Chiếc thuyền nữa ghé sát bờ hồ. Hai người Da Đỏ đứng đợi. Nick và ba cậu bước lên đằng sau thuyền, họ đẩy thuyền ra, một người leo lên chèo đi. Chú George ngồi đằng đuôi con thuyền của trại. Anh chàng Da Đỏ đẩy thuyền rồi bắt đầu chèo.
Hai chiếc thuyền lướt trong bóng tối. Qua màn sương, Nick nghe tiếng mái chèo của con thuyền kia khá xa ở phía trước. Hai người Da Đỏ thoăn thoắt bổ mái chèo. Nick nằm ngửa trong vòng tay của ba cậu. Mặt hồ lạnh. Người Da Đỏ trên thuyền họ đang chèo cật lực nhưng chiếc thuyền kia vẫn luôn bỏ xa trong khối mù trước mặt.
“Chúng ta đang đi đến đâu hả ba?” Nick hỏi.
“Đến trại người Da Đỏ. Có một phụ nữ Da Đỏ ốm nặng”.
“Ồ”, Nick nói.
Qua vịnh, họ thấy con thuyền kia đã cập bến. Trong bóng tối, chú George đang hút cigar. Anh chàng Da Đỏ kéo thuyền vào bờ. Chú George rút cigar mời hai người Da Đỏ.
Theo anh chàng Da Đỏ mang đèn lồng, từ bờ hồ họ đi xuyên qua đồng cỏ đẫm sương. Lát sau, họ đi vào rừng, men theo lối mòn đến con đường chở gỗ chạy sâu vào rặng đồi. Trên đường chở gỗ, trời sáng hơn nhiều bởi rừng cây bị phát quang hai bên đường. Anh chàng Da Đỏ dừng lại, thổi tắt ngọn đèn rồi cả đoàn tiếp tục bước đi.
Lúc họ đi qua đoạn đường vòng, một con chó chồm ra sủa. Đằng kia, ánh đèn từ những căn lều nơi người Da Đỏ bóc vỏ cây sinh sống hắt ra. Thêm nhiều con chó nữa xô về phía họ. Hai người Da Đỏ đuổi chúng vào lại trong lều. Trong căn lều nằm gần đường nhất, có một ngọn đèn trên cửa sổ. Một bà lão cầm đèn đứng trên ngưỡng cửa.
Trong lều, một thiếu phụ Da Đỏ nằm trên chiếc giường gỗ. Đã hai ngày qua, chị cố sinh đứa bé trong bụng. Tất cả các bà lão trong khu trại đều đến giúp chị. Cánh đàn ông rời nhà, ra đường ngồi hút thuốc trong bóng tối mãi tận đằng kia để khỏi phải nghe tiếng gào thét của chị. Ngay khi Nick và hai anh chàng Da Đỏ theo sau cậu và chú George vào lều, chị ta cất tiếng thét. Chị nằm trên chiếc giường thấp hơn, lù lù dưới tấm chăn bông.
Đầu chị ngoẹo sang một bên. Chồng chị ở giường trên. Cách đấy ba hôm, chiếc rìu của anh đã chặt phải bàn chân rất sâu. Anh ta đang phì phèo chiếc tẩu. Căn phòng ngập ngụa mùi hôi khó chịu.
Ba Niclc bảo đun ít nước, trong lúc đợi nước nóng ông bảo Nick.
“Cô ấy sắp sinh em bé, Nick à”, Ông nói.
“Con hiểu”, Nick đáp.
“Con chưa hiểu”, Ông nói . “Nghe ba giải thích này. Những gì cô ấy phải chịu đựng được gọi là đau đẻ. Em bé muốn được sinh ra, còn cô ấy thì muốn sinh em bé. Cơ của cô dồn hết sức để sinh em bé. Khi cô la hét là lúc cơ chế ấy diễn ra”.
“Con hiểu”, Nick nói.
Ngay lúc đó người đàn bà thét lên.
“Ôi, ba, ba không thể làm gì để cô ấy đừng kêu thét nữa sao?”. Nick hỏi.
“Không thể. Ba chẳng có một chút thuốc mê nào cả”. Ba cậu nói. “Nhưng tiếng thét của cô ấy không quan trọng. Ba không nghe thấy bởi chúng chẳng đáng ngại”.
Anh chồng ở giường trên lăn tựa vào tường.
Người đàn bà trong bếp thưa với bác sĩ rằng nước đã nóng. Ba Nick vào bếp rót hết nửa ấm nước lớn vào chậu. Ông lấy nhiều dụng cụ từ chiếc khăn tay thả vào chỗ nước còn lại trong ấm.
“Những thứ ấy phải được đun sôi”, ông nói, và bắt đầu rửa tay trong chậu nước nóng với bánh xà phòng ông mang đến trại. Nick quan sát hai bàn tay cọ với nhau trong đám bọt. Lúc ba cậu đang cẩn thận kỳ rửa hai bàn tay, ông nói.
“Con biết đấy Nick, khi sinh, em bé thường chui đầu ra trước nhưng đôi khi lại không phải thế. Nếu thai không thuận thì chúng sẽ gây phiền toái cho mọi người. Có lẽ, ba sẽ phải mổ cho cô ấy. Lát nữa chúng ta sẽ rõ”.
Khi đã hài lòng với đôi tay, ông vào lều và bắt tay vào công việc.
“George, chú kéo giúp hai cái chăn bông ấy được chứ?” Ông nói. “Tôi không đụng vào chúng được”.
Sau đó, ông chuẩn bị mổ, chú George và ba người đàn ông Da Đỏ giữ chặt người phụ nữ, cô ta cắn vào cánh tay chú George, chú George quát “Đồ chó cái Da Đỏ!”, anh chàng Da Đỏ chèo thuyền chở chú George cười ngặt nghẽo, Nick giữ cái chậu cho ba cậu. Cuộc phẫu thuật khá lâu.
Ba cậu bồng em bé lên, vỗ vào người để nó thở rồi trao cho bà lão.
“Xem này, một chú nhóc đó Nick”, ông nói. “Con thích làm một sinh viên y khoa nội trú chứ?”
Nick đáp, “Cũng được, thưa ba”. Cậu đang nhìn nơi khác để khỏi thấy những gì ba cậu làm.
“Đấy. Như thể để lấy nó”, ba cậu nói và đặt cái gì đó vào chậu.
Nick không nhìn.
“Bây giờ”, ông nói “chỉ còn mấy mũi khâu nữa. Con có muốn xem hay không thì tùy, Nick - à. Ba sắp khâu vết mổ đây”.
Nick không nhìn. Sự hiếu kỳ của cậu đã tan biến từ lâu.
Ba cậu khâu xong rồi đứng thẳng dậy. Chú George và ba người đàn ông Da Đỏ cũng đứng lên. Nick mang cái chậu vào bếp.
Chú George nhìn cánh tay mình. Môi anh chàng Da Đỏ phảng phất nụ cười.
“Chú George, tôi sẽ bôi ít peroxide vào đấy”. Bác sĩ nói.
Ông cúi xuống người phụ nữ Da Đỏ. Bây giờ chị ta lặng im, mắt nhắm lại.
Trông chị nhợt nhạt. Chị không biết chuyện gì vừa xảy ra với đứa bé hay bất kỳ chuyện gì khác.
“Tôi phải về trong sáng nay”, bác sĩ nói lúc đang đứng thẳng lên. “Khoảng trưa, cô y tá ở St. Ignace sẽ đến đây, cô ấy sẽ mang những thứ chúng ta cần”.
Ông cảm thấy mình được kính phục nên chuyện trò hân hoan như cánh cầu thủ bóng đá trong phòng thay quần áo sau trận đấu.
“Ca phẫu thuật này là cả công trình khoa học cho tập san y học đó George à”, ông nói. “Mổ tử cung bằng một con dao xếp, khâu chín mũi và nối các dây gân bụng”.
Chú George đang đứng tựa vào tường, nhìn cánh tay mình.
“Ồ hẳn rồi, anh là người vĩ đại”, chú đáp.
“Ta hãy xem qua ông bố tự hào nào. Họ luôn là người chịu đựng ghê gớm nhất trong những chuyện đời thường như thế này”. Bác sĩ nói. “Tôi phải thán phục bởi anh ta khá im lặng khi chịu đựng”.
Ông kéo cái mền khỏi đầu người Da Đỏ. Bàn tay ông ướt đẫm. Ông đứng lên thành giường bên dưới, cầm ngọn đèn rọi xem. Người Da Đỏ nằm quay mặt vào tường, cổ họng anh ta bị cắt từ tai này sang tai kia. Máu chảy thành vũng nơi cơ thể anh ta làm chiếc giường võng xuống. Đầu anh ta gối lên cánh tay trái. Con dạo cạo vẫn mở, nằm dựng lưỡi trên trong mền.
“Đưa Nick ra khỏi lều ngay, George”, bác sĩ nói.
Không cần phải làm điều đó. Đang đứng trong cửa bếp, Nick nhìn rõ cảnh tượng ở giường phía trên khi ba cậu một tay cầm đèn, tay kia xoay đầu người Da Đỏ lại.
Trời đang dần sáng khi họ bước trên con đường chở gỗ quay ra hồ.
“Nick ba rất ân hận vì đã cho con đi theo”, ba cậu nói, tất cả niềm vui sướng sau ca phẫu thuật của ông đã tan biến, “Cảnh tượng ấy quá tồi tệ để con chứng kiến”.
“Đàn bà có thường xuyên sinh con khó như vậy không?” Nick hỏi.
“Không. Đấy là trường hợp cực kỳ hy hữu”.
“Tại sao chú ấy tự sát hả ba?”
“Ba không rõ Nick à. Ba nghĩ hẳn chú ấy không thể chịu đựng nổi mọi chuyện”.
“Có nhiều đàn ông tự sát không hả ba?”
“Không nhiều lắm đâu con, Nick”.
“Thế còn đàn bà?”
“Hầu như chẳng có ai”.
“Chẳng có ai hành động như thế cả sao?”
“À có đấy. Đôi khi họ cũng tự tử”.
“Đúng vậy không ba?”
“Chú George đâu nhỉ?”
“Chú sẽ đuổi kịp bây giờ”.
“Chết có khó không hả ba?”
“Không ba nghĩ là khá dễ đó Nick. Nhưng việc ấy còn tùy”.
Họ ngồi trên thuyền, Nick đằng sau thuyền, ba cậu đang chèo. Mặt trời sắp vượt qua mấy ngọn đồi. Một con cá vượt phóng lên, tạo thành đường tròn gạn trên mặt hồ Nick nhúng tay xuống nước. Mặt nước ấm trong giá lạnh của buổi sớm.
Ngồi đằng sau thuyền với ba đang buông chèo xuống mặt hồ trong buổi sáng sớm hôm ấy, cậu bé đinh ninh rằng mình sẽ chẳng bao giờ chết.
Lê Huy Bắc dịch