Quyển sách mà bạn đang cầm trên tay là tập hợp những câu chuyện có thật – chuyện về những con người, từ mọi tầng lớp khác nhau trong xã hội, đã phải đối mặt với những thách thức to lớn trong công việc, cộng đồng, nhà trường, gia đình, cũng như trong chính bản thân họ. Những câu chuyện này cho thấy họ đã áp dụng những nguyên tắc của 7 Thói Quen Của Người Thành Đạt để giải quyết những khó khăn thách thức như thế nào, và đã đạt được những kết quả tốt đẹp ra sao.
Vậy những câu chuyện này có ích gì cho bạn? Nếu bạn đã quen thuộc với 7 Thói Quen , chúng sẽ giúp làm mới lại sự hiểu biết và cam kết thực hiện các thói quen của bạn, có lẽ quan trọng hơn, nó sẽ gợi ra những ý tưởng sáng tạo mới trong việc áp dụng các nguyên tắc để vượt qua những khó khăn thách thức mà bạn đang gặp phải. Nếu bạn chưa từng đọc qua quyển sách 7 Thói Quen Của Người Thành Đạt (The 7 Habits of Highly Effective People), những câu chuyện này cũng có tác dụng giúp bạn tin tưởng hơn vào khả năng thiên bẩm và sự thông tuệ của mình. Tôi tin rằng chúng có sức mê hoặc và khả năng truyền cảm hứng cho bạn, như chúng đã có năng lực ấy đối với tôi, cùng với sự hào hứng và nhận thức về sự tự do, tiềm năng và sức mạnh trong chính bạn.
Nhưng trước khi đi xa hơn, có lẽ tôi cần đưa ra một lời thú nhận. Thật ra tôi không phải là người đánh giá cao các câu chuyện. Tôi cứ sợ rằng người đọc hay người nghe có thể nghĩ rằng tôi chỉ đang kể chuyện mà không thấy rằng câu chuyện chính là ví dụ minh họa cho các nguyên tắc . Trong hơn 40 năm qua, vợ tôi - Sandra - đã nghe hàng trăm bài nói chuyện của tôi và cô ấy đề nghị tôi hãy nêu ra nhiều ví dụ minh họa hơn nữa cho các nguyên tắc và lý thuyết mà tôi giảng dạy. Cô ấy đơn giản khuyên tôi thế này, “Anh đừng dùng những lời lẽ nặng nề quá, hãy dùng những câu chuyện mà người nghe có thể cảm nhận được.” Sandra có trực giác nhạy bén đối với những chuyện như vậy và may thay, cô ấy không hề ngần ngại khi nói ra điều đó.
Kinh nghiệm dạy tôi rằng Sandra đúng còn tôi thì sai. Tôi đi đến chỗ nhận ra rằng một bức tranh không chỉ đáng giá một ngàn từ ngữ, như người Viễn Đông từng nói, mà một bức tranh được tạo nên trong con tim và khối óc của người nghe thông qua câu chuyện còn có giá trị gấp 10 lần hơn thế.
Tôi không thể diễn tả đầy đủ lòng kính trọng và biết ơn của tôi đối với những người đã đóng góp câu chuyện của họ, vì sự nhiệt tình chia sẻ về những cuộc đấu tranh nội tâm để sống theo những nguyên tắc phổ biến và hiển nhiên. Bạn có thể nhận thấy đây là những con người đáng kính trọng bởi những gì mà họ đại diện, bởi những gì mà họ cố gắng đạt được và bởi những thành quả mà họ đã gặt hái được. Những câu chuyện của họ là minh chứng tuyệt vời và xác thực cho sự thay đổi lớn lao. Tôi cảm thấy mình bé nhỏ trước tính nhân văn của họ và đem lòng biết ơn sâu sắc trước những chia sẻ chân thành ấy.
Nhưng quyển sách này không chỉ là những câu chuyện kể, bởi vì có một tư duy như sợi chỉ đỏ xuyên suốt những câu chuyện đời muôn mặt ấy. Tư duy này dựa trên 7 Thói Quen vốn là những nguyên tắc mang tính phổ quát, hiển nhiên và bất biến. Với từ phổ quát , tôi muốn nói rằng những nguyên tắc này có thể được áp dụng vào bất cứ hoàn cảnh nào, trong bất kỳ nền văn hóa nào. Chúng thuộc về sáu tín ngưỡng trên thế giới và chúng được tìm thấy trong tất cả các xã hội và thể chế đã thật sự thành công trong một thời gian dài. Với từ bất biến , tôi muốn nói rằng chúng không bao giờ thay đổi. Đó là những quy luật tự nhiên, vĩnh hằng giống như trọng lực Trái đất. Với từ hiển nhiên , tôi muốn nói rằng bạn không thể bàn cãi về nó, cũng giống như người ta không thể lý luận với bạn rằng bạn có thể gây dựng lòng tin mà không cần đến sự tin tưởng. (Sơ đồ và tóm lược ngắn gọn về 7 Thói Quen nằm ở đầu sách để giúp bạn tra cứu nhanh.)
Nghe có vẻ tự tin quá, nhưng tôi tin rằng tất cả những người thành đạt đều sống với những nguyên tắc cơ bản của 7 Thói Quen. Thật sự, tôi tin rằng những thói quen này đang phát triển song song với những thay đổi đang diễn ra trong một thế giới đầy xáo trộn, nhiều vấn đề và phức tạp như ngày nay. Để sống chung với sự thay đổi và tối ưu hóa sự thay đổi, bạn cần những nguyên tắc không thay đổi. Cho phép tôi nêu ra vài luận điểm.
Thứ nhất, ta hãy định nghĩa tính hiệu quả là đạt được những kết quả mong muốn theo cách giúp bạn thậm chí có được những kết quả tốt hơn trong tương lai. Nói cách khác, thành công ấy phải tồn tại bền vững và cân bằng.
Thứ hai, 7 Thói Quen tượng trưng cho các nguyên tắc, các nguyên tắc này được áp dụng cho đến khi chúng trở thành thói quen, gần như là bản chất thứ hai. Những nguyên tắc đó đơn giản là những quy luật tự nhiên chi phối cuộc đời bạn, bất kể bạn có biết đến nó hay không, có thích nó hay không hoặc có đồng ý với nó hay không - một lần nữa, tương tự như vạn vật trên đời đều chịu lực hút của Trái đất. Tôi không phải là người sáng chế ra các nguyên tắc, tôi chỉ đơn giản là người sắp xếp chúng và dùng ngôn ngữ để miêu tả chúng mà thôi.
Tôi thường nhận được yêu cầu, phần lớn là từ giới truyền thông, đưa ra những ví dụ và bằng chứng về 7 Thói Quen. Tôi luôn vui lòng chia sẻ với họ. Nhưng tôi cảm thấy ví dụ tốt nhất và bằng chứng thuyết phục nhất nằm ở việc tôi đề nghị, thậm chí là để thách thức người đặt câu hỏi, như sau: “Hãy nghĩ về bất cứ một cá nhân, gia đình, dự án hoặc tổ chức nào thành công lâu dài mà bạn đem lòng ngưỡng mộ, đó chính là ví dụ và bằng chứng dành cho bạn.” Dù những người mà bạn ngưỡng mộ có ý thức được 7 Thói Quen hay không không hề quan trọng. Chính họ đang sống theo những nguyên tắc đã được chứng minh. Tôi chưa từng gặp bất cứ ai nghiêm túc phản bác một nguyên tắc nào trong số những nguyên tắc cơ bản đó. Họ có thể không thích cách nói hoặc cách miêu tả các thói quen và điều này cũng chẳng sao cả. Họ có thể chẳng có mối liên hệ gì đến những câu chuyện. Trên thực tế, trong hoàn cảnh của mình, họ có thể nghĩ ra một ví dụ trái ngược hoàn toàn một nguyên tắc nào đó. Nhưng nguyên tắc chịu trách nhiệm [Thói quen 1] là hiển nhiên. Tương tự với nguyên tắc sống có mục đích và giá trị [Thói quen 2] và làm theo những mục đích và giá trị đó [Thói quen 3]. Cũng vậy với nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau và vì lợi ích chung [Thói quen 4], thấu hiểu lẫn nhau [Thói quen 5], hợp tác sáng tạo [Thói quen 6] và nhu cầu đổi mới và cải thiện liên tục [Thói quen 7]. Những nguyên tắc này giống như vitamin và khoáng chất có trong tất cả các loại thức ăn. Chúng có thể được cô đặc, kết hợp, sắp xếp và đóng gói lại thành thực phẩm bổ sung. Điều tương tự cũng diễn ra với 7 Thói Quen. Những yếu tố cơ bản gọi là nguyên tắc được tìm thấy trong tự nhiên và có thể được diễn đạt dưới nhiều hình thức khác nhau. Hàng triệu người trên khắp thế giới đã nhận ra sự hữu ích của tập hợp những nguyên tắc trong 7 Thói Quen. Lý do “tại sao” và “như thế nào” được thể hiện trong những câu chuyện này. Hãy cảm ơn Thượng Đế hoặc Thế giới tự nhiên đã ban cho chúng ta nguồn dưỡng chất đó.
HAI VAI TRÒ CỦA TÔI
Tôi sẽ cố gắng đóng hai vai trò trong quyển sách này, người dẫn đường và người thầy. Đầu tiên là vai trò người dẫn đường: Nếu bạn là một khách du lịch, giả sử bạn muốn đến sông Nile, chắc chắn bạn cần một người dẫn đường gợi ý cho bạn nên đi thăm thú những đâu và nói cho bạn biết ý nghĩa của những danh lam thắng cảnh đó. Ngược lại, có thể bạn đã đến đó vài lần hoặc đã chuẩn bị thật kỹ cho chuyến đi nên bạn không cần có người hướng dẫn, mà thích tự mình thám hiểm hơn. Với những câu chuyện này cũng vậy. Bạn là người quyết định sự hướng dẫn ấy có cần thiết với mình hay không. Nếu không, hãy bỏ qua lời giới thiệu trước mỗi câu chuyện.
Thứ hai là vai trò người thầy: Cuối mỗi câu chuyện có một lời bình ngắn, nhấn mạnh một quan điểm, góc nhìn hoặc cách nghĩ hoàn toàn mới có thể tăng cường sự hiểu biết và/hoặc động lực hành động của bạn theo một cách nào đó. Một lần nữa, quyết định là ở bạn. Bạn có sự lựa chọn tự mình đưa ra kết luận hay bài học và bỏ qua lời bình.
Tôi đi đến chỗ tin rằng sự lặp lại rất hữu ích cho việc học, rằng nếu bạn thật sự muốn giúp người khác trở nên giỏi giang một cách có nhận thức, bạn nên lặp đi lặp lại những từ ngữ và ý tưởng, bằng nhiều cách và từ nhiều góc độ khác nhau. Đó chính là điều mà quyển sách này muốn hướng tới. Bởi vì đây là quyển sách nói về những người nỗ lực sống theo 7 Thói Quen, nên những thuật ngữ trong 7 Thói Quen sẽ được lặp lại trong suốt quyển sách. Thông thường, người kể chuyện đề cập trực tiếp đến thói quen được áp dụng trong câu chuyện đó. Nhưng nếu họ không nói rõ, và nếu tôi không nêu ra trong lời giới thiệu hoặc lời bình, tôi sẽ chú thích trong ngoặc vuông ở ngay bên cạnh, ví dụ [Thói quen 1: Chủ động]. Nếu vì một lý do gì mà điều này làm phiền bạn, hãy quên nó đi và đọc tiếp, nhưng tôi tin rằng nó rất hữu ích, cả với những người đã quen với 7 Thói Quen lẫn những người mới biết đến chúng lần đầu, nó giúp họ hiểu rõ nguyên tắc đang được nói tới.
Trong lời bình, tôi thường đề cập đến các thói quen, thường thì dưới một góc độ hoặc trải nghiệm khác. Xin nhớ rằng, mục đích của quyển sách là giúp bạn hiểu sâu hơn và quyết tâm hơn trong việc thực hiện những nguyên tắc thể hiện trong 7 Thói Quen. Đừng để ngôn từ làm bạn rối trí. Điều quan trọng nhất là những nguyên tắc này tồn tại trong tự nhiên và chi phối kết quả của tất cả mọi hành động của chúng ta. Xin bạn nhớ rõ rằng, đây là những nguyên tắc hiển nhiên. Tôi chỉ sử dụng ngôn từ để miêu tả những sự thật mà sâu thẳm trong lòng bạn đã biết. Tôi cố gắng làm cho chúng trở nên rõ ràng xác thực để chúng có thể tác động đến cách bạn suy nghĩ, ra quyết định và hành động. Vì vậy, từ ngữ trong 7 Thói Quen chỉ là những ký hiệu trong thế giới của các nguyên tắc. Chúng cũng giống như chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa của ý nghĩa.
Đây là những câu chuyện có thật, và trong đa số trường hợp, bằng chính ngôn từ của người kể chuyện. Một số trường hợp cần đến ngòi bút của người biên tập, nhưng chúng tôi luôn cố gắng giữ lại nguyên vẹn ý nghĩa và ý muốn của người kể, cả giọng kể lẫn cái hồn trong câu chuyện nữa. Hầu hết tên người trong những câu chuyện này đã được thay đổi để đảm bảo sự riêng tư. Một số trường hợp ngoại lệ, tên người kể được đưa lên ngay trong tựa đề.
CUỘC ĐẤU TRANH BẮT ĐẦU TỪ BÊN TRONG
Khi bạn đọc những câu chuyện này, hãy nhớ rằng những người kể chuyện thường có cách tiếp cận từ trong ra ngoài. Phương pháp này đòi hỏi sự đấu tranh nội tâm, sự hy sinh niềm kiêu hãnh và cái tôi cá nhân cũng như sự thay đổi đáng kể trong cuộc sống và công việc. Đây chính là sự thay đổi cần đến những nỗ lực to lớn, lòng kiên trì và quyết tâm. Bốn khả năng thiên phú của con người là khả năng tự nhận thức, trí tưởng tượng, lương tâm và ý chí độc lập thường được sử dụng và khuếch đại. Gần như lúc nào cũng có tầm nhìn về những gì khả thi và mong muốn. Và gần như bao giờ điều đó cũng dẫn đến những kết quả tuyệt vời. Lòng tin được hồi phục. Những mối quan hệ đổ vỡ được hàn gắn.
Bạn sẽ bắt gặp bản thân mình trong một số câu chuyện. Đây là tập hợp những câu chuyện được tuyển lựa một cách kỹ càng để phản ánh tính độc đáo của chúng. Khi bạn đầu tư thời gian để đọc một câu chuyện và nhận ra những nguyên tắc phổ quát cơ bản hàm chứa trong đó, bạn sẽ tin tưởng hơn vào khả năng thích ứng và áp dụng 7 Thói Quen trong bất cứ hoàn cảnh khó khăn nào, hoặc bất cứ thử thách nào mà bạn phải đối mặt trong hiện tại hoặc tương lai. Bạn cũng sẽ bắt đầu nhìn thấy cơ hội trong những vấn đề để giải phóng năng lực sáng tạo bên trong bạn. Khi chúng ta giải quyết xong một vấn đề, chúng ta giũ bỏ được một cái gì đó. Khi chúng ta sáng tạo, chúng ta mang một cái gì đó đến với cuộc sống. Trớ trêu thay, tư duy sáng tạo lại giải quyết vấn đề tốt hơn tư duy giải quyết vấn đề. Bạn sẽ thấy điều đó lặp đi lặp lại trong những câu chuyện này. Hãy tận hưởng chúng, học hỏi từ chúng và suy ngẫm về chúng. Chúng sẽ mang đến cho bạn niềm hy vọng và niềm tin vào bản thân, cùng năng lực sáng tạo bên trong bạn.
