Rạp Xiếc Đêm

Lượt đọc: 2499 | 1 Đánh giá: 10/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
THUẬT TẠO TÁC ĐỒNG HỒ
munich, 1885

Herr[12] Friedrick Thiessen tiếp một vị khách bất ngờ, một ông người Anh có tên Ethan Barris, tại xưởng làm việc của mình ở Munich. Ông Barris này thừa nhận từng thán phục những chiếc đồng hồ quả lắc do Herr Thiessen chế tạo, suốt một khoảng thời gian đã cố tìm cách liên lạc với ông, và được một người bán hàng trong vùng chỉ đúng đến đây.

Ông Barris ngỏ ý hỏi Herr Thiessen có muốn chế tạo một công trình đặc biệt không. Herr Thiessen vốn đã có một bộ sưu tập các tác phẩm mình từng làm, nên giới thiệu với Barris cả một giá treo đủ kiểu đồng hồ quả lắc, từ chân phương đơn giản đến lộng lẫy cầu kỳ.

“Herr Thiessen, có lẽ ông chưa hiểu ý tôi,” ông Barris nói. “Đây là thứ để trưng diện với thiên hạ, khiến người ta tò mò. Các mẫu đồng hồ của ông rất ấn tượng, nhưng tôi mong đợi một cái gì đó thực sự nổi bật, das Meisterwerk[13]. Và tiền tuyệt đối không phải là vấn đề.”

Bắt đầu hiếu kỳ, Herr Thiessen hỏi các chỉ số và chi tiết cụ thể. Ông chỉ được cung cấp rất ít thông tin. Có giới hạn về kích thước (nhưng vẫn còn quá lớn), và chỉ được dùng sơn màu đen, trắng và các gam xám. Ngoài ra, thiết kế và trang hoàng thế nào là tùy ông. Tự do sáng tạo nghệ thuật, ông Barris nói. “Như mơ” là từ cụ thể duy nhất ông đề cập đến.

Herr Thiessen đồng ý, hai người đàn ông bắt tay nhau. Ông Barris nói sẽ giữ liên lạc. Vài ngày sau một phong bì được gửi tới, mang theo một khoản tiền kếch sù, đề xuất thời hạn hoàn thành vài tháng sau đó, và một địa chỉ ở London để chiếc đồng hồ hoàn chỉnh được gửi tới. Hầu hết thời gian các tháng sau đó Herr Thiessen dành để chế tạo chiếc đồng hồ. Ông làm chút ít việc khác nữa, dù với số tiền đã có, ông có thể hoàn toàn ung dung mà không phải làm thêm gì. Hàng tuần liền dành để thiết kế và chế tạo cơ khí. Ông thuê một phụ tá giúp hoàn thiện những phần gỗ đơn giản, còn chính ông tỉ mỉ với từng chi tiết. Herr Thiessen mê các chi tiết, và ông phải lòng những thử thách. Ông qui chiếu toàn bộ thiết kế của mình với một từ cụ thể duy nhất mà ông Barris đã nói đến. Như mơ.

Chiếc đồng hồ hoàn chỉnh là một kiệt tác. Thoạt nhìn nó chỉ là một cái đồng hồ khá to màu đen, mặt trắng, quả lắc bạc. Chế tạo tỉ mỉ, tất nhiên rồi, với những cạnh gỗ khắc tạc, chạm trổ tinh tế và được sơn hoàn hảo, nhưng chỉ là một cái đồng hồ.

Tuy nhiên đó là khi nó chưa được lên giây. Trước khi nó bắt đầu tích tắc, quả lắc từ từ đều đặn đưa qua đưa lại. Và rồi, và rồi, nó trở thành một thứ gì đó hoàn toàn khác.

Những thay đổi chầm chậm diễn ra. Đầu tiên, mặt đồng hồ đổi màu, chuyển từ trắng sang xám, rồi những đám mây bay kéo lên từ một cạnh, trôi ngang mặt đồng hồ, biến mất khi chạm cạnh bên kia.

Trong khi đó, từng mảnh trên thân đồng hồ tách ra rồi hợp lại, như những miếng ghép hình. Chiếc đồng hồ như đang bung rã, thong thả và đầy duyên dáng.

Tất cả mất chừng nhiều giờ đồng hồ.

Sắc xám trên mặt đồng hồ sẫm dần, rồi chuyển hẳn thành đen, những vì sao nhấp nhánh xuất hiện ở vị trí của những con số. Thân đồng hồ theo một trật tự từ từ chuyển mình từ trong ra ngoài và gia tăng kích cỡ, giờ hoàn toàn mang những gam màu tinh tế giữa trắng và xám. Và nó không còn là những miếng ghép mà là những hình thù cụ thể, những đóa hoa, những hành tinh, những cuốn sách nhỏ xíu với những trang giấy lật giở được hẳn hoi, tất cả được chạm khắc hoàn hảo.

Con rồng bạc cuộn mình quanh lõi máy đồng hồ giờ đã được phô ra, nàng công chúa tí hon bồn chồn đi lại trong tòa tháp, ngóng trông chàng hoàng tử chưa xuất hiện. Những bình trà rót nước vào các chén, và những làn khói mong manh cuộn lên theo từng nhịp kim giây. Những gói quà được mở. Mèo con đuổi chó con. Một bàn cờ hoàn chỉnh đang tự chơi.

Ở chính giữa, chỗ của con chim cúc cu trong những chiếc đồng hồ quả lắc thông thường, là một nghệ sĩ tung hứng. Trong trang phục sặc sỡ với những họa tiết hình quả trám đặc trưng, anh ta tung những quả bóng bạc sáng bóng, ứng với số giờ cần chỉ. Theo thời gian, mỗi lần đồng hồ điểm lại có thêm một quả bóng, cho đến nửa đêm anh ta tung hứng mười hai quả bóng theo một quỹ đạo phức tạp.

Qua nửa đêm, chiếc đồng hồ một lần nữa bắt đầu gập mình trở lại trạng thái ban đầu. Mặt đồng hồ sáng dần lên và các đám mây xuất hiện. Số bóng tung hứng giảm dần cho đến khi chính nghệ sĩ tung hứng biến mất.

Đến trưa, nó trở về là chiếc đồng hồ, không còn là một giấc mơ nữa.

Vài tuần sau khi đồng hồ được gửi đi, Herr Thiessen nhận được một bức thư từ ông Barris, bày tỏ lòng cảm kích chân thành và thán phục sự độc đáo của chiếc đồng hồ. “Nó hiện thân cho hoàn hảo,” ông viết. Bức thư đồng hành cùng một khoản tiền ngất ngưởng, đủ để

Herr Thiessen yên tâm nghỉ hưu nếu muốn. Ông không muốn, và tiếp tục tạo tác đồng hồ trong xưởng làm việc của ông ở Munich.

Ông không nghĩ gì đến chiếc đồng hồ ấy nữa, có chăng chỉ là một ý nghĩ thoáng qua, không biết cái đồng hồ để làm gì, đang ở đâu (dù ông đoán, trật lất, rằng nó vẫn ở London). Ý nghĩ ấy chỉ chợt đến vào những lúc chiếc đồng hồ ông đang chế tạo khiến ông nhớ đến đồng hồ Wunschtraum[14]. Đó là cách ông vẫn gọi nó vào những giai đoạn vất vả của quá trình tạo tác, khi ông không dám chắc liệu nó có phải một giấc mơ có thể thành hiện thực.

Trừ bức thư duy nhất ấy, Herr Thiessen không nhận được tin tức gì từ ông Barris nữa.

« Lùi
Tiến »