8 giờ 30 phút tối dưới chân nhà sàn:
Phỏng vấn á? Phỏng vấn cái gì nhỉ? Ông có biết gì đâu mà phỏng vấn?
Thì ông nói chuyện bình thường với con thôi mà.
Ba mươi phút thôi nhá. Chắc ba mươi phút là hết chuyện.
Thì ông cứ lên đây nói chuyện với con đã.
Sư ông không biết nói pháp đâu.
Con có hỏi pháp đâu, con hỏi chuyện nhân duyên sư ông đi tu.
Đi tu thì... đi tu thì... chuyện sư ông đi tu thì... thì đấy cũng như kiểu các sư ông kia thôi, (cười)
(Cười) Nói thế chứ! Mỗi người đi tu có một câu chuyện mà.
Trên nhà sàn:
Chuyện của sư ông thì... bắt đầu từ chỗ nào nhỉ... nó dài lắm... Thân phụ của thầy mất được bao nhiêu năm thì sư ông đi tu được bấy nhiêu năm. Thật ra ông nội của sư ông với bố thầy là hai anh em ruột cho nên ngày xưa sư ông gọi thầy bằng bác. Nhưng ngày xưa thì sư ông ít ra ngoài chùa này lắm. Ngày xưa sư ông không tin vào tâm linh mấy đâu. Nghĩ là không làm lấy gì mà ăn í. Nhưng mà được cái là, người ta gặp sư ngoài đường, người ta trêu nhưng mà sư ông không bao giờ trêu. Tại vì nhà sư ông tính ra cũng ba, bốn người đi tu. Ngoài thầy thì còn có sư già Mai với sư già Liên đấy.
Thế rồi có ông anh, nó đi xuất khẩu lao động ở Tiểu vương quốc Ả rập. Nó đi mấy năm chẳng tin tức gì, mất tích luôn. Nhà cứ lo, đi xem bói nọ kia. Thì sư ông ngày xưa, nhỏ bằng này này, ở quê thì nhà nuôi gần chục con bò. Hằng ngày, sư ông cứ cưỡi bò đi qua một cái chùa, mình nhìn thấy tượng Quán Thế Âm Bồ Tát ở ngoài, thế là mình đứng ngoài xin số. (cười) Số đề í. Ngày đấy sư ông hay đánh đề. Thì hay cầu số nhưng không bao giờ được. (cười) Xong cái chuyện của ông anh xảy ra, sư ông mới cầu nguyện là có tin tức của ông í, thì một tháng sau là có tin tức. Thế mình bắt đầu có lòng tin. Thế cứ rải rác những chuyện như vậy; song đến năm mà sư ông học hết cấp ba thì đi làm điều khiển máy cho bên Nhật, làm dự án nước sạch trong Tây Nguyên. Lương thời kỳ đấy so với bạn bè, chúng nó chỉ có triệu mấy mà sư ông là sáu, bảy triệu. Nhưng mà mình sống hoang lắm! Làm là đi hết cả. Đấy, tự nhiên mình cảm thấy nó vô ích. Xong bắt đầu về miền Bắc làm cho Việt Nam thì nó trả rất là thấp mà nó lại bắt ở công trình. Thế là... vừa nói cái gì quên mất rồi... (cười)
Đến đoạn sư ông di về miền Bắc làm lương thấp.
À đấy, thì như vậy nó chán. Tự nhiên mình cảm thấy nó vô ích. Mình bắt đầu rượu chè. Sư ông thì... nói chung sư ông ngày xưa là con người hư hỏng. Có nghĩa là cờ bạc, lô đề, đánh đấm, hút xách, cái gì cũng có. Thầy bảo là, mày mà không đi tu thì chỉ có đi tù! (cười) Nhưng mà sư ông cái phước nó hẵng còn lớn là mình không dính vào xì ke. Ngày xưa lúc còn học thì... sư ông ít ở trong lớp lắm! Một là đi đá bóng, hai là đi đánh bi-a. Xong đi karaoke. (cười) Có khi nhớ, có những cô giáo vào lớp nhìn thấy sư ông mà không biết sư ông là ai. Trong lớp thì ngồi bàn cuối. Lúc nào sư ông cũng thuốc, ngồi hút như kiểu đốt nhang ý! (cười) Nói chung cuộc đời sư ông... nói chung trước đây là con người hư hỏng.
Thế xong đang ăn chơi như thế, sao lại đi tu ạ?
Bắt đầu đi tu là do gia đình bị khủng hoảng kinh tế. Sư ông mới lao đi kiếm tiền. Lúc đấy chỉ khao khát làm sao mình phải kiếm được nhiều tiền. Thì lúc đầu sư ông cũng tính mở một cái tiệm ăn. Nhưng mà thế lại liên quan đến sát sinh. Sư ông mới không làm nữa. Rồi bắt đầu chạy đồ điện tử. Cái này cũng không thể giàu được. Bắt đầu sư ông quay sang rửa tiền. Rửa tiền giả í. Một thời gian thì nó chán. Chán tất. Lúc đấy tiền cũng chẳng thiết. Đêm là ngày, ngày là đêm. Có khi ngủ gọi chẳng buồn dậy. Hôm nào mà buồn thì ngồi uống cà phê xong đá bóng. Hoặc là xem phim kinh dị. Hoặc là đứa nào rủ thì lại đi chơi. Nói chung mấy tháng giời như thế ở nhà. Nó cứ liên miên. Xong rồi bọn Nhật nó gọi đi làm lại. Sư ông đã chuẩn bị đi Tây Nguyên rồi đấy chứ. Lúc sư ông khoác ba lô đi thì bố thầy mất, thế là vứt ba lô ở nhà để ra chùa chấp tác ma chay, xong rồi ở lại luôn. (cười)
Lúc đấy sư ông có ý định đi tu chưa?
Thật ra lúc đấy ra đây, sư ông không có ý định đi tu đâu. Sư ông nghĩ cái cốt cách mình, cái tính cách mình, không bao giờ có thể tu được. Thế nhưng ra đây, một hôm sư già Mai mới đưa cho quyển sách nói về hòa thượng Tinh Vân. Cuộc đời của ngài rất là khổ. Nhưng ngài suốt đời hành đạo, cầu đạo. Mình đọc thì mình mới bắt đầu khát ngưỡng cái hạnh của ngài. Chính nhờ quyển sách này mà sư ông khởi được cái lòng tin, muốn tìm được cái an lạc. Còn lúc đầu ra chùa thì chỉ định ra lo công việc ma chay của thân phụ thầy thôi. Lon ton cơm nước. Mà lần đầu tiên sư ông ra chấp tác, biết là làm gì không? Là lau ngài Quán Âm. Thế mới biết là có duyên nhá. Lúc đấy, dưới thì mặc quần bò, trên thì mặc áo ngủ, không biết mượn cái áo ngủ của ai, áo của bác Ngũ hay sao ý. (cười) Lau ngài Quán Âm. Xong một hôm lên dọn nhà tổ, lau xá lợi, thì thầy mới bảo đi tu đi con. (cười)
Thầy nói thế thì ông nói gì?
Thì chả nói gì, chỉ cười thôi. Chẳng biết nói gì nữa. Nhưng mà lúc đấy cái tâm trạng mình rất là vui nhớ. (cười) Như kiểu có gì thôi thúc mình. Mình khởi tâm... Tức là trước lúc đấy, sư ông nhìn thấy tượng các tổ thì thấy sướng thật, chết đời đời được thờ phụng, chẳng phải làm ma đói ma khát.
Ha ha, ôi giời.
Đấy, quan điểm lúc đấy rất là ngây thơ. Mình thấy làm ông sư, chết có người cúng. Thế là cứ ngồi nghĩ thôi, xong rồi cứ ngồi nhìn tượng các tổ. Xong rồi hôm thầy bảo, thôi đi tu đi con, thì cái tâm nó vui vui. Rồi bắt đầu thầy giao việc. Lần đầu tiên thầy giao việc gì? Là đi mua đèn dầu để về cúng Phật cúng tổ hằng ngày. Bắt đầu công việc của sư ông là thế. Sáng dậy thì quét chùa, dọn dẹp. Công việc trong chùa thì toàn việc không tên, mệt nhưng rất là vui. Khi nào mệt quá thì chạy ra chỗ vắng vắng ngồi, ngồi nghĩ lại tất cả những cái thật và không thật. Bắt đầu tâm tu của mình khởi lên. Cứ loanh quanh làm, xong rồi hay xuống phòng lấy sách đọc. Đọc truyện của những bậc Cổ Đức í. Cuộc đời của các ngài xả thân vì đạo nhiều. Thế mình càng nỗ lực, làm không biết mệt là gì. Có những lúc không thèm đi dép nữa, lúc nào cũng chân đất. Tại vì mình mà đi dép, ra cửa nọ cửa kia, mắc cái đôi dép thì cũng chết! Mà rét như vậy, chân sư ông cả ngày đi đất nó sưng lên.
Thế, mấy tháng chấp tác, thầy thấy mình là người cũng có thể tu được nên thầy bảo, tôi cạo tóc cho chú. Sư ông nhớ cạo tóc là mùng chín hay mùng mười. Mà sư ông đi tu lễ được mỗi bố thôi. Mẹ thì không lễ được. Bà già không chịu được. Bà í ốm một tháng, không ăn không ngủ. Lúc đấy người ta bảo là, cái tâm cầu đạo của mình không cái gì có thể phá được. Đúng thật! Mình cầu đạo nên chẳng ai phá được, đến cha mẹ mình còn không thể ngăn cản được.
Thầy đánh sư ông bao giờ chưa?
Rồi. Lần cô Đa hiển linh ấy. Tại vì sư ông quan điểm rõ ràng, tôi đi tu rồi, tôi chỉ quỳ trước thầy với Phật thôi, không quỳ trước ai cả! Và lễ tổ, lễ đồng tu trong đạo để thể hiện sự tôn kính. Lần ấy cô Đa cô ý cho lộc, thì cô ý nói thế này này, cho chú tiểu ngày xưa, cho chú gói bánh uống trà. Sư ông bảo, thôi cô cho mọi người đi. Ra điều là mình không cần đấy. Mình khởi ý, thế là cô í dỗi. Thế thầy mới lấy cái que thầy vụt. Mà sư ông lì lắm, chịu đòn giỏi! (cười) Thì thầy có cái que. Que tre đực ý, cụ hay chống ban đêm. Cụ vụt mấy cái mà gãy. Xong cụ nói về quả vị thánh. Cụ bảo người ta có cái phúc đức làm thánh ở nhân gian, như bên Tứ Phủ chẳng hạn, người ta có công nên người ta được thờ. Thầy bảo, tôi không bắt anh quỳ, nhưng người ta được làm thánh thì mình gặp mình chào. Từ ngày đấy sư ông gặp sư ông mới chào. Chứ ngày xưa không thế đâu!
Con biết có một hội gọi là hội phát cuồng vì sư ông Đạo Nhị (cười).
Đấy, khổ! Nhiều khi mang tiếng là tụ tập. Chúng nó vào chúng nó cứ ngồi chật kín cả phòng. Mà những đứa đến chùa với sư ông, chúng nó hầu như là những đứa ngày xưa dính vào tệ nạn. Hút cỏ chẳng hạn. Khi chúng nó vào đây với mình, chúng nó hoang dã, mình độ chúng nó không cẩn thận thì chúng nó độ lại mình. (cười) Bây giờ nhá. Chúng nó đến chùa chưa gặp thầy mà đã chạy tót vào phòng của sư ông thì sư ông phải hiểu chúng nó đang tìm cái gì và mình có thể cho nó cái gì chứ. Chúng nó đang là con người chơi bời, mình khuyên chúng nó bỏ chơi đi là khó đấy nhớ! Phải từ từ! Vì mình đã trải qua rồi.
Cô Minh nói với con trong chùa chỉ có sư ông là có khả năng tâm linh...
Sư ông thì có cái khả năng khác với mọi người, là nhìn thấy ma. Hoặc là nhìn thấy tổ, thấy Đức Chúa; khi các ngài chuẩn bị làm gì, nói gì thì mình biết. Nên là vong nó nhìn thấy sư ông nó sợ! Sau này sư ông bất cẩn nên nó mất đi.
Thế lúc sư ông nhìn thấy ma, sư ông có sợ không?
Không. Vì cái tâm của sư ông lúc đó quá vững rồi.
Cái khả năng đấy là sau khi xuất gia thì nó mới...?
Do mình tu tập thì có. Cái gì nó cũng vốn dĩ của mình, mình có sẵn, mình tu nó sẽ trở lại với mình. Thời gian đó sư ông nỗ lực lắm. Hồi đấy sư ông ở cái phòng sư ông Đạo Nhất đang ở bây giờ, buổi tối cữ trì chú bắt đầu từ 11 giờ đến gần 1 giờ sáng.
Trì cái gì ạ?
Sư ông chỉ trì ba câu. Thần chú ngài Chuẩn Đề, ngài Quán Âm, ngài Liên Hoa Sinh nữa.
Thế xong làm sao mà nó lại mất đi?
Do sư ông bất cẩn. Mình bị cái tâm mới tu, hiếu thắng, mình chưa nhận biết được nó đang lừa mình; nên mình bị mất.
Thế mất rồi có lấy lại được không ạ?
Mình tu thì lại lấy lại được. Vì nó vẫn là của mình mà.
Con hy vọng là sư ông lấy lại được các khả năng. (cười) Để hộ trì cho thầy.
Sư ông đi tu chẳng thấy giúp thầy được cái gì. Càng tu càng chẳng thấy làm được cái gì, chẳng học được cái gì. Thật đấy! Toàn làm thầy phiền lòng. Ở chùa này, cụ phiền lòng nhất về sư ông vì toàn đi ngược cụ và mọi người. Thật ra thì sư ông trong tâm lúc nào cũng... thật ra là nhiều khi sư ông đi ngược để cho mọi người sửa. Như ông Tam có cái tính hay dỗi này, thì sư ông chọc cho càng dỗi, rồi sau tự bỏ! Ví dụ lên chùa ông í bạch: “A Di Đà Phật, bạch hòa thượng chư tăng bố thí cho con xin minh khánh thỉnh hòa thượng chư tăng lên chùa ạ”, mình bảo “Ờ”. Ôi giời, tức không thể làm gì! (cười) Có khi giận hàng tháng giời đấy nhớ! Hoặc là kết trai cũng thế. “A Di Đà Phật, bạch hòa thượng chư tăng...”. mình lại bảo “Ờ”. Ôi giồi ôi... Tức lắm í! Tức không thể làm gì được. (cười)
Thế lúc các ngài vào sư ông thì sư ông cảm thấy thế nào ạ? Ví dụ lúc Đức Chúa Ông vào?
Lần đầu tiên... sư ông vừa lễ xong thì nó như kiểu có một cái gì đó không thể tả được nó vào trong người mình. Một cái luồng khí cực mạnh trong người sư ông nó phát ra! Lúc đấy Đức Chúa vào, nóng kinh khủng. Thật ra sư ông không biết; thầy bảo thị uy của ngài tỏa ra. Cảm giác nó khó tả lắm! Không khác gì cô ăn nóng thì sẽ biết nóng, lạnh sẽ biết lạnh, tự cô cảm nhận được thôi... Sư ông không biết người khác thế nào nhưng khi các ngài vào, sư ông biết hoàn toàn! Các ngài ra, mình có thể diễn tả được hôm đấy mình nói những gì, chẳng hạn như vậy. Các ngài để lại cho mình những cái gì? Để lại cho mình cái trí tuệ của bậc thánh.
Ở trong đầu mình ạ?
Trong đầu mình. Chính vì vậy có người tưởng nhầm mình có cái trí tuệ đó, tưởng mình là tổ, là thánh. Nhưng không phải, do các ngài đi các ngài để lại cho. Nếu mà biết giữ thì sẽ là của mình. Thật sự biết giữ thì là của mình. Không biết giữ thì sẽ không là của mình.
Con định hỏi gì con lại quên xừ nó mất rồi. (cười) À, có bao giờ sư ông hối tiếc đã đi tu không?
Không, chả tiếc cái gì cả! Không có hối, không có tiếc!
Có lúc nào sư ông nản chí không?
Có.
Có lúc nào muốn bỏ không?
Có.
Vì chuyện gì ạ?
Tại vì thứ nhất là cái việc cầu đạo của mình nó cũng chưa thành tựu. Lúc í nó chán nản, tự nhiên nó chán nản. Không phải là sư ông chán nản muốn bỏ về nhà. Mà sư ông muốn tìm đến nơi không có ai để mà sống! Đến chỗ ở một mình. Tu một mình. Muốn ra cái gì thì ra.
Ông ơi, làm thế nào để dũng cảm ạ? Con thấy con nhát lắm! Con rất muốn học sự dũng cảm.
Sư ông bảo dũng cảm thì cũng chẳng phải. Mình cũng sợ, cũng dát chứ! Có nhiều đứa, chúng nó hay đi xe nhanh, chúng nó đến xin sư ông cái bùa đeo để đề phòng tai nạn. Hoặc có đứa nó sợ ma, nó đến xin sư ông trì chú vào cái vòng cho nó đeo. Thực ra người ta đang có tâm ma, đang sợ ma thì mình bảo chúng nó, có sư ông đây rồi, không phải sợ gì cả! Hoặc là mình bảo chúng nó, đệ tử của ông Đạo Nhị thì không ma nào dám làm! Tự nhiên nó dựa vào câu nói đấy thì nó vững lên, cũng chỉ là an tâm tạm thời, chứ còn tu thì mới chuyển hóa được. Mà mình không thể tu hộ nó được! Bây giờ nhớ, bùa chú là gì? Thứ nhất là không được đi xe nhanh này, ăn nói phải giữ mồm giữ miệng, hoặc là ít gây gổ, đấy là những cái bùa chú hộ thân, còn không có cái gì hơn ! Mình suy xét, làm đúng thì sẽ không phải sợ.
Con thấy tu khó nhỉ. Ai tu người đó biết. Khó nói giỏi với dốt ở đây.
Ừ, người ta không biết chữ cũng không biết là người ta như thế nào! Người ta giỏi cũng không biết như nào? Sư ông tu mà sư ông đang bị như thế nào thì tự sư ông biết. Đôi khi thầy không mắng sư ông đâu, thầy mắng người khác để mắng sư ông. Hoặc là nhiều khi thầy muốn nói cái gì, thầy đi vào phòng sư ông xong thầy lại đi ra, chẳng nói gì cả. Hoặc thầy có gì phiền lòng về sư ông thì thầy nói chuyện với sư già Mai, song sư già lên, nhưng sư ông bảo, sư già không biết gì đâu, đừng nói gì cả! Thế là sư già chẳng nói được gì, lại lủi thủi đi về. (cười)
Làm thế nào để định lực tăng lên ạ?
Do tu hành mới trải nghiệm được! Ngày xưa sư ông ngồi kiết già, chỉ vắt chân lên là nó buốt, không chịu được, mình cảm thấy khó vô cùng nhưng mà mình cố gắng. Ăn cơm mình cũng ngồi, niệm Phật mình cũng ngồi, lên chùa mình cũng ngồi. Mỗi ngày mình làm, dần dần nó được lúc nào không biết! Bây giờ ngồi cả ngày cũng được. Ngày xưa sư ông hay trốn cụ lên ngồi thiền. Vì ngày xưa mình mới tu, ai nói pháp gì chứng đắc cao siêu mình cũng tin ngay, mình làm theo. Lúc đấy sư ông ngồi thiền... hôm đấy sư ông đã lên ngồi khuya, sư ông chỉ dùng một cái đèn thôi, thì thầy bắt gặp, thầy bảo nghỉ đi. Hai lần như thế rồi thầy bảo không được ngồi thiền nữa. Tại vì ngồi thiền nó có cái tác hại là nó có thể chiêu cảnh. Lúc đó, có lúc sư ông ngồi kiết già, để tâm vào một vật màu trắng, một viên sỏi chẳng hạn; lúc sư ông trụ tâm vào thì viên sỏi nó sáng rực! Tất cả chung quanh nó không còn một tiếng gì nữa. Tự nhiên sư ông cảm thấy, à, hay thật đó! Muốn ngồi mãi thôi... Một thời gian thì thầy bảo nghỉ đi, chưa đến lúc, chưa định được.
Sư ông có bao giờ nghĩ là có ngày sư ông sẽ hết duyên tu hành không?
Sư ông thì không nghĩ như vậy! Sư ông chỉ nghĩ là một lúc nào đó mà mình đủ đức hạnh thì mình ở ẩn thôi. Lúc nào mà mình cảm thấy bắt đầu phải tu để về với Phật. Bây giờ mình còn đang kết quyến thuộc Bồ Đề để tạo cái thiện duyên cho đời sau.
Ông ơi, 12 giờ rồi đấy ạ!
