Mỗi tuần vào tối thứ bảy, vợ chồng ông Bô sang chơi nhà Cả Bài. Đó là buổi mà vợ chồng Cả Bài dành riêng để tiếp khách, nhưng vì tánh nết gàn bướng, thích hơn người, hay vẽ chuyện đồn bậy và hay chỉ trích tôn giáo của Cả Bài, nên dân trong quận Bình Đô cũng chẳng còn mấy ai thích lui tới trò chuyện với vợ chồng lão. Trong những buổi tối thứ bảy này, thầy Ký Lợi thế nào cũng có mặt ở nhà, khi nghe tiếng chuông cửa vừa gõ khi mở cửa, chàng đã vội chạy ra đón. Chàng đỡ lấy chiếc khăn san, hoặc chiếc áo choàng của nàng treo lên mắc, hay xếp lại cho ngay ngắn đôi giày đi tuyết của nàng bên góc cửa, trong những đêm nào có tuyết phủ ngoài đường.
Họ ngồi vây quanh chiếc bàn tròn, dưới ngọn đèn ‘‘măng sông’’ ba dây rọi sáng, uống trà, nói chuyện, và hút thuốc, Sau đó Bô và Cả Bài dở bàn cờ ra đánh. Bà Bô ngồi nói chuyện chợ búa, hoặc thêu thùa với bà Cả Bài, rồi lũ trẻ con ngủ gà, ngủ gật trên ghế, bà Cả Bài phải đưa chúng đi ngủ, rồi bà cũng nằm ngủ luôn, không ra tiếp chuyện khách nữa, Ánh và Lợi qua ngồi chiếc bàn con bên cạnh. Nàng thường đem theo mấy cuốn tuần báo về y phục và các kiểu tóc từ Ba Lê gởi đến, họ dở ra coi, lật nhẹ từng trang và phê bình từng kiểu một. Rồi họ trò chuyện đến những sự việc đang xảy ra ở Ba Lê, những cuốn tiểu thuyết mới xuất bản, những tuồng hát đang được trình diễn. Đôi khi Ánh ngỏ ý muốn được nghe ngâm thơ. Lần nào Lợi cũng có sẵn một tập thơ để gần đấy, Chàng dở vội ra khẽ đọc cho nàng nghe những bài thư tình. Tiếng nói cười ha hả của ông Cả Bài vẫn làm cho chàng khó chịu, nhất là những lúc chàng đang đọc đến đoạn mùi mẫn. Ông Cả Bài rất cao cờ, ván nào Bô cũng thua. Sau ba ván; hai người chán cờ xoay ra nằm dài trên hai chiếc ghế bên lò sưởi, rồi chẳng mấy lúc mà cả hai cùng ngáy khò khò. Ngọn lửa tàn dần trong lò, bình trà cạn tới đáy, gió thổi vù vù bên ngoài, giọng thơ của Lợi trở nên trầm trầm tình tứ hơn, lãng mạn hơn, Ánh ngồi im nghe, tay nàng vẫn đan một chiếc áo len, thỉnh thoảng lại ngừng tay vặn nhẹ ngọn đèn dằu tây để trên bàn lên một chút. Chụp ngọn đèn bằng vải dầu có vẽ những chàng kỵ sĩ và những nàng vũ nữ. Bỗng Lợi dừng lại, chàng chỉ tay cho nàng coi đám cử tọa đang say ngủ, họ khẽ cười với nhau, giọng nói của họ nhỏ lại. Cả hai cùng có cảm giác thân mật gần gũi nhau hơn vì không còn ai nhòm ngó nữa.
Giữa hai người đã có một mối dây liên lạc mật thiết qua các quyển tiểu thuyết và các bản nhạc, vì không có tánh ghen tương nên Bô cũng chẳng có gì là lạ trong việc ấy cả.
Theo đúng như lối tiêu khiển của những người quý phái đang được thịnh hành tại BaLê chàng và nàng cùng rủ nhau chơi hoa. Họ đặt đóng những giá để chậu hoa bằng cây treo trước cửa sổ. Mỗi buổi sáng họ đều trông thấy nhau tưới hoa.
Một buổi tối thứ bảy kia, Ánh giả vờ chóng mặt nhức đầu, nàng không sang chơi nhà Cả Bài như mọi khi. Nằm một mình trong giường nàng tưởng tượng ra sự thất vọng của Lợi khi không thấy nàng sang, nàng nhớ lại nét mặt đáng yêu và giọng nói đầm ấm tình tứ của chàng. Nàng ghì chặt chiếc gối vào lòng tự hỏi:
- Chàng có biết yêu là gì không ? Chàng yêu ai... ? Ồ... chàng yêu ta chứ còn yêu ai nữa ?
Trái tim nàng chan hòa những tình cảm yêu đương. Những tia lửa hồng trong lò sưởi lách tách reo vui. Ánh nằm ngả người trên giường, mắt nhắm lại mơ màng.
Khi chồng về nhà và đang sửa soạn lịch kịch đi ngủ, nàng giả vờ tỉnh giấc, kêu nhức đầu rồi hỏi qua xem hồi tối, ở bên ông Cả Bài có chuyện gì lạ không ? Bô đáp:
- Chẳng có gì, thầy Ký Lợi tối nay không thấy đâu cả.
Nàng phải nằm xoay mặt vào tường để dấu một nụ cười sung sướng vừa nở trên môi, rồi nàng ngủ thiếp đi, hồn tràn đầy một niềm hoan lạc mới.
Chiều hôm sau, trong lúc Bô đi thăm bệnh vắng, ông Tấn Phát nhà bán tạp hóa và các xa xỉ phẩm trong quận, đến thăm Ánh, Tấn Phát thuộc vào loại lái buôn nhiều thủ đoạn, lúc nào cũng mềm dẽo, nhũn nhặn, khéo nịnh bợ. Bộ mặt của lão dài như mặt ngựa, lúc nào cũng tái nhợt, nghĩa là một bộ mặt ‘‘hỉ nộ bất xuất’’ giận hay mừng cũng chỉ lạnh nhạt như nhau thôi. Lão ăn nói ngọt như mía lùi, cái lưng dài lúc nào cũng gù gù, khúm núm y như một kẻ đang xin xỏ hay đang mời ai vậy.
Sau khi treo lên mắc cái mũ dạ có băng đen, Tấn Phát trịnh trọng đặt một chiếc hộp ‘‘các tông’’ lên bàn rồi bắt đầu than thở rằng không được bà Bô thèm đoái hoài lui tới cửa hàng của lão. Lão cũng dư biết là một cửa tiệm xoàng xĩnh như tiệm lão, không đáng để cho một bà lịch sự như bà Bô để mắt đến, nhưng nếu bà Bô muốn đưực coi bất cứ một thứ gì đặc biệt hiếm có, xin bà cứ bảo lão một tiếng. Tuần nào lão cũng ra tỉnh cất hàng. Chiều nay vì bà Bô không thèm tới hiệu, lão phải thân hành đem vài móm quà lạ tới để bà Bô xem trước tiên. Lão mở chiếc hộp giấy lấy ra nửa tá khăn ren.
Ánh coi qua rồi lắc đầu:
- Cảm ơn ông, tôi không cần gì hết.
Tấn Phát lấy thêm ra ba chiếc khăn san màu hàng nhập cảng, hai đôi dép rơm, vài cái lược đồi mồi khảm xà cừ chạm trổ bằng tay thật khéo. Lão bày tất cả những phẩm vật ấy lên bàn ; miệng lão há hốc ra với một vẻ bần tiện hiện ra trước mặt. Thỉnh thoảng lão lại lấy tay phẩy lên mặt hàng như phủi bụi, Ánh chỉ chỗ khăn ren:
- Bao nhiêu một chiếc...?
- Ồ... thưa rẻ mạt. Xin bà cứ việc lấy dùng. Tiền bạc lúc nào bà cho xin cũng được.
Ánh tỏ vẻ lưỡng lự hồi lâu rồi sau cùng, nàng lắc đầu cảm ơn nhà bán tạp hóa. Tấn Phát chậm rãi xếp các món đồ vào hộp, và tươi cười từ biệt:
- Thưa bà, thế nào cũng có ngày bà tới bản hiệu. Với các bà khó thế nào tôi cũng chiều được. Chỉ có bà nhà tôi là tôi chiều không nổi mà thôi.
Chiều ấy, ông Bô đi thăm bệnh xa. Bà Bô ở nhà một mình. Trong bóng chiều tĩnh. mịch bỗng có tiếng chân người lên cầu thang. Con Nhài vào thưa với bà có thầy Ký Lợi đến thăm. Ánh vội rời chiếc ghế bành bên cửa sổ, đến đứng bên cái tủ giữa phòng. Khi Lợi vào, nàng có vẻ đang bận rộn thu dọn nhà cửa.
Câu chuvện giữa chàng và nàng có vẻ nhạt nhẽo. Chàng ngượng ngịu ngồi nhìn nàng đan áo, bối rối không biết nên gợi chuyện gì ra nói cho phải phép. Sau cùng? chàng báo cho nàng biết là đến tuần sau, chàng có việc phải ra tỉnh Rouen.
- Hạn mua năm tờ Văn Nghệ Tiểu Thuyết đã hết, bà có cần tôi đến đóng thêm tiền mua không ạ ?
- Thôi khỏi phiền ông- Nàng lạnh lùng
- Tại sao vậy ?
- Tại vì.... hồi này tôi bận quá. Nhà cửa bề bộn? bao nhiêu chuyện phải làm. Thì giờ đâu mà đọc tiểu thuyết.
Nàng nhìn đồng hồ luôn. Bô về muộn; nàng làm ra vẻ lo lắng. Hai ba lần; nàng nhắc đi nhắc lại:
- Nhà tôi thật là vất vả vì vợ, vì con. Vậy mà chẳng bao giờ ông than vản nửa lời.
Muốn tránh nhắc đến ông Đốc Bô, thầy Ký Lợi nói lảng sang chuyện bà Cả Bài. Bà này với những chuyện bê bối vì cách phục sức, về lời ăn, tiếng nói vẫn là một đề tài làm cho bà Bô cười vui. Nhưng lần này nàng chỉ nhếch mép:
- Trang điểm mà làm chi ạ ? Người đàn bà trước hết phải lo lắng cửa nhà, phải hy sinh cho chồng con.
Thế rồi những ngày sau đó, người ta thấy tính nết Ánh gần như đổi khác hẳn. Nàng tỏ ra lo lắng chăm nom đến cửa nhà, săn sóc đến chồng và con gái. Đứa bé được đem về nhà. Mỗi buổi chiều về nhà ông Đốc Bô thấy đôi giày vải của mình được để sẵn bên lò sưởi cho ấm, quần áo của ông được ủi, chải đàng hoàng. Ông muốn gì vợ ông cũng làm vừa ý hết. Và; trong những buổi tối mùa đồng, khi bên ngoài có tiếng gió reo xào xạc trong các phố vắng, thầy Ký Lợi thấy bà Bô dịu dàng ngồi bên chồng bên lò lửa hồng, trong lòng bà là một chiếc áo len đan dở, thỉnh thoảng thầy lại còn thấy đôi mắt đẹp của bà trìu mến nhìn chồng, nhìn con. Thầy chán quá. Thầy thấy rõ là thầy không có một chút hy vọng. Con người ấy tiết hạnh và đoan trang biết là chừng nào ?
