Nick đứng dậy. Cậu chẳng hề gì. Cậu nhìn dọc đường tàu dõi theo ánh sáng của cái bếp lò khuất khỏi tầm mắt, sau khúc cua. Nước ngập hai bên đường tàu, bên kia là đầm lầy đầy lạc diệp tùng.
Cậu sờ gối. Chiếc quần rách, da xước. Bàn tay cậu cũng xây xát, cát và tro bám đầy móng tay. Cậu bước đến mép đường tàu, xuống con dốc nhỏ đến bờ nước rửa tay. Cậu rửa cẩn thận trong làn nước lạnh, cạy bụi bẩn ra khỏi móng. Cậu ngồi xổm xuống rửa đầu gối.
Thằng cha trực thắng tàu khốn kiếp ấy, có ngày cậu sẽ tìm ra hắn. Đến lúc ấy thì hắn biết tay cậu. Phải cho hắn một vố.
“Lại đây, nhóc”, hắn nói. “Tao có cái này cho mày”.
Cậu đã ngã vì cái ấy. Đúng là ngốc thật. Chúng sẽ chẳng bao giờ lừa được cậu theo cách ấy nữa đâu.
“Lại đây, nhóc, ta có cái này cho mày đây”. Rồi thì rầm, cậu rớt nằm xoài người bên cạnh đường ray,
Nick dụi mắt. Một cục u lớn đang sưng. Thôi rồi, hẳn mắt cậu bị bầm. Rõ thật, nó đau. Cái thằng trực thắng ác độc.
Cậu đưa mấy ngón tay sờ cục u trên mắt. Ồ, được, chỉ một con mắt bầm thôi. Đấy là tất cả những gì cậu thiệt trong vụ này. Rẻ chán. Cậu ước giá mà mình có thể nhìn thấy. Dẫu sao thì cũng không thể soi nó trên mặt nước. Trời tối mà cậu thì đang trơ trọi trên đường. Cậu chùi tay vào quần rồi đứng dậy, leo lên lối dẫn đến đường ray.
Cậu đi dọc đường ray. Nó được rải đá ba-lát cẩn thận nên dễ đi, cát và sỏi được lèn chặt giữa những thanh đỡ tà vẹt làm lối đi rắn chắc. Lòng đường phẳng tựa con đường tôn cao trải dài về phía trước, xuyên qua đầm lầy. Nick bước dọc theo. Cậu phải đến một nơi nào đó.
Nick bám con tàu chở hàng khi nó giảm tốc độ bởi các bãi chăn nuôi gia súc bên ngoài Walton Junction. Đoàn tàu Nick bám theo chạy qua Kalkaska lúc trời bắt đầu tối. Bây giờ hẳn nó gần đến Mancelona, cách đầm lầy ba bốn dặm. Cậu đi dọc đường ray tiếp tục bước trên lớp đá ba-lát giữa hai thanh tà vẹt, trong làn sương mù đương giăng, đầm lầy trông thực ma quái. Mắt cậu đau, còn bụng thì đói. Cậu vẫn tiếp tục bước, để lại đằng sau mấy dặm đường. Hai bên đường tàu, đầm lầy vẫn giữ nguyên diện mạo cũ.
Trước mặt có một cây cầu. Nick vượt qua, đôi ủng khua rầm rầm trên lớp sắt. Bên dưới, mặt nước đen ngòm qua khoảng hờ giữa hai thanh tà vẹt. Nick đá một cái đinh tà vẹt bị long, nó rơi xuống nước. Bên kia cầu là rặng đồi. Chúng vươn cao và tối sẫm hai bên đường tàu. Đằng sau, Nick thấy ánh lửa.
Thận trọng, cậu bước dọc đường tàu về phía ngọn lửa. Nó nằm cạnh đường tàu, bên dưới lối lên xuống. Cậu chỉ thấy ánh sáng tỏa ra từ nó. Đường tàu vẫn vươn dài sau đoạn phân nhánh và nơi ngọn lửa đang cháy, vùng đất mở rộng, trải dài đến tận rừng. Nick từ từ bước xuống các bậc cấp, băng qua rừng về phía ngọn lửa lấp lánh sau rừng cây. Đấy là rừng sồi, những quả sồi rụng kêu lao xao dưới gót giầy khi cậu bước giữa rừng cây. Bây giờ, đống lửa nằm ngay sát bìa rừng hiện rõ hơn. Có một người đàn ông ngồi bên cạnh. Nick nấp sau rừng cây, quan sát. Trông người đàn ông thật cô đơn. Ông ta đang ngồi trong tư thế tay ôm đầu, nhìn ngọn lửa. Nick bước ra, đi vào vùng ánh sáng.
Người đàn ông ngôi đó nhìn ngọn lửa. Khi Nick đúng ngay bên cạnh, ông ta cũng không động đậy.
“Chào ông!” Nick nói.
Người đàn ông ngước nhìn.
“Sao mắt mày sưng bầm vậy?” ông ta hỏi.
“Thằng trực thắng tàu xô tôi ngã”.
“Khỏi đoàn tàu chở hàng vừa chạy qua đó à?”
“Vâng”.
“Tao thấy thằng con hoang đó”, người đàn ông nói.
“Hắn vừa qua đây độ tiếng rưỡi rồi. Hắn đi ngật ngưởng trên nóc toa xe, vỗ tay và hát”.
“Đúng thằng con hoang ấy!”
“Lừa tống được mày ra khỏi tàu hẳn làm hắn khoái chí”, người đàn ông nói nghiêm túc.
“Tôi sẽ tẩn lại hắn”.
“Đợi cơ hội cho nó một hòn đá khi tàu đi qua”, người đàn ông khuyên.
“Tôi sẽ choảng hắn”.
“Mày là đứa nóng nảy, phải không?”
“Không” Nick trả lời.
“Tất cả bọn nhóc chúng mày đều nóng nảy”.
“Con người ta đôi khi cũng phải nổi nóng”, Nick nói.
Người đàn ông nhìn Nick và mỉm cười. Trong ánh lửa, Nick thấy mặt người đàn ông biến dạng. Mũi ông ta lõm vào, mi mắt sụp xuống, đôi môi trông thật kỳ cục. Nick không nhận ra tất cả ngay lập tức, cậu chỉ thấy khuôn mặt người đàn ông méo mó, đầy thương tật. Da mặt trông tựa màu mát tít, đầy vẻ chết chóc khi nhìn trong ánh lửa.
“Mày không thích mặt tao sao?” người đàn ông hỏi
Nick bối rối.
“Chắc thế”, cậu đáp.
“Nhìn đây!” Người đàn ông bỏ mũ ra.
Ỏng ta chỉ còn một vành tai. Nó dày và ép chặt vào đầu. Chỗ vành tai bên kia chỉ còn một rẻo thịt.
“Từng thấy ai như thế này chưa?”
“Chưa”, Nick đáp. Nó làm cậu hơi sợ.
“Tao có thể chịu đựng”, người đàn ông nói. “Mày không nghĩ tao có thể chịu đựng được nó hả nhóc?”
“Chắc rồi!”
“Tay của tất cả bọn chúng đều đụng vào người tao”, người đàn ông nhỏ con nói. “Chúng chẳng thể làm tao tổn thương”. Ông ta nhìn Nick. “Ngồi xuống”, ông nói. “Muốn ăn không?”
“Đừng bận tâm”. Nick đáp. “Tôi sẽ đi đến thị trấn”.
“Nghe này!” người đàn ông nói. “Gọi tao là Ad”.
“Được thôi!”
“Nghe này!” người đàn ông nhỏ con nói. “Tao không hoàn toàn tỉnh táo đâu”.
“Chuyện gì vậy?”
“Tao điên”.
Ông ta đội lại mũ. Nick cảm thấy buồn cười.
“Ông hoàn toàn khỏe mạnh”, cậu nói.
“Không, tao không khỏe. Tao điên. Nghe này, mày đã từng điên chưa?”
“Chưa”, Nick nói. “Sao ông điên?”
“Tao không biết”. Ad đáp “Khi điên, người ta chẳng biết mình điên. Mày hiểu tao chứ, phải không?”
“Hiểu”.
“Tao là Ad Francis”.
“Thề có Chúa chứ?”
“Mày không tin hả?”
“Tin chứ”
Nick nghĩ chuyện đó chắc là thực.
“Mày biết cách tao đấm chúng chưa?”
“Chưa”, Nick nói.
“Nhịp tim của tao chậm. Chỉ bốn mươi nhịp một phút. Sờ xem”.
Nick lưỡng lự.
“Sờ đi”, người đàn ông nắm tay cậu. “Giữ cổ tay tao. Đặt mấy ngón tay của mày vào đây”.
Cổ tay người đàn ông nhỏ con đày đặn, các bắp thịt cuộn lên trên xương tay. Nick cảm thấy mạch máu đập chậm dưới mấy ngón tay mình.
“Có đồng hồ không?”
“Không”.
“Tao cũng không”, Ad nói. “Thực vô tích sự nếu mày không có đồng hồ”.
Nick buông cổ tay ông ta ra.
“Nghe này”, Ad Francis nói. “Nắm lại đi. Mày đếm trong lúc tao đếm đến sáu mươi”.
Nhận thấy nhịp đập mạnh, chậm dưới ngón tay, Nick bắt đầu đếm. Cậu nghe người đàn ông nhỏ con từ từ đếm một, hai, ba bốn, năm, và tiếp tục, giọng lớn đều.
“Sáu mươi”, Ad kết thúc. “Đấy là một phút. Mày đếm được bao nhiêu”
“Bốn mươi” Nick đáp.
“Đúng đấy”, Ad hạnh phúc nói. “Nó chẳng hề tăng nhịp”.
Một người đàn ông bước xuống đường tàu, đi qua khoảng đất trống về phía đống lửa.
“Chào Bugs!” Ad nói.
“Xin chào”, Bugs đáp. Đấy là giọng của một người da đen. Nick biết anh ta là người da đen qua dáng đi. Anh ta đứng quay lưng về phía họ, cúi người trên ngọn lửa. Rồi anh ta đứng thẳng dậy.
“Đây là Bugs, bạn tao”. Ad nói. “Hắn cũng điên”.
“Hân hạnh được gặp ông”, Bugs nói. “Ông từ đâu đến?”
“Từ Chicago”, Nick nói.
“Đó là thành phố đẹp”, anh da đen nói. “Tôi chưa được biết tên ông”.
“Adams, Nick Adams”.
“Bugs à, hắn bảo hắn chẳng bao giờ điên”, Ad nói.
“Hãy còn nhiều chuyện đợi ông ấy ở phía trước”, anh da đen nói. Anh ta đang mở gói đồ canh ngọn lửa.
“Khi nào chúng ta ăn hả Bugs?” Ad hỏi.
“Ngay bây giờ”.
“Mày có đói không Nick?”
“Đói chết đi được”.
“Nghe chưa Bugs?”
“Tôi nghe tất cả những gì đang diễn ra”.
“Đó không phải là điều tao hỏi mày”.
“Vâng. Tôi nghe những gì quý ông này nói”.
Anh ta đặt mấy lát thịt vào chảo. Khi chảo nóng, mỡ kêu xèo xèo và Bugs, trên đôi chân dài của người da đen cúi mình lên ngọn lửa, trở mấy miếng thịt rồi đập trứng vào chảo, nghiêng tròn từ bên này sang bên kia để tráng đều trứng với mỡ nóng.
“Ông vui lòng cắt hộ mấy chiếc bánh mì trong túi kia được không, thưa ông Adams”. Bugs quay lại từ ngọn lửa.
“Được thôi”.
Nick đưa tay vào túi lấy ra một ổ bánh mì. Cậu cắt làm sáu lát. Ad nhìn cậu và chồm người về phía trước.
“Đưa tao con dao của mày, Nick”, ông ta nói.
“Đừng, ông đừng đưa”, anh da đen bảo. “Hãy giữ con dao, thưa ông Adams”.
Nhà vô địch ngồi xuống.
“Đưa hộ tôi chỗ bánh mì, thưa ông Adams”, Bugs đề nghị. Nick chuyển bánh mì sang.
“Ông có thích chấm bánh mì với nước mỡ rán thịt không?” Anh da đen hỏi.
“Hẳn rồi!”
Có lẽ chúng ta nên đợi lát nữa thì tốt hơn. Món ấy ăn cuối bữa ngon hơn. Nào xin mời”.
Anh da đen lấy miếng thịt đặt lên trên một lát bánh mì rồi để miếng trứng lên trên cùng.
“Làm ơn kẹp dùm chiếc sandwich lại rồi đưa hộ cho ông Francis”.
Ad cầm chiếc sandwich rồi bắt đầu ăn.
“Coi chừng trứng rơi đấy”, anh da đen nhắc. “Chiếc này phần ông, thưa ông Adams. Chiếc còn lại là của tôi.
Nick ngoạm một miếng sandwich. Anh da đen ngồi cạnh Ad, đối diện với cậu. Thịt và trứng rán nóng ngon tuyệt.
“Ông Adams quả là rất đói”, anh da đen nói. Người đàn ông nhỏ con, Nick biết tên, là cựu võ sĩ quyền Anh, vẫn im lặng. Ông ta chẳng mở miệng từ lúc anh da đen nhắc nhở về con dao.
“Tôi có thể mời ông một miếng bánh mì chấm nước mỡ rán thịt chứ?” Bugs nói.
“Cảm ơn nhiều”.
Người đàn ông da trắng nhỏ con nhìn Nick.
“Ông dùng thêm ít nữa chứ, thưa ông Adolph Francis” Bugs cầm cái chảo, hỏi.
Ad không trả lời. Ông ta đang nhìn Nick.
“Ông Francis này?” giọng anh da đen dịu dàng.
Ad không trả lời. Ông ta đang nhìn Nick.
“Tôi gọi ông, thưa ông Francis”, anh da đen nói nhẹ nhàng.
Ad vẫn nhìn Nick, ông ta kéo sụp mũ xuống tận mắt. Nick cảm thấy hồi hộp.
“Mày xử sự như thế để làm cái mẹ gì?” lạnh lùng phát ra từ dưới vành mũ về phía Nick.
“Mày nghĩ mày là cái giống chết tiệt gì hả? Mày là đồ con hoang bẩn thỉu. Mày đến đây khi chẳng có ai mời, ăn thức ăn của một người mà khi người ấy hỏi mượn con dao thì mày lộ tâm địa xấu xa ra”.
Ông ta trừng mắt nhìn Nick, mặt ông trắng bợt và đôi mắt gần như khuất hẳn dưới vành mũ.
“Mày là đồ do thám xấu xa. Thằng chó chết nào bảo mày vác xác đến đây?”
“Chẳng có ai”.
“Chẳng có ai phái cái ngữ mày. Cũng chẳng có ai mời mày ngồi lại. Mày đến đây hỗn láo nhìn mặt tao, hút cigar của tao, uống rượu của tao rồi ăn nói xấc xược. Mày nghĩ mày chui ra từ cái xó chết rấp nào?”
Nick không đáp. Ad đứng dậy.
“Tao bảo cho mày biết, đồ con hoang Chicago hèn nhát kia. Cái sọ bẩn thỉu nhà mày sắp bị đánh vỡ đấy. Mày hiểu chứ?”
Nick bước lùi lại. Người đàn ông nhỏ con từ từ tiến đến, bàn chân rê tới vững chắc, chân trái lên trước, chân phải kéo theo.
“Đánh tao đi”, ông ta lắc lắc đầu. “Thử đánh tao đi”.
“Tôi không muốn đánh ông”.
“Mày sẽ không giải quyết được sụ việc theo cách đó đâu. Mày sẽ phải nhận một cú đấy, hiểu chứ? Đến đây đánh tao đi”.
“Thôi đừng nữa”, Nick nói.
“Được rồi, vậy thì, đồ con hoang mày”.
Người đàn ông nhỏ con nhìn xuống chân Nick. Khi ông ta nhìn xuống, anh da đen bám sát từ lúc ông ta rời đống lửa, chồm người lên đánh vào gáy. Ông ta ngã chúi về phía trước, Bugs thả chiếc dùi cui bọc vải xuống đám cỏ. Người đàn ông nhỏ con nằm đó, mặt vùi trong cỏ. Anh da đen đỡ ông ta dậy, đầu ông ta ngoẹo xuống, rồi bồng ông ta đến bên đống lửa. Mặt ông ta trông thật tội, mắt mở trừng trừng. Bugs nhẹ nhàng đặt ông ta xuống.
“Ông đưa hộ tôi chỗ nước đằng xô ấy, ông Adams?” anh ta nói. “Tôi sợ đã đánh ông ấy hơi mạnh”.
Anh da đen lấy tay vẩy nước lên mặt người đàn ông và nhẹ nhàng kéo tai ông. Đôi mắt nhắm lại.
Bugs đứng lên.
“Ông ấy không sao”, anh ta nói. “Không có gì đáng lo cả đâu. Tôi lấy làm tiếc, thưa ông Adams”.
“Chẳng sao đâu”, Nick đang nhìn xuống người đàn ông nhỏ con. Cậu thấy chiếc dùi cui nằm trên cỏ và nhặt nó lên. Cán của nó thon, vừa vặn trong tay cậu. Nó được làm bằng loại da đen đã cũ với một chiếc khăn tay quấn quanh đầu mũi nặng.
“Tay cầm được đẽo từ xương cá voi”, anh da đen mỉm cười. “Người ta chẳng sản xuất chúng nữa. Tôi không rõ khả năng tự vệ của ông giỏi đến mức nào, dẫu sao thì tôi cũng chẳng muốn ông làm tổn thương ông ấy hay làm ông ấy khốn khổ hơn cảnh ngộ bây giờ”,
Anh da đen lại mỉm cười.
“Nhưng anh lại đánh ông ấy”.
“Tôi không biết phải xoay xở ra sao nữa. Ông ấy sẽ chẳng nhớ bất kỳ chuyện gì cả đâu. Tôi phải hành động như thế để bảo vệ lúc ông ấy lên cơn”.
Nick vẫn nhìn người đàn ông nhỏ con đang nằm nhắm mắt trong ánh lửa. Bugs cho thêm củi vào bếp.
“Ông đừng lo nghĩ về ông ấy, thưa ông Adams. Trước đây, tôi đã chứng kiến cảnh ấy vô khối lần”.
“Sao ông ấy điên?” Nick hỏi.
“Ồ, cả mớ chuyện”. Từ bên đống lửa, anh da đen trả lời. “Ông uống cà phê nhé, thưa ông Adams?”
Anh ta đưa Nick cái tách rồi vuốt phẳng chiếc áo khoác đặt dưới đầu người đàn ông bất tỉnh.
“Một trong những nguyên nhân là ông ấy đã chịu quá nhiều cú đấm”, anh da đen uống một ngụm cà phê. “Nhưng đấy chỉ là chuyện vặt. Song khi cô em gái làm quản lý cho ông ấy, báo chí luôn viết về họ như chuyện trai gái lăng nhăng rằng nàng yêu anh trai mình ra sao, rằng chàng yêu em gái mình đến mức nào, rồi họ cưới nhau ở New York, rồi chuyện ấy gây ra rất nhiều điều phiền toái”.
“Tôi nhớ chuyện ấy”.
“Chắc thế. Dĩ nhiên họ có phải là anh em ruột thịt cái cóc khô gì đâu, nhưng quả là có nhiều người không thích cuộc hôn nhân ấy nên họ bình luận lung tung để rồi ngày nọ cô ấy phải bỏ đi mà không bao giờ quay lại”.
Anh ta uống cà phê rồi đưa lòng bàn tay hồng hồng của mình lên chùi miệng. “Thế là ông ấy điên. Ông uống thêm tí cà phê nữa nhé, thưa ông Adams?”
“Cám ơn”.
“Thỉnh thoảng tôi gặp cô ấy”, anh da đen tiếp tục. “Cô ấy là người đàn bà tuyệt đẹp. Giống hệt ông ấy như cặp song sinh. Ông ấy không xấu nếu khuôn mặt chưa bị tàn phá dữ dội”.
Anh ta dừng lại. Câu chuyện dường như đã hết.
“Anh gặp ông ấy ở đâu?” Nick hỏi.
“Tôi gặp ông ấy trong tù”, anh da đen đáp. “Sau khi cô ấy bỏ đi, ông thường gây sự tẩn người ta nên họ tống ông vào tù. Tôi ở đó vì đã chém một gã”.
Anh ta mỉm cười, rồi tiếp tục kể bằng giọng dịu dàng:
“Ngay lập tức tôi mến ông và khi ra khỏi tù tôi đi tìm ông. Ông thích nghĩ tôi điên còn tôi thì chẳng bận tâm. Tôi thích sống với ông bởi tôi thích lang thang mà không phải đi ăn cắp nữa để có tiền thực hiện ước vọng. Tôi muốn sống như một người tử tế”.
“Thế hai người làm gì?” Nick hỏi.
“Ồ chẳng làm gì. Chỉ lang thang. Ông có tiền”.
“Ông ấy chắc đã kiếm được nhiều tiền”.
“Đúng. Nhưng ông đã xài hết. Hoặc bọn chúng cướp của ông. Cô ấy gởi tiền nuôi”.
Anh ta khơi lửa lên.
“Cô ấy là người đàn bà cực kỳ tử tế”, anh ta nói. “trông cô ấy giống hệt ông như thể hai anh em sinh đôi”.
Anh da đen nhìn người đàn ông nhỏ con, đang nằm thở nặng nề. Mái tóc bạch kim của ông ta rũ xuống trán. Trong giấc ngủ, khuôn mặt biến dạng của ông ta như thể mặt của một cậu bé con.
“Giờ thì tôi có thể đánh thức ông ấy dậy bất kỳ lúc nào, thưa ông Adams. Nếu có thể, tôi xin ông rời khỏi nơi này. Tôi không thích phải ra tay với ông ấy nhưng đấy là điều duy nhất để làm một khi ông ấy nổi điên. Tôi phải giữ ông ấy cách xa mọi người. Ông không phiền chứ phải không thưa ông Adams? Đừng, đừng cám ơn tôi, ông Adams ạ. Lẽ ra tôi phải báo trước với ông về bệnh tình của ông ấy. Nhưng đường như ông ấy rất hài lòng về ông và tôi nghĩ sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra. Cứ theo đường tàu độ hai dặm, ông sẽ đến thị trấn Mancelona ấy mà. Tạm biệt. Tôi ước giá mà chúng tôi có thể mời ông ở lại đây qua đêm nhưng bây giờ thì chẳng được nữa rồi. Ông có muốn mang theo ít thịt và bánh mì không? Không à? Ông mang một chiếc sandwich thì tốt hơn”, tất cả được anh da đen nói bằng giọng lịch sự, nhẹ nhàng và nho nhỏ.
“Ổn rồi. Thôi xin chào ông Adams. Tạm biệt và chúc may mắn!”.
Nick rời đống lửa, băng qua khoảng đất trống đến đường tàu. Khi đã cách xa ngọn lửa, cậu nghe giọng mềm mại, nho nhỏ của anh da đen đang nói:
“Ông sẽ thấy đỡ hơn, thưa ông Francis”, giọng anh da đen dịu dàng, “sau khi uống tách cà phê nóng này”.
Đến lối lên xuống đường tàu, Nick leo lên mặt đường rồi bước đi. Thấy mình đang cầm chiếc bánh sandwich trong tay, cậu đút nó vào túi. Quay nhìn lại, nhìn đoạn dốc cao trước khi đoàn tàu lượn qua rặng đồi, cậu có thể nhìn thấy ánh lửa trên vạt đất trống.
Lê Huy Bắc dịch
