Vụ Bắt Cóc Thế Kỷ

Vào một đêm, người sĩ quan trực nhật Côvancốp biến mất khỏi Ban tham mưu Xô Viết trụ sở đóng tại Ủy ban Thành phố Berlin. Đó là điều xưa nay chưa hề xảy ra, nó làm cho nhiều người cán bộ chỉ huy Hồng Quân phải đau đầu. Chẳng lẽ đây là một hiện tượng đào ngũ như Đài phát thanh Tây Đức đóng ở Tây Berlin đã thông báo. Một chiến dịch phản công được tổ chức để tìm hiểu sự việc đáng ngờ này. Nhiều cán bộ an ninh quốc gia được tập trung tại Ủy ban có sự chỉ đạo từ trung tâm khẩn trương làm việc để tìm biện pháp.

Những màn kịch, những nhân vật nhập vai, bắt đầu từ một nữ vận động viên với anh chàng huấn luyện viên si tình, một tên cơ hội buôn tiền giả và hàng giả, tất cả được phái sang bên kia để luồn sâu vào hàng ngũ địch.

Sự đấu trí đầy mưu mẹo giữa thiếu tá Khaútson – tình báo Mỹ với người Nga. Những tin tức thu lượm được đã trở thành cầu nối cho người sĩ quan.

Âm mưu thâm độc và tàn nhẫn của một số tên chỉ huy Mỹ đã không từ thủ đoạn nào nhằm thực hiện mục đích dụ dỗ Côvancốp làm việc cho chúng đã bị thất bại vì lòng trung thành tuyệt đối của anh đối với Tổ Quốc.

Được sự hỗ trợ của những người cộng sản Đức. Nhóm chiến dịch cuối cùng giáp mặt với đối thủ thực của mình – những người Mỹ thầm lặng và thực dụng. Họ đã chiến đấu thầm lặng, bền bỉ nhằm giải thoát bằng được những người đồng đội của mình.

Tiếng sấm giữa bầu trời quang đãng cũng chẳng làm nhiều người ngạc nhiên hơn là sự kiện này – Trung úy Côvancốp, Aliôsa Côvancốp đã trốn khỏi Đông Đức để sang Tây Đức và xin cư trú tại đây. Ai có thể tin được, chỉ có điều không ai biết được có chuyện gì xảy ra với trung úy.

Trong Ban tham mưu của khu quân sự quân đội Nga đặt ở Berlin là chiếc bàn không người của Côvancốp. Giữa trưa, các sĩ quan trong Ban tham mưu xúm xít quanh chiếc máy thu thanh nghe lại bản thông báo của Đài phát thanh Tây – Berlin về vụ trốn chạy của sĩ quan Xô Viết Aliôsa Côvancốp. Giọng tiếng Nga của người phát thanh viên vốn đã khó nghe nay lại càng khó nghe hơn vì bản thông báo của anh ta.

Buổi phát thanh đã kết thúc. Dàn nhạc Jazz đã bắt đầu dạo lên một bản nhạc. Mọi người đều nhìn vào chiếc bàn trống của Côvancốp.

– Tôi không tin. Tôi không tin tất cả là như vậy – Đại úy Rát Chúc khẽ nói. Anh không chỉ là người chỉ huy trực tiếp mà còn là bạn của Côvancốp. Họ cùng sống với nhau trong một căn hộ.

– Anh ta có ngủ đêm ở nhà không? – Thiếu tá Dưviaghinxép hỏi.

– Chúng tôi còn chơi cờ với nhau đến chín giờ cơ mà – Đại úy Rát Chúc nhăn trán nhớ lại. Côvancốp muốn đem quần áo đến hiệu giặt… Có tiếng động ở phòng ngoài với chiếc vali. Hình như có một người nào đó đã gọi điện thoại cho anh ta… Ngay sau đó tôi nghe thấy tiếng cửa ra vào đóng lại.

– Anh ta đem theo cả vali đi à? – Dưviaghinxép hỏi luôn.

– Tôi không biết, lúc đó tôi đã lên giường rồi. Đầu nhức, uống viên thuốc cảm nên tôi thiếp đi ngay.

– Thế còn buổi sáng. Lúc nào các anh cũng cùng đi với nhau mà?

– Thường thì tôi phải đánh thức anh ta dậy nhưng ngay từ tối hôm trước anh ta đã thông báo là sẽ dậy rất sớm. Anh ta nói phải đến khách sạn với người đồng hương vừa từ Mátxcơva chuyển gói bưu phẩm tới.

Thiếu tá Dưviaghinxép nhún vai.

– Lạ thật… Rất lạ đấy.

– Tôi không tin tất cả là nhu vậy – Rát Chúc bướng bỉnh nhắc lại – Aliôsa đã chạy trốn rồi lại đề nghị được cư trú. Thật là vô lý!

– Nhưng sự việc đã rành rành ra rồi. Anh ta không còn ở đây nữa – Trung úy Ukhanốp cúi đầu trước bàn trống của Côvancốp – Mới có một năm anh ta sống với chúng tôi tại Ban tham mưu. Làm sao chúng tôi biết tường tận về anh ta được? Như thiếu tá Dưviaghinxép nói thì bản tự khai chưa phải là vết tích.

– Anh có thôi đi không? – Rát Chúc nổi cáu – “Tự khai, tự khai”… chính anh biết rõ rằng anh ta là một thanh niên tốt, một người Nga toàn tâm toàn ý. Vợ chưa cưới của anh ta ở Mátxcơva…

– Cái cô vợ chưa cưới từ đời nào đến giờ? – Ukha nhếch mép cười xỏ xiên.

Ngày hôm đó công việc làm chẳng ra đâu vào đâu. Mọi cán bộ tham mưu làm ra vẻ cứ như là bận bịu lắm. Hai giờ chiều, thiếu tá Dưviaghinxép triệu tập tất cả số sĩ quan cùng làm một ban với Côvancốp đến họp tại chỗ ông.

Ngoài thiếu tá ra, trong phòng còn có hai người khác. Một người lạ mặt có thân hình vạm vỡ, tóc, lông mày, lông mi đều bạc trắng, ông ta mặc một bộ quần áo dân sự khá đẹp.

– Các đồng chí, chúng ta sẽ trao đổi với nhau về đồng chí Côvancốp, chúng ta sẽ nói hết những gì mà chúng ta biết và suy nghĩ về anh ta. Thiếu tá ngoảnh đầu về phía hai người kia – chúng ta sẽ ghi lại câu chuyện. Phải làm như thế thôi. Ai sẽ là người bắt đầu nào? Có lẽ là Rát Chúc, bạn của Côvancốp, cứ cho là như vậy đi.

– Tại sao lại “Cứ cho là như vậy”? – Rát Chúc đứng lên – Thực tế tôi là bạn của Côvancốp. Chẳng còn gì để bổ sung nữa ngoài những điều đồng chí đã nghe thấy rồi đấy.

Hai người tốc ký đã chuẩn bị bút trong tay thản nhiên ngó những quyển vở. Người mặc thường phục, ngồi ở một góc đivăng lên tiếng:

– Đại úy! Xin cho biết qua đặc điểm của Côvancốp.

– Trung úy Alêcxây Gavrilovitr Côvancốp – Rát Chúc bắt đầu bằng giọng tẻ nhạt – là đoàn viên thanh niên Cômsômôn sinh năm hai mươi ba, đã là Đảng viên dự bị. Theo quan điểm của tôi thì đó là một đồng chí tiến bộ về chính trị và là một sĩ quan được đào tạo đầy đủ. Trung úy Côvancốp…

– Khỏi phải nói như vậy – Người mặc thường phục nhăn nhó – Nếu có thể được đồng chí hãy cho biết quan điểm về một con người.

Dựa vào yêu cầu của ông, Rát Chúc đã nắm được sự đồng tình có thiện cảm với số phận của trung úy nên Rát Chúc bắt đầu kể theo cách hoàn toàn khác. Qua lời nói của Đại úy, hình ảnh quen thuộc với mọi người của Aliôa Côvancốp – một sĩ quan trong ban tham mưu được mọi người yêu mến vì sự tận tụy trong công tác, vì tính tình vui vẻ và vì anh ta là một người tốt với tất cả mọi người dần hiện ra. Anh sinh ra ở Mátxcơva trong một gia đình nhà giáo, sau khi tốt nghiệp lớp mười anh ta được điều về các đơn vị chiếm đóng. Do nắm vững tiếng Đức nên anh được nhận về Ban tham mưu, làm việc trong ban liên lạc với các cơ quan Dân chủ lâm thời quản lý một trong những vùng ở Đông Berlin.

Rát Chúc nói xong và xin phép ngồi xuống.

– Chờ một lát, đồng chí đại úy. – Người mặc thường phục quay lại hỏi – Có phải anh nói rằng mới đây Côvancốp kết bạn với một cô gái người Đức. Anh biết cô ta chứ?

– Tôi biết – Rát Chúc bối rối trả lời – Tên cô ấy là Rênát.

– Côvancốp có những quan hệ gì với cô ta?

– Rất tốt – Rát Chúc nhanh nhẹn trả lời.

– Đây không phải là câu trả lời.

– Tôi xin nhắc lại là rất tốt. Và đây là câu trả lời chính xác nhất về câu hỏi của đồng chí.

– Phải chăng Côvancốp đã yêu cô Rênát này?

Rát Chúc suy nghĩ và nói:

– Theo tôi chuyện ấy đã xảy ra.

– Nhưng đồng chí lại vừa nói rằng Côvancốp có vợ chưa cưới ở Mátxcơva?

– Rất đúng. Nhưng…

Một thoáng lúng túng. Nhưng rồi Rát Chúc lại mạnh dạn phát biểu:

– Các đồng chí, đây là một việc hết sức phức tạp. Các đồng chí có đồng ý rằng người thứ ba sẽ không thể thông báo chuyện này đầy đủ không? Có lần Côvancốp đã tâm sự với tôi rằng không biết tôi có quyền…

– Có chứ. – Người mặc thường phục cứng cỏi đáp. – Hơn thế nữa, ông còn phải có trách nhiệm đấy.

– Nói đi! Thiếu tá Dưviaghinxép yêu cầu.

– Khi Côvancốp được điều động tới đây. – Vợ chưa cưới của anh ấy yêu cầu anh ta gửi một lá đơn xin hủy lệnh điều động lấy lý do hoàn cảnh gia đình và chị ta cũng đề nghị làm ngay thủ tục cưới. Còn anh ấy lại quyết định khác. Anh ấy nghĩ rằng sự nghiệp không còn là sự nghiệp nữa khi cuộc sống gia đình của một sĩ quan lại bắt đầu từ chỗ hủy bỏ mệnh lệnh quân sự. Anh ta tới Berlin. Sau này những người hay giúp đỡ anh đã viết thư báo tin là người vợ chưa cưới của anh ta không thấy buồn khi phải xa anh. Chính cô ta cũng đã viết thư cho anh như vậy. Tôi đã được đọc bức thư đó. Đó là một bức thư rất tồi tệ, rất độc địa… Thế là cách đây nửa năm anh ấy có quen Rênát. Hình như cô ấy làm ở thư viện. Tôi đã được giới thiệu làm quen với cô ta cách đây khoảng nửa năm. Theo tôi cô ấy là một người nghiêm túc và sống tình cảm.

– Liệu anh ta có giấu người khác về sự quen biết đó không?

– Có lẽ có, chẳng hạn anh ta đề nghị tôi không nói với ai về chuyện này. Đồng chí biết đấy, ở chỗ chúng tôi không khuyến khích những chuyện như thế.

– Tôi không hỏi thêm gì nữa.

Sau đó những người khác phát biểu. Mọi người đều có nhận xét tốt về Côvancốp.

Galôtrca, cô gái đánh máy của phòng, đã xúc động khi phát biểu đến nỗi nước mắt cô trào ra.

– Aliôsa là một người tuyệt diệu, hết sức tuyệt diệu. Xin nói thẳng là nếu nghĩ tệ về anh ấy thì thật là xấu… chúng tôi… Cô chưa nói hết câu đã rút từ túi xách ra chiếc khăn mùi xoa và chấm nước mắt.

– Nếu có thể được thì chẳng cần phải thế… Không nói nửa chừng… Thiếu ta Dưviaghinxép khẽ nói.

☆ ☆ ☆

Các sĩ quan đã ra khỏi phòng. Chỉ còn lại hai người với nhau – thiếu ta Dưviaghinxép và người mặc thường phục. Họ im lặng đến vài phút.

– Thế nào, đồng chí cho biết ý kiến ra sao? Đồng chí Rưtragốp? Cuối cùng thiếu ta Dưviaghinxép hỏi.

– Công việc phức tạp đây… - Rưtragốp đứng dậy vẻ suy tư – Anh ghi số điện thoại của tôi để đề phòng có trường hợp bất trắc. Số bổ sung là 33.07.

– Câu chuyện vừa rồi có cung cấp được gì cho anh không?

– Tất nhiên là có. Ít ra tôi cũng hiểu Côvancốp là người như thế nào?

Ngay sau đó Rưtragốp đã báo cáo cho người phụ trách – Đại tá Sêmin biết những gì đã xảy ra trong phòng của thiếu tá Dưviaghinxép. Đại tá ngồi chăm chú nghe với vẻ nặng nề, khuôn mặt ốm yếu. Thỉnh thoảng ông lại gật đầu khẳng định. Khi Rưtragốp báo cáo xong, Đại tá ngồi suy nghĩ một lúc lâu, xoa đầu bằng lòng bàn tay rồi nói:

– Một lịch sử đáng chú ý đấy. Anh còn nhớ những vụ chạy trốn trước đây chứ. Sêlưganốp – một tên vô đạo đức. Bun-trúc – một tên ăn cắp đã cuỗm sạch két tiền của trung đoàn rồi chạy sang bên ấy. Crupnhi-cốp – Kẻ thù của chế độ Xô Viết sau một thời gian dài, khéo léo ẩn nấp. Thế mà giờ đây căn cứ vào những tin tức thu thập được thì việc làm của chúng ta lại rơi vào một chàng trai tốt. Chắc chắn đây là vụ bắt cóc. Trong khi mở rộng hoạt động ở phía Đông, bọn chúng hẳn đánh giá rất cao khi có trong tay một sĩ quan thông thạo và lịch thiệp.

– Phải hết sức cảnh giác vì ở đây có liên quan tới phụ nữ - Rưtranốp nói – nó giống như trường hợp của Sêlưganốp.

– Tôi nhớ. – Đại tá Sêmin im lặng. – Nhưng tại sao đài phát thanh của họ lại thông báo cho thế giới về anh trung úy này nhanh như vậy? Anh nhớ chứ, ngay cả đối với tên bịp bợp và đồi bại Sêlưganốp mà cũng phải mất tới cả tuần lễ để ép anh ta làm cái việc mà họ cần. Thế mà ở đây lại là một thanh niên tốt bỗng nhiên lại đồng ý được với anh ta như vậy… Tóm lại, hoặc các đồng chí của Côvancốp không hiểu biết gì về anh chàng này, hoặc đây là một sự bắt cóc.

– Nhưng với những trường hợp ấy thì bọn chúng không thông báo đâu.

– Dù sao tôi vẫn cảm tưởng rằng anh ấy không phải kẻ đào tẩu. Nói cách này hay cách khác, chúng ta vẫn cần phải tiến hành điều tra gấp cho ra vụ này và soạn thảo cho xong kế hoạch hành động đối phó của chúng ta. Cần phải chú ý có thể Côvancốp đã bị đưa sâu vào Tây Đức rồi. Tôi hy vọng vào anh. Anh nghe thấy không?

– Tôi sẽ cố gắng, thưa Đại tá.

Còn một ngày để Paven Rưtragốp ngồi nghiên cứu tập hồ sơ ghi lại những vấn đề cần thiết. Ông phân tích những sự việc có liên quan tới những lần chạy trốn công khai sang khu vực phía Tây. Nếu đó là một vụ chạy trốn công khai thì điều đó là rõ ràng. Còn nếu là một tên vô lại, vô đạo đức không chịu nổi cuộc sống phục vụ trong quân đội thì bằng sự láu cá của mình, có khi theo bản năng hắn đã nghĩ rằng cuộc sống ở phía Tây là dễ chịu hơn. Quả thực, chuyện đó là có thực vào những năm thứ nhất, thứ hai, thứ ba. Ảnh của hắn được in trên các tờ báo, đài phát thanh truyền đi những lời phát biểu của hắn, các phóng viên coi hắn là mục tiêu. Hắn được ăn uống thoải mái. Nhưng thông thường mọi việc đều có kết thúc như nhau – hắn sẽ bị đào thải ra khỏi cuộc sống giống như một quả chanh bị vắt hết nước thì người ta sẽ vứt ra hố rác. Có khi hắn còn bị thủ tiêu.

Rưtragốp rút bức ảnh trung úy Côvancốp từ trong túi ra. Một chàng trai vui tính có đôi lông mày đen, rậm với đôi mắt sáng long lanh trông tinh quái. Chắc trung úy chụp làm việc nên cố ý tỏ ra nghiêm trang đứng đắn nhưng vẫn không giấu được tính cách của mình. Phần dưới không phù hợp với cặp mắt vui vẻ ấy – nó thô và sắc đặc biệt là những nếp nhăn bên miệng rất nghị lực. “Hiện giờ cậu đang ở đâu?”. Rưtracốp thở dài và kéo chiếc cặp hồ sơ về phía mình. “Ở đây không có kẻ chạy trốn mà phải gọi là một vụ bắt cóc mới đúng”. Những sự việc đã xảy ra trong tập hồ sơ này khẳng định một cách chính xác sự biến mất của một người. Hiểu cho đúng điều gì xảy ra với anh ta quả là rất khó.

Sau khi nghiên cứu tập hồ sơ, Rưtragốp thoáng nhớ đến tên tuổi một thiếu tá Khaútson được nhắc tới trong vài báo cáo của cán bộ tình báo của ta. Nói chung Rưtragốp có biết tên này. Khaútson là một tình báo viên Mỹ có kinh nghiệm sống ở Đức.

Hắn xuất hiện ở Tây Berlin ngay khi chiến tranh vừa mới kết thúc. Lúc đó bộ phận phản gián của ta đã chú ý đến viên thiếu tá này. Hắn tự xưng là người được ủy quyền của Hội chữ thập đỏ. Dưới chiêu bài tìm kiếm những quân nhân Mỹ ở hậu phương Đức nhưng chủ yếu hắn sục sạo ở những nơi có sự bố trí đóng quân của binh đoàn Xô Viết.

Khi hắn được nhắc nhở rằng hắn không được có mặt ở những nơi ấy khi đi tìm những người đồng bào của mình thì tên đặc mệnh toàn quyền này cũng mất tăm mất tích luôn. Tuy vậy các cán bộ của ta vẫn thấy những ảnh của hắn nằm trong tập hồ sơ về các vấn đề cần được nghiên cứu cẩn thận.

Ít lâu sau người của ta đã xác định được rằng tên thiếu tá này không quan tâm đến số phận những người đồng bào của mình. Giờ đây hắn phụ trách những tổ chức gián điệp nằm trong các binh đoàn Xô Viết đóng tại phía Đông.

Một trong các nhiệm vụ của hắn là phải khéo léo tổ chức được thường xuyên những người chạy trốn khỏi khu vực phía Đông.

Rưtragốp ngắm nghía ảnh chụp của Khaútsen. Một bộ mặt kiên nghị, khô khan với những hố mắt sâu đến nỗi không thể nhìn rõ được con ngươi… Mái tóc thưa được chải cẩn thận. Thiếu tá đang ngồi sau một chiếc bàn con. Đối diện với Khaútson là người lạ nhìn không rõ mặt. Rưtragốp mỉm cười: nhìn chung trong ảnh không thấy rõ “bộ mặt nào cả, chỉ thấy bóng một cái đầu có đôi tai to tướng và hai vai dốc”. Tất cả chỉ thấy như vậy.

Quãng mười giờ tối, Rưtragốp đứng lên, ông vươn vai, dụi tay vào đôi mắt mệt mỏi rồi chuẩn bị ra về.

Ông bước đi trên đường phố vắng lặng không một bóng người. Berlin đã chìm vào giấc ngủ. Trên bức tường của những ngôi nhà trắng xóa các biểu ngữ kêu gọi người Đức xây dựng một Nhà nước dân chủ, yêu chuộng hòa bình. Cơn gió lạnh đang xua đi những chiếc lá khô trên mặt đường nhựa. Bỗng nhiên đèn chiếu quét thành những luồng ánh sáng trên bầu trời Tây Berlin. Tiếng gầm gào của những chiếc máy bay rít trên bầu trời đen, ông nhếch mép cười: cảnh tượng này đối với ông quá quen. “Chiếc cầu hàng không” bắt đầu hoạt động. Bản thân “chiếc cầu” này cũng là một phần của cuộc đấu tranh chính trị của phương Tây chống phương Đông. Các cường quốc phương Tây đã dùng những đơn vị tiền tệ của mình để đánh phá nền kinh tế của khu vực phía Đông. Hai loại tiền cùng một lúc được sử dụng ở Berlin. Để ngăn ngừa sự phá hoại chính quyền Xô Viết áp dụng một vài biện pháp hạn chế trên các đường dẫn sang phía Tây, thế là ầm ĩ lên chuyện bọn đỏ của miền Đông định phong tỏa. Chúng cứ làm ra vẻ để cứu cho dân Tây Berlin khỏi bị nạn đói, máy bay Mỹ chuyên chở lương thực và than đốt tới đây: “chiếc cầu hàng không” là tên gọi người Mỹ đặt cho việc làm phiêu lưu của mình. Đúng là sự phiêu lưu của người dân Berlin cứ phớt lờ và được tiếp tế từ Liên Xô. Chỉ ít lâu sau mọi sự mới vỡ lở: “Cầu” hoạt động ở cả hai phía. Cũng bằng những chiếc máy bay đó họ đã chở từ nước Đức đi các đồ quý giá của dân tộc.

Thiếu ta Rưtragốp còn quan sát trong vài phút hội hóa trang kéo dài không dứt của các đèn chiếu. Đối với người dân Berlin thì nó có nghĩa là: Hãy xem đấy, người Đức, chúng tôi đang cố gắng như thế nào cho các ngài…

Thiếu tá nhổ nước bọt bước đi. Ông tiếp tục suy nghĩ về thiếu tá Khaútson. Thời điểm này chắc hắn phải ở rất gần đây. Cũng có thể hắn đang sốt ruột chờ câu trả lời mà hắn hỏi trung úy Côvancốp khi nhìn thẳng vào đôi mắt tinh ranh của anh.

Vô tình Rưtragốp rảo bước nhanh hơn.

☆ ☆ ☆

Vào giờ phút ấy Trung úy Côvancốp đã ngủ. Đúng là anh đã ngủ, thậm chí anh còn có một giấc mơ dễ chịu. Một nụ cười thoáng nở trên đôi môi. Nhưng rồi nụ cười vụt tắt, đôi lông mày động đậy, hé mở dần. Côvancốp ngẩng đầu quan sát rồi từ từ ngả đầu xuống gối. Không được quên tất cả những gì đã xảy ra, kể cả những chi tiết nhỏ nhất.

Chuyện đã xảy ra vào khoảng chín giờ tối khi anh chuẩn bị mang quần áo đến hiệu giặt. Phút cuối cùng anh đã mặc áo khoác ngoài thì điện thoại của Rênát gọi anh, rủ anh đi lang thang khoảng một tiếng trong thành phố. Có nói: một buổi tối rất đẹp… Tuy thế, buổi tối hôm đó chẳng tốt đẹp như anh tưởng. Cơn gió lạnh buốt như kim châm thổi qua các đường phố, gió quất vào mặt, đập vào những tờ áp phích rách nát…

Côvancốp mang vali quần áo tới hiệu giặt đồ rồi gặp mạt Rênát. Họ lang thang qua các đường phố vắng người. Những câu chuyện linh tinh chẳng liên quan đến nhau, đến những sự kiện đã xảy ra vào tối hôm đó. Họ nói về sách vở, về những ngôi sao, về thể thao, phim ảnh. Họ im lặng nghĩ đến động cơ gì đã dẫn cả hai người đi lang thang trong thành phố vào một buổi tối khuya khoắt bất tiện này.

Cả hai đi xuyên qua phố công viên Slốtxơ, rồi phố Sanơlôten và Marêverơ và cả ga xe điện ngầm. Một phút sau họ đứng trên sân ga ồn ào. Tàu chạy tới, họ lên toa, trên toa không có một người nào. Tàu lao đi dưới lòng đất. Đến ga Alếchxăngđrơ Plátxơ, họ bước xuống. Quảng trường tràn đầy ánh sáng. Đứng ở đây chẳng ai cảm thấy lúc này trời đã về khuya.

– Chúng mình ra bờ sông đi – Rênát đề nghị.

– Ừ. – Côvancốp mỉm cười. Rồi lại những câu chuyện về sách vở, về những ngôi sao và nhiều chuyện tầm phào khác. Không ai nhớ họ đã nói gì với nhau. Rênát dừng chân ở lối rẽ ra cầu Barsapxki.

– Thế là em đã lôi được anh ra chỗ này.

– Phải chăng đây là miền tận cùng của trái đất.

– Đúng – Rênát nghiêm giọng nhìn sang bên kia sông. Bên ấy là khu chiếm đóng của Mỹ. Cô lúc lắc đầu và hỏi:

– Anh biết tại sao em thích nơi này không?

Côvancốp nhìn xung quanh, nơi đây chẳng có gì hấp dẫn cả.

– Cuối tháng 4 năm 1945, em đã nhìn thấy chiếc xe tăng Xô Viết đầu tiên và nhiều người lính Xô Viết ở đây.

Tim anh hồi hộp, anh chưa kịp tham gia chiến tranh, anh thường ghen tỵ với người nhiều tuổi quân hơn mình mỗi khi nghĩ đến họ. Họ đã đến đây với hạnh phúc và tự do.

– Tiếc rằng tôi đã không có mặt trên chiếc xe tăng đó – Côvancốp buồn rầu nói.

Rênát nhìn đồng hồ. Anh thấy nét mặt cô rất xúc động. Anh biết mẹ và em trai của Rênát đã bị chết dưới tòa nhà của bom Mỹ làm sập nên anh nghĩ vì thế cô rất bồi hồi khi nhớ lại. Nhưng anh không ngờ rằng Rênát xúc động hoàn toàn về một lý do khác.

Còn những gì xảy ra sau đó, một chiếc taxi đỗ gần chỗ hai người.

– Xin chào cô Rênát – Người đàn ông ngồi cạnh người lái xe kêu lên.

– Xin chào – Rênát vẫy tay.

Hai người đàn ông ra xe. Họ cao lớn, ăn vận quần áo khá diện. Họ tỏ vẻ ngạc nhiên khi nhìn thấy Côvancốp. Rênát giới thiệu:

– Các anh hãy làm quen với nhau đi. Đây là người bạn Nga của tôi. Còn đây là các bạn vận động viên thể thao.

Hai người đàn ông xưng tên và bắt tay Côvancốp. Giờ phút này mọi chuyện đã rõ. Dĩ nhiên anh đã nghe rõ tên họ những người ấy.

– Còn phải canh giữ cái cầu này lâu không đấy? – Một trong hai người đàn ông vừa cười vừa hỏi Rênát.

– Nào đến giờ rồi – Rênát trả lời.

– Mời các bạn vào xe. Chúng tôi sẽ đưa các bạn về. Chúng tôi cũng muốn lang thang trong thành phố một chút.

– Đi thôi anh – Rênát quay lại nói với Côvancốp.

– Ừ - Anh lưỡng lự, linh cảm rằng mình đang hành động thiếu thận trọng.

– Côvancốp cùng với hai nhà thể thao ngồi ở hàng ghế sau còn Rênát ngồi cạnh lái xe. Xe lăn bánh. Mọi người đều im lặng. Người ngồi bên trái Côvancốp bỗng lên tiếng hỏi anh:

– Có bao giờ anh chú ý đến các nhà thờ này chưa?

Côvancốp hơi cúi xuống để nhìn nhà thờ rõ hơn. Anh lập tức cảm thấy có cái gì đó ẩm ướt mùi hăng hắc sộc vào mặt…

Anh chẳng còn nhớ gì cho tới lúc tỉnh lại ở căn phòng này. Không biết mình đã ngất đi bao lâu, chiếc đồng hồ đeo tay của anh đã bị mất. Căn phòng không có chiếc cửa sổ nào. Trên bàn để một cốc cà phê đen, một khoanh thịt nguội đặt trong một chiếc đĩa và những khoanh bánh mỳ cắt mỏng. Tất cả những thứ này được một tên lính mặc quân phục Mỹ mang tới.

– Gọi người chỉ huy của anh tới đây – Côvancốp thét lên bằng tiếng Đức với anh ta.

Người lính bước ra thậm chí không thèm ngoái cổ lại. Tiếng lách cách của khóa cửa vang lên. Im lặng. Côvancốp chạy ra cửa, lấy tay đập vào cánh cửa bằng gang. Tiếng đập của anh chỉ gây ra một tiếng vang khe khẽ. Anh lại nằm xuống giường và thiếp đi. Chắc là thuốc ngủ vẫn còn tác dụng. Anh thấy đầu nhức và rất buồn nôn. Giờ đây khi tỉnh dậy anh thấy dễ chịu hơn.

– Những tên cướp! – Anh gào lên – Chúng mày muốn tao trở thành kẻ phản bội ư? Không đời nào.

Khi tên lính mang thức ăn tới, Côvancốp tuyên bố tuyệt thực nhưng vào lúc này anh phải suy nghĩ lại. Lúc nào cũng phải chứng minh cho họ thấy rõ tư thế. Anh đứng lên và ngồi vào bàn ăn, ăn thịt nguội, uống cà phê, tập bài thể dục và đi bộ trong phòng. Anh đi đi lại lại, đầu óc cứ suy nghĩ mãi. Chẳng nhẽ Rênát đã tham gia bắt cóc? Càng ngày anh càng nhớ đến những chi tiết trong lần gặp cuối cùng của họ. Đúng là có những việc làm đáng ngờ lắm. Tuy vậy anh vẫn không tin vào điều đó.

☆ ☆ ☆

Kế hoạch hành động do thiếu tá Rưtragốp vạch ra đã được mọi người thảo luận. Mười người ngồi xung quanh một chiếc bàn dài đặt trong phòng làm việc của đại tá Sêmin. Nhưng những gì đã diễn ra ở đây không giống một cuộc thảo luận chút nào, chẳng mấy chốc buổi họp biến thành buổi sát hạch tập thể đối với Rưtragốp. Thiếu tá đã trình bày xong kế hoạch và bây giờ mọi người tới tấp đặt câu hỏi cho ông. Bằng giọng tự tin ông trả lời một số câu hỏi chỉ trong nháy mắt, nhưng cũng có câu ông phải suy nghĩ rất lâu.

Mọi người chịu đựng chờ đợi. Có câu ông không trả lời được. Lúc đó ông nổi cáu và nhìn chằm chặp vào tập tài liệu của mình và thốt lên.

– Tôi chưa nghĩ tới…

Kết thúc buổi thảo luận, đại tá Sêmin lên tiếng:

– Kế hoạch chu đáo, dũng cảm và thông minh. Có điều gì chưa rõ các đồng chí cần phải nêu ra. Rưtragốp, anh yêu cầu ai tham gia vào nhóm chiến dịch của anh đấy?

– Subbôtin và Paxionxcaia – Ông trả lời không chút đắn đo.

– Được đấy, các đồng chí, chúng ta thông qua thành phần như vậy được không?

Ai đó lên tiếng:

– Đồng chí Rưtragốp, xem lại xem, nên để Paxionxcaia ở lại.

– Để tôi xem – Thiếu tá mỉm cười. Ông hiểu tại sao có dự kiến này.

– Tôi rất lo – Đại tá Sêmin nói, - có một tin của đài phương Tây phát đây. Hình như chúng ta đã o ép Côvancốp nên anh ta yêu cầu không tổ chức họp báo và không cho các phóng viên đến gặp. Liệu chúng có đưa anh ta đi khỏi nước Đức hay không? Có thể còn có chuyện gì nguy hiểm hơn nữa không?

– Tốt nhất là phải đợi. – Thiếu tá tán thành. – Nhưng bằng cách nào chúng ta cũng phải tìm cho ra Côvancốp.

Một tiếng sau cả nhóm bắt tay vào chiến dịch.

☆ ☆ ☆

Cuộc họp báo vừa kết thúc xong thì có bốn người Đức bước vào. Tất cả đều đứng tuổi và giống nhau đến kỳ lạ. Họ đều cao lớn, dáng điệu điềm đạm, bộ mặt khắc khổ hằn lên những vết nhăn với những đôi bàn tay lao động xù xì.

Đại tá bắt tay chào từng người và mời tất cả ngồi vào bàn. Ông chăm chú nhìn những khuôn mặt buồn bã của họ rồi cười phá lên.

– Sao tất cả lại ủ rũ thế kia?

Bốn người cười rụt rè. Một người tóc bạc trắng như cước ngồi cạnh Sêmin nói:

– Chúng tôi rất cảm động, đồng chí đại tá ạ. Chúng tôi không hoàn thành được nhiệm vụ này của Đảng.

– Các bạn làm được. Chắc chắn các bạn sẽ làm được. Còn ai ngoài các bạn có thể đảm bảo cho sự an ninh của nước dân chủ tương lai của các bạn. Khác với các cường quốc phương Tây, chúng tôi không ở lại đây lâu với tư cách là những người chiếm đóng và ép buộc các bạn phải làm theo ý muốn của chúng tôi. Các bạn đang thảo luận về một bản hiến pháp đảm bảo cho một cuốc sống mới không có những tên tư bản và địa chủ. Những điều luật này sẽ nhanh chóng ra đời. Tiếc thay những người đang được vũ trang ở Tây Đức lại không thích thú những điều này.

Ông già tóc bạc lấy tay vuốt phẳng tấm khăn trải bàn rồi phát biểu:

– Ở đây chúng tôi không thể chịu đựng được nữa – Ông già im lặng. – Vâng, đúng là một sự nghiệp thiêng liêng. Nhưng chúng tôi không có kinh nghiệm. Còn họ vừa có kinh nghiệm, lại vừa có những người đã từng chiến đấu dưới thời Hítle.

– Kinh nghiệm có thể tích lũy được. Tenlơman người chỉ huy của các đồng chí có rất nhiều kinh nghiệm – Sêmin mỉm cười trầm ngâm. Tôi có thể kể sơ qua cho các đồng chí một kinh nghiệm như sau. Năm 20, khi tôi mới là một chàng trai của cung đường sắt, tôi đã đến gặp Phêlíchxơ Dgiecxinxki. Người đưa tôi đến nói rằng: Còn một đồng chí được Đảng động viên đây. Dgiecxinxki chào tôi và nói: “Ngồi xuống đây, tôi sẽ trao đổi một công tác mới với anh”. Ông bắt đầu câu chuyện tới năm lần. Ông vừa bắt đầu câu chuyện thì lại có người nào đó vào hoặc có điện thoại gọi. Còn tôi cứ ngồi chờ câu chuyện của ông. Bỗng có một đồng chí cộng sự vào báo tin: bọn khủng bố xã hội đã tập trung tại một địa điểm nào đấy nên cần cử một người tới đó ngay. “Lại thế nữa ư?”. Dgiecxinxki tỏ ra ngạc nhiên chỉ vào tôi: “Một đồng chí tuyệt vời, tháo vát và dũng cảm của anh đây. Hãy trao vũ khí cho anh ta và cùng đi với anh ta”. Thế là chúng tôi ra đi và bắt được năm tên khủng bố như những con gà nhép. Chỉ sau đó ba ngày tôi đã có mặt trong nhóm chiến đấu. Rồi cứ mỗi lần gặp tôi đồng chí ấy lại cười: “A! Đồng chí Sêmin, tôi thật có lỗi với đồng chí – đến lúc này chúng ta vẫn chưa trao đổi được gì về công tác mới của đồng chí”.

Những người Đức nhìn nhau và cười với Sêmin. Ông già tóc bạc nói:

– Cách đây hai mươi lăm năm tôi đã có dịp may được ở gần Tenlơman. Khi cuộc khởi nghĩa ở Ham Buốc mới chỉ bắt đầu đã bị đập tan. Có một lần chúng tôi ngồi với nhau nhưng trong lòng thấy rất nặng nề. Bỗng nhiên đồng chí Tenlơmen phá lên cười. Một mình đồng chí ấy cũng có thể cười được ư. Rồi ông ấy nói: “Cả cái lũ chó ấy không hiểu được rằng chúng nó đã dạy cho ta một bài học vĩ đại như thế nào. Giờ đây đúng vào giờ tận số này, chúng ta cần phải triển khai công tác trên toàn mặt trận nước Đức. Chúng ta sẽ bẻ gãy xương chúng và sẽ kết án chúng: “Xin cảm ơn các ngài đã cho tôi một trường Đại học của năm hai mươi ba này”. Ông già thở dài nặng nề. Thế đấy, nếu như Tenlơman còn lại với chúng tôi”.

– Đảng luôn ở bên các đồng chí. Như thế có nghĩa là cả Tenlơman cũng ở bên các đồng chí!

– Đại tá nói một cách rắn rỏi. – Tôi còn muốn nhắc các đồng chí một câu nói nữa: người cách mạng nếu khác đi thì sự bảo vệ không còn tin cậy nữa. Đảng giao nhiệm vụ cho các đồng chí là phải đảm bảo an toàn cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Còn tôi tin cậy các đồng chí xứng đáng hoàn thành sự nghiệp thần thánh này.

– Sự xúc động của chúng tôi không phải là sự hèn nhát, thưa đại tá, mà vì chúng tôi hiểu trách nhiệm. – Ông già tóc bạc nhìn thẳng vào Sêmin nghiêm khắc nói. – Chúng tôi đây, ngày hôm qua còn là những người bình thường làm việc trong nhà máy. Chúng tôi biết phải làm gì để rèn được kim loại và phải biết nói gì với người gia công. Chúng tôi có học vấn từ khi còn nằm trong trại lính.

Sêmin mỉm cười.

– Còn tôi có tài liệu về trình độ học vấn của các đồng chí hoàn toàn khác. Ví dụ mỗi người trong các đồng chí đã trải qua từ mười năm đến mười lăm năm trong các nhà tù hoặc trại tập trung. Có đúng không?

Sêmin lắc đầu:

– Không tốt đâu! Sao các đồng chí lại nói tôi học vấn của mình.

– Những người được tuyển chọn – Ông già tóc bạc vừa cười vừa nói đang nhìn chúng tôi, chờ đợi chúng tôi sẽ nói gì với họ và sẽ bắt đầu từ đâu. Còn chúng tôi cũng nhìn nhau và hỏi: bắt đầu từ đâu đây.

– Thế này nhé. Có một câu châm ngôn Nga của chúng tôi đã khẳng định: “Vạn sự khởi đầu nan”. Thời gian đầu chúng tôi sẽ giúp các đồng chí.

Giờ đây chúng ta sẽ cùng nghiên cứu một chiến dịch phức tạp để bảo vệ cuộc sống. Sự giúp đỡ của các đồng chí rất có ích đối với chúng tôi. Chiều nay hãy phái tới chỗ chúng tôi năm người. Chúng tôi sẽ đưa họ vào chiến dịch. Đối với họ, công việc này vừa là để học tập, vừa là để bắt đầu.

Câu chuyện vẫn đang tiếp tục.

☆ ☆ ☆

Thư viện đặt trong tòa nhà nhỏ xây bằng đá, ở sâu trong một khu có sân lớn. Tầng một dùng làm phòng mượn, tần hai dùng làm phòng đọc.

Natasa Paxionxeaia thoăn thoắt đi ngang qua sân và bước vào phòng thư viện. Ngoài hành lang có một cô gái mặc áo choàng xanh đang đứng trên ghế để dán thông báo vào tường: từ mùng một đến mùng năm, thư viện sẽ đóng cửa để kiểm kê sách. Cô gái cứ lóng ngóng vì chiếc đinh cùn.

– Cho phép tôi giúp chị nào?

Natasa đặt chiếc cặp nhỏ của mình xuống sàn rồi cầm lấy bản thông báo đang rơi từ trên tường xuống. Có hai người làm nên rất nhanh. Cô gái nhảy xuống.

– Cảm ơn chị đã giúp đỡ.

– Có gì đâu. Bây giờ chị giúp tôi một việc nhé. Tôi cần gặp cộng sự Rênát Senle của chị.

– Ôi, chị không may nữa rồi. Ba hôm nay chị ấy không đi làm. Tôi nghĩ rằng chị ấy bị ốm.

– Vậy chị có biết địa chỉ của chị ấy không?

– Mời chị đến gặp bà giám đốc, cửa thứ ba bên phải.

Paxionxcaia gõ cửa, có nghe thấy một giọng trầm trầm: “Xin mời!”.

Bà giám đốc trông đã đứng tuổi có hàng ria mép trông giống như một chiếc bút lông cắm vào khóe miệng, chăm chú nhìn người đi vào phòng.

– Xin bà tha thứ cho. – Natasa mỉm cười vẻ có lỗi. – Tôi làm phiền bà không phải vì công vụ. Bà có thể cho tôi địa chỉ của cô Rênát Senle chứ. Tôi là bạn gái cùng trường với cô ấy từ Lepxích tới. Chị ấy viết thư mời tới chơi nhưng chị ấy lại bị ốm.

Bà giám đốc im lặng rút ra từ ngăn bàn một quyển vở đóng vải sơn lục tìm cái địa chỉ cần thiết.

– Chị ghi đi. Phố Min rít xơ, nhà số ba, buồng bảy.

– Cảm ơn bà. – Natasa cất địa chỉ vào cặp.

– Chị làm ơn cho cô ấy biết rằng chúng tôi không yên tâm khi cô ấy vắng mặt – Bà giám đốc nói – Như vậy chẳng đúng tý nào. Chúng tôi sắp đến ngày kiểm kê sách. Đề nghị cô ấy cho biết mùng một này cô ấy có đi làm được không?

– Nhất định tôi sẽ chuyển yêu cầu của bà tới chị ấy. Tôi sẽ gọi điện báo cho bà biết.

Natasa ghi lại số điện thoại của bà giám đốc, cảm ơn bà một lần nữa rồi ra khỏi phòng.

Phố Minrítxơ nằm ngay cạnh công viên. Natasa ghi nhớ tất cả những gì xảy ra trên đường đi. Cô chầm chậm đi ngang qua ngôi nhà số Ba rồi đi về phía công viên. Ngồi xuống ghế đá, từ đây cô có thể quan sát được ngôi nhà, cô chưa biết mình nên làm gì. Tiếp cận ngôi nhà ư? Không nên chút nào, thật đáng tiếc. Chắc Rênát Senle đã biết những gì vừa xảy ra nên đã lẩn trốn, nhưng đồng bọn vẫn có thể còn ở lại trong phòng. Hơn nữa Natasa bất ngờ xuất hiện thế này có thể gây ra nghi ngờ khi chúng đã có ý định đề phòng. Tốt nhất là nên sơ bộ lấy tin về căn hộ này bằng sự giúp đỡ của cán bộ nòng cốt trong Ủy ban phường. Từ trạm điện thoại công cộng Natasa gọi điện về phòng mình rồi quay lại tiếp tục theo dõi ngôi nhà. Thật là khó chịu khi tiến hành công việc như thế này. Ước gì bây giờ mình có thể lao ngay vào được nhà Rênát Senle. Nhưng cô chợt nhớ rằng có lần đại tá đã quát mắng cô một trận ra trò khi cô hấp tấp hành động. “Trong công việc của chúng ta bao giờ cũng có một nguyên tắc: quá đơn giản không có nghĩa là tốt nhất”.

Nhiều tình báo viên đã bắt đầu sự nghiệp bằng nhiều đường khác nhau. Natasa cũng vậy.

Tốt nghiệp Trường Đại học Ngoại ngữ, cô nhận quyết định sang Đức nhận công tác bổ sung vào biên chế các đơn vị Nga. Ở đây cô được phân công làm phiên dịch ở Cục tình báo. Mọi người trong Cục nhanh chóng nhận ra ở cô gái phiên dịch này có bộ óc thông minh tuyệt vời. Cô nhanh chóng làm quen với công tác mới và không giống như những phiên dịch viên khác, cô tỏ ra không bị động trước bất cứ nhiệm vụ nào. Dĩ nhiên ban đầu các cán bộ cùng công tác với cô chỉ giao cho cô một vài công việc đơn giản và cô đã hoàn thành rất nhanh chóng. Một năm sau, Natasa đã trở thành một cán bộ có kinh nghiệm và cô không mơ tưởng tới nghề nào khác.

Khi câu chuyện không hay này xảy ra, đại tá Sêmin đã trao đổi với cô: “Có một cán bộ quan liêu thờ ơ với công việc của chúng ta là điều không thể tha thứ được. Mọi người phải yêu công việc của mình, phải yêu nó hơn tất cả mọi thứ, hơn cả chính bản thân mình nữa. Nhưng bộ óc của chúng ta khi đó phải trở nên lạnh lùng ở một giới hạn nào đó. Chừng nào theo tôi được biết cô đã có phẩm chất thứ nhất nhưng lại không có phẩm chất thứ hai. Chúng ta mong rằng nó sẽ đến cùng với kinh nghiệm – Còn như nó không tới, - Người đại tá làm một động tác như phủi bụi trên bàn – cô sẽ đi khỏi chỗ chúng tôi…”.

Natasa chắc sẽ phải ghi nhớ suốt đời câu nói kia của đại tá cùng với cái khoát tay lơ đãng của ông.

☆ ☆ ☆

Thương nghiệp chợ đen của Tây Berlin đã bắt đầu náo nhiệt. Một đám đông đầy màu sắc sặc sỡ tập trung trên một khoảng đất. Từng đợt gió rét quay cuồng giữa cảnh đổ nát này, một đám bụi lạnh lẽo màu trắng tung lên, mây mù xám xịt treo lơ lửng trên bầu trời. Mùa đông đến một cách kỳ lạ. Ai cũng nghĩ rằng phải chăng đây là trò chơi của người lớn, luật của nó là không một ai có quyền đứng tại chỗ quá một phút. Nhìn từ trên đám đông vẫn là một khối, không có gì thay đổi, nhưng bên trong là sự vận động không ngừng. Dân đầu cơ chạy loạn lên, thì thầm trao đổi với nhau về món hàng của mình.

– Có cà phê đây. Trả bằng tiền Mác Đông Đức.

– Có thuốc lá bán đây. Nhận bằng tiền Mác Đông Đức.

– Đồng hồ Thụy Sĩ đây. Ưu tiên cho tiền Mác Đông Đức.

Thứ tình yêu bất ngờ mang tính quần chúng của dân phe bùng lên cuồng nhiệt đối với đồng Đông Đức nhưng nó chẳng làm ai ngạc nhiên cả. Ai mà chẳng biết rằng buôn bán những đồng tiền Mác ở phòng đổi tiền của Mỹ đem lại một nguồn lợi lớn. Đúng vậy, không phải tên đầu cơ nào cũng biết mình là những kẻ tham gia vào việc phá hoại đơn vị tiền tệ của Đông Đức.

Tên cảnh sát đứng trên đỉnh một đống đá bình thản phóng tầm mắt nhìn về khu chợ. Trông hắn giống như một bức tượng đài kỷ niệm. Tuy nhiên cũng có lúc hắn rời chỗ, tiến về đám đông, tóm lấy một tay đầu cơ nào đó rơi vào tay hắn đầu tiên. Tên cảnh sát dẫn kẻ thiếu may mắn ra khỏi chỗ đổ nát, và sau đó thì một phần tiền lãi trong túi hắn được chuyển sang túi của viên cảnh sát. Xong việc, tên đầu cơ lại quay về khu chợ.

Ở chợ này người ta có thể mua được mọi thứ, từ thanh kẹo cao su cho tới khẩu súng lục Mỹ kiểu mới nhất. Người Mỹ tích cực sử dụng thị trường này nhằm kiếm chác được nhiều lợi nhuận về cho mình. Thậm chí họ cũng chẳng có ý định giấu giếm những chiến dịch đầu cơ của mình. Họ cũng chẳng cần tìm hiểu tại sao lại phải che đậy vì họ tuân theo một quy luật: sáng kiến và lợi nhuận cá nhân là mẹ và cha của thành công trong cuộc sống. Trong trường hợp này ban lãnh đạo đã ra mệnh lệnh làm bão hòa hàng hóa ở chợ đen, đặc biệt là những hàng khan hiếm và bán bằng đồng Đông Đức. Kiểu kiếm chác này thật vô cùng có lợi.

Vlađimia Subbôtin đứng giữa đám đông và cố để cho mọi người nhìn thấy mình đang là một thương gia thành đạt. Một chiếc áo mùa thu màu đen được cắt rất khéo, một chiếc mũ đội cùng màu, đôi găng tay bằng da, miệng ngậm chiếc tẩu thuốc lá đắt tiền của Anh nhãn hiệu “Briốtx”, anh đứng một chỗ để mọi người hiểu rằng anh không có ý định đi tìm hàng mà tự nó sẽ tìm đến anh. Quả là như vậy, chốc chốc dân đầu cơ lại dừng chân bên cạnh anh.

– Tôi có một xúc nỉ Anh.

– Tôi có quần áo ngủ của Pháp.

Subbôtin không làm cho bọn họ hài lòng dù chỉ bằng cái liếc mắt, anh chỉ khẽ lắc đầu từ chối. Anh kiên nhẫn chờ thứ hàng anh cần…

Vlađimia Subbôtin bước chân vào nghề tình báo bằng con đường ngoại lệ. Đầu năm bốn mươi hai, anh tự nguyện xung phong ra mặt trận. Lúc đó anh mới mười bảy tuổi, nhưng ai cũng nghĩ anh nhiều tuổi hơn thế. Anh là một chàng trai có thân hình to lớn rắn chắc. Mới ra mặt trận được ba ngày, anh đã tham gia vào trận chiến đấu đầu tiên của mình vào một buổi sáng mùa đông bão tuyết. Là một anh lính mới chưa có kiến thức gì, anh cứ chạy cùng đồng ngũ của mình trên lớp tuyết xốp, tay cầm khẩu súng, mắt anh không nhìn thấy gì, tai anh không nghe thấy gì… Thế rồi, mọi vật bỗng lộn nhào đi. Anh lại tỉnh dậy trong một quân y viện của Đức.

Vết thương mới chỉ lành da, Subbôtin được giải đến một trại tù binh. Đó là một trại tạm thời. Không chờ chuyển đi nơi khác, đêm đến Subbôtin bóp cổ chết tên lính gác, cướp khẩu súng tự động của hắn và bỏ chạy…

Suốt cả tuần lễ, anh lần mò trong các khu rừng và đầm lầy của vùng Pêlôxia Bêlôrutxia cho tới khi lọt vào vị trí đóng quân của một đội du kích. Khi người chỉ huy biết rằng Subbôtin thông thạo tiếng Đức thì người ta giao cho anh một nhiệm vụ đặc biệt và mạo hiểm.

Subbôtin xuất hiện ở Sở chỉ huy của bọn Hítle tại Thành phố Orsa như là một lính đào ngũ đã ớn chính quyền Nga xin đến cư trú, tình nguyện được phục vụ người Đức và trật tự mới của nước Đức. Chỉ một thời gian sau, anh đã trở thành phiên dịch của Sở chỉ huy. Sự cả tin của bọn Hít le đã có giá đối với chúng: đội du kích có đủ thông tin xảy ra trong vùng đóng quân của địch, nhờ vậy có thể xây dựng kế hoạch chiến đấu cho các chiến dịch của ta.

Đồng thời anh cũng hành động khôn ngoan và thông minh đến nỗi lòng tin của người lãnh đạo Đức đối với anh lúc nào cũng chặt chẽ. Hơn nữa năm bốn mươi ba anh còn nhận được nhiều nhiệm vụ quan trọng. Subbôtin được phái sang Ba Lan và Đức, đến các trại giam tù binh người Bêlôrútxia. Anh cần phải giúp bọn Đức tuyển mộ trong số tù binh để thành lập các đơn vị chiến đấu. Dưới con mắt của bọn Hítle, Subbôtin là một người tuyệt vời. Nhờ anh mà mỗi trại giam đã xuất hiện hàng chục những “người lính tình nguyện”. Thế nhưng những người lính này chỉ vừa mới có mặt ở khu vực tiền duyên đã lập tức chạy ngay sang phía quân ta. Subbôtin đã cứu được hàng trăm người lính trở về quân đội.

Đến giữa năm bốn mươi tư, bọn Hítle mới đánh hơi thấy có trục trặc. Lúc đầu chúng còn muốn xác định đường dây liên lạc của anh rồi mới ra lệnh bắt anh. Nhưng anh đã chạy thoát…

Ba tuần liền Subbôtin đi suốt đêm về phía Đông cho tới lúc được một người giáo viên Ba Lan giấu anh trên lãnh thổ của mình. Suốt ba tháng ròng, anh sống trong căn hầm dưới ngôi nhà của người giáo viên. Subbôtin đã đặt được đường dây liên lạc với những người yêu nước địa phương. Sau đó anh tham gia đội quân du kích Ba Lan, ở đây, anh đã chiến đấu cho tới ngày quân đội Nga tiến công vào.

Từ đó cuộc đời của Subbôtin gắn liền với công việc tình báo.

… Chiếc “Virlitx” đỗ lại trên con đường nằm giữa những ngôi nhà đổ nát. Một sĩ quan Mỹ trong ôtô bước ra. Người sĩ quan này giao chiếc mũ lưỡi trai của hắn cho người lái xe giữa rồi kéo cao chiếc cổ áo khoác ngoài lên (bây giờ không còn ngụy trang dân sự nữa). Hắn bước vào trong chợ.

Lập tức Subbôtin cũng rời vị trí và dừng lại trên con đường mà anh đoán tên Mỹ thế nào cũng phải đi qua. Cho đến lúc hắn tới, anh nói bằng tiếng Đức:

– Tôi muốn có những hợp đồng bán buôn. Khi nghe đúng ám hiệu, người Mỹ lại sát bên anh.

– Cụ thể là hợp đồng gì? – Hắn hỏi lại bằng tiếng Đức lơ lớ.

– Chúng ta ra đằng kia đi. – Subbôtin trả lời bằng tiếng Anh rồi anh chậm rãi đi đến chỗ đổ nát. Tên sĩ quan Mỹ ngoan ngoãn theo sau anh. Họ ngồi trên mô đất cạnh một bức tường gạch và bắt đầu câu chuyện làm ăn.

– Tôi chỉ muốn có những hợp đồng bán buôn.

– Anh hãy nói rõ về thứ hàng gì? – Người Mỹ tỏ ra sốt ruột hỏi lại.

– Đồng hồ, bít tất và nhiều thứ hàng khác với giá phải chăng. Nhưng nhất thiết phải có số lượng lớn.

– Tôi có thể cho ông xem đồng hồ ngay bây giờ, những thứ giá…

– Điều đó không phụ thuộc vào tôi. Một trăm nhé. Được chưa nào! Đúng thế, có được từng ấy cái mà anh lại được một giá rẻ.

– Tôi không hiểu.

– Đơn giản thôi. Tôi đang nhận nhiệm vụ ở Đông Berlin với các sĩ quan Nga. Người ta sẽ trả một khoản tiền lớn cho việc làm này.

– Bằng tiền Đông Đức chứ?

– Với các ông, tôi có thể tính bằng tiền Tây Đức.

– Tôi muốn tiền Đông Đức.

– Được thôi.

Câu chuyện đã kết thúc, Subbôtin sẽ mua đồng hồ của người Mỹ. Ngoài ra anh còn phải trả cho hắn cái giá mà trong giấc mơ hắn cũng không thể thấy được

☆ ☆ ☆

Câu lạc bộ báo chí nằm ở tầng trên của một tòa nhà khá cao. Dưới mặt đất có một đường sắt chạy ngang qua cửa sổ của một tiệm nhảy. Xen lẫn với âm thanh của các ngôn ngữ khác nhau là tiếng đàn dương cầm, là tiếng ầm ầm của đoàn tàu chạy trên đường ray vọng tới. Các nhà báo đang nghĩ đến một trò chơi: nếu người ngồi xung quanh bàn không muốn nghe câu chuyện kể về những tin tức cũ rích hoặc những câu chuyện bịa nhạt nhẽo thì phải gào lên “Tầu hỏa đâu rồi”.

Bao giờ cũng vậy, con tàu cứ vun vút lao qua tạo ra những âm thanh ầm ầm, át đi mọi thứ chuyện. Paven Rưtragốp ngồi bên chiếc bàn con, bên cạnh ông là hai nhà báo trẻ.

– Nếu tôi không nhầm thì các ông là người Pháp? – Ông hỏi họ bằng giọng Pháp khá chuẩn.

– Đúng – Một trong hai người Pháp lạnh lùng trả lời.

– Giúp đỡ cô em gái tôi một chút. Cô ấy là người Bỉ - Rưtragốp làm ra vẻ như không để ý tới sự khó chịu của anh ta nên nói tiếp.

– Tôi vừa ở Bruxelle mới tới được ba ngày. Tôi cần một tin nhỏ thôi nhưng phải là tin giật gân. Chẳng là tờ báo của tôi đang cháy túi mà.

– Những chuyện như thế này thì nhiều lắm ở cái thành phố này.

– Các đồng nghiệp ơi! Một tin nhỏ thôi, cho tôi vay vậy – Rưtragốp chìa tay về phía họ làm ra vẻ khổ sở.

Người Pháp vẫn là người Pháp. Họ luôn ưa vui vẻ và cởi mở. Họ mến ngay Rưtragốp và thế là câu chuyện diễn ra một cách thoải mái.

– Không đâu, cô em gái thân yêu. Anh không có một tin giật gân nào cho chúng tôi đâu. Hãy nhớ rằng: Berlin – thành phố của những tin giật gân đã chán như cơm nát. À chúng ta đang ngồi thảo luận xem sẽ làm gì cho bà già người Pháp phải ngạc nhiên.

– Dù chỉ là một trái tim nhỏ. Tờ báo của tôi đang chết dở.

– Em gái thân yêu ơi! Đây không phải là tin mới đâu. Ngày hôm nay chúng tôi nhận được hai bức điện của sếp đánh đi. Các vị ấy yêu cầu mỗi ngày phải viết được hai trăm dòng về những nỗi lo khủng khiếp trong cuộc sống ở Đông Berlin. Đúng là một đề tài hay đấy. Nhân dân vừa đọc vừa phỉ nhổ.

– Chắc các anh đã đưa những tin nhạt phèo rồi – Rưtragốp nói. Hai người Pháp nhìn nhau rồi phá lên cười.

– Cô em ơi – Một trong hai người đưa ngón tay ra dọa – Hoặc anh là một người ngây thơ, hoặc có thể anh là một tên láu cá.

– Tôi không hiểu gì cả - Rưtragốp nhún vai. – Vì ở phía ấy, bên phía Đông ấy mà, quả là có một sự chuyên chế đến tàn bạo của người Nga.

Những người làm báo lại đưa mắt nhìn nhau, nhưng họ im bặt ngay. Một người cất tiếng hỏi.

– Cô em gái, không phải ngẫu nhiên mà anh có ý định đưa một tin ngắn về một buổi hôn lễ vào tờ báo của mình đấy. Chẳng lẽ cậu lại không hiểu chính trị là gì ư? Còn cô, cô lẫn lộn cả rồi, và nói chung đó là một công việc chẳng lấy gì làm sạch sẽ. Cậu nói rằng – bên ấy là một sự chuyên chế của người Nga. Vậy ở đây thì sao? Những mùa lộc nở hoa trên thiên đường do các thiên thần ngợi ca đem lại cả đấy ư?

– Dù sao đi nữa thì – Rưtragốp âu sầu nói – Tôi cũng đang sống ở đây, quen ở đây như ở nhà mình.

– Còn ở bên kia – trật tự được đưa từ Mạc Tư Khoa tới.

– Còn cậu, lúc nào rỗi rãi hãy hỏi kỹ những người Đức xem sao: họ thích trật tự nào nhất… Cậu không hiểu ư? Cậu lại hiểu theo phong vũ biểu của báo chí chúng tớ ư? Cái ông sếp của cậu đòi hỏi phải lăng mạ một đất nước nào đấy, thế có nghĩa là sao? Cuộc sống ở đó tốt hơn nhiều so với nước có tờ báo của cậu đang xuất bản đấy. Còn về những người Nga… Người Pháp phủi tay. Ở đây chỉ nên viết về cái xấu, như thế cậu không bao giờ mắc sai lầm cả. Nhất là vào lúc này, khi mà thế giới phương Tây của chúng ta đang làm tất cả những điều bỉ ổi này đến điều bỉ ổi khác.

– Tôi không ngồi cùng bàn với người cộng sản đấy chứ. – Rưtragốp mỉm cười hỏi, không còn thấy lo gì nữa.

– Đừng sợ, những người cộng sản không tới đây đâu.

– Nhưng thế nào tôi cũng phải viết một cái gì cho tờ báo chứ - Rưtragốp hỏi sau một lúc im lặng.

Cả hai người Pháp cùng nhún vai.

– Mình nghe đài phát thanh nói rằng có một sĩ quan nào đó chạy từ bọn đỏ tới đây. Chẳng lấy được ở hắn một cái gì ngoài một trăm năm mươi dòng tin cộng với bức ảnh chụp.

Cả hai nhà báo cùng phủi tay. Một trong hai người thở dài.

– Sẽ không đạt được gì đâu. Ở đây các ngài đang làm điều gì đó mờ ám. Thậm chí những người đồng nghiệp Mỹ của chúng tôi cũng chẳng thể lấy được tin gì ở anh ta. Họ đang tạo ra một bộ mặt thông minh. Họ nói rằng: đây là một tên chạy trốn loại đặc biệt. Toàn chuyện vớ vẩn! Nói chung thì những tên chạy trốn này là đồ thối thây. Những loại dở hơi này thật kỳ lạ. Đôi khi người ta cảm thấy rằng bọn đỏ hình như tự lựa chọn một đứa hạ đẳng nào đó rồi xua nó sang đây. Cậu hãy viết như thế đi – thế là cậu sẽ có một tin giật gân đấy.

Những người Pháp cười ha hả. Rưtragốp cũng cười với họ. Sau đó anh hỏi:

– Có thể đúng vào lúc họ đang giấu anh ta nên ta cũng có một tin giật gân đấy chứ.

– Thôi cái hy vọng đó đi. – Một trong hai người lên tiếng. – Hoặc tên chạy trốn này hoàn toàn là một đứa ngu nên họ chẳng kéo hắn đến hộ nghị báo chí làm gì, hoặc hắn cũng có biết chút gì đó hơn những đứa khác nên những người Mỹ mới vắt kiệt sức hắn như thế. Vậy là sau khi đã được ăn uống no say hắn mới bắt đầu lăng mạ nền trật tự trong xã hội Nga và sẽ làm cho mọi người tin rằng các ông tưởng người Nga sẽ ăn điểm tâm bằng những đứa trẻ con Đức. Nếu cậu muốn, ngay bây giờ tôi có thể đọc cho cậu chép tất cả những gì hắn sẽ phải nói. Tờ báo của chúng tôi cũng không tha thiết yêu những người đỏ lắm, ấy thế mà nó cũng chẳng in cái đống rác ấy đâu. Chắc là cô em vừa mới tới hả.

– Sáng hôm nay – Rưtragốp trả lời.

– Có nghĩa là, cô em gái hãy còn giầu đấy. Còn các ông anh của cô sẽ không phản đối, nếu cô đặt một chai rượu lên bàn. Cậu thấy không, thế là chúng ta sẽ ngẫu nhiên nảy ra một ý nghĩ nào đấy và chúng ta sẽ cùng săn tin giật gân ấy. Được không?

– Xin sẵn sàng!… Chủ quán! Hai chai rượu! Rưtragốp ra lệnh.

☆ ☆ ☆

Natasa Paxionxcaia đã nhận được tin từ Ủy ban phường về căn hộ của Rênát Senle ở. Đúng là cô ta ở đây. Nhưng ba ngày nay không thấy cô ở đây rồi. Cô ta đã đến Phơrăng phuana Ođenơ, nơi chị gái cô đang ốm nặng.

Natasa yêu cầu kiểm tra xem có thật Rênát Senle hiện đang ở Phơrăng phua không, và cô nhận được ngay câu trả lời: Đúng là cô ta đang ở đấy, sống ở căn hộ của người chị và luôn túc trực bên cạnh chị trong bệnh viện. Paxionxcaia bối rối, tin rằng cô ta không thể có mặt ở đấy được. Nhưng ở một khía cạnh khác, lẽ nào không có lý gì bắt cô ta phải thú nhận tội lỗi như một kẻ đã tham gia vụ bắt cóc Côvancốp, và nói chung hình như cô ta không có ý định lẩn trốn. Chỉ có điều đáng ngờ là cô ta ra đi vào buổi sáng hôm sau khi sự kiện này xảy ra. Mà cũng có thể đó là một mẹo láu cá. Trước hết Rênát Senle tin rằng không có tang chứng nào chống lại mình, sau đó cô ta lẩn trốn hay chạy sang phương Tây. Ở bất cứ trường hợp nào cũng thấy rõ cô ta đã đi khỏi Berlin.

Những đồng chí ở Đức hỗ trợ cho nhóm chiến dịch của Rưtragốp đã biết Rênát Senle sống ở Berlin trong gia đình của một người họ hàng xa tên là Aphgutxtơ Minkhơ, trước đây là một cán bộ khoa học của Viện Bảo tàng Nghệ thuật Nhân dân.

Aph-gutxơ – Đảng viên Đảng Cộng sản đã góa chồng. Chồng bà là một người Do Thái đã chết trong trại tập trung Bukhenvan.

Aph-gutxơ sống cùng với người chị cả làm nội trợ trong gia đình. Những tin tức nhận được cho biết không hiểu tại sao Aph-gutxơ lại không bằng lòng về tư cách của Rênát. Người gác cổng cho biết người ở căn hộ của Aph-gútxơ hầu như cứ nửa đêm mới về nhà. Những tin này hoàn toàn mâu thuẫn với những gì nhận được và với những điều mà Côvancốp đã kể. Một cô gái nghiêm túc và sống tình cảm như Côvancốp nói lại bị ngay cả người bà con cũng không bằng lòng về tư cách?

… Vào giờ này không có ai tham quan bảo tàng. Cô thủ quỹ đã ra ngoài cho nên Paxionxcaia bắt buộc phải đứng chờ. Cô kiểm soát viên co rúm người vì gió rét. Cô đề nghị Paxionxcaia hãy đi tham quan bảo tàng rồi hãy mua vé sau. Natasa hỏi cô về Aph-gutxơ Minkhơ, đúng là Minkhơ làm việc ở Bảo tàng ở xưởng phục chế tầng hai.

Paxionxcaia chăm chú đi xem xét hết các phòng rồi mới lên tầng hai và bước vào phòng phục chế.

Năm người đang làm việc trong một căn phòng lớn, sáng sủa.

– Tôi có thể gặp bà Minkhơ được không?

– Tôi là Minkhơ đây.

Từ cuối phòng một phụ nữ mặc áo choàng trắng đến gặp Paxionxcaia. Trông bà ta khoảng năm mươi ba tuổi. Mái tóc bạc trắng lọt ra ngoài chiếc mũ.

– Tôi nghe chị nói đây.

– Tôi đã được xem nhà bảo tàng. Tôi đang quan tâm chút ít về đất sét nên tôi có một vài thắc mắc.

– Xin mời đồng chí vào đây.

Aph-gutxơ dẫn Natasa về bàn làm việc của mình.

– Tại sao chị muốn gặp chính tôi.

– Rênát Senle có lỗi trong việc này. Sau khi biết tôi là người sưu tầm đất sét nên tôi buộc phải đến thăm bảo tàng, và hơn nữa là người hiểu rõ về đất sét.

Aph-gutxơ lắng nghe với vẻ mặt ủ dột, không để lộ một cảm xúc nào.

– Chính Rênát – Bà vừa thở dài vừa nói – Nó không chọn lúc nào để đến đây nữa. Thôi được, dù sao chị cũng đã đến. Vậy chị muốn hỏi tôi gì nào.

Paxionxcaia nhận thấy từ lúc nhắc đến tên Rênát, bà Minkhơ tỏ ra kém vui.

– Thưa bà, bà có xác định được chính xác con người bắt đầu sử dụng đất sét từ khi nào không?

– Không chính xác lắm, - Aph-gutxơ khô khan trả lời – Bước đi của các nhà khảo cổ vẫn còn đang tiếp tục. Ở mọi lớp đất của lịch sử mà các nhà khảo cổ đã nghiên cứu, người ta thấy đất sét luôn đi kèm với cuộc sống của con người.

– Bát đĩa ư?

– Không chỉ có vậy đâu. Vũ khí, điêu khắc, đồ chơi…

– Có sự phân loại sắp xếp nghệ thuật của các nghệ sĩ thời cổ xưa về đất sét không?

– Rất là thô thiển, đôi khi có cả tranh vẽ nữa. Hơn nữa sưu tầm quý giá nhất về đất sét lại nằm ở Tây Đức, nhưng than ôi, người ta đã mang nó đi rồi. Aph-gutxơ mỉm cười vẻ mỉa mai. Rõ ràng yêu chuộng đất sét cũng có ở các nước phương Tây, vậy mà chiếc cầu hàng không, cũng như bất kỳ chiếc cầu nào khác, phải hoạt động ở cả hai phía.

Đột nhiên bà hỏi:

– Chị là bạn của Rênát ư?

Paxionxcaia bật cười.

– Trước đây có lúc chúng tôi học cùng trường phổ thông. Sau đó chúng tôi chỉ gặp nhau có hai lần.

– Chị là nhà thể thao?

– Tại sao lại là nhà thể thao – Natasa ngạc nhiên.

– Tôi nghĩ rằng hai người quen nhau trên mảnh đất thể thao.

– Lẽ nào Rênát lại là một nhà thể thao ư? Cô ấy chẳng bao giờ nói với tôi về điều này cả.

Aph-gutxơ cười mỉa.

– Cô ấy nói với tôi rằng muốn trở thành nhà vô địch bơi lội. Tôi thì cho rằng chẳng qua thể thao đối với nó là một cái cớ để biến mất vào tất cả các buổi tối.

– Thế đấy – Natasa bật cười – Thật là thú vị, cô ta luyện tập ở đâu nhỉ? Nhất định tôi sẽ tìm gặp cô ấy.

– Hình như ở bể bơi Công đoàn. Nhưng hiện giờ nó không ở Berlin.

– Cô ấy ở đâu ạ?

– Ở nhà người chị ở Phơrăng Phua.

– Có lâu không?

– Tôi không biết, chị nó ốm nặng.

– Tôi hy vọng rằng mọi chuyện sẽ kết thúc tốt đẹp. Paxionxcaia đứng dậy – Tôi xin lỗi vì đã làm cho bà phải bỏ dở công việc.

– Không sao. Một tuần nữa mời chị xuống đây, chúng tôi sẽ cho chị xem những hiện vật tuyệt vời của thế kỷ XVII.

– Xin cảm ơn. Thế nào tôi cũng tới. Chào bà. Cho tôi gửi lời chào tới Rênát.

Aph-gutxơ không trả lời, bà lại quay về với công việc của mình.

☆ ☆ ☆

Trong buổi họp ở phòng Đại tá Sêmin, mọi người đang phác thảo về những nguồn tin ban đầu mà nhóm chiến dịch của Rưtragốp thu được.

Paxionxcaia, Subbôtin và bản thân Rưtragốp đã kể lại những việc họ làm và bây giờ họ chờ câu trả lời và những lời khuyên của Đại tá. Ông ngồi bất động tới vài phút, đôi mắt nhắm lại.

– Đánh giá những việc mà các đồng chí đã làm thì vẫn còn sớm và nói một điều gì chắc chắn cũng còn sớm… Cuối cùng Đại tá lên tiếng. Lúc này các đồng chí mới chỉ là thăm dò những con đường tới đích. Tôi nghĩ rằng đồng chí Paxionxcaia đã gần đến mục tiêu hơn cả mà chúng ta cần quan tâm tới. Nhưng cái đó không hoàn toàn có nghĩa là tất cả, ngày mai, ngày kia, các đồng chí khác có thể tiếp cận gần hơn… Đại tá liếc nhìn Paxionxcaia. Hãy hết sức thận trọng. Cần phải đến bể bơi. Hướng đi này có thể là đúng. Đúng là thể thao là cuộc sống thứ hai của Rênát Senle.

Có thể hành động phản bội của cô ta sinh ra từ chỗ này. Hoàn toàn có khả năng là có những tên khác ở gần đâu đấy cũng tham gia vào vụ bắt cóc Côvancốp. Cái bể bơi này là chỗ ẩn náu tốt cho những tên cướp ở phía Đông. Nếu xảy ra một sai lầm nào đó của chúng ta thì bọn chúng sẽ hiểu ngay rằng chúng ta đang tìm kiếm và chúng sẽ lẩn tránh ngay lập tức và phát tín hiệu cho phương Tây. Đến lúc ấy thì toàn bộ công việc của chúng ta sẽ trở nên rắc rối. Đồng chí hiểu điều này chứ Paxionxcaia?

– Tôi hiểu – Natasa khẽ trả lời.

– Ở viện bảo tàng hình như đồng chí đã không phạm sai lầm nào. Nhưng dù sao sự liều lĩnh cũng có thể xảy ra.

– Sự liều lĩnh nào ở đây? – Natasa ngạc nhiên hỏi.

– Còn sao nữa nếu Aph-gutxơ cũng là kẻ tham dự.

– Nhưng tất cả mọi điều mà chúng tôi biết về bà ta là chống lại điều đó – Paxionxcaia sôi nổi phản đối.

– Chính tất cả lại là: còn ngẫu nhiên?

– Ngẫu nhiên ư? Nó hoàn toàn không logic! – Cô gái nóng nảy phát biểu.

Đại tá bật cười.

– Thấy không, thậm chí đồng chí còn nóng tính ở điểm này. Hãy bình tĩnh hơn nữa, Paxionxcaia. Hãy thận trọng, mềm mỏng và thông minh hơn nữa.

– Tôi xin nhận lời khuyên. – Natasa khẽ nói.

– Tôi chỉ yêu cầu đồng chí điều đó. Đại tá lướt qua những ghi chép của mình rồi nhìn Rưtragốp. Còn bây giờ chúng ta bàn về công tác của đồng chí, Rưtragốp. Có lẽ các nhà báo này biết thiếu tá Rưtragốp?

– Có thể khẳng định như vậy. Những điều họ nói về hắn đều trùng với những tài liệu của chúng ta. Họ nói thêm rằng các nhà báo đã đặt cho Khaútson một biệt hiệu rất hài hước là “cha đẻ của những người Nga chạy trốn”.

– Không phải là xấu – Sêmin cười nhạo.

– Hắn luôn có mặt tại các cuộc họp báo thông tấn xã. Nhưng hắn làm ra vẻ như vừa mới có mặt…

– Thế đấy… Vậy họ có biết văn phòng Khaútson đóng ở đâu không?

– Họ có nói đến tên một vùng “I ghếch” nào đó, một địa điểm có mọi thứ mà bọn Mỹ muốn cất giấu.

– Chúng ta muốn biết được điều đó phải thông qua những người Pháp. Một số tài liệu cho biết Khaútson có một văn phòng đóng ở đâu đó ở trung tâm Tây Berlin. Cần phải tìm hiểu nhiều hơn nữa về tay thiếu tá này. Hắn sống ở đâu? Đi đâu? Kết bạn với ai?

– Chúng tôi sẽ cố gắng… - Rưtragốp khẽ nói.

– Đồng chí nghĩ rằng sẽ còn đóng vai nhà báo nữa hả?

– Vâng, còn ba ngày nữa.

– Cần phải xác định tờ báo Bỉ này có nhà báo nào thật không?

– Hoàn toàn chính xác. Anh ta đã được triệu về từ nửa năm trước. Thực tế thì tờ báo đang gặp khó khăn về vật chất. Nó đã không còn phóng viên ở Berlin nữa. Bên cạnh đó, tôi không làm điều gì xấu cho tờ báo này cả. Ngoài ra tôi chưa lần nào gọi đến tên tờ báo này và sẽ cố gắng không nói ra trước.

– Thôi được – Sêmin im lặng – Ta cứ cho là sẽ làm quen được với một nhà báo người Mỹ, với cái tên nào đó còn bẩn thỉu hơn nữa.

– Tôi cũng đã nghĩ đến điều đó. – Rưtragốp nói. – Những người Pháp đã gợi cho tôi nhớ đến một tên phóng viên nhiếp ảnh là Ốttô Stitsen. Và tôi hứa sẽ giới thiệu hắn cho tờ báo của hai anh em Dưriavaia Côpinca. Hắn định thu lãi bằng mọi thủ đoạn nhưng lại trả hết cho tiền rượu.

– Đó là một giọng lưỡi độc ác – Đại tá bật cười – Vậy thì hãy làm quen với Dưria Vaia này. – Đại tá nhìn Subbôtin – Thế nào, anh hãy nói về công việc của anh đi. Anh đã dẫn chúng tôi đi phung phí tiền bạc, thế mà anh còn dọa chúng tôi là còn phung phí hơn nữa.

– Cũng phải chờ cái đó thôi. – Subbôtin rầu rĩ nói.

– Toàn bộ câu hỏi là ở chỗ người Mỹ đó là ai vậy? Chức vụ và quân hàm ra sao? Hắn có đáng giá phải trả như vậy không?

– Tôi đã báo cáo rồi, hắn là một cán bộ trung cấp. Có lẽ, thiếu tá…

– Nhưng hắn phục vụ ở đâu? Hành chính? Tuyên truyền? Hay chỉ là một đơn vị quân sự? Ở trường hợp sau này hắn sẽ làm chúng ta mất nhiều thì giờ nhưng chủ yếu là vô ích. Đại tá im lặng và hỏi. Như vậy anh nói rằng đề nghị của anh là phối hợp với đồng tiền Nga để hắn không ngạc nhiên?

– Hắn không hề ngạc nhiên chút nào? Thoạt đầu tôi đề nghị tiền Mác Tây Đức. Hắn từ chối. Hắn nhất thiết đòi tiền Đông Đức. Khi mọi việc đã thỏa thuận xong, tôi hỏi hắn có chấp nhận đồng hồ không? Hắn trả lời không cần cái đó, nhưng hắn biết một Đại tá rất thích tiền. Hắn hứa ngày kia sẽ liên lạc với ông ta.

– Và anh đã gặp cũng ở chỗ ấy?

– Vâng.

– Phải lập tức đưa hắn ra khỏi chợ. Đây là một địa điểm nguy hiểm. Hãy gặp hắn ở một quán cà phê nào đó, nơi những tên cỡ bự gặp nhau. Anh cũng phải luôn nhớ rằng cái tay Đại tá đang săn ngoại tệ của chúng ta là rất thú vị đối với chúng ta. Ở đây có thể chạm trán đối thủ trực tiếp của chúng ta. Anh hiểu tôi đang nói gì đấy chứ.

– Tôi hiểu. Nhưng dù thế nào thì cũng phải hành động nếu anh chàng quen tôi có rất nhiều hàng hóa.

– Chúng ta sẽ xem xét… Mọi việc đều phụ thuộc vào chỗ sự đầu cơ của anh đưa chúng tôi đến đâu. Anh phải luôn nhớ tới mục đích của chúng ta và cũng phải nhớ rằng thời gian không chờ đợi. Đã đến lúc phải xiết chặt mặt trận lại. Chẳng hạn nếu anh Rưtragốp tiếp cận được với Dưria Vaia Côpinca thì Subbôtin cũng gặp thuận lợi ở đây. Rưtragốp có thể giới thiệu Côpinca làm quen với nhà buôn, cái anh chàng biết làm những việc lớn và phù hợp.

– Tuyệt diệu – Rưtragốp thốt lên – Còn tôi thì ngồi ở đây và nghĩ rằng phải đi vào công việc kinh doanh với cái tên nghiện rượu này.