Người giàu nhất thế giới
Giá cổ phiếu của Tesla, từng giảm xuống còn 25 đô la khi COVID bắt đầu lan rộng vào đầu năm 2020, đã tăng gấp mười lần vào đầu năm 2021. Vào ngày 7 tháng 1, nó đạt 260 đô la. Ngày hôm đó, Musk trở thành người giàu nhất thế giới, với 190 tỷ đô la, vượt qua Jeff Bezos.
Theo thỏa thuận đãi ngộ đặc biệt mà ông đã thực hiện với hội đồng quản trị Tesla vào tháng 2 năm 2018, giữa lúc Tesla gặp vấn đề sản xuất tồi tệ nhất, ông không nhận lương cố định. Thay vào đó, khoản thù lao của ông sẽ phụ thuộc vào việc đạt được các mục tiêu rất cao về doanh thu, lợi nhuận và giá trị thị trường, bao gồm việc giá trị thị trường của Tesla tăng gấp mười lần lên 650 tỷ đô la. Các bài báo thời điểm đó dự đoán rằng hầu hết các mục tiêu sẽ không thể đạt được. Nhưng vào tháng 10 năm 2021, Tesla trở thành công ty thứ sáu trong lịch sử Hoa Kỳ có giá trị hơn 1 nghìn tỷ đô la. Giá trị thị trường của nó lớn hơn tổng giá trị của năm đối thủ lớn nhất - Toyota, Volkswagen, Daimler, Ford và GM. Và vào tháng 4 năm 2022, công ty đã báo cáo lợi nhuận 5 tỷ đô la trên doanh thu 19 tỷ đô la, tăng 81% so với năm trước. Kết quả là khoản thanh toán của Musk từ thỏa thuận đãi ngộ năm 2018 là khoảng 56 tỷ đô la và giá trị tài sản ròng của ông vào đầu năm 2022 đã tăng lên 304 tỷ đô la.
Việc bị công chúng chỉ trích vì là tỷ phú khiến Musk rất tức giận, sự nhạy cảm này càng trầm trọng hơn bởi việc cô con gái vừa chuyển giới của ông, Jenna, một người kịch liệt phản đối chủ nghĩa tư bản, không còn nói chuyện với ông nữa. Ông đã bán tất cả nhà cửa của mình vì tin rằng mình không nên bị chỉ trích nếu giữ tài sản trong công ty thay vì tiêu xài cá nhân. Nhưng ông vẫn tiếp tục bị chỉ trích vì việc không nhận lương và để tiền đầu tư vào công ty khiến ông không thu được lợi nhuận vốn và đóng rất ít thuế. Tháng 11 năm 2021, ông đã thực hiện một cuộc thăm dò trên Twitter để xem liệu có nên bán một số cổ phiếu Tesla để hiện thực hóa một phần lợi nhuận vốn và nộp thuế hay không. Có 3,5 triệu phiếu bầu, với 58% đồng ý. Như đã dự định, ông đã thực hiện quyền chọn được cấp vào năm 2012 và sắp hết hạn, khiến ông phải nộp khoản thuế lớn nhất trong lịch sử: 11 tỷ đô la, đủ để tài trợ toàn bộ ngân sách cho những người chỉ trích ông tại Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch trong năm năm.
“Hãy thay đổi luật thuế gian lận để Nhân vật của năm thực sự đóng thuế và ngừng ăn bám những người khác,” Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren đã tweet vào cuối năm 2021. Musk đáp trả, “Nếu bà chịu mở mắt ra 2 giây, bà sẽ nhận ra tôi sẽ đóng nhiều thuế hơn bất kỳ người Mỹ nào trong lịch sử vào năm nay. Đừng tiêu hết một lần… à mà khoan, bà đã làm rồi.”
Những điều tiền không thể mua
Nếu đúng là tiền không thể mua được hạnh phúc, thì tâm trạng của Musk khi trở thành người giàu nhất thế giới chính là một minh chứng. Ông không hề hạnh phúc vào mùa thu năm 2021.
Khi bay tới Cabo San Lucas ở Mexico để dự tiệc sinh nhật mà Kimbal tổ chức cho vợ Christiana vào tháng 10, nơi Grimes biểu diễn với vai trò DJ, ông đã tự nhốt mình trong phòng và chơi Polytopia phần lớn thời gian. “Chúng tôi đang ở dưới một tác phẩm nghệ thuật với ánh sáng tương tác nhảy múa theo điệu nhạc tuyệt đẹp của Claire [Grimes],” Christiana nói. “Tôi đã nghĩ về việc chúng tôi may mắn như thế nào nhờ Elon, nhưng anh ấy dường như không thể tận hưởng khoảnh khắc đó.”
Như thường lệ, tâm trạng thất thường và sự trầm cảm của ông biểu hiện thành những cơn đau dạ dày. Ông nôn mửa và bị ợ nóng dữ dội. “Anh có thể giới thiệu bác sĩ giỏi nào không?” ông nhắn tin cho tôi khi rút ngắn chuyến thăm Cabo. “Họ không cần phải nổi tiếng hay có văn phòng sang trọng.” Tôi hỏi ông có ổn không. “Thật lòng thì tôi không ổn lắm,” ông trả lời. “Tôi đã đốt cháy năng lượng ở cả hai đầu với một máy phun lửa trong một thời gian rất dài. Nó đã gây ra hậu quả. Tôi đã rất ốm vào cuối tuần này.” Vài tuần sau, ông cởi mở hơn. Chúng tôi đã nói chuyện hơn hai tiếng đồng hồ, phần lớn là về những vết sẹo tinh thần và thể xác mà ông vẫn mang theo trong năm 2021:
Từ năm 2007 trở đi, cho đến có lẽ năm ngoái, đó là nỗi đau không ngừng. Có một khẩu súng chĩa vào đầu bạn, bắt Tesla phải hoạt động, hãy biến ra một chú thỏ từ trong mũ, rồi lại biến ra một chú thỏ khác. Một dòng thỏ bay trong không trung. Nếu chú thỏ tiếp theo không xuất hiện, bạn sẽ chết. Nó gây ra hậu quả. Bạn không thể liên tục chiến đấu để sinh tồn, luôn ở trong chế độ adrenaline, mà không bị tổn thương. Nhưng tôi đã tìm thấy một điều khác trong năm nay. Đó là việc chiến đấu để sinh tồn giúp bạn tiếp tục trong một thời gian khá dài. Khi bạn không còn ở trong chế độ sống còn, việc tìm thấy động lực mỗi ngày không còn dễ dàng nữa.
Đây là một nhận thức cốt lõi mà Musk có về bản thân. Khi mọi thứ trở nên tồi tệ nhất, anh lại tràn đầy năng lượng. Đó là tâm lý bị bao vây từ thời thơ ấu ở Nam Phi của anh. Nhưng khi không ở trong chế độ sinh tồn, anh cảm thấy bất an. Những lúc lẽ ra phải là khoảng thời gian tốt đẹp lại khiến anh bồn chồn. Điều này thôi thúc anh khởi động những đợt bùng nổ, khuấy động những màn kịch tính, lao vào những trận chiến mà anh có thể bỏ qua, và tham gia vào những nỗ lực mới.
Lễ Tạ ơn năm đó, mẹ và em gái anh bay đến Austin để ăn mừng cùng anh, bốn cậu con trai lớn, X và Grimes. Hai người anh em họ và hai người em gái cùng cha khác mẹ từ cuộc hôn nhân thứ hai của cha anh cũng có mặt ở đó. "Chúng tôi cần ở bên cạnh anh ấy vì anh ấy hay cô đơn", Maye nói. "Anh ấy thích có gia đình xung quanh và chúng tôi phải làm điều đó cho anh ấy, bạn biết đấy, vì anh ấy đang chịu rất nhiều áp lực."
Ngày hôm sau, Damian nấu mì ống cho mọi người và chơi nhạc cổ điển trên piano. Nhưng Musk quyết định tập trung vào các vấn đề của động cơ Raptor của Starship. Sau khi đi qua phòng ăn với vẻ mặt căng thẳng, anh dành phần lớn thời gian trong ngày để gọi điện thoại hội nghị. Sau đó, đột ngột, anh thông báo rằng anh phải bay trở lại Los Angeles để giải quyết cuộc khủng hoảng Raptor. Đó là một cuộc khủng hoảng chủ yếu tồn tại trong tâm trí anh. Đó là cuối tuần Lễ Tạ ơn, và Raptor thậm chí còn chưa được mong đợi sẽ sẵn sàng trong ít nhất một năm nữa.
"Tuần trước là một tuần tốt", anh nhắn tin cho tôi. "Về mặt kỹ thuật, tôi đã dành cả đêm thứ Sáu và thứ Bảy tại nhà máy tên lửa để xử lý các vấn đề của Raptor, nhưng vẫn là một tuần tốt. Nó rất đau đớn, nhưng chúng tôi phải cố gắng vượt qua việc chế tạo Raptor, mặc dù nó thực sự cần được thiết kế lại hoàn toàn."
