Tình đầu là sao nhỉ, mà ai cũng mang theo suốt đời.
Còn bạn có quen bác Cựu chiến binh nào thì sẽ thấy lạ lắm. Có tuổi rồi nhớ nhớ quên quên, nhưng đồng đội, chiến trường thì chẳng quên chút nào.
Tình đầu trong Trường Sơn càng sâu nặng.
Đón anh về sau ngày Giải phóng, con trai mẹ giờ là sĩ quan quân đội, là Chiến sĩ thi đua, mang súng ngắn nữa mà mẹ vẫn chút gì băn khoăn. Mẹ ướm lời: “Con bé cạnh nhà, nó sang nhà mình suốt, như chờ con ấy… mà hai tháng trước lấy chồng rồi”. Anh cười, đem chuyện Phương khoe với mẹ. Gương mặt mẹ sáng bừng: “Thế thì hai anh em hôm này đến thăm nhà người ta thưa chuyện, rồi mẹ lo cho”.
Nói mãi mẹ mới chịu cho anh đi một mình. Hai năm rồi có tin tức gì của Phương đâu.
Nhớ lại mà thương anh lính ấy, tuổi hai mươi anh hăm hở đi tìm. Muốn tặng Phương một bất ngờ, anh không mặc đồ lính mà diện bộ tươm tất nhất của anh trai. Đi lại những năm ấy vất vả lắm, anh chẳng thấy hề gì. Xuống tàu là hai tiếng đi ô tô, rồi mười lăm cây số đi bộ. Lính mà, chuyện nhỏ. Anh tìm đến Huyện đội. Đồng đội nhiệt tình lắm.
Đúng họ tên địa chỉ, mà… hy sinh rồi. Đất như sụp xuống. Anh lết đi rất lâu mới đến được nhà cô. Không khóc nổi, anh xin phép thắp nén hương, rồi dụi mắt… trong di ảnh không phải Phương của anh. Anh về.
Nhìn anh mẹ cũng đoán ra. Chuyện không nhắc nữa. Hết phép anh trở lại đơn vị.
Hai năm nữa trên chiến trường K. Bị thương hai lần nữa, anh thành thương binh rồi. Phương chắc không chê anh đâu, anh tìm cô lần hai.
Chuyến đi này thật dài nhưng vẫn là vô vọng. Nghe nói có khu nhà xây dựng cho chị em Thanh niên Xung phong “không chồng”, anh tuyệt vọng tìm đến. Có khách lại là đồng đội, các chị em vui lắm. Nhìn những nữ Thanh niên Xung phong ngày nào sát cánh trên chiến trường mà lòng anh đau thắt. Không còn chút cảm giác là các cô gái, họ để lại tất cả trong rừng Trường Sơn.
Lại nhớ một lần anh đến chỗ hẹn bên dòng sông Poko, mãi không thấy Phương đến, anh phải lấy hết can đảm đến Binh trạm tìm cô, sợ các cô Thanh niên Xung phong đáo để ấy lắm. Phương ốm. Chị Trung đội trưởng trước khi ý tứ dời đi, nhận là nhà ngoại, thách cưới: “Một gô môn thục, một cục mắm kem, kèm ôm rau sắn”. Mái tóc dài hơn tóc anh một chút, cái áo lụng thụng “trước sau như một”, da mặt xám như lính, cả giọng nói chị cũng chẳng còn nữ tính. Còn Phương đó là trận sốt rét đầu. Cô xanh xao xinh đẹp: “Sau này em cũng xấu xí như các chị anh còn lấy em không”? Dáng cô cố tựa cửa vẫy anh làm anh không yêu ai được như thế nữa…
Rồi anh cũng có một gia đình ấm áp. Anh thành ông rồi. Tuổi già đến kéo về miền ký ức. Ông không tin Phương quên ông, cứ thấy cô quanh đây, cô bị thương, rồi xấu xí, trốn ông thôi. Cô thật ngốc, ông chấp nhận mà.
Rồi một ngày đẹp trời sau bốn mươi sáu năm ngày chia tay Phương trong rừng Tây nguyên, một người bạn cùng quê Phương nói với ông phát hiện động trời: quê cô có hai xã tên gần giống nhau: Triệu Sơn và Thiệu Sơn.
Ông giật mình. Khi phục viên hồ sơ Đảng của ông cũng bị chuyển nhầm về xã bên cạnh vì tên cũng gần giống nhau như thế: Cảm Ân và Cảm Nhân! Ông đã hiểu những lá thư gửi không hồi âm và những chuyến đi tìm vô vọng.
Run run tìm số điện thoại của UBND xã. Gặp cậu trực ban thật có tâm và câu trả lời tìm gần năm mươi năm có ngay trong một nốt nhạc.
Ông thấy mình cuống cả lên. Không biết buồn vui hay lo lắng giận hờn.
Chỉ một giờ sau là chuông điện thoại ông reo. “Anh ơi. Em là em chị Phương đây”! Tiếng người đàn ông ngoài sáu mươi tuổi ấy khóc ông ổng: “Hai chị em không còn bố mẹ, ở với chú”…
“Em cùng chị đi tìm quê anh, bốn ngày lang thang vô vọng, chị khóc mãi. Hai năm sau chị lấy chồng, dúi vào tay em lá thư gửi cho anh, chị tin là còn sống anh sẽ tìm chị. Tám tháng sau, em đến nhà chồng chị đưa tang… chị mất. Lá thư ấy em đốt cùng đồ của chị rồi”.
Cái điện thoại rơi hay đặt xuống ông không nhớ nữa. Giống như một cái tát, một gáo nước lạnh hay trời sập xuống…
Ông ngồi hiên nhà nhìn mông lung trong nắng. Trải bao vất vả sau chiến tranh người lính ấy luôn thấy mình may mắn hơn nhiều đồng đội. Và bây giờ là hơn cả Phương nữa. Ông đã có câu trả lời tuy rất muộn nhưng hơn rất nhiều là không biết. Hai con cún chạy tung tăng trong sân cùng bầy gà, gió đưa ngọn cây lao xao… Cảm ơn cuộc đời.
15/8/2021