Vào một buổi chiều, trong lúc đang ngồi buồn bên cửa sổ ; Ánh bỗng nghe ngân vang tiếng chuông nhà thờ đổ hồi trên mái phố.
Trời đang ở vào đầu tháng tư khi những nụ hoa hồng dại đã nhú nở bên đường, những làn gió ấm đưa hương đồng nội từ những Iuống cày mới sới ngoài kia vào trong thành phố, và những vườn cây cũng giống như những người đàn bà đẹp đang đua nhau làm đẹp để chờ đón hè về.
Tâm hồn Ánh rung động theo những tiếng chuông êm ngân; những kỷ niệm cũ của tuổi thơ ngây, của những ngày sống trong trường Nhà Trắng, âm thầm theo nhau trổi dậy trong lòng nàng. Nàng nhớ ánh sáng lung linh của những cây bạch lạp, những bình hoa trắng muốt đặt trước bàn thờ, và những khung cửa sổ cao vút trên tường đầy màu sắc. Nàng muốn được sống lại những giây phút êm đềm ngày xưa, khi giữa những dì phước nón trắng, áo đen, nàng quỳ gối trên giá gỗ, những sáng chủ nhật trong nhà thờ, khi ngước mắt nhìn lên, nàng thấy khuôn mặt hiền từ của Nữ Thánh Đồng Trinh hiện sáng sau làn hương trầm huyền ảo. Thế rồi một sự xúc động mạnh mẽ đến xâm chiếm lấy tâm hồn Ánh làm cho nàng bồi hồi. Nàng cảm thấy hồn nàng mềm và nhẹ như một sợi tơ đang quay cuồng trong cơn bão tố. Như một kẻ mất hồn, nàng lững thững đi về phía nhà thờ. Nàng đang cần có một niềm tin tưởng vô biên trong lòng nàng.
Bọn trẻ con đã tụ tập trước hiên nhà thờ. Hồi chuông vừa đổ báo hiệu cho chúng biết giờ học kinh thánh đã đến. Chúng chạy nhảy nô đùa, đuổi bắt nhau trên bức tượng đá. Tiếng chuông im dần rồi tắt hẳn. Bầy chim én bay tíu tít quanh nóc nhà thờ đã trở về tổ của chúng trong gác chuông cao. Trong nhà thờ, một ngọn đèn nhỏ như một hạt lửa rung rinh sáng. Ánh nắng vàng sậm chiếu qua cửa sổ vào nhà thờ càng làm cho bóng tối thêm dầy đặc. Ánh hỏi một đứa bé đứng gần nàng:
- Cha cả đâu em?
- Ổng sắp tới đó.
Vừa lúc đó Linh Mục Bỉnh từ một cánh cửa ngách bước ta. Bọn trẻ bỏ chạy tán loạn vào nhà thờ. Linh Mục nhìn theo chúng lắc đầu:
- Bọn mất dạy này, lúc nào cũng phá phách được…
Rồi cha cúi xuống nhặt một cuốn sách rơi trên nền đá:
- Bọn chúng chẳng biết kính trọng gì hết.
Và khi trông thấy bà Bô đứng đấy, cha vội bỏ cuốn sách vào túi :
- Xin lỗi bà, có chuyện chi đấy ạ ? Tôi không trông thấy bà. Hồi này, bà có được mạnh không ạ ?
- Thưa cha, con không …
Ánh ngần ngừ nàng chưa biết dùng lời lẽ gì để diễn tả tâm trạng , cha Bỉnh đã tiếp :
- Thưa vâng, tôi cũng vậy … hồi này, tôi cũng không lấy gì làm khỏe lắm. Đầu mùa hè này, khí hậu thay đổi, bao giờ cũng thế, có phải không ạ ? Nhưng thưa bà, như Thánh Paul đã nói : chúng ta được sinh ra để mà chịu đau khổ. Thế nhưng còn ông Đốc Bô…
- Thưa cha, nhà con mà biết gì…
Nghe Ánh nói một cách khinh khi như thế, cha Bĩnh trợn tròn mắt ngạc nhiên:
- Ủa... ông không có cho bà dùng thuốc gì hết sao ?
- Thưa cha, đâu có phải là những phương thuốc đời này chữa cho con khỏi được ?
Nàng muốn nói đến những phương thuốc tinh thần, nhưng cha Bỉnh không nghe rõ nàng nói gì. Cha vốn nghễnh ngãng và đang mải để ý nhìn xem bọn trẻ con đang làm gì trong nhà thờ. Rồi cha quay lại:
- Thưa bà còn ông Đốc? Chắc ông vẫn mạnh và vẫn nhiều công việc như thường đấy chứ ạ ? Chắc ở quận này, chỉ có tôi với ông là hai người bận việc nhiều nhất Ông là thầy thuốc lo về thể xác, tôi là thầy thuốc lo về tinh thần.
Khi Ánh về đến nhà, bóng chiều đã xuống đầy trên mảnh vườn nhỏ. Nàng mệt mỏi lên cầu thang, như một nàng công chúa bước lên đoạn đầu đài.
Nàng lại ngồi ủ rũ bên cửa sổ. Bức màn the theo gió nhẹ bay, một đống tro tàn lụi trong lò sưởi nguội, chiếc đồng hồ quả lắc buông những tiếng tích tắc đều đều, một sự im lặng vô biên đè nặng lên cảnh vật. Ánh cảm thấy rõ ràng sự im lặng ấy, và nàng hơi ngạc nhiên khi so sánh sự tĩnh mịch của sự vật bên ngoài với những nỗi bấn loạn trong tâm hồn nàng.
Bé Quỳnh đang bò chơi trong phòng, lê la tới bíu lấy chân nàng. Ánh xô con ra:
- Buông ra nào...
Con bé ngã ngửa ra đằng sau, đầu đập vào chân bàn. Nghe tiếng con khóc thét lên Ánh mới tỉnh cơn mê mộng. Nàng vội choàng dậy ôm con vào lòng. Tối hôm ấy khi chồng về đến nơi, Ánh lo lắng báo tin :
- Khổ quá, con nó bị té đầu đập vào chân bàn. Em đã xoa dầu nóng cho con rồi, mình thử lên coi con có làm sao không ?
Ăn tối xong, Ánh lên ngay trên lầu ngồi ôm con ru ngủ như một người mẹ hiền nhất đời. Nhưng nhìn đứa bé bụ bẫm nằm trong mền thỉnh thoảng lại nấc lên vài tiếng nhẹ, Ánh bỗng thấy khuôn mặt của nó phì phị như mặt Bô và mắt nó ti hí, môi nó thì dầy, nàng lẩm bẩm :
- Kỳ quá... Sao mà nó xấu quả trời như vầy...?
Trong lúc đó, ông Đốc Bô qua nhà Cả Bài chơi. Mặc dầu chàng không tỏ vẻ gì là
xúc động lắm vì cái tai nạn vừa qua của bé Quỳnh nhưng lão Cả Bài cũng tự trao cho mình cái bổn phận phải làm cho chàng đỡ lo, phải lấy lại tinh thần cho chàng. Lão quay ra bàn về những tai nạn đe dọa bọn trẻ con, những cái vô ý, những cái đoảng của bọn người làm, và những phương pháp thần hiệu để đề phòng. Nào phải ai đâu xa lạ, chính bà Cả Bài, vợ lão, cũng là một nạn nhâm của bọn người làm vô ý vô tứ ấy. Ngày xưa lúc còn nhỏ có lần bà bị chị vú để bò chơi lê la bên chỗ ủi đồ làm bà đặt đít ngồi phải cái bàn ủi nóng, để đến tận bây giờ cái chỗ ấy nó còn cái vết … ?
Sau khi hoàn toàn thất vọng vì thái độ đoan chính đến gần như cao kỳ của bà Bô, và nhất là sau khi đã ôm đồm quá nhiều hy vọng, thầy Ký Lợi cảm thấy rằng thầy không còn có thể sống một cách âm thầm lặng lẽ ở Bình Đô như trước được nữa. Thầy, bắt đầu mơ đến những đêm hoan lạc rộn rã tiếng cười, tiếng nhạc trong những dạ hội trá hình của Ba Lê. Kinh thành Ánh Sáng với những màu sắc huy hoàng quay cuồng trong óc thầy với hình ảnh những người con gái đẹp. Nghĩ rằng trước sau gì mình cũng phải về Ba Lê để tiếp tục học cho hết ngành luật, thầy liền viết thư xin phép bà mẹ cho rời Bình Đô ngay từ bây giờ. Lời đề nghị ấy được chấp thuận liền. Cả ông Văn Kỉnh cũng tán thành ý kiện của Lợi. Suốt cả mùa Đông năm ấy. Lợi, chuẩn bị cuộc di chuyển về BaLê một cách lừng khừng. Đến lúc đó thầy mới thấy tiếc hận vì phải đi xa bà Bô.
Nhưng rồi cũng đến ngày Lợi phải lên đường. Trước phút chia ly bà Cả Bài khóc như mưa, như gió, thằng Chút cũng sụt sùi còn ông Cả Bài, muốn tỏ ra mình là người hùng, đã cố nén cảm động để xách chiếc cặp da của Lợi tiễn chàng ra tận bến xe. Trong khi chờ đợi xe chuyển bánh, Lợi còn vừa vặn thì giờ đến từ biệt bà Bô.
Lên đến thang lầu, Lợi dừng lại để thở. Nghe tiếng cửa sịch mở. Ánh vội vàng đứng dậy. Hai người lặng nhìn nhau, đôi má của Ánh rực hồng lên như má một nàng trinh nữ...Nàng đứng nghiêng nghiêng người, vịn tay vào chiếc bàn tròn. .
- Thưa bà, tôi đến chào ông bà...
- Nhà tôi đi vắng..,.
Và, như trong một giấc mơ, Ánh nghe thấy tiếng nói của nàng âm vang trong không gian :
- Nhà tôi đi vắng.... !
- Tôi muốn hôn bé Quỳnh một lần cuối cùng...
Ánh bước ra phía cửa cất tiếng gọi con Nhài, khi bé Quỳnh bước vào phòng. Lợi cúi xuống ôm nó vào lòng và hôn lên mái tóc mịn màng của đứa nhỏ:
- Vĩnh biệt em ! Em ở lại ngoan nhé...
Ánh ra đứng bên cửa sổ. Nàng ngước mắt nhìn lên bầu trời xám :
- Có lẽ trời sắp mưa...
- Tôi đã có áo...
Một phút im lặng trôi qua, hai người nghe rõ tiếng lá rơi xào xạc ngoài trời và tiếng tích tắc đều đều của chiếc đồng hồ đặt trên mặt lò sưởi. Lợi thở dài :
- Thôi xin chào bà...
- Vâng. Chúc ông được mọi sự may mắn.
Nàng đưa tay cho chàng bắt. Bàn tay nhỏ nhắn của nàng rung chuyển trong tay chàng như một con chim non, như một sự rung động vô cùng của cảm giác. Khi Ánh chớp mắt ngửng nhìn lên, chàng trẻ tuổi đã không còn đứng trước mặt nàng nữa.
Khi Lợi ra đến chợ, chàng đứng lại sau một thân cột trắng quay nhìn căn nhà của Ánh một lần cuối cùng : căn nhà trắng nằm giữa một vườn cây xanh với bốn ô cửa sổ sơn màu lam nhạt. Sau khung cửa trên lầu, chàng thoáng trông như có bóng người, nhưng rồi tấm rèm che sau cửa vẫn im lìm như một bức tường, Lợi cắm đầu rảo bước, như người đi trốn một cái gì,
Cả Bài và Văn Kỉnh đứng chờ chàng bên chiếc xe ngựa. Cả Bài rưng rưng nước mắt :
- Chúc bạn thượng lộ bình an. Này áo dạ của bạn, lọ dầu bạc hà để sẵn đây. Bạn nên cẩn thận, nên giữ mình. Nhớ lời tôi dặn đừng có chơi bời thái quá.
Chiếc xe khuất dần trên con đường đầu Quận, Cả Bài chắp hai tay sau lưng, chậm chạp quay về,
Mây xám ùn lên từ chân trời. Trời đất âm u sầm lại, một trận gió lớn thổi qua rồi những hạt mưa lộp bộp theo nhau rớt xuống, Mưa rơi rào rào trắng xóa trên những mái nhà xám. Chừng nửa giờ sau, mưa tạnh dần, và sau cùng mặt trời lại tưng bừng lộ ra sau những làn mây trắng mỏng,
Ánh mở cửa sổ nhìn ra vườn cây nàng nghĩ thầm :
- Chắc xe đã đi xa lắm rồi. Không hiểu vào giờ này, chỗ xe chàng đi đang mưa hay là đang nắng.
Tối hôm ấy, như mọi khi, Cả Bài sang chơi vào giữa bữa ăn tối. Đề tài nói chuyện chính của tối nay là vụ ra đi của thầy Ký Lợi.
Ông Bô lắc đầu:
- Tội nghiệp anh chàng! Về Ba Lê rồi hắn sống làm sao?Liệu có nổi không chứ?
Bà Bô thở dài, ông Cả Bài tặc lưỡi :
- Ồ... rồi hắn ta sẽ quen đi chứ, ông tính cuộc sống độc thân như hắn thiếu gì mục giải trí. Các dạ hội hóa trang khiêu vũ này, các buổi ăn nhậu với bạn hữu. Tôi cam đoan là chỉ trong năm ngày, hắn đã quên hết mọi người ở Bình Đô.
- Tôi chắc hắn không đến nỗi thế đâu.
Cả Bài vội chữa lại:
- Vâng đúng đấy ạ, hắn ta không phải là người ham chơi bời, nhưng đôi khi hắn cũng bắt buộc phải vui với chúng bạn nếu hắn không muốn bị chế riễu là thầy tu. Ấy là chưa kể đến lối sống bừa bãi của mấy cậu ở khu La Tinh với các cô đào hát. Hai nữa bọn sinh viên được trọng vọng ở Ba Lê lắm. Họ được giới thượng lưu quí phái đón tiếp niềm nở, được nhiều bà, nhiều cô có bạc ở khu Saint Germain mê như điếu đổ, Lắm cậu như thế mà lấy được vợ giàu.
- Nhưng tôi sợ cho hắn là sợ rằng… ở Ba Lê…
Cả Bài vội ngắt lời :
- Ông nói đúng lắm. BaLê là một cái xã hội thu hẹp lại, với đủ mọi hạng người. Nhất là bọn lưu manh, bất lương của Ba Lê thì thôi thôi, khỏi cần phải nói. Lúc nào người ta cũng phải đề phòng giữ chặt ví tiền, bút máy, xểnh ra một cái là biến. Ngày tôi còn trọ học ở Ba Lê, có lần tôi bắt được một thằng ăn cắp diện còn bảnh hơn cả tôi nữa.
Rồi Cả Bài ngồi ba hoa về những chuyện lừa đảo lường gạt đểu giả ở Balê, cho đến lúc thằng Chút xách đèn qua mời lão về pha gấp một ve thuốc chữa ghẻ ruồi cho khách. Lão gẵt loạn lên ra cái điều bận rộn và bực tức lắm. Khi ra đến cửa, lão còn nói vói lại một câu:
- Chà quên mất, ông bà đã biết sắp có chuyện gì lạ chưa ?
- Gì vậy ?
Lão Cả Bài nhướng đôi lông mày chổi sể làm vẻ quan trọng.
- Tôi vừa nghe có tin đồn là rất có thể kỳ Đại Hội Canh Nông Mục Súc miền Hậu Giang năm nay sẽ được tổ chức tại quận Bình Đô. Đại Hội này tại quận mình sẽ là một sự việc vô cùng quan trọng. Nhưng thôi để mai có tin tức gì mới tôi sẽ lại xin báo để cho ông bà biết ngay. Thằng Chút đâu, soi đường mày.
