Đại tá Sêmin thích câu nói: “Đối với chúng ta kiên trì là một phần của sự hiểu biết”.
Nhưng lâu nay mọi cộng sự đều biết rằng nếu như ông nhớ đến lời nói đó thì cũng có nghĩa là công việc tiến hành không tốt.
Trong khi Subbôtin, Paxionxcaia và Rưtragốp báo cáo công việc mà họ vừa làm thì Đại tá Sêmin thỉnh thoảng lại rút điếu thuốc trong hộp rồi vò nát cho tới khi điếu thiếu vụn ra thì ông lại cẩn thận dốc từ lòng bàn tay vào chiếc gạt tàn, còn vỏ hộp ông để vào sọt rác. Một phút sau ông lại rút một điếu khác từ trong hộp ra. Khi chiếc hộp rỗng hết, ông lại cầm bao mới từ trong ngăn bàn ra. Ông đã “hút” như thế hai bao “Cadơtếch”. Vậy mà đôi mi mắt nặng nề của ông chưa lần nào mở ra để nhìn các cộng sự đang ngồi trước mặt.
Paxionxcaia là người phát biểu cuối cùng. Sau khi nghe thông báo của các đồng chí trong nhóm. Cô rất xúc động cho rằng mình là người tiếp cận gần nhất nội dung công việc so với các đồng chí khác, đặc biệt là khi gặp Armônđơ vào sáng nay.
– Tôi hãy còn trong thời kỳ luyện tập. Cô kể, - Tôi nhận thấy hắn đang mong chờ ở tôi và cực kỳ ghen tức. Khi lên khỏi bể bơi, Anna Gutxơ vội vã có vài lời nhận xét rồi sau khi liếc nhìn xung quanh liền cho biết rằng tôi cần phải gặp mặt Dich munđơ Lixôpxki vào chiều nay, Anna Gutxơ báo cho biết điểm hẹn. Tôi trả lời lúc đó tôi bận. Rõ ràng là cô ta rất lúng túng, rồi sau đó nói với tôi rất nghiêm túc và đầy ý nghĩa: “Anna, cô cần phải gặp ông ta. Đây không phải là gặp gỡ vì tình yêu mà nó rất nhiều ý nghĩa. Em có hiểu không?”. Tôi làm ra vẻ suy nghĩ sẽ phải làm như thế nào rồi mới trả lời là sẽ cố gắng. Armônđơ gặp tôi ở phòng treo áo khoác. Rõ ràng là hắn đang chờ tôi. Hắn hỏi tôi đi đâu ngoài phố. Tôi nói tên trường Đại học. Hắn định tiễn tôi. Suốt cả quãng đường chúng tôi đã không nói gì với nhau. Tôi trả lời là không được. Hắn cười một cách lạ lùng và nói: “Tôi hiểu… Cô đi gặp Lixôpxki”. “Cứ cho là như vậy đi”. - Tôi trả lời. Hắn ta im lặng rồi đột nhiên nói với tôi rằng: “Anna, tôi rất thích cô, vì thế tôi cần phải nói cho cô biết rằng hãy thận trọng với tên Lixôpxki này. Hắn có thể dẫn cô đến những việc mà chỉ trong tích tắc cô sẽ đi đời”. Tôi yêu cầu hắn nói rõ hơn và chọc tức hắn bằng nhận xét rằng chẳng yêu những người đàn ông nào mà vì ghen tức lại làm hại những đối thủ của mình dù đó chỉ là những đối thủ giả tạo. Hắn im lặng hồi lâu cho tới khi tôi chia tay hắn ở trường Đại học. Lúc đó hắn mới nói rằng: “Anna, tôi chỉ báo cho cô biết điều gì tôi thấy chứ không nói được điều gì hơn đâu”. Tôi thấy hết…
Sau khi thông báo xong Paxionxcaia không rời mắt khỏi Đại tá. Hy vọng tìm được những suy nghĩ của Đại tá về những công việc cô làm.
Im lặng trong căn phòng được vài phút. Mọi người nghe thấy Đại tá lại vò điếu thuốc thứ hại.
– Chúng ta sẽ bắt đầu từ nguồn của Rưtragốp. Cuối cùng Đại tá phá tan bầu không khí im lặng. Thật là tốt khi đồng chí ấy đã gặp được Khaútson.
Điều đáng quý là xác minh được con đường đi lại của tay thiếu tá này trong thành phố chừng nào chúng ta có những cơ sở suy nghĩ rằng Khaútson đang phụ trách trung úy Côvancốp. Chúng ta sẽ làm sáng tỏ một điều là hàng ngày Khaútson không chỉ đi lại trong khu vực “vui chơi” mà còn đến một địa chỉ trước đây chúng ta không được biết. Điều đó hết sức quan trọng, đồng chí Rưtragốp hãy suy nghĩ xem làm thế nào để có thể “thăm dò” sâu thêm nữa vào các địa chỉ này được không? Không cần phải tiếp xúc với Stitsen nữa, mà cũng không cần đến chỗ các nhà báo nữa. Đối với chúng ta Stitsen đã làm tất cả những gì mà hắn có thể làm được rồi, cứ để hắn làm cái việc kiếm chác của hắn mà chúng ta không cần tham gia.
Đại tá lắc lắc những vụn thuốc lá trong chiếc gạt tàn rồi lại lấy điếu mới.
– Điều chủ yếu bây giờ là làm sao tới được con đường dẫn chúng ta đi, tránh đi xa đích. Về việc này thất bại của xí nghiệp thương mại Subbôtin đã cho chúng ta một bài học. Tất nhiên về mặt lý thuyết chúng ta có thể tính toán được rằng trong số các sĩ quan Mỹ buôn bán đầu cơ, có thể có một tay nào đó có ích đối với chúng ta. Nhưng tìm được một con người như vậy không phải là đơn giản. Cái tay buôn bán chợ đen mà Subbôtin làm quen lần đầu rõ ràng là một tên vô danh tiểu tốt và chúng ta có thể tiến hành một phi vụ nhỏ nào đấy nhưng nó chẳng có lợi gì cho công việc của chúng ta. À, còn anh chàng Cuper lại hoàn toàn khác hẳn. Không chỉ các thương gia mới quan tâm đến tiền Xô Viết. Subbôtin, anh kiếm được khá đấy. Hình như tay Cuper đã tin rằng anh đúng là một tay đầu cơ nhưng không hiểu vì sao mà hắn cứ cho rằng anh là người không đáng tin cậy lắm. Thành ra vấn đề ở đây là phải đảm bảo bằng vật chất bao nhiêu thì cũng bằng chính trị bấy nhiêu.
– Có lẽ tôi cần phải bỏ qua chuyện chính trị chứ. – Subbôtin hỏi.
– Bỏ qua ư? - Mí mắt của Đại tá rung lên, ông nhìn Subbôtin với vẻ không hài lòng. - Coi bọn chúng là những đứa ngu cả ư? Đó là sai lầm đáng buồn nhất của chúng ta.
– Tôi không thấy đứa nào trong bọn chúng thần thánh cả. – Subbôtin lắp bắp.
– Nhưng chính vì anh không phải là một thiên thần - Đại tá giận dữ nói - Chúng ta đã và đang phạm phải những sai lầm.
Sau một lúc im lặng, Đại tá nói:
– Các khuyết điểm trên đã dạy cho bọn chúng. Chúng ta đừng quên điều đó. Một năm trước đây, giả sử Cuper có ký hợp đồng mà không cân nhắc gì cả thì bây giờ thử xem nếu như Rưtragốp đề nghị với Khaútson ký một hợp đồng về đồng hồ thì một giây sau hắn sẽ biến mất ngay. Chúng ta đang làm việc với một đối thủ không ngu ngốc gì đâu. Chúng có kinh nghiệm và hiểu biết tuyệt vời về những thiếu sót của các cán bộ. Vì thế đối với chúng ta một công việc dễ dàng bao giờ cũng gây ra nghi ngờ. Còn như nghe cô Paxionxcaia kể thì ta có thể nghĩ được rằng ngày mai cô ấy sẽ đem đến cho chúng ta chiếc chìa khóa ngôi nhà bọn chúng giấy Côvancốp. Nhưng không được hấp tấp.
Cũng có thể là ngẫu nhiên cô đã chạm trán với những người làm cho chúng ta quan tâm nhưng những người này lại chẳng có quan hệ gì tới vụ bắt cóc Côvancốp. Mà cũng có thể là mỗi ngày đồng chí lại đi lệch xa khỏi đích mà nhóm chiến dịch chúng ta đã đặt ra. Về chuyện Rênát Senle luyện tập trong nhóm Alma Gutxơ, chúng ta chẳng có một sợi chỉ nào khác. Việc có sự tham gia của Rênát Senle vẫn còn treo lơ lửng trên không. Như vậy điều chủ yếu bây giờ là hai đồng chí Paxionxcaia và Subbôtin phải lại gần đích. Một trong hai người phải đến ngày Phơrăng phuốc. Hãy bắt liên lạc với đồng chí Đức ở đấy. Phải tổ chức theo dõi Rênát Senle và làm sáng tỏ độ tin cậy của những tin tức về nguyên nhân tại sao cô ta lại rời khỏi Berlin.
☆ ☆ ☆
Subbôtin không đi một mình tới Phơrăng phuốc. Ngồi trước mặt anh trong toa tàu là Đại úy Rát Chúc cũng đang bị căng thẳng thần kinh. Anh được đề nghị đi theo như một đồng sự duy nhất của Côvancốp, người biết Rênát Senle. Ở Phơrăng phuốc, nếu thấy cần phải xuất hiện thì anh là người có nhiệm vụ giúp đỡ Subbôtin làm quen với Rênát.
Vào một buổi sáng mùa thu xấu trời, có khoảng mười hành khách bước ra khỏi tàu dưới những tấm vòm nhà ồn ã của nhà ga Phơrăng phuốc. Cùng đi với họ có Rát Chúc và Subbôtin, hai người cố gắng không để cho ai chú ý đến.
Họ nhanh chóng tìm ra bệnh viện nơi chị của Rênát đang chữa bệnh. Subbôtin đến cơ quan an ninh địa phương, còn Rát Chúc thì chờ anh ở một tiệm cà phê nhỏ đối diện bệnh viện. Trong tiệm cà phê không có một người khách nào khác ngoài Rát Chúc. Hai cô gái phục vụ đứng ở góc quầy hàng đang thì thầm nói chuyện riêng tư. Hai người xét nét nhìn người đàn ông trẻ tuổi đang buồn bã ngồi trước tách cà phê.
Rát Chúc lơ đãng quan sát một buổi sáng của thành phố qua khung cửa sổ. Cả bầu trời lẫn đường phố đều bị xẻ ngang xẻ dọc bởi những hạt mưa nhỏ li ti xám xịt. Khi chiếc tàu điện chạy qua cửa thì chiếc chuông nhỏ nhạy bén treo ở cửa tiệm cà phê kêu lên loảng xoảng.
“Lẽ nào Rênát Senle lại là kẻ thù?” - Rát Chúc nghĩ. Anh không muốn tin điều đó. Dù sao đi nữa những chuyện mà Subbôtin kể lại cho anh nghe đúng là rất đáng ngờ.
Một chiếc chuông nhỏ kêu leng keng. Một cô gái mặc chiếc áo đi mưa bước vào, chiếc mũ liền áo hất ngược ra sau lưng. Rát Chúc sững người lại. Đó chính là Rênát. Cô gái phục vụ chạy từ trong quầy ra tiếp cô.
– Xin chào! Thế mà tôi cứ nghĩ là hôm nay chị sẽ không đến. Bọn này cho là bà chị đã khỏe rồi. - Cô gái vui tính xởi lởi mồm miệng. - Chẳng là bao giờ chị cũng đến đây vào chín giờ mà. Sức khỏe của chị gái chị ra sao? Chị ấy vẫn như mọi hôm chứ?
– Vâng! Vâng! - Rê nát sốt ruột trả lời… Một tách cà phê và ba bánh mỳ nóng. Chị tôi rất thích bánh mỳ của cửa hàng.
– Xin chị chờ năm phút. Tôi sẽ pha cà phê. Mời chị ngồi.
Rênát đặt chiếc túi xách lên bàn rồi ngồi xuống.
Rát Chúc hoàn toàn không biết mình phải làm gì. Rênát soi gương, thoa phấn rồi liếc nhanh vào đồng hồ treo ở lối vào (Rát Chúc nhìn thấy hết qua khóe mắt). Rồi cô nhìn qua phòng cà phê bằng đôi mắt hờ hững. Đôi mắt cô đột nhiên tròn xoe, cô ngập ngừng như muốn bỏ chạy. Cô đã nhận ra Rát Chúc.
Cô vội vã cài lại chiếc áo khoác, đứng lên rồi chậm rãi lại gần Rát Chúc.
– Chào anh. Tôi không nhầm đấy chứ.
– Không - Rát Chúc trả lời với vẻ không niềm nở. Anh không biết giấu kín tình cảm của mình.
– Xin chào Đại úy.
Rát Chúc yên lặng, ngồi yên tại chỗ, nhìn chằm chằm Rênát một cách căm thù.
Bộ mặt của cô ta từ từ nhuốm một màu trắng nhợt, vụng về ngồi ghé xuống chiếc ghế.
– Tôi biết anh đang nghĩ rằng - Cô khẽ nói rồi im lặng một hồi - Nhưng anh không biết rằng… không hề biết gì…
Rát chúc im lặng.
Đúng lúc ấy tiếng chuông reo lên rồi Subbôtin bước vào. Anh nhanh chóng tiến lại bàn.
– Đây là cô Rênát Senle - Rát chúc nói.
Trên gương mặt của Subbôtin không thấy một thớ thịt nào động đậy.
– Người quen của anh đấy ư? - Anh vui vẻ chìa tay cho Rênát bắt. - Cho phép tôi ngồi xuống chứ?
Subbôtin ngồi xuống và chăm chú nhìn Rênát. Cô vẫn ngồi nguyên, mặt nhìn xuống.
– Hai người có chuyện gì thế? Cãi nhau à? - Subbôtin nhanh nhẹn hỏi.
Rát chúc và Rênát đều im lặng. Các cô phục vụ tò mò theo dõi không biết chuyện gì xảy ra.
– Các đồng chí, tôi không có lỗi. - Rênát khẽ nói. - Tôi không hề có lỗi gì…
Một niềm vui thoáng đi qua trên khuôn mặt của Subbôtin. Anh hiểu rằng không cần đến cái trò chơi này.
– Tôi sẽ kể hết cho các đồng chí, tất cả…
Lần đầu tiên Rênát nhìn Subbôtin. Hai ánh mắt gặp nhau.
– Chị đến chỗ chị gái chứ? - Subbôtin nghiêm giọng hỏi.
– Vâng.
– Đi đi. Lúc nào xong việc chị hãy đến tìm cơ quan an ninh địa phương và chị hãy kể lại những gì chị biết về vấn đề mà chúng tôi đang quan tâm. Chị sẽ đến chứ?
– Tôi sẽ tới. - Rênát trả lời một cách chắc chắn.
Cô ta đứng lên trả tiền cho cô phục vụ bàn rồi bước ra khỏi quán.
Subbôtin và Rát chúc nhìn qua cửa sổ. Cô gái đã đi ra phố và biến mất sau chiếc cổng bệnh viện.
– Cô ta có tới không? - Subbôtin tự hỏi. - Cô ta phải tìm đến. Mình có thể từ Sêmin bay tới được rồi.
☆ ☆ ☆
Rênát Senle kể lại:
Khi chiến tranh kết thúc, tôi mới mười sáu tuổi. Còn chị tôi, chị Alisa hiện đang nằm viện, hai mươi ba tuổi. Suốt thời gian chiến tranh chúng tôi sống ở Berlin. Mẹ và em trai tôi đã chết trong những trận ném bom năm 1944. Cha tôi là đảng viên quốc xã giữ một chức vụ kha khá trong trại tập trung của đế chế Hítle. Tôi gặp cha tôi lần cuối cùng vào tháng 3 năm 1945. Ít lâu sau một người giúp việc của ông tìm gặp chúng tôi và nói rằng cha tôi đã hi sinh như một người anh hùng. Anh trao lại cho chúng tôi huân chương và một số tiền lớn. Cuối cuộc chiến, hai chị em tôi gặp lại nhau. Chồng chị ấy là phi công quân sự đã mất tích ở mặt trận phía đồng.
Sau một lúc im lặng đôi mắt cô nhìn lướt qua các đồ vật trong phòng, uống một ngụm nước. Rồi cô tiếp tục.
– Đối với tôi, chị ấy là tất cả: vừa là người mẹ, vừa là người bạn. Tất nhiên tôi yêu chị và cái gì cũng tin chị ấy dù tôi hoàn toàn không biết cái gì diễn ra trong tâm hồn chị ấy. Nói chung chị ấy là một người kín đáo. Tôi thường thấy chị ấy ngồi bất động suy tư trầm lặng. Nhiều lúc chị ấy ngồi im lặng như thế hàng giờ liền. Tôi lại chỗ chị ấy, ôm lấy chị ấy và nhìn vào đôi mắt chị. Tôi muốn nhìn thấy chị cười. Nhưng họa hoằn lắm tôi mới đạt được mong muốn ấy. Chị ấy thường nói với tôi một cách thô bạo rằng: “Hãy để chị ấy yên! Rênát! Chẳng bao lâu công việc của em sẽ phát triển”. Năm ngoái chị ấy sống ở Berlin, làm nghề bán báo ở sân bay Sône Phelđơ. Rồi chị ấy chuyển đến sống ở đây, tại Phơrăng phuốc. Lúc đó mẹ chồng chị ấy vẫn còn sống. Chị tôi sống cùng bà ấy.
Tại sao chị ấy phải dời chỗ ở? Khi mẹ và em tôi chết, chúng tôi sống với một người họ hàng xa. Chị tôi rất xung khắc với họ. Cả gia đình ở đây là người lao động, có tinh thần dân chủ. Còn chị tôi ngược lại lúc nào cũng sống với quá khứ. Ngồi ở quầy bán báo, sau khi đã trở thành vợ của một sĩ quan không quân nổi danh và là con trai của một người giàu có và tiếng tăm. Đối với chị đó là sự đau khổ không có gì sánh được. Cũng cần phải hiểu chị ấy. Nói chung chúng tôi không thường xuyên ở cạnh chị tôi. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, tôi vào học lớp thủ thư. Sau đó tôi làm việc ở thư viện. Chị tôi đã bỏ đi không ở đấy. Họ hàng tôi có dạy dỗ tôi nên người, đó là công lao của họ, cho nên bây giờ tôi mới ngồi đây và kể lại một cách trung thực tất cả những gì đã xảy ra. Nhưng nếu hỏi họ những gì về tôi thì thế nào họ cũng chỉ nói xấu về tôi. Đó là vì mọi câu chuyện và những lời khuyên của họ tôi chỉ thấy ở đầu lưỡi, tôi chọc tức họ khi tôi muốn. Tôi sẽ ra khỏi nhà và chỉ trở về khi đã thật khuya. Họ muốn tôi vào học tại trường Đại học buổi tối, tôi lại cố tình luyện tập thể thao dưới nước vào các buổi tối ấy.
Bốn tháng trước, tôi quen với Cônvancốp một cách ngẫu nhiên trong rạp chiếu bóng. Sự quen biết này giữ một vai trò lớn trong cuộc đời tôi. Một điều thú vị là anh Cônvancốp cũng nói như những người thân của tôi, nhưng có điều anh nói ra tất cả những điều đó mà không la hét, không đe dọa, anh nói một cách đơn giản, vui vẻ, thân mật. Tôi tin những lời anh nói và rất muốn anh ấy không hiểu lầm về tôi.
Bây giờ tôi sẽ kể lại sự kiện kinh hoàng nhất trong cuộc đời tôi. Một lần, vào buổi sáng, tôi ra khỏi nhà. Một người đàn ông trạc năm mươi tuổi, ăn mặc khá diện, giữ tôi ở cửa: “Cô lad Rênát Senle - Người ấy nói - Đây là bức thư của chị gái cô gửi. Tôi muốn nói chuyện với cô”. Tôi nói rằng tôi đi làm muộn. Khi đó ông ta nói: “Cô hãy đọc lá thư này ở thư viện, tôi sẽ chờ cô vào buổi chiều. Nếu cô đến là tốt. Nếu không đến là việc của cô”. Ông ta nói xong rồi bỏ đi.
Bức thư của chị tôi rất ngắn, chị viết rằng người chuyển bức thư này là người bạn của gia đình chúng tôi và ông ta sẽ nói với tôi một sự kiện rất quan trọng. Chỉ nói sự thật. Hai chữ sự thật được gạch dưới. Chị ấy yêu cầu hủy bức thư đi. Tất cả những chuyện đó là lập mưu kế với tôi. Sau buổi làm việc, tôi đã gặp người đó. Trái tim thì nói rằng đừng đi nhưng chân tôi thì cứ bước. Lời ông ta nói đầu tiên làm tôi kinh ngạc, đôi mắt của tôi thật sự tối tăm. Ông ta nói rằng ba tôi vẫn còn sống, hiện giờ ông đang ở cách đây không xa, ở Tây Đức. Ngay lúc ấy ông ta đưa quà cha tôi cho tôi. Đó là một phong bì đựng tiền. Sau đó ông ta nói rằng cha tôi sống với ước mơ được gặp lại các con gái mình, ông muốn sang vùng phía Đông dù biết rằng điều đó là khó khăn và nguy hiểm. Sau đó ông ta đưa cho tôi giấy và bút rồi yêu cầu tôi viết cho cha tôi mấy dòng. Tôi suy nghĩ mãi rồi viết rằng tôi rất yêu và mong được gặp cha tôi. Người đó nói rằng: “Hãy cảm ơn cha cô về món quà đi. Sự cảm ơn của cô đã chứng minh rằng tiền đã được chuyển giao”. Tôi đã viết: “Cha thân yêu! Con xin cảm ơn số tiền cha đã cho. Tất nhiên con rất cần chúng”. Sau đó chúng tôi chia tay nhau.
Từ phút đó trở đi, toàn bộ cuộc đời tôi đã bị lật ngược. Lúc nào tôi cũng nghĩ đến người cha và ước mơ chúng tôi sẽ cùng nhau chung sống. Những suy nghĩ ấy chẳng làm cho tôi lúc nào được yên, cả ngày lẫn đêm. Ít lâu sau lại có một người nữa từ chỗ cha tôi tới. Ông ta cầm bức ảnh của cha tôi và cả tiền nữa. Lúc này tôi mới viết một bức thư dài cho cha tôi. Chẳng bao lâu sau người thứ ba đem thư trả lời đến. Tôi đã nhận được chữ viết của người. Tất cả những bức thư trước đây người viết cho mẹ tôi là cùng một nét chữ. Tôi cất thư đi và đã thuộc lòng chúng. Cha viết rằng chúng tôi sẽ gặp nhau trong một thời gian gần đây.
Có một lần vẫn người đàn ông đầu tiên gặp tôi đã đón tôi ở thư viện. Ông ta kể rằng cha tôi đã dứt khoát bỏ phía Tây sang sinh sống ở phía Đông. Nhưng cha tôi sợ rằng ông sẽ phải vào tù vì vậy ban đầu ông muốn chứng minh cho chính quyền địa phương biết tấm lòng trung thực của mình. Ông nghĩ rằng làm điều đó nhờ sự giúp đỡ của một sĩ quan Nga mà tôi đang kết bạn. Cha tôi đã biết tình bạn này… từ đâu? Điều đó thì tôi cũng không rõ.
Trong bức thư cha tôi viết rằng hiện giờ ông chỉ tin người sĩ quan này. Ông hi vọng vì tình bạn với tôi, người sĩ quan này sẽ giúp đỡ ông. Tóm lại cha yêu cầu tôi làm mọi thư để cha có thể gặp được người sĩ quan Nga này. Tôi tin vào tất cả chuyện ấy.
Họ thúc giục tôi, nhưng tôi lúc nào cũng rất bận. Còn về chuyện chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ thì Cônvancốp không hề hay biết gì. Anh ấy cũng không biết cả buổi tối hôm tôi gọi điện cho anh ấy đi chơi trong thành phố, mặc dù lúc gọi điện cho anh thì đã có phái viên từ chỗ cha tôi đứng bên cạnh.
Côvancốp đồng ý đi chơi. Người phái viên bảo: “Cô hãy đi tới cầu Varsápki. Đến đấy cô ngồi vào xe ôtô, nó sẽ đưa cô đến gặp cha cô”. Điều làm tôi vừa ngạc nhiên, vừa sung sướng là trong chiếc ôtô đến chỗ tôi và Côvancốp đứng trên cầu thì có một người huấn luyện viên bơi mà tôi đã quen. Đó là G. Armônđơ. Tôi nhớ ra rằng trong thời gian gần đây, Armônđơ và nhất là Alma Gutxơ huấn luyện viên của tôi cứ luôn miệng nói những câu bóng gió bí mật gì đấy, cứ như họ đang tham gia xây dựng hạnh phúc cho tôi vậy. Tôi không hề biết người đàn ông thứ hai có mặt trong xe. Tôi chỉ nhận thấy rằng người đó nói tiếng Đức không sõi.
Xe đi dọc theo bờ sông. Khi chúng tôi đi cách cầu khoảng năm trăm mét thì bỗng dưng tôi trông thấy anh Côvancốp ngã xuống sàn xe. Ngay lúc đó người không quen biết lấy một cái khăn dùng để phủ mình ngựa phủ lên người anh ta rồi hạ lệnh cho lái xe dừng xe. “Ra khỏi xe đi”. Hắn thét lên với tôi và Armônđơ. Chúng tôi chui ra khỏi xe. Người kia cũng ra khỏi xe và nói với chúng tôi rằng: “Người sĩ quan Nga này đang chuẩn bị bắt cha tôi. Chúng tôi kịp đánh hơi thấy. Chúng tôi, và nhất là cha cô, khuyên cô nên im lặng. Chúng tôi có đầy đủ những bức thư của cô trong đó cô cảm ơn số tiền cô đã nhận. Tốt nhất là cô hãy đến ngay Phơrăng phuốc trong ngày hôm nay với chị cô. Chị cô đang ốm nặng đấy”. Sau đó người đó nói với Armônđơ vài lời mà tôi không nghe được rồi quay xe phóng về cầu Varsápki. Đây là tất cả những gì tôi biết.
Thế đấy, tất nhiên là tôi đã nói chuyện với Armônđơ - nói chính xác thì hắn ta đã nói chuyện với tôi. Nói chung là tôi rất hoang mang đến nỗi không nói nỗi một lời nào. Armônđơ cho chiếc taxi dừng lại rồi dẫn tôi về nhà. Trong lúc chúng tôi đi trên đường hắn cứ lải nhải khẳng định bên tai tôi là chỉ có một cách làm duy nhất có thể cứu chúng tôi thoát khỏi tình huống này là dù có xảy ra chuyện gì cũng phải im lặng. Tất cả là như vậy. Tôi phải nói rằng Armônđơ cũng hốt hoảng và tỏ ra xúc động…
Vâng, tôi đi Phơrăng phuốc ngay đêm đó trong chuyến tàu hỏa đầu tiên đến ga…
Chị tôi đang nằm ở bệnh viện, người bác sĩ trưởng cho tôi biết công việc của chị tôi rất tồi tệ… Không, ngoài bác sĩ trưởng ra tôi không hề nói cho một ai biết chuyện này. Hắn ta luôn luôn có mặt tại đấy mỗi khi tôi tới bệnh viện, đích thân lại dẫn tôi đến gặp chị tôi rồi lại đưa tôi ra tận cổng… Sự việc lại không phải như thế, chị tôi không hoàn toàn sung mãn.
☆ ☆ ☆
Dich mun Lixôpxki quy định cho Paxionxcaia địa điểm gặp mặt tại một cửa hiệu bán sách cũ trên thềm một ngôi nhà đã bị đổ vỡ vì chiến tranh. Paxionxcaia thậm chí còn không tìm được ngay ngôi nhà này. Chiếc rèm che cửa ra vào bé tí chật hẹp có kích thước chỉ bằng một trang vở viết.
Mùi hôi hám của đàn chuột và mùi cồn dán gỗ xông lên nồng nặc trong quán. Những giá sách chiếm hết cả phần bên tường bên trái với một chiếc thang đặt chéo phòng. Một chiếc cửa ra vào thấp lè tè treo một chiếc rèm nỉ ở bức tường phía sau. Từ đây bỗng xuất hiện một phụ nữ lùn tịt tròn trùng trục đặc biệt là đã được lựa chọn đúng với kích thước của chiếc cửa ra vào trong bộ trang phục áo liền quần màu xanh.
– Thưa bà cần gì? - Người đàn bà thấp lùn ngước cặp mắt sưng húp rơm rớm nước mắt thể hiện một vẻ quỵ lụy nhìn chằm chằm cô gái.
– Cho tôi xem một vài truyện tiểu thuyết Pháp nào đó.
– Xin chờ một chút! - Người đàn bà thấp lùn chồm dậy khỏi chiếc thang xếp rồi rút từ trên giá xuống một vài cuốn sách rách tả tơi và bày ra trên mặt quầy.
– Mong bà thứ lỗi cho, chỗ chúng tôi đây không có nhiều sách Pháp. Nguyên nhân của nó thuần túy là do hậu quả của quy định lịch sử - Người bán sách vừa cúi chiếc đầu tròn như một quả cầu nhìn Paxionxcaia đang lật giở từng trang một nói với cô.
Natasa phân vân. Cô đã tới đây chậm mất mười phút, vậy mà vẫn chưa thấy Dich mun Lixôpxki đến.
– Tôi sẽ lấy cuốn sách này… Paxionxcaia miễn cưỡng nói - Bao nhiêu tiền?
– Liệu không phải trả tiền một cách vô ích được không?
Bắt gặp cái nhìn ngạc nhiên của Natasa người bán sách khẽ nói:
– Ông Lixôpxki đang chờ cô ở kia - Nói xong bà ta chỉ tay vào chiếc cửa sau.
Đằng sau cánh cửa là một căn buồng rất nhỏ, bên trong kê một chiếc giường, một chiếc bàn và một chiếc ghế ngồi. Dich mun Lixôpxki đang ngồi trên giường. Khi Natasa bước vào buồng hắn liếc nhìn đồng hồ.
– Cô thích sự chậm trễ? - Hắn hỏi cộc lốc.
– Phải nhỡ mất hai chuyến xe điện ngầm vì nhiều người đi làm về.
– Ngồi xuống đi. - Lixôpxki hất đầu về phía chiếc ghế. - Cuộc gặp gỡ giữa hai chúng ta không có gì là thú vị lắm, chúng ta sẽ không để mất thời gian. Tôi muốn trao đổi với có về cha cô.
– Nói với tôi chuyện đó để làm gì nữa? - Paxionxcaia nói trong lúc đầu cô lại nghĩ cách đối phó với ý thích bất ngờ của Lixôpxki.
– Cô thấy không…
Lúc này Natasa nhận thấy ông vua của các huấn luyện viên tỏ ra hơi bối rối và chính hắn cũng không biết phải bắt đầu câu chuyện như thế nào. Hắn lắc lắc đầu rồi lấy lại bình tĩnh đúng lúc.
– Tôi không biết đánh lừa ai và sẽ nói thẳng ra ngay. Tôi là một trong số những người không muốn nước Đức bị xé nát thành từng mảnh, những người không biết chịu khuất phục. Nước Đức không cần cả người Nga, người Anh, kể cả người Pháp. Nhưng quả thật tôi khó có thể nhìn thấy một người Nga nào trên các đường phố của Berlin!
Natasa đã nhận thấy hắn không gợi đến những người Mỹ.
– Chúng tôi là những người sẵn sàng đi tới đâu mà nước Đức cần và đã không đầu hàng cùng với tướng Kây-ten. Cha của cô là sĩ quan hải quân của Đế chế? Phải không nào?
– Đã có lúc. - Natasa thừa nhận.
– “Đã có lúc” nghĩa là sao? Một sĩ quan Đức lúc nào cũng là sĩ quan, khi người đó vẫn còn sống, - Lixôpxki nhanh nhẹn lên tiếng. Trong đôi mắt của hắn lóe lên một tia lửa độc ác nhưng ngay lập tức đã dập tắt.
– Cha tôi về cơ bản thuộc nghề nghiệp dân sự.
– Vớ vẩn! Làm sao cô biết được trong tâm hồn của ông ấy có cái gì?
Cả hai im lặng không nói gì với nhau một lúc.
– Thế nào, đúng ra thì ông muốn gì ở tôi? - Natasa hỏi.
Lixôpxki nhìn Natasa một cách giận dữ và ngay lúc đó hắn tỏ ra thận trọng.
– Trước hết đừng quên rằng mình là người Đức - Hắn cười khẩy.
– Tôi luôn luôn nhớ đến điều này.
– Vậy thì cha cô còn nhớ gấp đôi nữa đấy. Ông đã đổ máu vì nước Đức. Có lẽ nói chuyện với ông ấy tôi thấy dễ chịu hơn.
– Còn phải xem là chuyện gì! - Paxionxcaia nhìn Lixôpxki như chọc tức.
– Mọi chuyện chỉ là một mà thôi - về nước Đức. Ông ấy đâu phải là đỏ.
– Ông ấy là người Đức và luôn là như vậy…
– Những tên đỏ cũng la lên rằng chúng là những người Đức.
– Ông biết tôi sẽ nói gì với ông không? - Paxionxcaia mạnh dạn nhìn thẳng vào đôi mắt lạnh lùng của hắn. - Tuyệt đối tôi không thích tham gia vào công việc chính trị. Tất cả những ai trong trường Đại học của tôi đều biết đến điều này, cha tôi cũng biết như vậy, bạn bè của tôi và cả ông nữa cũng cần phải biết như thế. Tôi thích gì thì tôi làm vậy. Tôi học. Tôi thích thể thao - tôi luyện tập thể thao. Tôi thích một chàng trai - tiêu khiển thời gian cùng với anh ta.
– Một người Nga ư? - Lixôpxki mỉa mai nói.
– Hôm nay là người Nga, ngày mai - là những người Ai Cập. Điều quan trọng là tôi thích. Ngoài ra tôi chẳng muốn biết gì cả. Làm chính trị như ông là đồ bỏ đi nếu ông không thể lôi kéo những người như tôi tham gia chính trị!
– Nhưng cha cô là một người đàn ông? - Sau một hồi lâu Lixôpxki mệt mỏi nói.
Natasa đã đọc thấy sự chán chường trong đôi mắt của hắn. Có thể, hắn tự thấy bực cho chính hắn, rằng đã uổng công sắp xếp một cuộc gặp gỡ như thế này. Đã có đà Natasa quyết định làm cho hắn phấn khởi một chút.
– Tôi sẽ trao đổi chuyện này với cha tôi. - Natasa nói.
– Về chuyện gì? - Lixôpxki thận trọng hỏi.
– Nói chung. Hình như chưa lần nào tôi nói chuyện chính trị với ông ấy. Bất ngờ tôi lại cảm thấy thú vị khi ông ấy nghĩ đến mọi chuyện này.
– Về những gì vậy?
– Về nước Đức. Lại về nước Đức.
– Nhân đây tôi cũng muốn hỏi cái anh chàng người Nga mà cô thích là ai vậy? - Lixôpxki hỏi.
– Đó là một người đàn ông trẻ, sắc sảo và thú vị.
– Anh ta làm gì?
Natasa bật cười.
– Tôi không có ý hỏi câu như vậy về anh ta. Tôi chỉ quan tâm đến tiền lương của anh ấy là bao nhiêu? Anh ta nói rằng anh ta là một kỹ sư quân sự khi tôi hỏi anh ấy ý kiến về một chuyện gì đó.
– Cụ thể là chuyện gì vậy?
– Tôi cũng không biết nữa. - Paxionxcaia luống cuống một cách chân thật. Im lặng một lúc cô rụt rè hỏi:
– Chắc là anh sẽ không phụ trách môn bơi bướm cho tôi nữa nhỉ. Tôi rất lấy làm tiếc.
– Ừ - Lixôpxki cười cởi mở. - À, không. Tại sao tôi phải như vậy. Chúng ta sẽ cùng luyện tập chứ. Vì cô đã hứa là sẽ nói chuyện với cha cô mà. - Hắn nặng nề đứng lên. - Cô ra một mình nhé. Tha lỗi cho tôi, tôi không thể tiễn cô được.
– Người bạn Nga của tôi sẽ làm chuyện đó. - Natasa cất tiếng cười.
– Anh ấy lại chờ cô à? - Lixôpxki hỏi với vẻ sợ hãi.
– Ồ không đâu. Sao lại có thể như vậy được. Tôi đi gặp một người đàn ông khác được ư?
Natasa bước ra phố, cô cảm thấy hài lòng với mình. Chắc là cô không làm một cái gì để đến nỗi Đại tá Sêmin lại sẽ cạo cho cô một trận trong cuộc họp tới.
☆ ☆ ☆
Rưtragôp xác định được rằng cứ mỗi sáng Khaútson lại đi xe tới phố Khênen. Để ôtô ở quảng trường Mai Balch, anh đi ngang qua đại lộ, theo đường Khênen để tới ngôi nhà năm tầng kiến trúc rất cổ rồi đứng sau cánh cửa to lớn nặng nề, bẩn thỉu.
Ở hai bên đường người ta treo nhiều bảng con ở cửa ra vào, nhìn vào đó người ta có thể biết được ai đang sống trong nhà. Một bác sỹ nha khoa, một người làm răng giả, một luật sư, một thầy giáo dạy nhạc,… và rất nhiều người khác nữa. Chỉ thiếu một cái bảng con ở tầng hai, nơi có một cơ quan tổng đại diện của thiếu tá Khaútson.
“Hắn là một người khiêm tốn - hắn không muốn quảng cáo cơ quan của mình”. Đại tá Sêmin cười một cách khó chịu khi Rưtragốp cho xem bức ảnh chụp lối vào tòa nhà này trên đường phố Khênen.
Sau khi bước vào cửa chính, thiếu tá Khaútson trèo lên cầu thang thứ nhất, lấy chìa khóa mở cửa và bước vào phòng ngoài có ánh sáng chói của ngọn đèn. Ở cuối hành lang có hai người lính ngồi cạnh chiếc bàn con, chân duỗi thẳng. Một khẩu tiểu liên treo ở trên cổ một tên, vòng qua thắt lưng của tên kia. Hai người lính không chú ý đến thiếu tá Khaútson. Người ta có thể nghĩ họ đang ngủ.
Khaútson đi qua một trong các phòng, ở đấy có một người trẻ tuổi đang ngồi ở góc bàn đọc cho cô thư ký một văn bản nào đấy. Anh ta vẫn cứ đọc, nhưng tay vẫy thiếu tá và chỉ vào một chiếc bàn trên đó có một hồ sơ màu vàng chói. Thiếu tá Khaútson ngồi xuống, mở cặp và đọc các giấy tờ. Người trẻ tuổi lại gần Khaútson cáu kỉnh nói:
– Tôi đã ở chỗ hắn hai lần rồi mà vẫn cứ như thế.
– Hãy kiên nhẫn, Gêrácđơ. - Khaútson nói nhưng mắt vẫn không rời tập giấy tờ. - Cái này anh đã đọc chưa?
Thiếu tá chìa cho người trẻ tuổi một đoạn mật mã ngắn.
– Tất nhiên đã đọc rồi. Toàn bộ câu chuyện này bắt chúng ta phải chờ đợi.
Thiếu tá Khaútson đấm tay xuống bàn.
– Người ta giữ nó ở Munkhen làm gì nhỉ? Chúng ta chẳng đã nói với họ rằng cái tay người Nga này là một tên trộm nhóc con và chạy sang chỗ chúng ta là để tránh cái nhà tù kia. Đã báo trước cho những đứa ngu biết rằng phải nhanh chóng chuyển hắn đi xa hơn nữa, có lẽ là đến Úc. Ở đấy hắn sẽ được yên tâm rèn luyện dưới cái sốt nhiệt đới. Vậy mà họ lại giữ hắn ở Munkhen, trong lúc các tay nhà báo không biết rằng hắn là một con chim. Bây giờ thì khắp châu Âu chửi suốt.
Người trẻ tuổi nhếch mép cười:
– Chỉ có một cách là làm vô hiệu hóa hắn. Một tai nạn ôtô, một cơn suy tim hay một tai nạn gì đó…
– Ừ, ừ! Tất nhiên rồi… - Khaútson lơ đãng nói. - Giêrácđơ, ngay ngày hôm nay anh phải tới Munkhen và hãy làm những gì cần thiết… Còn tên đó cứ tiếp tục im lặng. Như con vẹt lúc nào cũng nhắc đi nhắc lại yêu cầu ta phải thả ngay.
– Thôi thì làm thế nào khác được. Tôi sẽ làm việc với hắn vậy.
Khaútson rời khởi căn phòng và đi về phía cuối hành lang nơi có hai tên lính. Hai tên này co chân lại và chậm chạp đứng dậy. Một tên quay chìa khóa vào một cánh cửa sắt. Khaútson bước vào phòng mà mới vài ngày trước đây Côvancốp đã tỉnh lại.
Trong lúc đó Rưtragốp đã theo chân Khaútson lần theo từ căn hộ của hắn tới ngôi nhà số ba trên đường phố Khênen. Ông quan sát kỹ ngôi nhà. Từ lâu ông đã nhận ra rằng từ phố Khênen không có lối nào khác dẫn vào sân được. Trong tất cả các ngôi nhà bên cạnh đều có cổng vào sân.
Rưtragốp đi vào sân của ngôi nhà bên cạnh bên phải. Nó ngăn cách với ngôi nhà số ba bởi một bức tường im lìm, vắng vẻ, xây bằng chất liệu chịu lửa, ngay ở sát mái có một cửa sổ tròn để thông gió. Chắc chắn ô cửa sổ này dùng để chiếu sáng khoảng giữa mái nhà và trần nhà. Chăm chú nhìn bao quát bức tường, Rưtragốp khó khăn lắm mới nhận ra rằng trước đây ở ngang với tầng hai của bức tường đã có một ô của sổ. Bây giờ nó đã bị một viên gạch cũ giống với màu của bức tường bịt lại.
Rưtragốp đi qua sân ngôi nhà ở bên trái. Cũng từ đây, ngôi nhà số ba nổi lên im lìm như thế. Chỉ khác ở chỗ cửa sổ tầng hai không bịt kín nên dựa vào đó chắc phải có một phòng ở sau cửa sổ này. Trên ô cửa sổ là những bông hoa.
Nhà số ba ăn sâu vào phía trong. Những đoạn tường chịu lửa dài hơn phần mái rất nhiêu. Các sân bên cạnh không có lối ra vào, vậy thì sân của ngôi nhà số ba là ở đâu? Rưtragốp đi qua phố Khênen, sau đó ông ra ngã ba đường đi song song trên phố Bênike. Ông đặt giả thuyết rằng nhà số ba có một mặt thứ hai thông ra phố song song và chắc chắn có một lối vào sân của nó.
Nhưng ngay từ xa ông đã thấy rằng cái nhà ông đang quan tâm không có lối nào thông ra phố song song. Một tòa nhà bốn tầng đã bị đổ vỡ nhìn ra phố ở chỗ này bằng những ô cửa sổ. Một nửa tòa nhà tiếp theo cũng bị phá hủy. Mọi cửa ra vào và các cửa sổ phía dưới của các nhà bị phá đã bị bịt kín bởi các đoạn công trình xây dựng bằng gạch chịu lửa, cho nên không thể len lỏi vào bên trong khu đổ nát này được.
Rưtragốp thong thả đi dọc theo những ngôi nhà chết. Nhà cuối cùng nhìn ra Quảng trường Maibakhơ. Đến đây ông dừng lại cách góc phố ba bước chân và suy nghĩ. Lẽ nào lại không thể có cửa vào nhà số ba từ sân… Dù thế nào đi nữa thiếu tá Khaútson cũng cần phải có một lối ra.
Để quay trở về phố Khênen, Rưtragốp rẽ vào góc phố và ông chết lặng tại chỗ. Tận sâu của một bức tường, phía sân của một tòa nhà đổ vỡ, ông trống thấy một cổng vào cao, đóng kín, ghép bởi những tấm thép. Ông đã nhìn thấy nó trước đây nhưng không nghĩ rằng cái cổng sắt này đứng cách xa nhà số ba như vậy lại có thể dẫn vào trong nhà được. Cổng bị bịt kín tứ phía trong và không thấy có một kẽ hở nào cả.
Rưtragốp đi qua đại lộ, ngồi xuống chiếc ghế đá. Từ chỗ này ông có thể nhìn chiếc cổng rất rõ và ông chờ đợi. Hai tiếng sau, một chiếc ôtô không có cửa sổ phóng như bay về phố Bêniken. Chiếc ôtô ngoặt gấp và dọi đèn pha vào chiếc cổng. Ngay lập tức cổng mở ra để xe vào rồi nhanh chóng khép lại. Nhưng trong ba giây đó Rưtragốp đã thấy hết những gì ông cần: giữa những đống đổ nát có một lối hẹp kéo dài tới nhà số ba.
Thiếu tá Khaútson đã khai thác Côvancốp hơn một giờ. Nhưng cũng giống như những ngày trước đây, ông ta đều bất lực. Thiếu tá là một người sắt đá.
Không một nụ cười thiện chí nào thoảng qua trên khuôn mặt của hắn. Hắn vẫn kiên trì tấn công vào Trung úy. Thâm tâm Khaútson tức điên lên vì hắn đã không bẻ gãy được cái thằng trẻ con này, nhìn bên ngoài trông anh ta mềm yếu và hay dao động.
– Tôi kêu gọi anh, Côvancốp. Hãy nhìn bằng con mắt tỉnh táo của người sĩ quan về tất cả những gì đã xảy ra với anh. Hai thế giới của chúng ta đang đối chọi nhau… - Thiếu tá Khaútson đập hai tay vào nhau. - Nói chung cả chúng tôi và các anh đều không mấy tin vào cái thiên đường này trên trái đất. Cả chúng tôi và các anh đều không muốn bị bất ngờ. Chính vì thế mà ở chỗ chúng tôi và chỗ các anh đều có các cơ quan đang hoạt động, nhiệm vụ của chứng ta là tìm hiểu phía bên kia có bí mật gì. Thậm chí ngay cả lúc các nhà ngoại giao của chúng ta đang phung phí những nụ cười cho nhau, và những lời khen cho nhau thì các cơ quan đó vẫn tiếp tục hoạt động theo những nhiệm vụ của mình, một sự hoạt động vô hình trong chừng mực có thể. Vì thế chuyện gì đã diễn ra với anh ở đây - đó là một việc hết sức bình thường diễn ra trong các cuộc chiến tranh không có tiếng vang này. Một tháng trước, ở chỗ chúng tôi có một Đại úy Mỹ tên là Rêt Gierơ đã chạy sang bên các anh. Anh ta biết không nhiều lắm nhưng chắc là anh ta vẫn có ích đối với các anh. Bây giờ thì anh phải có ích đối với chúng tôi.
– Tôi đã nói với các ông đừng chờ đợi gì ở tôi nữa. Tôi yêu cầu phải thả tôi ngay.
Côvancốp hiểu rõ ràng rằng Khaútson muốn làm giảm nhẹ cảm giác căng thẳng của sự việc đang diễn ra trong lòng anh. Không được đâu! Chiến tranh là chiến tranh! Cắn chặt môi, Côvancốp nhìn Khaútson với sự giễu cợt. Còn hắn vẫn nở một nụ cười đầy thiện ý.
– Nào Trung úy. Không có gì phải xúc động mạnh mẽ như vậy. Anh thấy đấy, ở đây làm gì có những ống kính Xô Viết. Còn cái chủ nghĩa anh hùng viễn vông của anh chỉ là chuyện đáng cười đối với tôi và các đồng nghiệp của tôi mà thôi. Nào ta bắt đầu làm việc. Anh đang sống trong một ban thực hiện liên lạc với tổ chức hành chính Đức của khu vực phía Bắc. Nhưng chúng tôi lại biết rằng sự am hiểu của anh cũng chật hẹp như các sọc trên quân hàm của anh thôi. Anh không bị bắt buộc bán rẻ Tổ Quốc - vì anh cũng chẳng đủ sức làm được việc đó. Chúng tôi sẽ hỏi những câu hỏi hết sức đơn giản. Người ta in tiền Mác Đông Đức ở đâu? Ở Berlin, Laixic? Hay ở Mátxcơva?
Côvancốp im lặng nhìn sang Khaútson.
– Thôi được, một câu hỏi nữa: Có bao nhiêu thực phẩm hàng ngày chở từ Liên Xô đến Berlin? Ước lượng cũng được…
– Tôi sẽ không trả lời đâu, ông đang mất thời gian một cách vô ích đấy. - Côvancốp bình tĩnh nói.
– Thế nào. Tuyệt. - Khaútson vô tư lự nói. - Ta hãy nghỉ đến sáng mai. Nhân tiện anh hãy suy nghĩ luôn về điều này nhé: nếu anh không trả lời thì chúng tôi sẽ nói với chính quyền phía Đông rằng người bạn gái của anh, cô Rênát là người tham gia vào vụ bắt cóc anh. Mặc dù tôi nói với anh rằng cô ấy hoàn toàn không tham dự vào chuyện này. Chào anh Trung úy. Hẹn đến mai!
Khi bước ra khỏi phòng, Khaútson vấp phải chân đang duỗi của một tên lính gác. Hắn phải chịu toàn bộ cơn tức giận của Thiếu tá.
Khaútson trở về phòng làm việc và ngồi vào bàn. Cơn điên bất lực réo lên trong người hắn khiến hắn không thể thở được. Hắn bóp chặt bàn tay ướt mồ hôi. Với người Nga thì đây không phải là công việc đầu tiên của Khaútson. Hắn hiểu không thể đạt được gì ở chàng trai trẻ này bằng lòng tốt được. Dựa vào tất cả các sự kiện, đã đến lúc phải đưa anh ta đến vùng “Y” rồi phải “luyện nóng” cho anh ta. Ít ra thì củng phải nhanh chóng quyết định tất cả: hoặc anh người Nga này phải mở mồm, hoặc anh ta sẽ trở thành một thây ma - như vậy thì không có gì dễ chịu cả. Nhưng Khaútson không thể làm như vậy.
Chiều qua hắn ở chỗ vị tướng, ông ta đã hỏi:
– Công việc của anh với tên người Nga kia thế nào?
– Cho đến giờ hắn vẫn im lặng.
– Anh có thể giải thích cho tôi biết “cho đến giờ” được tính là bao lâu (Khaútson im lặng). - Vị tướng nhún vai, điều này chẳng hứa hẹn một điều gì tốt lành cả. - Đó là một công việc tồi tệ đấy, Thiếu tá ạ. Anh đã chuẩn bị lằng nhằng mãi cái chiến dịch này. Nó tiêu tốn của chúng ta không ít tiền. Thế mà bây giờ khi công việc đã xong thì anh lại nhắc đi nhắc lại “cho tới tận bây giờ vẫn im lặng”.
– Thưa Đại tướng cho biết, trước đây. - Khaútson bắt đầu chống đỡ nhưng ông ta đã ngắt lời hắn.
– Cái gì? Trước đây? Một tên chạy trốn? Phải rồi người tùy tùng của tôi đã được thông báo về những việc làm ở phía Đông hơn tất cả những tên chạy trốn của anh cộng lại. Có thể tên này sẽ im lặng trong nửa năm, rồi hắn sẽ thông báo cho chúng ta biết về những tài liệu giật gân về giá lúa mỳ ở khu vực phía Đông?
– Nhưng mà Đại tướng hiểu cho, cái tên sĩ quan này là trong ban tham mưu và trong ban đang làm cho chúng ta hiện nay rất quan tâm. Chính vì hắn rơi vào tay chúng ta không phải là tự nguyện cho nên cần phải có thời gian để hắn tỉnh rồi sẽ cung cấp cho chúng ta những lời cung khai.
– Không đâu vào đâu cả - Viên tướng nhún vai rồi quẳng cái bút chì lên bàn. - Vào thời điểm này tôi hỏi anh tại sao lại cứ phải chọn đúng cái tay sĩ quan này. Anh đã nói là vì hắn trẻ và vì hắn đã vi phạm nội quy làm quen với một cô gái Đức. Có phải anh đã nói thế không nào? Tuyệt vời. Có nghĩa là tôi chưa mắc phải cái bệnh xơ cứng và trí nhớ của tôi vẫn còn làm việc. Đến khi kiểm tra thì mới vỡ lẽ rằng anh đã bắt một người Nga mà vì lý do anh ta sẵn sàng chết một cách khoan khoái. Vậy thì tôi xin chúc mừng anh, Thiếu tá ạ, anh sẽ đào tạo ra một anh hùng tiếp theo cho những người Nga.
– Tôi sẽ cố gắng không làm điều đó. - Khaútson buồn bã nói.
– Có thể anh chưa hình dung được rõ ràng tình hình địa phương đâu. Chúng ta đang làm tất cả những gì ở Tây Đức cần cho nước Mỹ. Thế nhưng người Nga ngày càng nối tay cho người Đức và họ yêu cầu phải thống nhất nước Đức. Yêu cầu này được toàn dân ủng hộ. Nếu người Đức làm việc thống nhất này thì tức là họ đã làm hỏng kế hoạch của chúng ta. Đó là một điều rõ ràng như hai cộng hai bằng bốn vậy. Chúng ta cần phải cho nổ tung tất cả các vị trí của người Nga ở nước Đức ngay lập tức. Khi đó thì cái tay trung úy này phải được sử dụng. Nếu hắn là một sĩ quan tham mưu thì hắn sẽ bình tĩnh và sẽ nói một cách rõ ràng những gì chúng ta cần. Còn nếu không… - Đại tướng nhún vai, im lặng rồi nói tiếp. - Nói chung tôi không định chờ đợi lâu thêm.
Câu chuyện với Đại tướng kết thúc. Khaútson không thể vội vã gửi Côvancốp đến cái “lò luyện nóng” được. Người Nga phải bắt đầu nói ở đây. Phải như vậy.
☆ ☆ ☆
Buổi họp lần sau của nhóm chiến dịch diễn ra thật sôi nổi ở chỗ Đại tá Sêmin. Có hai xu hướng của chiến dịch trái ngược nhau: một hướng đã có những kết quả tích cực trong khi nhóm kia nhìn qua tỏ ra thụ động. Rưtragốp giới thiệu khuynh hướng này.
Cả Subbôtin và Paxionxcaia bây giờ đã thấy được rằng họ đang tấn công vào một nơi đáng tin cậy. Họ yêu cầu Rưtragốp hãy giảm bớt việc theo dõi không có kết quả và giúp đỡ họ. Vì sau khi Rênát Senle thú nhận thì họ đã khám phá được nhiều điều.
– Dù thế nào đi nữa thì chúng ta sẽ quay về với Khaútson. - Paxionxcaia vừa xúc động, vừa sôi nổi phát biểu, cô nhìn Rưtragốp và liếc qua Đại tá Sêmin. - Nhưng chúng ta sẽ quay lại khi biết hết sự thật về những gì liên quan đến vụ bắt cóc Trung úy. Chính nó sẽ làm giảm nhẹ sự tấn công trực tiếp của chúng ta vào Khaútson. Chúng ta nói vậy có đúng không thưa Đại tá?
Sêmin chớp mắt không trả lời ngay, ông chậm rãi ghi chép cái gì đó vào một quyển sổ.
Rưtragốp không bị kích động bởi những lời của Paxionxcaia. Anh ngồi dựa lưng vào thành ghế và ngắm chiếc đèn treo trên trần.
– Chúng ta hãy nghe ý kiến của Rưtragốp. - Đại tá sẽ sàng nói.
Rưtragốp đứng lên, dùng bàn tay vuốt những sợi tóc trắng rồi lên tiếng.
– Các đồng chí đã thấy rõ tiến trình công việc của tôi. Các đồng chí cũng đã thấy Paxionxcaia và Subbôtin đã làm gì. Theo tôi, hiện nay ta có những quyết định dứt khoát thì thật nguy hiểm. Ta cần phải phân tích lại bước đi của chiến dịch. - Rưtragốp bình tĩnh nói một cách tin tưởng, mắt nhìn từng người đang dự cuộc họp. Anh dừng lại nhìn Paxionxcaia. - Tôi nghĩ thế này, trước đây ta chỉ có thể đánh giá toàn bộ công việc trên một quan điểm của chúng ta. Mà đích của chúng ta là Trung úy Côvancốp. Ở chỗ này, dù sau khi đã tìm hiểu được Lixôpxki, liệu Paxionxcaia có thể bơi được đến chỗ Trung úy Côvancốp hay không?
– Mỵ dân! - Natasa khẽ kêu lên nhưng cô nói một cách rõ ràng.
Ngay khi ấy Đại tá Sêmin ngước mắt nặng nề nhìn lên Paxionxcaia một cách trách móc.
– Tiếp tục đi Rưtragốp.
Rưtragốp thừa nhận rằng Paxionxcaia và Subbôtin là những người rất thú vị. Nhưng sau đó Rưtragốp hỏi:
– Hãy nói cho tôi biết: sau khi vạch mặt được tổ chức đó, chúng ta sẽ đến được gần Trung úy chứ? Không. Chúng ta sẽ chỉ xác định được chính xác hơn nữa các hoàn cảnh của vụ bắt cóc và khả năng trừng trị những tên tham gia trong vụ này. Còn Côvancốp lúc đó chưa chắc đã được dễ chịu hơn đâu. Chẳng nhẽ anh không hiểu được một sự việc đơn giản như thế sao?
Paxionxcaia và Subbôtin đều im lặng. Đại tá Sêmin chờ một lúc lâu rồi hỏi Rưtragốp có đề nghị gì không.
– Chúng ta phải đột nhập vào cái nông trang của Khaútson. - Rưtragốp cứng cỏi lên tiếng. – Kế hoạch của tôi được thực hiện như sau…
Tất cả những gì mà Rưtragốp nói đều lôi cuốn mọi người khiến Paxionxcaia và Subbôtin cũng quên hết cả cơn bực bội của mình, lắng nghe một cách thích thú.
Đại tá Sêmin tỳ cả tấm thân nặng nề của mình vào chiếc bàn. Đôi mắt tinh nhanh của ông cứ nhìn Rưtragốp mãi.
Rưtragốp đã thấy hết và anh hiểu rằng kế hoạch của anh đã làm cho Đại tá và các đồng nghiệp của anh hài lòng.
Phải, đó là một kế hoạch hay, can đảm và rất mạo hiểm. Trong kế hoạch đó có bao nhiêu phức tạp, bao nhiêu viên đá ngầm nguy hiểm đến nổi không ai ngạc nhiên khi thấy mọi người im lặng sau lời phát biểu của Rưtragốp.
Các câu hỏi dồn dập đưa ra không dứt. Rưtragốp trả lời một cách rành mạch, nhanh nhẹn và tự tin. Rõ ràng anh đã chuẩn bị cẩn thận cho kế hoạch này. Đặc biệt Đại tá đưa ra rất nhiều câu hỏi. Sau mỗi câu hỏi, Rưtragốp không kìm được mình, anh nhìn chiếc bàn rồi mệt mỏi nói:
– Nếu Đại tá phản đối kế hoạch của tôi thì hãy nói thẳng cho tôi biết.
Nhưng thật không ngờ Sêmin nặng nề rời khỏi ghế tựa nhìn vào đồng hồ rồi nói một cách cáu kỉnh:
– Buổi họp kết thúc. Ngày mai đúng chín giờ, mọi người có mặt tại đây. Chào tạm biệt.
Đưa mắt nhìn nhau một cách khó hiểu, Rưtragốp, Paxionxcaia và Subbôtin bước vào phòng khách. Họ chưa kịp nói với nhau lời nào thì Đại tá bước ra khỏi phòng làm việc.
– Tôi tới chỗ Đại tướng - ông vừa nói vừa bước đi với cô thư ký.
Đại tướng Sôcôlốp trẻ hơn Đại tá Sêmin nhiều. Đại tướng luôn nhớ đến điều đó như ông đã nhớ rằng sau lưng Đại tá là một con người tình báo có kinh nghiệm già dặn, hiểu biết tuyệt vời về nước Đức và ông biết rằng hiện nay Đại tá đang ốm và cần phải được yên tĩnh và được chữa bệnh một cách nghiêm túc.
Vừa thấy Sêmin bước vào phòng làm việc, Đại tướng đứng dậy đón Đại tá:
– Anh khỏe chứ?
– Tốt. - Sêmin lơ đãng trả lời và nói luôn không nghỉ. - Tôi muốn báo cáo với đồng chí một bản kế hoạch rất thú vị trong nhóm chiến dịch của Rưtragốp.
Đại tướng ngay lập tức đã nắm bắt được ý tưởng của bản kế hoạch và thầm tán thành nó. Trong lúc nghe Đại tá báo cáo, ông ngắm nhìn bộ mặt của Đại tá và nghĩ rằng: “Lẽ nào anh ta lại yêu công việc khó khăn của mình đến như vậy. Liệu bỗng nhiên anh ta có thể rũ bỏ những năm tháng đã qua để trở thành một con người như vậy, một con người giống như mười năm về trước khi mà ông tìm cách len lỏi vào tận sào huyệt của bọn Hítle và làm việc đó cho tới ngày gần chiến tranh…”.
Đại tá Sêmin kết thúc bản báo cáo và nhìn vị Đại tướng một cách thận trọng. Cái nhìn của ông như muốn hỏi: “Thế nào thưa Đại tướng? Liệu có đủ sức để đấu tranh không?”.
– Tôi tán thành kế hoạch này. Anh đã đào tạo được những người tốt, Đại tá ạ! Thú vị là ở chỗ trong kế hoạch có ý kiến của anh phải không?
– Tôi chỉ làm cho chính xác hơn mà thôi.
– Giỏi lắm, Rưtragốp! - Đại tướng trầm ngâm suy nghĩ rồi ông hỏi nhanh.
– Có tin gì mới từ Phơrăng phuốc không?
– Ngày mai các đồng nghiệp Đức của chúng ta sẽ tiến hành vạch trần cái tên giả vờ mắc bệnh. Rênát Senle vẫn còn ở đây.
– Còn các nhà thể thao đang làm gì?
– Lúc này bọn họ chưa có gì thay đổi. Dich mun Lixôpxki ngày càng kiên trì yêu cầu Paxionxcaia tổ chức cho hắn ta được gặp bố cô ấy.
– Hãy suy nghĩ về chuyện đó đi. Có thể cho hắn ta gặp không? Đã đến lúc Paxionxcaia có thể rời khỏi đấy được chưa?… Các đồng chí Đức của chúng ta?
– Họ là những người cần mẫn đến cảm động. Họ làm việc rất cẩn thận.
– Hãy giúp đỡ họ nhiều hơn nữa. Vlađimia Ivanôvich. Một năm nữa sẽ trôi qua, chúng ta sẽ rời khỏi đây để về nhà… Đến lúc đó các đồng chí Đức chẳng còn ai để mạn đàm.
– Tôi hiểu. Tôi hiểu… - Sêmin đăm chiêu lên tiếng. - Các đồng chí ấy cũng hiểu như vậy.
– Thế là tốt. Vậy thì, Vlađimia Ivanôvich, tôi bằng lòng kế hoạch của Rưtragốp. Can đảm tuy có mạo hiểm. Tuyệt, Vlađimia Ivanôvich, vấn đề là ở chỗ Rưtragôp đã suy nghĩ một kế hoạch khó khăn và nguy hiểm không phải cho ai khác mà là cho bản thân.
– Toàn nhóm chiến dịch đã cháy nắng. - Sêmin mỉm cười.
– Để cứu một đồng chí thì chúng ta không tiếc gì bản thân. Nếu chúng ta và Côvancốp giành lấy phần thứ hai của kế hoạch và thực hiện kế hoạch đó thì chúng ta có thể tự hào về chiến dịch này.
Sêmin quay đầu lại:
– Chúng tôi sẽ không đốt cháy giai đoạn đâu.
Đại tướng xoa tay hài lòng và nói:
– Phải, đồ quỷ tha ma bắt. Chúng ta đang đi những bước mạo hiểm. Hãy báo cho mọi người phải bình tĩnh hành động và có suy nghĩ. Một sai lầm nhỏ hoặc một sự vội vàng vô lý có thể làm đổ vỡ toàn bộ công việc đấy.