

Người ủy thác là bố mẹ của chủ nhân căn phòng, họ mời tôi đến dọn sạch toàn bộ đồ đạc trong đó. Sau khi trò chuyện với họ thì tôi biết, người quá cố (gọi tắt là A) sau khi chia tay bạn gái đã suy sụp một thời gian, cứ nghĩ rồi mọi chuyện sẽ tốt hơn nhưng thực tế không được tốt đẹp như tưởng tượng.

A vẫn không vượt qua được nỗi đau thất tình nên chọn đốt than tự vẫn, do dùng quần áo chặn kín khe hở, mùi than không thoát được ra ngoài nên gia đình không kịp thời phát hiện bi kịch. Cho đến khi nơi A làm việc gọi điện thoại đến hỏi tại sao A vẫn chưa đi làm, gia đình cứ tưởng A đã đi làm rồi mới đến trước phòng kiểm tra, phát hiện cửa đã bị khóa trái, họ linh cảm có chuyện chẳng lành. Sau khi phá khóa, mở cửa ra, làn da cảm nhận được một luồng hơi nóng, mũi ngửi thấy mùi than nồng đậm, mắt nhìn thấy A đang nằm trên giường, lồng ngực cậu ta đã không còn phập phồng. Tuy họ đã làm hô hấp nhân tạo ngay và gọi xe cấp cứu đến, nhưng vẫn không thể cứu được.

Trước cảnh bất hạnh người đầu bạc tiễn kẻ đầu xanh, gia đình không có dũng khí bước vào phòng của A lần nữa, cũng không có tâm trạng dọn dẹp, bèn mời tôi đến hỗ trợ. Tôi đang định bước vào phòng, chợt nghe thấy tiếng thút thít vang lên bên tai.

Ngoảnh lại nhìn, tôi thấy mẹ của A đang bưng mặt bật khóc, người bố thì tựa đầu lên tường, cơ thể không ngừng run rẩy. Tôi dừng bước, xoay người cùng bọn họ đi ra phòng khách, mời họ ngồi xuống sô pha, lấy chai nước trên bàn rót cho họ, sau đó ngồi xuống và im lặng bầu bạn với họ...

Hồi lâu sau, người mẹ lên tiếng: “A là một đứa trẻ ngoan, sau khi tốt nghiệp thì đi làm ở một tiệm thức ăn nhanh, một thời gian nữa phải nhập ngũ rồi, nhưng dạo trước sau khi chia tay với bạn gái, nó trở nên lầm lì ít nói, hằng ngày ngoài đi làm ra thì nó đều nhốt mình trong phòng, cũng chẳng nói chuyện với chúng tôi. Tôi tưởng nó thất tình nên như thế, một thời gian nữa sẽ vượt qua thôi, không ngờ nó lại nghĩ quẩn...”

Bố của A nghẹn ngào nói: “Cảm ơn anh đã ngồi với chúng tôi, làm chậm trễ thời gian làm việc của anh rồi, lát nữa xin làm phiền anh, chúng tôi thật sự không đủ can đảm để bước vào phòng của nó. Thằng con ngỗ nghịch này, chỉ thất tình thôi mà, sao lại nghĩ quẩn như thế. Đồ bất hiếu, không nghĩ đến việc bố mẹ sẽ đau lòng ư?”

Tôi nói: “Xin hai vị chớ nói vậy, công việc không chậm trễ chút nào. Tôi rất lấy làm tiếc khi gia đình đột nhiên xảy ra chuyện này, tôi sẽ cố gắng hết sức để hỗ trợ các vị, xin hãy cho tôi chút thời gian, tôi sẽ xử lý tốt công việc được ủy thác.”

Tôi quay vào phòng lần nữa, dọn bếp nướng trước, lúc này mới thấy than gỗ trong bếp nướng đã cháy thành tro. Dọn dẹp sạch sẽ xong, tôi mở tủ quần áo, thu dọn vài bộ quần áo để cho người quá cố dùng khi nhập liệm.

Tôi đến trước bàn, chuẩn bị thu dọn đồ đạc trên đó thì nhìn thấy hai người trong ảnh ôm nhau ngọt ngào, nụ cười trên khuôn mặt đong đầy hạnh phúc, đó là nụ cười thỏa mãn khi cho đi tình cảm. Nay người đã không còn, nụ cười cũng trở thành hồi ức đã qua. Một thanh niên vừa tốt nghiệp đại học, tương lai của cậu ta chỉ vừa bắt đầu, vậy mà bây giờ tương lai không còn là ước mơ, mà chỉ còn sự trống rỗng, cuộc đời của cậu ta dù xán lạn rực rỡ hay ảm đạm tối tăm thì đều không thể tiếp tục được nữa.

Khoảnh khắc kết thúc sinh mạng rất ngắn ngủi, thời gian nỗi đau đeo bám người thân lại rất dài. Một cái chết không được báo trước chỉ mang lại nỗi buồn và đau khổ vô tận cho người nhà. Thời gian dần trôi, căn phòng dần trở nên rộng rãi, dấu vết chứng minh người quá cố từng tồn tại cũng dần biến mất, chỉ còn lưu lại trong tim của gia đình và bạn bè. Trong lòng bạn gái cũ liệu có thấy hối hận vì sự ra đi của cậu ta hay không? Hay sẽ thấy thật may mắn, rồi bắt đầu một cuộc tình mới?

Có người nói “tiểu biệt thắng tân hôn”, thế “vĩnh biệt” có thắng được niềm vui mới hay không? A chọn ra đi mãi mãi, vậy sâu trong đáy lòng của người yêu cũ liệu có mãi mãi dành một vị trí cho A hay không? Cái chết, thật sự có thể chứng minh được tình yêu của một người dành cho ai đó ư?

Trong Kinh ơn cha nghĩa mẹ khó đền đáp có câu: “Con cái bệnh, cha mẹ lo, lo quá hóa bệnh, cũng chuyện thường tình. Nếu con khỏi, cha mẹ sẽ lành. Nuôi nấng như thế, mong sớm nên người.” Ý của câu nói này là khi con cái bị bệnh, cha mẹ không chỉ lo lắng mà còn ngã bệnh vì lo âu quá độ, nhưng lại xem việc mình bị bệnh là chuyện thường tình. Chỉ cần con cái khỏi bệnh, khỏe mạnh, bệnh của cha mẹ cũng sẽ khỏe hẳn. Cha mẹ vất vả như thế để nuôi nấng con cái cũng chỉ mong chúng sớm trưởng thành nên người.

Cha mẹ nhìn đứa con mình mang nặng đẻ đau chào đời, ngày đêm gào khóc, trải qua “bảy tháng biết ngồi, tám tháng biết bò, chín tháng mọc răng”, sau đó bước vào sân trường, bắt đầu trưởng thành... Tất cả những quá trình đó, cha mẹ lúc nào cũng theo sát, quan tâm che chở. Cho đến khi đứa con dần trưởng thành, từ ngô nghê không biết gì đến khi có suy nghĩ độc lập, không cần họ lo trước lo sau nữa, dần dà, đứa con rời khỏi vòng tay của cha mẹ, muốn sống theo cách của mình. Lúc này, đứa con gặp được tình yêu, một dạng tình cảm khác với tình thân xâm nhập vào trái tim của cậu ta, một tình cảm mới mẻ, đầy khao khát xuất hiện trong cuộc sống của cậu ta, thế là cậu ta sa vào, muốn cố gắng vun vén, muốn sánh cùng trời đất, tại thời điểm này nửa còn lại chính là tất cả của cậu ta. Đã lên kế hoạch đợi mình hết thời gian nghĩa vụ, phải cố gắng tìm việc làm, cho cô gái một cuộc sống tốt và hứa hẹn về tương lai. Nào ngờ đối phương lại đề nghị chia tay, thế giới của cậu ta bỗng chốc sụp đổ, mọi viễn cảnh tốt đẹp trong tưởng tượng đã không còn nữa. Cuộc sống của cậu ta bỗng mất đi trọng tâm, không cách nào đón nhận sự quan tâm của người thân bạn bè xung quanh, cũng sợ đằng sau sự quan tâm của bạn bè là những lời cười nhạo, sợ một khi chấp nhận sự quan tâm của người nhà thì sẽ phải chấp nhận sự thật rằng họ đã chia tay.

Đau khổ chỉ vì yêu, yêu nhiều khổ biết làm sao? Thất tình là hiện thực không thể trốn tránh, cũng là sự thật không thể đối mặt, con tim như vỡ tan, đầu óc như rỗng tuếch, sống như xác không hồn, rất đau khổ và cũng rất bất lực. Mỗi khi nhắm mắt lại, hình ảnh của đối phương lại hiện ra, sau mỗi một âm thanh đều như nghe thấy tiếng cười ngọt ngào của cô ấy, mỗi nhịp thở đều gợi nhớ hương thơm trên mái tóc cô ấy, mỗi khoảnh khắc hình bóng của cô ấy đều lướt qua... Đứa trẻ khờ khạo muốn chấm dứt nỗi đau này, có rất nhiều cách giải quyết, vậy mà cậu ta lại chọn cách cực đoan nhất, cũng là cách mà bản thân thấy tốt nhất. Quả nhiên, nỗi đau thất tình của cậu ta có vẻ không còn nữa, nhưng con tim của cha mẹ người thân lại phải chịu đựng nỗi đau tột cùng khi mất con.

Dọn dẹp xong, căn phòng đã trống trải hoàn toàn. Tôi không biết dọn sạch căn phòng có giúp ích cho người ủy thác hay không, tôi chỉ biết ký ức về đứa con sẽ luôn khắc sâu trong tâm trí họ. Thời gian có thể xóa mờ tất cả hay không, câu trả lời là không, chỉ mong đôi vợ chồng ấy có thể sớm vượt qua nỗi đau. Con trai đã rời khỏi thế giới của họ, đến bao giờ mới được gặp lại? Có lẽ chỉ có thể gặp lại trong những giấc mơ.

...Theo như tôi biết...

Từ Tống Can của đời nhà Thanh từng viết một câu đối liễn trong Vịnh Than: “Khi luôn đen đúa vẫn còn xương, đỏ rực tột cùng thành tro bụi”. Khi than chưa vào lò, toàn thân đen đúa, một khi vào lò sẽ nhanh chóng hóa thành tro. Lúc xử lý hiện trường này, tôi không khỏi nghĩ, khi than cháy hết, sinh mạng của một thanh niên vốn đầy hứa hẹn cũng biến mất, đây là lỗi của than hay là của người sử dụng? Than sai ở chỗ nó quá dễ mua và dễ trở thành công cụ để quyên sinh? Hay là do người sử dụng không dùng than để nướng thịt mà dùng nó để kết liễu đời mình? Nghĩ thôi cũng đã có câu trả lời rồi.

THÀ SỐNG CÒN HƠN CHẾT

Sau khi nhận được ủy thác, tôi đến một con phố nhộn nhịp. Dọc theo lối đi ồn ào vào tòa cao ốc, lên đến tầng cần công tác, thang máy mở ra, tôi dựa theo số nhà tìm đến hiện trường cần dọn dẹp, nhưng một tầng của tòa nhà này có hơn mười hộ, đa số đều không có biển số nhà, chỉ viết con số bằng bút hoặc sơn phun, có nhà để trống hoặc bị câu đối xuân che mất. Không còn cách nào khác, tôi đành ngửi mùi để tìm được nơi cần đến.

Thế là tôi men theo mùi hôi của thi thể hòa lẫn mùi than, tìm đến hiện trường cần dọn dẹp.

Cửa bị cạy mở đã không thể làm lá chắn an toàn cho căn nhà được nữa, bao tay, bọc giày và túi đựng xác của nhân viên vận chuyển thi thể nằm rải rác gần đó.

Bên trong căn phòng không đến mười mét vuông, cửa sổ bị dán kín bằng băng dính, khăn trải giường màu hồng dính đầy máu đỏ thẫm, dưới sàn đâu đâu cũng thấy vết máu, nước xác, chất bài tiết, trong góc còn có một cái nồi sắt để đựng than. Trong phòng, ngoài các vật dụng sinh hoạt đơn giản ra thì không còn gì khác.

Trong quá trình dọn dẹp, thi thoảng sẽ có người tò mò vào ngó nghiêng, tuy tôi đã lấy đồ chặn trước cửa, nhưng vẫn có người khăng khăng đẩy chướng ngại vật ra để vào tham quan hiện trường án mạng.

Sự xuất hiện của tôi đã cho họ can đảm vào hóng chuyện ư? Hay là họ muốn vào giúp đỡ?

Tôi nghĩ đáp án là vế trước. Con người muốn thỏa mãn sự tò mò, đến ngó nghiêng hay thậm chí muốn vào trong xem thử tình hình bên trong, nhưng lại mất đi tinh thần đồng cảm. Chỉ thiếu ghế ngồi và bỏng ngô là có thể mời họ ngồi xuống xem tôi “biểu diễn”...

Tôi không thể chấp nhận được hành vi này, đành lớn tiếng trách mắng những người đến hóng chuyện và đuổi họ ra ngoài, sau đó lại dùng thêm nhiều món đồ khác chặn trước cửa, để những người nhiều chuyện không vào được nữa.

Quay lại với công việc, tôi thấy trên bàn la liệt những tờ hóa đơn, thông báo nộp tiền và giấy triệu tập của tòa án, chúng như đang nói thay người quá cố, “Sở dĩ tôi chọn tìm đến cái chết là vì không nhìn thấy được tương lai, dù cố gắng thế nào vẫn không thể thay đổi, tôi là một đấng hảo hán bị vài đồng bạc lẻ dồn vào chỗ chết.”

Thế nhưng, lần này không chỉ dồn một đấng hảo hán vào chỗ chết, mà còn xô ngã cả một gia đình, bố mẹ dẫn theo con mình ra đi. Có được giải thoát hay không tôi không biết, nhưng tương lai của đứa trẻ đã bị bố mẹ bóp chết.

Chúng ta thường nói “còn sống là còn hi vọng”, tiếp tục sống có thể sẽ đợi được cơ hội lật ngược tình thế. Nhưng thực tế vẫn có người nghĩ hi vọng chỉ là mơ ước viển vông, cuộc đời đã bị những tờ hóa đơn đè cho không thể thở được, do đó họ chọn cách tự kết liễu, nhưng một mình thôi không đủ, còn ích kỷ nghĩ không muốn để người nhà chịu khổ mà dẫn theo họ đi vào đường cùng, lên thiên đường tận hưởng niềm vui.

Có lẽ đây là cách giải quyết tốt nhất mà anh ta có thể nghĩ ra, nhưng cũng là cách ngu ngốc nhất. Tại sao lại phải kéo theo cả gia đình xuống mồ chung?

Vì người nhà, thà sống còn hơn chết, hãy trân trọng từng giây từng phút còn đang thở. Mỗi khi thấy tuyệt vọng, hãy tìm kiếm sự trợ giúp kịp thời, tiếp tục kiên trì, thua keo này ta bày keo khác, chắc chắn sẽ có cơ hội để đổi đời.

Tuy ví tiền của tôi chỉ có không khí, nhưng tôi vẫn tiếp tục kiên trì.

...Theo như tôi biết...

Nghèo khó không chỉ cướp đi hi vọng ở hiện tại mà còn là cả trong tương lai.

Khi chúng ta đau đầu không biết bữa tiếp theo sẽ ăn gì, có người đang đau đầu vì không biết bữa tiếp theo đang ở đâu. Người bình thường cố gắng để nâng cao chất lượng cuộc sống, có những người lại cố gắng chỉ để được sống tiếp, mong một bữa ấm no, cuộc sống có chất lượng với họ mà nói là mơ ước xa vời. Ngày này qua ngày khác, chăm chỉ làm việc nhưng chỉ nhận được chút tiền lương ít ỏi, cuộc sống ngày một khó khăn hơn.

Phía sau sự “xa hoa phồn thịnh” vẫn còn một nhóm người đang vùng vẫy, đang cố gắng không ngừng vì cuộc sống, phải rất chắt chiu để cả nhà được no ấm.

Người nghèo không phải do lười làm việc, không chịu kiếm tiền, mà là dẫu cố gắng thế nào vẫn bế tắc trước vật giá leo thang, chi tiêu hàng tháng và những khoản nợ nần.

Cái nghèo đang ở thì hiện tại tiếp diễn, đến bao giờ mới có thể chuyển thành thì quá khứ đây?

VỰC THẲM

Đông là mùa dễ làm người ta u sầu.

Rạng sáng hôm ấy khi không khí lạnh ùa về, tôi vẫn đang chìm đắm trong cuộc tình không nỡ xa rời với tấm chăn thì điện thoại không biết điều chút nào lại đổ chuông, chia cắt chúng tôi. Đầu dây bên kia là người của công ty mai táng, đối phương bày tỏ tình huống vô cùng đặc biệt, không thể nói qua điện thoại được, mời tôi đến hiện trường ngay lập tức. Không còn cách nào khác, tôi đành rời khỏi vòng tay của tấm chăn, thay quần áo trong cơn ngái ngủ rồi đánh răng rửa mặt, sau đó lái xe đến hiện trường.

Trong phim Kỵ sĩ bóng đêm có nói, “Đêm trước bình minh là tăm tối nhất”, quả nhiên, sắc đêm mờ mịt, chỉ có ánh đèn đường le lói, bốn bề vắng lặng. Tôi đến một tòa cao ốc thương mại nọ, trình bày rõ lý do đến đây với bảo vệ rồi được dẫn đến gặp người của công ty mai táng đang đợi. Chào hỏi xong, tôi cùng cậu ta di chuyển sang nơi xảy ra chuyện. Cứ nghĩ là tầng nào đó trong tòa cao ốc xảy ra sự cố, nhưng cậu ta không dẫn tôi vào trong tòa nhà, mà lại đi về một hướng khác. Đến phía sau tòa nhà, cậu ta chỉ về phía một công trình xây dựng có rào chắn, bảo tôi qua đó xem thử. Tôi chỉ thấy trên đỉnh công trình phủ đầy những tấm kim loại, quan sát kỹ thì mới thấy trên đó có một lỗ hổng.

Người của công ty mai táng nói: “Hôm qua anh ta nhảy lầu tự sát, lúc nhảy xuống làm rách phần nóc, rơi đúng vào phòng ống dẫn, cơ thể bị đường dây và cạnh sắt bên trong cắt nát tươm, cuối cùng rơi xuống tầng hầm thứ năm. Tôi đã gom thi thể lại và đưa đi giữ lạnh rồi, nhưng vẫn chưa gom hết toàn bộ, máu và não văng khắp trong ống dẫn. Công ty quản lý tòa nhà yêu cầu tôi phải giúp họ mời người đến vệ sinh, trước đó tôi có mời người đến xem qua, họ đều sợ hãi bỏ chạy mất rồi, trong đó có một người nhìn thấy máu và não xong còn nôn ra đầy đất. Tôi hỏi thăm khắp nơi mới biết các anh chuyên dọn dẹp hiện trường án mạng, lần đầu tôi gặp phải tình huống thế này, đành nhờ cả vào anh. Ngoài ra, sẵn tiện nhờ các anh dọn cả chất nôn dưới tầng hầm giúp.”

Tôi xem qua hoàn cảnh xung quanh nơi xảy ra chuyện, thầm nghĩ nhiệm vụ lần này khá cam go. Tuy chúng tôi đã từng xử lý trường hợp rơi vào giếng thang máy, nhưng bên trong ống dẫn giăng đầy dây (tuy tầng ba, tầng bốn của tầng hầm có cửa thông gió dẫn vào trong ống dẫn, nhưng lối vào rất nhỏ, không chỉ muốn chui vào khá khó khăn, mà sau khi chui vào rồi cũng chỉ có khu vực gần cửa thông gió mới có không gian để đứng), việc vệ sinh máu và não tung tóe khắp nơi rồi còn phải thu gom những mẩu thi thể còn sót lại, hệt như đang đóng phim Nhiệm vụ bất khả thi ...

Ngoài ra, phía sau ống dẫn cũng có vết máu, phải qua phía đối diện như thế nào đây? Độ khó này không thể so sánh với các vụ tôi từng gặp trước đây. Còn nữa, còn nữa, bãi nôn kia, một nhân viên vệ sinh bình thường biết rõ mình không làm được mà vẫn muốn đến góp vui, còn nôn đầy ra đất, tăng thêm lượng công việc cho chúng tôi, thật tình..

Thời gian trôi qua rất nhanh, chẳng mấy chốc trời đã sáng, các đồng nghiệp cũng đến hiện trường. Sau khi tất cả được trang bị đầy đủ thì bắt đầu tiến hành công việc vệ sinh theo sự phân công của tôi. Khi ấy gió bấc đang thổi, nhưng chúng tôi không thấy lạnh chút nào, thậm chí có người còn đổ mồ hôi, đó là mồ hôi lạnh cơ thể toát ra trong vô thức khi đối mặt với thử thách làm việc có độ khó cao.

Tôi cùng hai đồng nghiệp trèo lên nóc phòng ống dẫn trước, cố định thiết bị bảo hộ xong thì tôi trèo từ lỗ hổng trên đó vào trong, tìm được chỗ để đặt chân, tôi đứng vững rồi khom xuống nhặt tấm lợp thép ở trong đó lên. Cơ thể con người tuy bằng máu và thịt, nhưng khi rơi từ trên cao xuống, cú va chạm do gia tốc trọng lực vẫn khiến cho tấm thép lõm xuống, có thể thấy lực lớn đến mức nào.

Dọn xong tấm thép, công việc vệ sinh chính thức bắt đầu. Ban ngày đầy đủ ánh sáng, có thể thấy rõ không gian từ tầng một đến tầng hầm thứ nhất đầy não và vết máu đã khô cứng sau một đêm qua đi, còn không ngừng tỏa ra mùi tanh của máu và mùi hôi thối của nội tạng đã phân hủy. Quá trình dọn dẹp không chỉ mất sức, mỗi khi tiến lên một bước đều sợ giẫm phải vết máu rồi trượt ngã, sẽ làm chậm trễ tiến độ công việc. Quả nhiên, không bao lâu đã gặp vấn đề nan giải. Tôi phát hiện một mẩu não trong hộp dây điện, đành gắp nó bỏ vào túi nhựa trước rồi sẽ xử lý sau.

Dọn dẹp tầng một xong, bắt đầu hạ xuống tầng bên dưới. Tôi ngẩng đầu nhìn lên, trên đỉnh đầu có mặt trời rạng rỡ, cúi đầu nhìn xuống, dưới chân lại là vực thẳm tối tăm. Tôi trượt theo sợi dây xuống, gieo mình vào vòng tay của vực thẳm, chỉ để tìm kiếm cơ thể còn sót lại của người nào đó.

Trong quá trình hạ xuống, tôi đeo mặt nạ bảo hộ, nương theo ánh sáng của đèn đội đầu, xuyên qua đủ loại chướng ngại vật giữa một hai tầng lầu, lau đi tất cả mọi dấu vết. Khi tôi nghĩ tất cả đang diễn ra rất suôn sẻ thì nhìn thấy xa xa hình như có vật gì đó, nhờ ánh đèn dẫn lối, tôi đã nhìn thấy, đó là “bàn tay”! Nó rơi ngay giữa một đống dây dẫn, bên trên và phía trước đều có cạnh thép, nhưng bên dưới lại trống trơn, không thể đứng được. Tôi thử đu người qua đó, định một tay bám lấy thanh thép, một tay nhặt mảnh thi thể, nhưng bàn tay kia đã bị quấn vào giữa đống dây, một tay tôi không thể lấy ra được.

Tôi đổi cách khác, bám vào cạnh thép trèo lên trên, đến độ cao vừa phải thì bám vào dây bảo hộ để đu người qua. Sau khi lấy được thăng bằng, tôi thử ngồi lên thanh thép, giữ chặt nó bằng hai tay, rồi kẹp chặt nó vào giữa hai đầu gối, sau đó nhướn người túm lấy dây ở phía trước, gỡ bàn tay ra cất vào túi, kế tiếp bám vào dây bảo hộ để đu sang cạnh thép bên cạnh, ngồi trở lên thanh thép (phải nói rằng tôi hệt như đang diễn xiếc).

Hoàn thành xong một loạt động tác, tôi cảm thấy cơ bụng nằm sâu bên dưới lớp mỡ của mình đang bắt đầu co giật, cũng tại tôi ít vận động quá.

Sau này nhớ lại, lỡ như thiết bị bảo hộ bị hỏng hay sợi dây bị đứt, tôi cũng sẽ rơi xuống, sau đó cơ thể sẽ bị cắt thành nhiều mảnh do các loại vật cản và gia tốc trọng lực, rồi rơi thẳng xuống tầng hầm thứ năm, như một con gà quay bị chặt nhỏ bày trên đĩa... Thật ra lúc đó tôi không băn khoăn nhiều đến thế, chỉ nghĩ có thiết bị bảo hộ chắc sẽ không sao. May mà không xảy ra việc gì, không thể liều như thế một lần nữa.

Qua quá trình dọn dẹp và thu nhặt mảnh thi thể, tôi từ từ xuống đến tầng hầm thứ hai, nghe loáng thoáng tiếng động của nhóm đồng nghiệp khác đang làm việc ở bên dưới.

Tầng hầm thứ hai chỉ là lối đi đơn giản, xung quanh có vài chỗ nhô ra và ống dẫn kim loại tương tự ống thông gió. Tôi vốn nghĩ dọn xong tầng này sẽ xuống tầng thứ ba, sau đó trèo ra cửa thông gió để nghỉ ngơi một lát. Nào ngờ, tôi mơ mộng nhiều quá rồi, ngay lập tức tôi nhìn thấy một đoạn ruột non ở chỗ nhô ra phía trước. Tôi cũng phải trố mắt, thầm nghĩ sao nó rơi xuống chỗ đó được vậy! Trước mặt tôi có một ống dẫn chắn đường, không đu người qua được, mà chỗ nhô ra ở bên cạnh chỉ rộng vài centimet, không thể nào đứng lên đó, bắc thang từ dưới lên cũng với không tới. Tôi nghĩ muốn nát cả óc, thôi, tạm gác qua một bên, nghỉ ngơi chút rồi hẵng nói.

Mọi người tụ tập lại nghỉ giải lao, thảo luận tiến độ công việc khi tôi nêu ra vấn đề vừa gặp phải. Sau đó chúng tôi quyết định đưa dụng cụ vào từ tầng hầm thứ ba, dựng tạm một bệ đỡ đơn giản rồi để người có thân hình nhỏ gọn đứng lên đó, từ từ nhích qua lấy đồ.

Nghĩ thì rất đơn giản, nhưng khi hành động mới phát hiện không dễ chút nào, chỉ riêng việc dựng một bệ đỡ đơn giản mà chắc chắn cũng tiêu tốn không ít tế bào não của chúng tôi. Cuối cùng cũng dựng xong, nhưng đến khi đồng nghiệp bước lên mới phát hiện một chuyện rất nghiêm trọng. Ban đầu nghĩ người có thân hình nhỏ gọn lên đó sẽ an toàn hơn (nếu để tôi làm, có thể vừa đứng lên đã sập rồi), nhưng lại không xét đến việc “chiều cao” cũng rất quan trọng! Đồng nghiệp kia nhón chân, vươn thẳng hai tay nhưng vẫn còn thiếu vài centimet, thành bại đã rõ ràng. Chúng tôi đành cử một người khác lên đó, cuối cùng cũng lấy được đoạn ruột kia.

Kể ra cũng thật kỳ lạ, vượt qua được giai đoạn khó khăn nhất, công việc dọn dẹp tiếp theo đều rất suôn sẻ, chúng tôi kiểm tra mọi thứ kỹ càng, xác nhận toàn bộ dấu vết (bao gồm chất nôn mửa kia) đều đã được vệ sinh sạch sẽ. Đồng nghiệp lái xe đưa những mảnh thi thể thu gom được đến nhà tang lễ, trả cho chủ nhân của chúng.

Bận rộn từ sáng sớm đến quá giờ trưa, khi làm việc chúng tôi không có cảm giác gì, nhưng khi công việc vừa kết thúc, mọi người đều mệt rã người ngồi phịch xuống vỉa hè, bàn luận lát nữa tắm rửa thay quần áo xong sẽ đi đâu ăn cơm. Vất vả hơn nửa ngày, cũng nên thư giãn một chút thôi.

...Theo như tôi biết...

Đúng rồi, hôm đó còn xảy ra chút chuyện nữa.

Đồng nghiệp nói có người tìm tôi nên tôi đã tạm dừng công việc, đi xem thử có phải người ủy thác hay không. Đó là một người đàn ông trung niên mang ủng đi mưa, ông nói với tôi: “Chàng trai trẻ, tôi là nhân viên vệ sinh đến báo giá trước, nếu không tại tôi không nhận làm thì đâu đến lượt các cậu. Cậu cũng biết đấy, chuyện gì cũng phải có trước có sau, tôi cho thanh niên các cậu cơ hội để thể hiện, cậu phải có lòng biết ơn, đến khi nhận được tiền thì phải chia ít hoa hồng, cậu nên biết rằng nếu tôi nhận làm thì cả một xu cậu cũng không nhận được, đây là quy tắc, biết chửa?”

Tôi bỗng thấy như có một bầy quạ đen bay ngang qua... Nghĩ bụng, anh đang uy hiếp hay là dọa nạt vậy? Rõ ràng đến cướp chứ gì nữa? Tôi vất vả làm việc, anh còn muốn được chia phần? Không cho anh ta thì sợ anh ta gây sự, cho thì sẽ gây thiệt hại cho chúng tôi, quá đáng thật.

Đối phương nói: “Cậu không nói gì là sao? Đừng sợ, tôi có làm gì cậu đâu. Cậu cứ dựa theo quy tắc mà chia cho tôi là được, tôi không đòi nhiều hơn đâu.”

Tôi đáp: “Xin hỏi, bãi nôn bên dưới có phải của anh hay không? Thưa anh.”

Anh ta đỏ bừng mặt nói: “Không không không, hôm qua tôi uống nhiều quá, chạy vội qua đây nên mới bất cẩn nôn thôi. Mấy cảnh kiểu này tôi gặp nhiều rồi, sao lại sợ cho được?”

Tôi hỏi ngược lại: “Ồ, đúng nhỉ, thì ra anh đã từng gặp rất nhiều cảnh tượng như vậy, không biết anh thuộc công ty nào?”

“Tôi không có công ty, tôi ở ngay cạnh nhà tang lễ, công ty mai táng thường gọi tôi đến xử lý.” Ông ta lại nói tiếp, “Ôi dào! Nói mấy chuyện vớ vẩn đó làm gì, lát nữa thu tiền nhớ chia cho tôi là được rồi.”

Tôi điềm tĩnh nói: “Dựa vào đâu mà chia cho anh? Anh không dám làm thì đừng nói chuyện quy tắc với tôi. Dám đòi tiền tôi, cũng được, bây giờ anh hãy cùng tôi đi gặp công ty quản lý tòa nhà, phải tăng giá vì có người chạy đến đòi tiền, thế nào?”

Anh ta nổi nóng: “Cậu trai à, đừng có quá đáng nhé, cậu kiếm chuyện với tôi thì hay quá nhỉ.”

Tôi nói: “Hình như là anh đến phá đám tôi kia mà? Tôi cũng nói rồi, muốn chia tiền cũng được, chỉ cần công ty quản lý tòa nhà chịu cho anh tiền, bồi thường thiệt hại tinh thần cho anh vì sợ hãi mà bị nôn mửa, tôi sẽ không ý kiến gì. Nhưng nếu muốn lấy tiền từ chỗ của tôi, anh đừng hòng.”

Đối phương nghe tôi nói xong thì mắng chửi vài câu rồi rầu rĩ bỏ đi.

Thời buổi bây giờ sao thế, nói một câu là kiếm được tiền à?

LO CHO CUỘC SỐNG HAY ỦNG HỘ CHÍNH TRỊ?

Có lần nhận nhiệm vụ, tôi đến nhà của một người ủng hộ đảng chính trị nọ.

Đèn điện trong nhà đã không còn sáng từ lâu, nương theo ánh sáng ngoài trời có thể thấy được đại khái tình hình bên trong, nhìn sơ qua phòng khách chỉ có một chiếc tủ bếp, trên đó cắm đầy những lá cờ ứng cử của ứng viên đảng chính trị kia. Tôi đeo đèn đội đầu vào mới thấy rõ cả căn phòng.

Trong phòng có một chiếc giường, đệm giường màu nâu đen đã rách tả tơi, dính đầy nước xác. Tấm lịch ở đầu giường dừng lại ở mười bảy ngày trước đó. Trên bàn sách có một chiếc ti vi và đầu máy DVD. Bình ga nằm bên cạnh bàn, kế đó là một tấm ván nằm ngang, trên đó có nồi điện, bên trong là thịt om đang nấu.

Khi chúng tôi vừa chú ý đến chiếc nồi điện, không biết có phải do số phận sắp đặt hay không, phích cắm điện của nồi đột nhiên phát ra tia lửa. Để tránh cháy nổ, cũng sợ người ủy thác hiểu lầm rằng chúng tôi dọn dẹp không hết, cố ý đốt cháy căn nhà, tôi vội rút phích cắm ra với tốc độ nhanh nhất. Rốt cuộc cũng tránh được một phen khiếp vía.

Trên cửa tủ quần áo bằng gỗ cũ kỹ viết dòng chữ “XXX xuống đài”, do nét chữ mờ, cộng thêm không đủ ánh sáng, nhìn lướt qua còn tưởng trên đó viết “XXX số một”. Nếu tổng thống tiền nhiệm là một đài, vậy tổng thống đương nhiệm là số mấy?

Vật đổi sao dời, đến nay tổng thống đã thay người từ lâu, nhưng mọi thứ vẫn giữ nguyên hiện trạng, dù là ai đứng đầu chính quyền đi nữa thì cuộc chiến chính trị và quyền lực vẫn sẽ tiếp diễn, không phải chỉ cần thay người thay đảng là sẽ thay đổi. Quan trọng là phải chăm lo tốt cho cuộc sống của bản thân mình trước, đừng quá kỳ vọng sau khi đổi người rồi cuộc sống của ta sẽ đổi khác ngay. Kế tiếp tôi mở tủ quần áo, bên trong ngoài quần áo bình thường ra thì còn rất nhiều áo may ô in tên ứng cử viên, có người đã rút khỏi sân chơi chính trị từ lâu, có người giữ địa vị cao, có người đã đắc cử, đồng thời chuẩn bị cho đợt bầu cử tiếp theo.

Dưới tấm lót nhựa trước bàn sách có vài tờ tiền mệnh giá một nghìn tệ. Khi chúng tôi tìm được đồ đạc giá trị sẽ tạm cất đi trước, sau đó giao lại cho người ủy thác. Khi dọn dẹp bàn sách, nhìn thấy bên trong cất đầy đĩa DVD đều là phim cổ trang đề tài quan trường, có thể thấy người quá cố thật sự rất yêu thích chính trị, nhưng có vẻ không bận tâm nhiều đến cuộc sống. Họ ăn no chỉ để có sức chạy cho đợt bầu cử tiếp theo, ngủ cũng chỉ để có sức tham gia diễu hành và các buổi tiệc vận động.

Giáo sư Trung Quốc Ngạn Cao Toàn từng nhắc đến Thuyết ấm no và Thuyết tôn nghiêm của ông: “Một người nếu cả ăn cũng không được no, mặc cũng không được ấm, còn nói gì đến tôn nghiêm. Nhưng chính vì sống trong cảnh nghèo khó, mới đặc biệt cần tôn nghiêm. Chỉ có cá nhân xác lập được sự tự do và độc lập bất khả xâm phạm về mặt nhân cách mới có thể phát huy năng lực, theo đuổi sự no ấm và hạnh phúc của con người. Sự no ấm và hạnh phúc không có tôn nghiêm là con số không hư ảo, chỉ thỏa mãn được ham muốn tự nhiên cấp thấp, không bền lâu, bất cứ lúc nào cũng có thể bị người khác hoặc cường quyền cướp mất. Sự no ấm và hạnh phúc có tôn nghiêm mới bền vững, đáng tin cậy, mới có giá trị và ý nghĩa.”

Có lẽ, đây cũng là suy nghĩ của người quá cố! Cho rằng chỉ khi đảng chính trị mà mình ủng hộ nắm quyền tuyệt đối mới có thể “phát triển kinh tế”, “cải thiện đời sống”. Tình cảnh hiện tại chỉ là tạm thời, phải hi sinh cái tôi nhỏ mới có thể hoàn thành cái tôi lớn, đây chính là “yêu Đài Loan”!

Những lời trên chỉ là suy đoán của cá nhân tôi, có thể đúng, cũng có thể không, dù là tốt hay xấu thì cũng đều là cuộc sống của anh ta. Điều tôi có thể chắc chắn là khi tổ chức lễ tang, chắc sẽ có rất nhiều ứng cử viên hoặc trợ lý của họ đến tham dự, có khi còn nói với nhân viên tổ chức tang lễ rằng họ rất bận rộn, còn có lịch trình khác, có thể sắp xếp cho họ vào viếng đầu tiên không.

Lễ viếng bắt đầu, nhân viên nghi lễ xướng tên khách viếng, bất luận có phải nhân vật chính trị mà người quá cố thích hay không đều sẽ bước vào cúi người trước di ảnh của anh ta, sau đó bắt tay và ôm người nhà của anh ta.

Nhưng làm vậy có ích gì? Người chết đâu có bỏ phiếu.

Và những người còn sống chỉ đang xem một màn trình diễn vái chào.

...Theo như tôi biết...

Tôi từng dự buổi tọa đàm chính trị của người ứng cử chức thị trường thành phố nọ. Trong buổi tọa đàm, người dẫn chương trình nói có thể đặt bất cứ vấn đề nào của thành phố với ứng cử viên. Một người không hiểu biết về chính trị như tôi điếc không sợ súng đã đặt một câu hỏi rất gợi đòn: “Trước tình hình xã hội Đài Loan đang già hóa và hiện tượng sống một mình đang gia tăng qua từng năm, dễ dẫn đến vấn đề chết cô độc. Có người nói ‘Nhật Bản hiện tại, chính là Đài Loan của hai mươi năm nữa’. Tình trạng chết cô độc ở Nhật Bản ngày một nghiêm trọng, như vậy sau này Đài Loan cũng sẽ gặp phải vấn đề này. Xin hỏi, sau khi đắc cử, anh sẽ làm thế nào để cải thiện hiện tượng chết cô độc?”

Ứng cử viên ấy trình bày ý kiến của mình thế này: “Thật ra tôi đã chú ý đến vấn đề này từ rất lâu, thế nên sau khi đắc cử (tôi nghĩ bụng, vị ứng cử viên này ngày trước từng là ủy viên lập pháp, nếu chú ý đã lâu tại sao không đề xuất quy định liên quan?) chúng tôi sẽ phát “miễn phí” vòng tay thông minh cho toàn thể người cao tuổi đang sống một mình, ngoài ra còn có hệ thống theo dõi thông minh, để khi có vấn đề xảy ra, sẽ lần theo vòng tay để phát hiện, lập tức gửi tin nhắn nhắc nhở nhân viên liên quan, như vậy sẽ giải quyết được vấn đề chết cô độc một cách hiệu quả.”

Tôi nghe xong chỉ im lặng, không hiểu sao lại chợt nghĩ đến bốn chữ “quan thương thông đồng”, lợi ích to lớn biết mấy! Theo thống kê toàn Đài Loan, hiện nay cứ mỗi bảy người cao tuổi sẽ có một người sống một mình, cho dù phát vòng tay thông minh và xây dựng các hệ thống liên quan, ai nấy đều sẽ ngoan ngoãn đeo nó ư? Liệu họ có làm mất hay không? Và, khi hết pin có nhớ sạc điện hay không? Khi hợp đồng đáo hạn, có phải sẽ đấu thầu chọn nhà xưởng khác, phát thiết bị mới một lần nữa không?

Màu xanh lam hay màu xanh lá? Ủng hộ thống nhất hay là độc lập? Cách hai năm lại tranh cãi một lần (bầu cử thị trưởng các quận, nghị viên, tổng thống và ủy viên lập pháp), mỗi lần tranh cãi mất nửa năm, cứ đến kỳ bầu cử sẽ được khơi lên, một nhóm người vốn đang yên ổn vô sự, vì phát ngôn của các nhà chính trị và cách làm gây chia rẽ mà dấy lên rất nhiều vấn đề, cả nhóm vì thế mà tan rã, đối lập...

Khi ứng cử viên mà mình ủng hộ đắc cử, đương nhiên sẽ vui, nhưng nếu họ thất cử, cuộc sống vẫn phải tiếp diễn. Thật ra, nhiệt tình với chính trị không có gì là sai, mỗi người đều có đảng chính trị, quan niệm và chính sách mà mình ủng hộ, nhưng cần có mức độ. Phàm là việc gì nếu quá mức, quá chăm chú và nhiệt tình đến mức không thể lo cho cuộc sống của bản thân thì đó chính là cầm đèn chạy trước ô tô.

LÊN NÚI KHÔNG ĐỂ HÁI THUỐC

Một ngày nọ vào giữa đêm, tôi đang chuẩn bị đi ngủ thì người bạn lái xe vận chuyển thi thể gọi đến, nói không đủ nhân lực, mời tôi lên núi hỗ trợ. Anh ta báo cho tôi biết địa chỉ xong thì vội vàng cúp máy.

Tôi thấy lại không được ngủ rồi, bèn thay quần áo và lái xe xuất phát. Tôi đến điểm hẹn với bạn mình ở ven đường rồi chạy theo xe của anh ta lên núi, cuối cùng đến một nghĩa trang.

Anh bạn nói: “Người nhà của người ủy thác tự sát trong nghĩa trang, chúng ta phải vào nghĩa trang từ chỗ này để chuyển thi thể lên xe. Nói đoạn, anh ta đưa cho tôi một cây kéo, dẫn tôi đi theo một lối mòn nhỏ. Đoạn đường dài vài trăm mét, không có đèn đường, không có ánh trăng, chỉ có đèn pin của di động soi sáng con đường phía trước cho chúng tôi. Càng đi đường càng gồ ghề, cuối cùng chúng tôi cũng đến một khu mộ.

Những người từng nhìn thấy nghĩa trang thời xưa đều hiểu được, trước đây các nghĩa trang đều liền kề nhau, điểm đến của chúng tôi là nghĩa trang nằm ở vị trí cao nhất. Nếu là ban ngày còn thấy được đường để trèo lên, nhưng lúc đêm hôm khuya khoắt, dưới ánh đèn pin của di động, mỗi bước đi đều đầy rẫy nguy hiểm, mỗi bước đi đều phải cận thẩn, sợ chỉ cần hụt chân là ngã chổng vó ngay.

Chúng tôi chầm chậm di chuyển lên trên, thứ mùi không được tự nhiên lắm ngày càng nồng, đó là một mùi rất khó tả, khiến tôi bất giác liên tưởng đến mùi món mì Ý hải sản mình ăn ở nhà hàng của người bạn mấy hôm trước, mùi kia như hợp nhất với món mì Ý trong đầu tôi. Mùi tôi đang ngửi được, nên nói là thơm chăng? Hay là...?

Ban đầu chúng tôi nghĩ người quá cố treo cổ tự sát trong nghĩa trang nên cần phải mang theo kéo. Không ngờ, suy nghĩ ấy quá ngây thơ. Sự việc quả nhiên không đơn giản như những “kẻ khờ” chúng tôi nghĩ.

Sự việc xảy ra tại khu mộ gia tộc, được xây dựng theo dạng tháp gia đình cấu trúc bậc thang, để đặt hũ tro và lu hài cốt. Trên bức tường ở bên cạnh có một tấm đá cẩm thạch dài có thể di chuyển khắc tên những người quá cố, đáng ra nó nên được đặt bên trong ngọn tháp, nhưng nay lại không nằm ở vị trí ban đầu mà gãy thành nhiều đoạn nằm trên mặt đất, chỉ còn đoạn chưa được khắc tên vẫn nằm yên tại chỗ.

Lối vào khu mộ gia tộc cao khoảng một mét, vốn được chặn lại bằng một tấm đá, tấm đá kia đã bị dời sang bên cạnh. Mùi lạ không ngừng tỏa ra từ bên trong, tôi rọi đèn vào, nhìn thấy một thi thể nữ không mảnh vải che thân nằm trên một tấm chăn ngay tại lối ra vào, trông có vẻ đã qua đời nhiều ngày. Toàn thân thi thể đã tím đen, do mất nước nên teo tóp như xác ướp.

Tôi chui vào trong trước, chiếu đèn quan sát, nơi đáng ra được đặt hũ tro cốt lại không có hũ tro cốt nào. Tôi đứng đó một mình, đợi người còn lại chuẩn bị xong sẽ vào hỗ trợ.

Không gian hẹp cộng thêm không khí ngột ngạt, còn có mùi từ thi thể tỏa ra, mỗi lần hít thở có cảm giác như mùi lạ kia đang dần “thành hình”, biến thành một lớp sương mù đen bao trùm cả ngôi mộ. Trong hoàn cảnh như vậy, tôi cảm thấy thời gian ở đây dài dằng dặc.

Trong lúc chờ đợi, tôi dùng tấm chăn kia bọc thi thể lại trước. Tuy người đã qua đời, nhưng chắc cũng không muốn thân thể của mình bị hai người đàn ông nhìn sạch sẽ, đây là sự tôn trọng tối thiểu dành cho người quá cố, cũng giữ gìn phẩm giá cho sự sống và cái chết.

Đợi chuẩn bị xong xuôi, chúng tôi dùng tấm chăn lót bên dưới người quá cố làm chiếc cáng tạm thời, chia mỗi người một đầu khiêng thi thể ra ngoài. Chúng tôi chui qua lối ra nhỏ hẹp, đặt thi thể vào túi đựng xác trải sẵn bên ngoài, đóng dây khóa lại, có thể nói đã hoàn thành một nửa công việc, tiếp theo mới là vấn đề rắc rối hơn.

Làm thế nào để đưa chiếc túi đựng thi thể xuống núi đây?

Mỗi người xách một bên khá mất sức, do phải trèo qua rất nhiều khu mộ, có thể còn khiến thi thể bị va đập, có khả năng bước hụt chân, nếu bị trượt ngã thì không đùa được đâu.

Sau khi bàn bạc, chúng tôi quyết định để bạn tôi đi trước, chiếu đèn soi đường giúp tôi, còn tôi dùng một tấm chăn khác của người quá cố để cố định túi đựng xác trên lưng mình, rồi nương theo ánh đèn từ từ trèo xuống, đến nơi bằng phẳng sẽ cùng nhau khiêng thi thể đến chỗ đậu xe.

Mất khá nhiều công sức, cuối cùng chúng tôi cũng đưa được thi thể lên xe. Lúc này, chất lỏng chảy từ trên người tôi xuống, không biết là mồ hôi hay nước mắt, mùi trên người tỏa ra cũng không biết là mùi cơ thể hay mùi của thi thể.

Tôi chỉ biết mình đã hoàn thành nhiệm vụ, và vì cái mùi trên người mà tôi chỉ muốn nhanh chóng về nhà tắm rửa...

Hôm sau, tôi cùng bạn bàn luận về việc này, chúng tôi vô cùng tò mò tại sao người quá cố lại chạy đến một khu mộ gia tộc xa xôi hẻo lánh mà bình thường ngoài lúc thanh minh trùng dương ra sẽ không ai lưu tới, để tự sát? Người ấy đã được phát hiện như thế nào? Tự sát ở đó, trừ phi có người đến tảo mộ cúng viếng, bằng không sẽ mãi mãi không có ai phát hiện ra cũng là điều rất bình thường.

Thế nhưng đáp án mà anh ta cho tôi biết lại rất huyền ảo, hệt như câu chuyện chỉ xuất hiện trong truyền thuyết Đài Loan.

Anh ta nói: “Chuyện này kể ra cũng lạ, người phát hiện sự việc là một ông thầy cúng. Ông ta nói trong lúc tu hành, cảm nhận được có người đến trước mặt, đối phương nói ra tên của mình và nguyên nhân đến tìm ông ta, muốn ông ta đi theo hướng chỉ định, hi vọng ông ta có thể giải cứu cô ấy. Thế là thầy cúng đó cưỡi chiếc xe gắn máy cũ kỹ trông như có thể bốc cháy bất cứ lúc nào chạy từ Trung Đài Loan về phía bắc. Đến nửa đêm ông ta mới đến khu mộ, ngửi được mùi lạ thì bèn mò mẫm trong bóng tối, trèo lên cao tìm kiếm, nhờ vậy mà phát hiện ra thi thể, rồi lập tức chạy đi báo cảnh sát. Rất tình cờ, đã nhiều ngày không tìm được người quá cố nên gia đình cô ấy cũng báo cảnh sát.”

Tôi tiếp tục hỏi: “Tại sao trong mộ gia tộc lại không có một hũ tro hay lu hài cốt nào nhỉ?” Anh ta chỉ trả lời tôi rằng: “Chắc người quá cố đã đem vứt ra ngoài hết trước khi tự sát rồi, gia đình nói bên trong vốn có hai ly hài cốt và bốn hũ tro, buổi sáng nhờ cả đống người tới giúp mà cũng không tìm được, chắc không bị đập nát thì cũng bị vứt xuống núi rồi. Người quá cố tự sát ngay trong đó, giờ cả tro cốt cũng không còn, xảy ra chuyện thế này, tôi nghĩ gia tộc đó cũng không có ai dám dùng ngôi mộ này nữa, số tiền dùng để xây tháp mộ coi như mất trắng, gia đình của người quá cố không biết có bị bà con họ hàng quở trách cả đời hay không.”

Chỉ riêng quá trình vận chuyển thi thể đã đủ khó tin rồi, những chuyện người quá cố từng làm trước khi tự sát rốt cuộc là do vấn đề tâm lý hay do chịu oan ức quá lớn, hoặc có mối thù sâu đậm với gia tộc nên mới chọn kết liễu cuộc đời trong tháp mộ, còn vứt hết tro cốt của người đã khuất ra ngoài, thật khiến tôi nghĩ mãi vẫn không hiểu.

...Theo như tôi biết...

Người thân qua đời sẽ để lại bao đau buồn cho gia đình? Nếu đã lựa chọn cách ra đi thế này, dẫu xin lỗi thế nào cũng khó được tha thứ, họ hàng sẽ tạo bao nhiêu áp lực cho gia đình của người quá cố? Con đường tương lai còn rất dài, hi vọng gia đình ấy có thể kiên trì bước tiếp.

CUỘC SỐNG MUÔN MÀU

Nếu không xảy ra hàng chuỗi tai nạn, có lẽ sẽ không dẫn đến kết quả như thế này.

Con trai của người quá cố (sau đây gọi tắt là A) nghiện rượu lâu năm, bình thường làm công nhân thời vụ ở công trường để mưu sinh. Một hôm, bố anh ta qua đời trong lúc đang ngủ, A không hề phát giác ra, vẫn trốn trong phòng uống rượu và xem ti vi như mọi ngày. Thời gian qua đi, thi thể từ từ phân hủy, bốc mùi, A còn tưởng là rác trong nhà đã bốc mùi. Cho đến khi cả hàng xóm láng giềng cũng ngửi thấy mùi hôi không chịu nổi, cảm thấy khác thường bèn báo cảnh sát đến xử lý.

Khi nhân viên của công ty mai táng đến hiện trường hỗ trợ vận chuyển thi thể, mùi hôi làm anh ta cay cả họng, dạ dày của anh ta thì nhộn nhạo, chắc chắn đang rất muốn dọn sạch mấy thứ trong dạ dày đi, nhưng đành phải cố nén cảm giác khó chịu và buồn nôn xuống. Nhân viên mai táng đưa thi thể vào túi đựng xác, nín thở khiêng thi thể từ căn hộ ở tầng năm xuống xe vận chuyển ở tầng một.

Khi tổ chức lễ cầu siêu, con gái của người quá cố (sau đây gọi tắt là B) đeo khẩu trang nhưng vẫn không chịu nổi mùi hôi gay mũi đó, chân mày cô ta nhíu chặt lại, không nói tiếng nào, chỉ tập trung lễ theo hướng dẫn của thầy cúng. Còn A đứng bên cạnh, vừa cầm chai bia vừa bực bội nói, “Rốt cuộc còn bao lâu nữa vậy? Tôi muốn đi ngủ!” Lễ cầu siêu kết thúc, gia đình đưa bài vị đến bàn thờ ở nhà tang lễ, tôi bèn hẹn với họ đến hiện trường để tiến hành dọn dẹp sơ qua.

Bấy giờ tôi rất thắc mắc, ở ngay trước cửa tầng một đã ngửi được mùi hôi, càng đi lên trên mùi càng nồng nặc, vô cùng khó chịu. Khi đó, A sống chung một nhà với bố mình tại sao lại không ngửi thấy? (Lẽ nào anh ta không bị ảnh hưởng chút nào sao?)

Vào đến bên trong, khắp nhà đầy rác, đồ đạc trong phòng khách chất cao như núi, sàn nhà cũng không biết đã bao lâu chưa quét dọn nên đóng một lớp bụi đất thật dày, trông bẩn không thể tả. A đầy vẻ bất cần, vừa uống rượu vừa lang thang trong nhà như một bóng ma, còn B dẫn tôi đến phòng của người quá cố. Trong ánh đèn mờ tối, tôi thấy trên giường có một dấu hình người rất rõ, cũng là minh chứng duy nhất của người cha đã qua đời trong cơn say ngủ rồi bị phớt lờ. Theo thời gian, thi thể phân hủy ra các mô và chất nhầy, nhuộm đỏ đệm giường ngày qua ngày, máu cũng chảy xuống sàn, tựa như nước mắt của người cha già đang đau buồn trách móc con trai ruột thịt của mình, một giọt, hai giọt rơi xuống, hình thành một vũng máu màu đỏ thẫm.

Đồ đạc nằm rải rác xung quanh, cạnh giường có chiếc bàn trà và bình ga, đối diện đặt một chiếc ti vi. Tôi đoán bình thường ông cụ pha trà và xem ti vi ngay trong phòng, cứ thế sống qua ngày, đó là thư thái hay tù túng nhỉ?

Khi khử mùi hôi, tôi quan sát quanh nhà mới phát hiện ngoài cửa chính ra, cửa gỗ của các căn phòng đều bị hư hại hoặc không còn nằm ở vị trí cũ nữa, nơi vốn là cửa sổ không có gì che chắn, gió lạnh ngang nhiên ùa vào. Căn nhà thế này là nơi che mưa chắn gió ư?

Xác định phạm vi làm việc xong, thời gian cũng không còn sớm nên chúng tôi hẹn hôm sau lại đến dọn dẹp. Trong thời gian đó, A không ngừng lớn tiếng la lối nói anh ta không cần phải chi tiền, bản thân tự xử lý được.

B: “Anh đâu có tiền, đều do bà con bỏ ra giúp, không ai trông đợi anh bỏ ra được đồng nào, bây giờ anh không mời họ đến xử lý, chúng ta phải làm thế nào?”

A: “Không cần mày lo, mày chẳng qua là đứa con gái đã đi lấy chồng, không có tư cách lo chuyện nhà bọn tao!”

B hét lớn: “Không có tư cách? Anh chỉ biết uống rượu, cái gì cũng không làm, tháng sau anh phải đi tù rồi. Đây là nhà thuê, đến lúc đó anh lại đi vắng mấy tháng liền, bố đi rồi, không trả nhà thì để đó làm gì? Anh không giải quyết, đến lúc đó anh không trả được tiền thuê, chủ nhà muốn thu lại nhà, không ai giúp được anh đâu.”

Sau nhiều phen tranh cãi, họ cũng chọn được thời gian để dọn dẹp, nhưng khi xếp lịch hẹn, A lại nói: “Đến muộn một chút, sớm thế tôi dậy không nổi. Nhà tôi không có chuông cửa, nếu đến sớm quá sẽ phải đợi dưới lầu.” Thế nên chúng tôi sửa giờ hẹn lại muộn hơn một chút rồi ra về.

Đến ngày hẹn, chúng tôi tới nơi sớm, đợi đến giờ sẽ lên lầu ngay. Không lâu sau, nghe thấy trên lầu có tiếng gọi: “Các anh ở dưới lầu làm gì? Còn không mau lên đây, muốn tôi xuống mời các anh lên à?” Tôi đáp với vẻ bất lực: “Anh không mở cửa thì chúng tôi lên bằng cách nào?” A không ngừng mắng chửi nhưng vẫn không có hành động nào, vậy nên chúng tôi phải nhờ hàng xóm mở cửa giúp mới có thể lên lầu.

Đến địa điểm dọn dẹp, A nồng nặc mùi rượu gào lên: “Tôi thấy các anh đã đến rồi, sao không đi lên? Muốn kéo dài thời gian đúng không?”

Tôi đành đáp: “Kéo dài thời gian cái gì? Vẫn chưa đến giờ tôi hẹn với anh mà! Hơn nữa chúng tôi đến nơi, anh không mở cửa thì tôi cũng đâu lên được!”

Công việc bắt đầu trong đoạn đối thoại không mấy vui vẻ. Tôi nói với A trước: “Tôi phải thu phí dịch vụ trước mới bắt đầu dọn dẹp.”

A hỏi: “Tại sao? Bình thường không phải làm xong mới trả tiền ư? Bây giờ anh thu tiền, lát nữa anh lật lọng với tôi thì sao?”

Tôi thẳng thừng nói: “Có lật lọng hay không tôi không biết, nhưng tôi biết bây giờ không thu tiền thì đến khi xong việc chắc chắn anh sẽ lật lọng không chịu trả tiền nữa.”

A nghe xong hung hăng trừng mắt nhìn tôi: “Có giỏi anh nói lại lần nữa xem!”

Tôi không sợ chết nói: “Muốn chúng tôi làm việc cũng được, hãy thanh toán trước, nếu không chúng tôi sẽ ra về.”

Lúc này A mới lấy tiền ra cho chúng tôi: “Bớt chút ít được không để lại cho tôi ít tiền mua rượu, anh đừng nói cho em gái tôi biết.” (Lấy tiền của người khác chỉ để mua rượu? Vậy mà cũng nói ra được? Tôi thầm nghĩ.)

Khi nhân viên vệ sinh mặc xong trang phục bảo hộ và đi vào nhà, A bày tỏ lát nữa sẽ vào giám sát, căn nhà này chuẩn bị trả cho chủ thuê rồi, mong chúng tôi giúp vứt bỏ những món đồ cồng kềnh. Đứng trên lập trường hỗ trợ, chúng tôi đã đồng ý yêu cầu của đối phương, suy cho cùng một người không chuyên muốn chuyển tủ lạnh, máy giặt xuống dưới lầu chắc chắn có độ khó nhất định.

Chúng tôi bắt đầu dọn dẹp căn phòng đầu tiên. Bấy giờ nước xác đã thấm đầy đệm giường, còn chảy cả xuống sàn nhà, chúng tôi bọc đệm giường lại rồi dựng đứng nó lên, thấy ván giường bên dưới dính đầy vết máu. Khi chuyển đồ đạc từ tầng năm xuống tầng một, tôi không ngừng nghĩ, nếu ban đầu A không uống rượu, liệu sự việc có khác hay không? Nếu anh ta không đắm chìm trong hơi men, phải chăng chúng tôi sẽ không cần xuất hiện tại nơi này?

Gieo nhân gì để gặt quả như bây giờ? Người cha vất vả cả đời vì gia đình, nuôi nấng con cái nhưng lại không được an hưởng tuổi già. Dọn dẹp xong đệm và ván giường, tiếp theo là vệ sinh hiện trường. Chúng tôi tìm được một ít tiền mặt, lập tức giao lại cho A, anh ta không chần chừ chút nào nhanh chóng cất vào túi ngay. Về sau chúng tôi lại tìm được một quyển album ảnh, khi giao cho A, không ngờ anh ta lại tiện tay vứt đi, còn tức tối nói: “Mấy thứ không đáng tiền thì đưa cho tôi làm gì?”

“Những tấm ảnh này đều là hồi ức mà.” Tôi nói.

“Hồi ức thì sao, đâu đổi ra tiền được.” Lời A nói thật khiến tôi dở khóc dở cười.

Tôi đành nhặt album ảnh lại, đợi sau này giao cho B xử lý. Về sau còn phát hiện ra, bình ga trong phòng không thấy đâu nữa, hỏi A thì được biết: “Hôm qua đem đi trả rồi, không thôi tôi lấy đâu ra tiền mà mua rượu.” Tôi thầm nghĩ, trả lời dõng dạc quá nhỉ!

Nếu anh bớt mua một chai rượu đã sửa được bồn cầu rồi. Nếu chịu khó quét dọn, anh đã có một môi trường sống thoải mái. Nhưng gã này chỉ đam mê rượu chè, vì một cơn say ngắn ngủi mà khiến bản thân và gia đình sống một cách bất tiện, chật vật như thế.

Tiếng A uống rượu la lối không dừng lại chút nào, chúng tôi đành xem đó là tiếng nhạc nền để tiếp tục làm việc. Rác được đóng gói thành từng túi rồi chuyển đi, lúc này mới phát hiện không đủ nước để dùng, tôi vào nhà vệ sinh lấy nước, không ngờ phòng tắm lại bẩn đến mức không thể hình dung được, nấm mốc bụi bặm khắp phòng, cả bồn cầu cũng đã tuyên bố đình công.

Khi chúng tôi đầu tắt mặt tối dọn dẹp, A cũng không ngừng mắng chửi nhục mạ B, thậm chí còn chỉ vào chúng tôi mắng: “Bỏ tiền thuê các anh đến, tôi bảo làm gì các anh phải ngoan ngoãn làm cho tôi, dọn xong mấy thứ này, hãy vệ sinh sạch sẽ cả căn nhà! Sau đó giúp tôi đem hết mấy món có giá trị đi bán!”

Thần kinh lý trí trong đầu tôi không biết đã đứt mấy trăm lầm, tôi bèn mắng lại anh ta: “Khi tôi ký thỏa thuận làm việc với anh có nói sẽ phụ trách những chuyện này không? Tình hình như hôm nay là do tôi gây ra à? Bố anh bao nhiêu ngày không ra khỏi phòng mà anh không thấy lạ ư? Anh đi vệ sinh cũng phải ngang qua phòng của bố anh, anh có vào xem thử ông ấy lần nào không? Bỏ tiền thuê chúng tôi đến? *Bíp*, anh có bỏ tiền ra không? Dựa vào đâu mà sai bảo, lớn tiếng với chúng tôi? Ban đầu nếu anh không uống rượu mà quan tâm tới người nhà một chút thì có xảy ra chuyện thế này không? Khắp nhà toàn là rác với chai rượu, anh tỉnh táo chút đi cho tôi nhờ! Muốn bán đồ để lấy tiền à, anh tự đi mà bán! Anh nên làm cái gì thì hãy tự giác chút đi. Xin hỏi anh còn muốn nói gì nữa không? Nếu không còn gì khác, tôi phải tiếp tục công việc của mình.”

A đáp trả lại mấy câu, nhưng thấy chúng tôi đông người nên không dám làm bừa, bèn quay sang tiếp tục lớn lối với em gái đang thu dọn rác dưới sàn: “Mày ở đây cũng vô ích, tao hết tiền rồi, mau đi mua rượu cho tao uống.” B khóc đỏ cả mắt đi xuống lầu. Khi tôi nhìn thấy cô ấy lần nữa, cô ấy đang đưa lon bia cho A bằng cả hai tay.

Đúng là tấm gương tiêu biểu nhất cho câu “một người chịu đánh, một người chịu đòn”.

Sau khi công việc kết thúc, chúng tôi thu dọn đồ đạc chuẩn bị xuống lầu, tôi giao quyển album ảnh lúc đầu cho B, “Đây là album ảnh tôi tìm được, giữ lại làm kỷ niệm đi. B lại bật khóc, gánh nặng trên vai cô ấy quá nặng. Tại sao lại có kết quả như hiện tại? Tại sao lại phải uống rượu? Không muốn tỉnh táo đối mặt với hiện thực chăng? Hay là với anh ta mà nói, rượu đã quan trọng hơn tất cả (bao gồm cả đấng sinh thành của mình)? Hầy, cuộc sống đúng là muôn màu...

...Theo như tôi biết...

Lập trường của tôi là làm tốt công việc của mình. Chúng tôi xuất hiện rồi ra về, chỉ xóa đi dấu vết của một sinh mạng đã để lại khi ra đi, loại bỏ nỗi sợ trong lòng khách hàng. Nhưng gặp tình trạng như vậy, cũng không khỏi bùi ngùi tự hỏi rốt cuộc thì “trụ cột gia đình” là cái gì? Là có trách nhiệm với gia đình, hay là cậy thế làm bậy? Tôi nhớ lại một lần khi tiến hành dịch vụ mai táng, có hai anh em xảy ra tranh chấp trong quá trình làm lễ, người anh đã bạt tai cô em gái và nói: “Mày gả đi rồi thì không có tư cách lo nữa, tao cho mày biết, bố ra đi rồi, bây giờ tao mới là trụ cột gia đình, ở cái nhà này tao là lớn nhất!”

Nghi thức tang lễ, ngoài việc tưởng niệm người đã khuất, cũng là bước ngoặt thay đổi thân phận của những người trong gia đình với nhau. Trụ cột gia đình ban đầu không còn nữa, con trai sẽ đứng ra gánh vác trách nhiệm đó. Có thể do tính cách, cũng có thể do quá đau buồn nên họ không kiểm soát được cảm xúc, nhưng bất luận thế nào, khi cái bạt tai kia giáng xuống cũng đã đánh tan sự hài hòa vốn có của một gia đình.