Những kết cục thảm thương đã chờ đón cả ông Diệm lẫn Magsaysay (khi tôi ở Hoa Thịnuh Đốn. Tôi làm việc tại Ngũ Giác Đài từ 1957 đến 1963). Khoảng cách xa xôi không làm nhẹ bớt mối xúc động của tôi về cái chết của họ.
Magsaysay chết lúc còn đang tại chức khi phi cơ của ông đâm vào một ngọn núi trên đảo Cebu ngày l7-3-1957. Khi phi cơ không đến Ma Ni đúng giờ và không biết tin ông ra sao, bà Lug (vợ Magsaysay) gọi điện thoại cho Hoa Thinh Đốa và tôi đã ráng sức trấn an bà. Sau không lâu, chánh văn phòng của ông là Đại Tá Borromeo điện thoại cho tôi báo tin ông chết, giọng nói nghẹn đầy nước mắt khiến tôi chỉ nghe được vài câu. Lúc sáng sớm tinh mơ ở Hoa Thịnh Đốn tôi báo tin này cho Đại sứ Phi Luật Tân Carlos Romulo, và chúng tôi cùng ngồi rất lâu tìm cách an ủi nhau.
Ông Diệm bị lật đổ trong cuộc chính biến 1-11-03 và bị giết một cách tàn nhẫn cùng với ông Nhu. Ở Hoa Thịnh Đốn tin tức vắn tắt về vụ chính biến gửi đến qua các hệ thống báo chí vào lúc gần nửa đêm ngày 3l-10 (trưa l-ll ở Saigon). Người bạn lâu năm của tôi là Spencer Davis làmTrưởng văn phòng tại Hoa Thịnh Đốn của hãng thông tấn AP gọi đến báo tin này và hỏi tôi rằng liệu chính phủ có gửi tôi qua VN nữa hay không. Ông ta ngạc nhiên khi nghe tôi báo cho biết rằng tôi đã hưu trí và không nghĩ rằng tôi sẽ trở lại VN. Tôi đã không còn làm những công việc về vấn đề VN ở Hoa Thịnh Đốn từ 196l và phải bận rộn với nhiều nhiệm vụ khác. Vụ đảo chính và việc ông Diệm bị giết ở Saigon là những điều không tin được.
Tôi trở lại phục vụ ở VN từ tháng 8-1965 đến tháng 6-1968 với tư cách dân chính, phụ tá cho Đại sứ Mỹ chức vụ ngang hàng Bộ Trưởng. Sự hiện diện của thanh niên Mỹ chiến đấu và ngã gục trong cuộc chiến tranh ở nơi này và cơ cấu chính trị bấp bênh tại VN đã đủ để khiến tôi tình nguyện làm những công việc trợ giúp nào tôi làm được. Nhưng đó là một câu chuyện khác, hoàn toàn khác hẳn những kinh nghiệm được nói lên trong cuốn sách này.
LANSDALE