Tuần đầu tiên của kỳ học mới:
Đây là tuần sinh viên vừa trở lại trường, ai cũng bận sắp xếp ổn định để chuẩn bị cho kỳ học mới nên không nhiều người dành thời gian kiếm việc làm thêm. Đây là cơ hội để bạn tìm được một công việc làm thêm tốt.
Tuần áp chót của kỳ học:
Thời điểm này mọi người đều đang bận với học hành thi cử nên nhiều vị trí làm thêm tại các nơi bị bỏ trống.
Cách tìm việc làm thêm tại Hàn Quốc
Du học sinh tại Hàn nên làm việc gì?
Một số quy định về làm thêm ở Hàn
Cách đăng ký làm thêm dành cho du học sinh
Các giấy tờ cần chuẩn bị khi đăng ký làm thêm:
Bạn chuẩn bị đủ giấy tờ cần thiết, điền vào và nộp lên văn phòng của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc gần nơi bạn học. Ban thẩm tra tư cách cư trú của người nước ngoài, thuộc Cục Quản lý Xuất nhập cảnh sẽ tiến hành thẩm tra và cấp giấy phép đi làm thêm nếu bạn đủ tư cách.
Ngoài ra các bạn có thể nộp đơn xin làm thêm online tại website https://www.hikorea.go.kr/.
Kinh nghiệm cá nhân
Ngày lên đường đi du học, tôi mang theo đúng 500 USD của bố mẹ rồi từ đó nhất định không xin thêm nữa, thậm chí có lúc còn gửi về cho mẹ vài đồng. Sau 4 năm “bôn ba” xứ Hàn, tôi thấy hành trình kiếm việc làm của mình cũng đẫm mồ hôi nước mắt. Nghe có vẻ thảm nhưng tôi đã có nhiều trải nghiệm đáng nhớ, bản thân cũng đã trưởng thành và mạnh mẽ hơn. Tôi muốn chia sẻ các công việc làm thêm đã trải qua và những kỷ niệm đáng nhớ nhất trong quãng thời gian ở Hàn Quốc. Hy vọng sẽ cung cấp cho các bạn du học sinh một số kinh nghiệm nhỏ khi đi làm thêm tại xứ sở kim chi.
Kiếm tiền qua nhà trường và các tổ chức văn hóa – sự kiện
Đây là “kế sinh nhai” đầu tiên của tôi trong thời gian đầu ở Hàn Quốc. Sau này tìm hiểu mới biết có nhiều trường/khoa thưởng tiền cho sinh viên có điểm thành tích xuất sắc. Vậy nên, nếu bạn mới sang Hàn thì trong 6 tháng đầu hãy cố “cày kéo” điểm số trên lớp vì thời gian này bạn cũng chưa thể đi làm thêm ngay được. Hồi kỳ 1 năm nhất, tôi nhận được 250 USD tiền thưởng mà theo lời thầy giáo là dành cho sinh viên có thành tích tốt.
Ở Hàn Quốc có nhiều chương trình dành cho sinh viên, đặc biệt là sinh viên quốc tế, chỉ cần các bạn tích cực tìm kiếm sau đó làm bản đăng ký tham dự, kế hoạch chi tiết sẽ dễ có cơ hội được chọn. Như vậy bạn vừa có tiền vừa được đi du lịch miễn phí.
Một số chương trình tôi đã từng đi và nhận phí, có thể kể đến như: fellowship 2 lần, mỗi lần 400.000 won; homestay 100.000 won/lần; tham dự cuộc thi Travel được 1,4 triệu won với điều kiện phải đi du lịch tại Hàn cho đến khi… hết tiền. Một lần khác tôi tham dự Semaul Undong, được ban tổ chức cấp tiền đi lại, đón tại Seoul rồi đưa lên một khu resort tách biệt trong 3 ngày, có phòng ăn – ngủ – nghỉ và được tham gia khóa học về cách phát triển quốc gia. Tôi còn tham gia làm tình nguyện viên cho chương trình International Festival, được cắm trại qua đêm trong 2 ngày và chương trình World Economic Forum.
Thêm nữa, sau khi tham gia các chương trình ở Hàn, bạn sẽ được cấp cho một tờ giấy chứng nhận, điều này có thể giúp ích khi bạn muốn làm “dày” bộ hồ sơ của mình về sau này.
Kinh doanh mỹ phẩm và hàng xách tay
Hồi mới qua Hàn Quốc, tôi thấy cái gì cũng hay, đẹp long lanh rồi các chương trình giảm giá liên tục nên nổi máu kinh doanh. Nhưng việc kinh doanh này sớm đổ bể vì những lý do mà ai-cũng-biết-là-đâu. Thứ nhất, hàng của tôi bán cho người nhà là chính nên không lấy lãi cao. Thứ hai, khi thấy mỹ phẩm giảm giá 50% nên tôi “tham”, nhập cả lố về bán dần nhưng bán thì ít mà tặng thì nhiều. Thứ ba, do không có kinh nghiệm quản lý tiền bạc, không tính chi phí vận chuyển nên khi tổng kết bị âm 500.000 won (10 triệu đồng).
Gia sư tiếng Việt cho sinh viên Hàn
Với tôi đây chính là trải nghiệm làm thêm đáng nhớ nhất trong đời. Qua một bạn người Hàn giới thiệu, tôi được giới thiệu cho một bạn nam muốn học tiếng Việt và nhờ tôi làm gia sư. Trung bình, giá dạy học khoảng 300 USD/tháng nhưng “nể tình” sinh viên nên tôi lấy rẻ 200 USD. Tôi mua sách về soạn giáo án. Đi dạy tuần đầu tiên cậu bạn người Hàn rất chăm chỉ học bài, tập đọc tập viết, còn mua cà phê Starbucks cho cô giáo, thậm chí cả tặng quà nữa. Kết thúc tuần học đầu tiên, cậu bạn chuyển khoản thêm 3 tháng lương kế tiếp cho tôi với lời nhắn “Bất cứ khi nào cô giáo cần giúp đỡ, cứ liên lạc với em, em mãi luôn ở bên cô”. Cảm thấy có điều gì đó bất thường nên từ hôm sau, đi dạy tôi không dám cười với trò nữa, cố gắng mặt nghiêm túc nhất có thể. Sau 1 tháng, cậu học trò tỏ tình với tôi theo kiểu cô đã nhận quà của em, cô đã uống cà phê của em rồi thì cô phải là bạn gái của em.
Bị tôi thẳng thừng từ chối thì cậu bạn đó điên lên và đăng lên website trường, group chat sinh viên của trường với nội dung “Hoài là một con cáo quyến rũ đàn ông! Tôi đã bị quyến rũ và bị ruồng bỏ!” Đọc những tin nhắn đó trên group tôi hoang mang, chỉ biết ngồi khóc. Tôi được bạn Chủ tịch câu lạc bộ gọi lên an ủi. Group sau đó hủy tư cách thành viên của bạn nam kia và yêu cầu ra khỏi nhóm. Tôi lập tức chuyển khoản hoàn lại tiền học cho bạn kia và bỏ dạy.
2 tuần tiếp theo, ngày nào cậu bạn đó cũng nhắn tin gọi điện lăng mạ, khủng bố rồi dọa giết khiến tôi bị khủng hoảng tinh thần trầm trọng. Các bạn quốc tế khuyên tôi khởi kiện còn mấy bạn Việt Nam thì khuyên đừng kiện, sợ cậu bạn kia khùng lên làm liều. Trưởng ban sinh viên quốc tế phải cử người bảo vệ tôi, đưa đón đi làm thêm rồi tổ chức các buổi họp để xử lý tình huống khủng hoảng. Về sau bạn nam kia còn lần ra chỗ tôi làm thêm, lấy số điện thoại và gọi tới đó, bịa chuyện với ông bà chủ là tôi đi làm bất hợp pháp và yêu cầu họ phải đuổi việc tôi. Dĩ nhiên đó là bịa đặt vì tôi đi làm có giấy tờ cho phép đàng hoàng, chủ quán điều tra số điện thoại và phát hiện ra anh bạn người Hàn kia đã làm trò lố.
Phải mất một thời gian mọi chuyện mới lắng xuống và cuộc sống của tôi mới trở lại bình thường. Đến bây giờ nghĩ lại tôi vẫn còn cảm giác hãi hùng! Đây là một kinh nghiệm “xương máu” dành cho tôi cũng như nhiều bạn du học sinh khác.
Làm việc trong nhà hàng
Lần đầu tiên tôi đi xin làm chân chạy bàn, một chữ tiếng Hàn bẻ đôi không biết nhưng vẫn cứ liều đi xin việc vì không làm thì đói. Lúc đó tôi rủ được một anh khóa trên làm ở văn phòng khoa Quan hệ quốc tế đi xin việc cùng. Đến xin việc ở quán canh xương lợn hầm, được anh bạn đứng ra xin cho, hỏi giờ làm việc, lương, công việc cần làm. “Nếu có việc gì quan trọng hoặc điều gì xảy ra, cô cứ liên lạc đến số này, đây là số văn phòng khoa, nơi bạn Hoài đang học. Con phụ trách bên chương trình tìm việc làm thêm cho người nước ngoài”, anh bạn bịa chuyện như thật nhưng lúc đó đang phải kiếm tiền nên nghĩ ra đủ trò, chứ sự thật làm gì có chương trình nào hỗ trợ tìm việc chạy bàn rửa bát. Tôi chụp lại menu của cửa hàng rồi về nhà cứ thế lẩm nhẩm tên món ăn cho đến lúc thuộc thì thôi, rồi học tên các loại rượu bia ở quán. Tôi còn ngồi viết ra mấy câu tiếng Hàn cơ bản nhất mà ở hàng ăn hay dùng như: “Bạn muốn gọi món gì?”, “Bạn hết từng này tiền”, “Chúc bạn ngon miệng”... Đến khi thuộc rồi còn chơi trò đóng giả khách gọi món, rồi tự trả lời, tự độc thoại, cứ như bị hâm khiến người bạn cùng phòng nhìn với ánh mắt không hiểu tôi đang bị gì!
Mới đầu tôi tưởng mình may mắn vì công việc khá nhàn, ngày ngày đến hút bụi và lau toàn bộ nhà hàng sau đó chờ khách đến thì bưng đồ ra, nhận order cho khách và thanh toán. Trước khi đi làm mấy hôm, tôi quyết định đầu tư tiền đến quán đó ăn xem họ phục vụ thế nào để còn bắt chước. Đến hôm chính thức đi làm tôi hân hoan lắm, ra sức lau chùi sạch bóng đến nỗi không còn hạt bụi nào. Tôi nghe nói bà chủ này khó tính lắm, mà đúng là bà ấy khó tính thật. Rơi một hạt cơm ra sàn mà không dọn ngay thì bà ấy la lên la xuống.
Sau 1 tuần làm ở đó, “tiếng lành đồn xa”, thầy trưởng khoa biết tin nên đã dẫn theo anh bạn đã giúp tôi xin việc cùng cô thư ký văn phòng đến quán tôi làm. Ngay từ lúc tiếng chuông gió ở cửa ra vào kêu lên, thoáng thấy bóng thầy, tôi đã tiên đoán có chuyện chẳng lành. Thầy cô đến ăn rồi nói chuyện với chủ quán, dặn dò rằng tôi là học sinh “cưng” của khoa, có gì sai sót mong bà bỏ quá cho tôi. Thầy con đưa cả danh thiếp của thầy cho ông bà chủ và dặn dò ông bà bảo ban cho tôi.
Ở Hàn có kiểu “nhất thân, nhì quen”, đặc biệt họ rất phân biệt đẳng cấp vị trí trong xã hội nên họ rất nể trọng những người làm giáo sư. Cho nên ngay sau hôm đó tôi đi làm được mang sách vở đến học, được ông bà chủ cho uống sinh tố cà chua, được xem ti vi thoải mái, được tận tình chỉ bảo này… Nhưng khoảnh khắc vui sướng này không được là bao vì đó là quán thịt xương hầm, thường dành cho các dân nhậu hoặc dân lái xe tải, họ ăn nói vô cùng bỗ bã và uống rượu như nước lọc. Có ông khách gọi tôi ra bắt rót rượu rồi trêu ghẹo khiến tôi suýt khóc, may sao có bà chủ ra “cứu” kịp thời. Tôi phải kìm nén lắm mới nuốt cục tức vào cổ. Tôi nhận ra chỗ làm này ẩn chứa nhiều mối nguy hiểm cho mình. Sang tuần thứ ba, chưa kịp mở lời xin nghỉ thì bà chủ gọi tôi đến và thông báo cho nghỉ với lý do quán vắng khách. Chắc bà chủ thấy tôi không hợp để làm trong môi trường này. Thế là tôi lại một lần nữa thất nghiệp.
Nhớ lại hồi đó, tôi thấy mình giống như câu nói: “For life, so much in love, so much in debt” (Tạm dịch: Đối với cuộc sống, tràn ngập tình yêu, nhưng cũng chất đống nợ nần). Sau 2 tuần thất nghiệp, tôi lân la quen được nhóm các chị “cô dâu Việt lấy chồng Hàn” rồi được các chị hướng dẫn cho cách tìm việc. Đủ các loại nghề mà nếu ở Việt Nam thì sẽ không bao giờ có thể tưởng tượng nổi là mình sẽ và dám làm như: rửa xe ô tô, đóng hộp mỹ phẩm, sản xuất đồ nhựa, hái lê, hái hạt dẻ, làm công nhân ca đêm… Các chị ý gợi ý cho tôi nhiều nghề rồi còn đưa tôi đến các nhà xưởng để xin việc. Nhà xưởng khá xa trung tâm, heo hút, mới nhìn đã thấy sợ chứ chưa nói là đi làm nên tôi cảm ơn sự giúp đỡ của các chị rồi từ chối vì không biết chuyện gì sẽ xảy ra.
Cuối cùng tôi cũng tìm được một quán nhận người làm, lương còn thấp hơn lương cơ bản lúc đó nhưng vì muốn có việc làm nên tôi đến xin việc một mình và giấu nhẹm không cho giáo sư hay những người không thân thiết biết chỗ làm vì áp lực. Lần này tôi quyết tâm, khổ mấy cũng cắn răng chịu. Bà chủ nhận tôi vào làm sở hữu quán thịt ở tầng một và quán hát ở tầng hầm, quán này không dành cho sinh viên mà dành cho những người tầm 45-60 tuổi có nhu cầu giải khuây. Nghĩ lại tôi không hiểu sao hành trình tìm việc làm thêm của mình lại gian nan thế, trong khi các bạn cùng sang toàn tìm được chỗ làm khá thì tôi cứ như trong bộ phim hình sự nào đó trên truyền hình. Bà chủ đó bắt tôi vừa chạy bàn vừa phụ bếp, hết khách thì xuống dọn quán hát và lau nền nhà rồi trông cả quán hát. Những hôm đông khách thì tôi chạy mệt nghỉ, đến mức muốn xỉu. Hôm nào vắng khách thì bà chủ cũng không cho ngồi không, bà ấy bắt tôi đi cọ nhà vệ sinh, lau toàn bộ sàn nhà, cửa kính rồi dọn cái đống đồ đồng nát đầy bọ để từ lúc nào. Hồi đó tôi còn tự trấn an “Không được bỏ cuộc! Hãy xem mình là siêu nhân thám hiểm vũ trụ, mình đang tiến đến một hành tinh mới và chủ nhân của nó là một mụ yêu quái!” Trong thời gian đó tôi được một bà phụ bếp thương, thỉnh thoảng thái thịt cho khách lại dúi cho tôi một miếng, ăn lại còn phải tránh bà chủ.
Giờ ngồi nghĩ lại thấy mình điên thật, không mở miệng ra nói được câu nào vì không biết tiếng, cứ thế cắn răng chịu. Tôi còn tư duy theo kiểu AQ, không biết tiếng cũng hay, bà chủ chửi thì bà ấy nghe thôi chứ tôi có hiểu gì đâu. Vậy mà tôi cũng làm ở đó được hơn một năm. Tôi thấy phục bản thân đã có một thời gian cam chịu như thế. Đó cũng là lý do tôi khuyên các bạn nên tham gia lớp giao tiếp cơ bản trước khi qua Hàn để không rơi vào những tình huống trớ trêu như tôi.