1. Trần Thái Tông ( 1225-1258):
Năm ất dậu, Trần Cảnh lên ngôi (1)
Vừa tám tuổi chỉ ngồi nghe tấu
Mọi quyền hành chốt mấu đằng sau...
Trần Thủ Độ mưu cao, độc đoán
Dựng cơ đồ tính toán chi li...
Giết Huệ Tông, tỉa lần tôn thất (2),
Tạo cánh vây bất cần luân lý(!)...
Tước Thái Hậu tỏ ý lấy bà (3)
Nâng Thuận Thiên cho qua Hoàng Hậu(4)
Giáng Chiêu Hoàng xuống hàng Công Chúa(5),
Triệt họ Lý chuyển sang họ Nguyễn (6)
Tuyển người mới giúp rập họ Trần...
Tuy đại ác đối tầng nhà Lý
Nhưng công thần tận tụy nhà Trần
Một tay cán đáng bao trọng sự
Giúp Thái Tông dự liệu trong ngòai...
Nâng quốc thịnh vững chải dài dài
Đủ anh tài chống giặc ngọai xâm!!!
Tự cổ kim chỉ mình Thủ Độ
Khiến Thái Tông phẩn nộ đi tu (7)
Khiến Trần Liễu tụ binh chống lại...
Ít lâu sau nhẫn nại qui hàng(8).
Tình cốt nhục, đôi đàng ôm khóc
Thủ Độ hay muốn róc rơi đầu(...)
Thái Tông van cầu mới bỏ qua.
Nghĩ thuở trước(...) vua ban Thái ấp (9)
Phong tước Vương bù đắp thiệt thòi(!).
Tuy nghiệp định, còn ngòi chiến sự (10)
Phân giang san kể tự triều Trần:
Đất Hồng Châu- Đoàn Thương xưng vua (11)
Đất Bắc Giang - Nguyễn Nộn xưng Vương (12).
Thế lực mạnh- Thủ Độ giản hòa (13)
Năm mậu tý, hai nhà Nguyễn- Đoàn
Chỏang với nhau, Đường Hào chiếm giữ (14)
Lúc bấy giờ thanh thế lây lan...
Đang lo sợ bỗng dưng Nguyễn chết
Các châu, huyện thu hết về Trần.
Năm nhâm dần, sắp đặt quan sai,
Phân chia nước thành mười hai lộ...
Lập trướng tịch đồ sộ theo Lý (15),
Định sưu thuế tỉ mỉ rõ ràng (16)
Xây đắp đê hai đàng sông Cái (17)
Năm nhâm thìn thi Thái học sinh (18)
Chia thứ bậc để định thấp cao.
Năm đinh tỵ, đưa vào ba khôi (19):
Trạng Nguyên, Bảng Nhản và Thám Hoa
Có khoa tam giáo: Nho- Thích- Lão.
Năm quí sửu, lập Quốc học viện (20),
Giảng võ đường luyện tập võ nghệ,
Các Vương nhận ân huệ vua Trần (21):
Mộ tập lính chuyên cần chăm chỉ,
Lập phủ đệ theo ý của mình...
Lúc đất nước tình hình bất ổn
Mang quân riêng hổn chiến giặc thù!
Năm nhâm tý, Thái Tông ngự giá
Bình Chiêm Thành bắt cả Vương Phi (22).
Năm đinh tỵ, bắt giữ sứ Mông(23)
Sai Quốc Tuấn lên trông mặt Bắc...(24)
Tướng nhà Mông tất ắt xuất binh (25)
Từ Vân Nam sang bình nước ta (26)...
Quân Nam ít rút ra Sơn Tây
Thái Tông hay ngự giá thân chinh
Nhưng đại binh cũng đành lùi bước
Bỏ Kinh đô chạy về Thiên Mạc (27).
Quân Mông ồ ạt đuổi rượt ta...
Chiếm Thăng Long, cướp phá giết người...
Tình thế nguy nụ cười tắt lịm
Ngự thuyền rồng tìm kiếm thân vương
Gặp Nhật Hiệu- thương nghị tình hình:
"Nhập Tống!" Ôi, rùng mình, sởn gáy!!!(28).
Gặp Thủ Độ:" Quyết còn sống mái!
Đầu chưa rơi hăng hái diệt thù!!!"
Nghe vững dạ mây mù tan biến.
Ít lâu sau, hồn thiêng sông núi
Gây quân Mông yếu đuối tinh thần...
Cướp cơ hội đánh lần Đông Bộ Đầu
Mông thua chạy đến trại Qui Hóa
Bị thổ dân chặn khóa đuôi đầu...
Thua đến thua, ưu sầu mệt mỏi
Trên đường về chẳng moi giựt dọc
Được người đời châm chọc- giặc phật(!).
Khi vua Mông đánh bật nhà Tống
Sai sứ sang đòi cống Mông triều.
Vua Thái Tông đành chìu ý chúng
Đúng ba năm chiếu lệ một lần.
Năm mậu ngọ, nhường ngôi Trần Hoảng (29)
Dạy phép nước, phòng choảng anh em
Lên Thượng Hoàng cùng xem việc nước!!!
2. Trần Thánh Tông ( 1258-1278)
Thái Tử Hoảng tiếp bước tiên vương
Lòng nhân từ đảm đương quốc sự-
Sai Văn Hựu chép sử nước nhà (1),
Ba mươi quyển quả là quí giá (2).
Sai phò mã cùng các vương hầu
Chiêu tập dân nghèo, sầu lưu lạc
Khai khẩn viên điền làm trang hộ
Có cái ăn nhật độ qua ngày
Giúp đất nước hình hài thay đổi
Đọan cuộc đời trôi nổi đó đây!
Nước bình yên tuy nhiên còn khó
Giao thiệp Tàu gò bó khắc khe
Bắt Thánh Tông phải nghe lệnh cống (2)
Từ nhân tài đến đóng sản vật...
Đưa người sang giám trị nước nhà (4).
Thái Tông ngòai tuy là thần phục
Nhưng thực chất lắng đục khơi trong
Thúc quan binh tay không được nghỉ
Mộ tráng sĩ luyện tập tinh thông...
Năm bính thìn, sứ Mông thăm viếng
Nhân dịp này cũng tiến sứ sang
Vừa đáp lễ, vừa van- cống người(5)...
Vua Mông ưng nói cười nham hiểm
Bắt Thánh Tông phải chịu sáu điều (6)...
Vua lần lửa chẳng chìu ý tứ
Năm ất hợi, sai sứ sang Tàu
Tâu rõ ràng An Nam có chủ
Chớ đâu hội tụ xứ Máng Mường...
Xin rút Giám trị trả phố phường.
Mông không chịu, tìm đường xâm lấn
Dọ địa hình chuẩn bị tấn công.
Vua Thánh Tông sẳn sàng ứng chiến
Tuy nước nhà có biến- tang thương (7)
Năm mậu dần nhường ngôi Thái Tử
Về Thiên Trường theo sách vua cha.
3. Trần Nhân Tông ( 1279-1293):
Vận mệnh nước quả là gian khó
Trọng trách này gánh có đặng chăng?
Cũng may thay, đình thần tài trí,
Thái Thượng Hoàng xử lý chu toàn.
Vua Nhân Tông không còn nhỏ dại
Đủ thông minh, nhẩn nại dư thừa,
Tính quả quyết ngăn ngừa bão tố
Cùng toàn dân củng cố cơ đồ!!!
Nhà Nguyên viện cớ bắt vua chầu
Bởi chưa lệnh- tự cầu ngôi đế!
Cho sứ sang, khống chế vua Trần
Khí ngang ngược bất cần, kiêu ngạo,
Ra vào cung trái đạo sứ thần,
Mời yến tiệc chẳng cần ngó đến...
Năm nhâm ngọ, Nguyên chủ dụ rằng:(2)
" Nếu vua Nam không sang chầu được
Nộp ngọc ngà bóng mượt đi thay,
Tài nhân lực phải hai mỗi hạng".
Vua Nhân Tông mạnh dạn chọn người-
Trần Di Ái, thuộc hàng thân tộc,
Lê Tuân, Lê Mục dốc sức mình.
Nhưng Nguyên chủ hướng nhìn thiển cận
Túi tham tàn đáy tận đâu đâu(!)
Muốn tóm thâu đoạt quyền thống trị
Hạ chiếu chỉ- lập Tuyên phu ti
Đặt quan sai để đi giám trị
Vừa đến nơi bỗng bị đuổi xua...
Nguyên chủ giận quyết đưa Di Ái
Phong vua Nam, biệt phái trở về...(3)
Trần Di Ái đôi bề tính toán:
" Thuận nên vua, thua đổ cho Nguyên..."
Đến Vân Nam, tưởng yên mọi sự
Có ngờ đâu tự rước tội đồ.
Giặc Sài Thung bị vồ chột mắt,
Lũ nghịch thần bị bắt hết van.
Nguyên chủ sai Thoát Hoan xâm lược
Bọn Toa Đô cùng Ô Mã Nhi
Thống lĩnh binh giả đi bình Chiêm
Mượn An Nam để tìm đường tắt(!)
Vua Nhân Tông, tin bắt kịp thời
Nghị Bình Than cho vời bách quan (4)
Bàn kế sách, giữ vững giang sơn...
Tính thiệt hơn- Quốc Tuấn, Khánh Dư
Xin đem quân dự phòng cứu ứng.
Năm quí mùi, Quốc Tuấn được phong (5)
Chức Tiết chế- giữ trông binh quyền.
Năm giáp thân truyền hịch vương hầu (6)
Đông Bộ Đầu chọn nơi kiểm duyệt-
Quân thủy, bộ- tuyệt! Hai mươi vạn.
Truyền tướng sĩ chống nạn ngoại bang:
" Giữ phép nước vỗ an bá tánh...
Tạo tinh thần đánh giặc hăng sai;
Chớ thấy thua buông tay chạy trốn;
Chớ thấy đặng -hư đốn tự kiêu;
Quân bất vị thân- nêu nhớ kỉ..."
Duyệt binh xong tỉ mỉ phân công:
" Tướng Bình Trọng đóng sông Bình Than,
Trần Khánh Dư giữ ngang Vân Đồn; (7)
Còn các tướng dồn ra yếu hiểm
Riêng Quốc Tuấn điểm lấy đại binh
Đóng Vạn Kiếp tiếp ứng nơi nơi (8)".
Quân nhà Nguyên sắp rời Hồ Quảng (9)
Vua Nhân Tông muốn hoản việc binh
Mang đồ lễ xin đình thương nghị(...)
Nguyên chẳng vị, truyền lịnh tiến sang...
Vua Nhân Tông đành ban nhân gian:
Hội bô lão- an điện Diên Hồng(...)
Tất cả đồng lòng đánh giặc Nguyên!
Vua bình yên bởi tình thống nhất.
Chiến trường sôi một mất một còn
Nơi biên cương xoáy mòn cây cỏ...
Nguyên trao thư tỏ rõ mượn đường...
Vua anh minh định lường ý giặc:
" Đánh Chiêm Thành tự vạch mà đi!"
Lòng nham hiểm khắc ghi uất hận
Tiến quân sang qua mạn Lạng Sơn...
Sai A Lý chiêu dụ Tuấn rằng:
" Bản súy nhờ đường sang đánh Chiêm
Giúp lương thảo sau tìm cách trả
Nhược bằng kẻ cả- chẳng dung tình,
Phá bờ cõi trói mình chẳng kịp!"
Lòng yêu nước được dịp trỗi lên
Đuổi A Lý- lệnh truyền giữ ải (10)
Đem đại binh đóng dãy Kỳ Cấp
Đưa chiến thuyền ẩn nấp Bái Tân (11)
Giữ mặt bể bất thần xuất phát!
Quân Thoát Hoan áp sát quân Trần
Cả hai ải lần lần thất thủ
Phải rút về đóng ải Chi Lăng.
Giặc rượt đuổi hung hăng dữ tợn...
Ra Bái Tân lánh về Vạn Kiếp
Các tàn quân liên tiếp tụ về.
Vua Nam não nề ra Long Hải (12)
Vời Quốc Tuấn:" Ắt phải phục hàng
Tránh lụi tàn, khổ cực muôn dân..."
Lòng bệ hạ- đức nhân hiếm có
Tôn miếu đó, xã tắc thì sao?
Nếu muốn hàng- mau mau truyền chém,
Tự trói mình chẳng kém thời gian.
Lời trung nghĩa ngàn vàng chẳng sánh
Vua Nhân Tông quyết đánh đến cùng!!!
Hưng Đạo Vương quyết dùng Binh Thư (13)
Truyền hịch ru vương hầu, tướng sĩ.
Được khích lệ- bền bỉ hăng say
Thích vào tay hai chữ " Sát Đát".
Quân Thoát Hoan kiểm soát Lạng Sơn
Áp Vạn Kiếp hơn lũ tràn bờ
Quân An Nam bỏ cờ trống chạy
Bao chiến thuyền rớt lại bờ sông.
Quân Mông Cổ vừa trông " Sát Đát"
Giết sạch sanh giẫm nát sơn hà-
Võ Ninh, Gia Lâm và Đông Ngạn
Rồi kéo nhau đóng mạn Bộ Đầu (14)
Dùng đại bác bắn nát các trại...
Quân An Nam bỏ chạy hết trơn.
Trên đà thắng- bắc cầu sang sông(15)
dưới chân thành Thăng Long hạ trại.
Vua Trần chẳng dại ở đây lâu
Cùng Thượng Hoàng xuống sâu phía nam
Có Quốc Tuấn đứng kèm bên cạnh
Bảo vệ vua khỏi lạnh gió mùa!
Đến Thiên Trường giặc ùa dữ dội
Hưng Đạo Vương xin vội vua Trần-
Sai Quang Khải đóng gần Nghệ An
Chặn đường hiểm đánh tan Toa Đô.
Sai Bình Trọng trấn thủ Thiên Trường...
Rước xa giá lên đường ra Hải Dương.
Đến Nghệ An, giặc đương thế mạnh
Thêm Mã Nhi mặt bể đánh vào
Quân Quang Khải đành chào lui ra.
Đang thất thế vậy mà Trần Kiện (16)
Đem cả nhà trình diện Toa Đô
Được bọn giặc cho vô Yên Kinh.
Nhận được tin ngăn chặn tức thì
Hưng Đạo Vương sai tùy tướng bắt,
Tìm đường tắt mải miết đuổi theo
Đến Lạng Sơn Trần Kiện bị vây
Thêm quan quân đến đây kịp lúc...
Bọn giặc Nguyên mất hút ngã đường,
Trần Kiện chết bởi vương tội lỗi
Được Lê Tắc ôm vội thây đi (17).
Ở Thiên Trường, Trọng di chuyển quân
Trấn yếu hiểm gian truân chẳng ít!!!
Bãi Đà Mạc bị xích chân tay (18).
Quân giặc dụ tướng tài Nam Việt:
Chức tước Vương- chẳng thiệt anh hùng(!)
Dùng yến tiệc dỗ dành thân ái:
Phái những ai trấn thủ phương nào?...
Khí tiết anh hào há dễ phai! (19)
Lòng rứt rai buổi đầu vây hảm
Chưa hết tài lược đảm non sông...
Thà mạng vong chớ mong khuất phục!!!
Vỗ không kham giặc giụcquân chém
Vừa hèn hạ vừa kém nhân tình (!).
Nhận được tin, triều đình thương tiếc
Cãm anh hùng tử tiết hiên ngang
Dồn sức mạnh phá tan giặc dữ
Giữ thanh bình ôm mãi hồn thiêng!
Tình thế bách, Quãng Yên xa giá (20)
Hưng Đạo Vương cho trá thuyền rồng
Cửa Ngọc Sơn giặc trông tưởng thật
Thúc giục quân lật đật đuổi theo...
Đến Tam Chỉ vượt đèo lên bộ
Độ xa xa xuống thuyền ra sông
Nước mênh mông lòng trông đau xót!
Vững tinh thần phút chót ung dung!!!
Tìm kế sách đánh cùng diệt tận
Thu giang san trút hận giặc thù!.
Khắp nơi nơi mây mù bít lối
Bắc Ninh, Thăng Long nối Thiên Trường
Mọi nẻo đường đầy bóng ngoại bang.
Vùng Nghệ An giặc dữ đánh vào (21)
Bọn hoàng tộc kẻ nào bội phản?
Chuộng hòa bình hay nản chiến tranh?
Yêu thân mình hay manh phản động?
Đấy là Ích Tắc, Công Tôn Viên (22)
Lũ bất tài nghiêng mình luồn cúi
Để muôn đời tiếng thúi không tan(!)
Nơi Nghệ An lương thực cạn dần
Toa Đô, Ô Mã lần ra bể
Hợp Thoát Hoan tiện để thư hùng.
Hưng Đạo Vương quyết dùng kế sách:
Mách hai tướng đón đường Toa Đô (23).
Năm vạn quân tiến vô Hải Dương.
Trần Nhật Duật chọn tướng Triệu Trung (24)
Mặc áo đen, kiếm cung như Tống
Giáp trận tiền- giặc trông hoảng sợ
Ngỡ nhà Tống dựng lại cơ đồ
Cho quân sang giải nan An quốc
Chạy thục mạng chẳng dám ngất đầu(!)
Thừa dịp thắng tiến sâu đuổi giết
Toa Đô lùi, ở miết Thiên Trường
Không dám lên đường ra Thăng Long.
Trận Hàm Tử vỡ mộng quân thù!
Tin loan nhanh bay vù Thanh Hóa
Hưng Đạo Vương xin phá giặc Nguyên...
Thu Kinh Thành vỗ yên bá tánh.
Vua thuận ưng, sửa sọan tấn binh
Vừa lúc ấy có tin Thượng tướng (25)
Từ Nghệ An nhắm hướng trở ra
Xin xông pha giáp chiến Thoát Hoan.
Vua truyền hịch chặn ngang Toa Đô
Trần Nhật Duật phải cô lập chúng.
Từ Thanh Hóa vòng đúng Chương Dương (26)
Đánh thuyền giặc hết đường chống trả
Quan binh hối hả tiến Kinh Thành
Gặp Thoát Hoan mang binh hổn chiến
Bị phục binh Quang Khải úp vào
Nguyên bôn đào sang giữ Bắc Ninh.
Trận Chương Dương hoảng kinh Thoát Hoan
Mở tiệc rượu khao ban tướng sĩ
Ngâm thơ ca ngợi chí kiên cường
Động viên khích lệ tường chân lý
Lưu mãi thiên thu chí anh hùng!
Quang Khải báo tin mừng thắng trận (28)
Quân reo hò muốn tận hiếu, trung!
Vua Nhân Tông cung thỉnh Thượng Hoàng
Cất binh mã- Tràng An trấn giữ (29)
Từ Thiên Trường- Đô sang Thiên mạc (30)
Hợp Thoát Hoan để đạt ỷ gốc
Nhưng vua Trần thúc đốc cản ngăn...
Buộc giặc hung hăng đóng Tây Kết(31)
Hưng Đạo Vương cho giăng hết ngả
cắt thông tin Ô Mã- Thoát Hoan
Mang quân phá trại tại Tây Kết
Đặt phục binh chặn hết đường về.
Thắng hai trận khí thế tăng nhanh
Công quân Nguyên chiếm thành đọat lũy...
Bọn giặc kia thí ra mặt biển
Tướng Toa Đô gặp tiễn vong thân.
Ô Mã Nhi tay chân rời rã
Về Thanh Hóa bởi đời binh nghiệp
Trốn về tàu chẳng kịp mang quân
Vừa tủi nhụt vừa phục An Nam!
Trận Tây Kết đuổi Nhi thục mạng
Bắt Toa Đô- thể trạng cắt đầu.
Vua Nhân Tông chợt sầu thương tiếc (32)
Lấy ngự bào đắp miết Toa Đô
Sai tống táng tỏ độ hải hà
Theo lễ nghĩa thật là tử tế.
Trận Tây Kết thu về chiến phẩm (33)
Số lượng người- tính nhẩm- ba vạn.
Hưng Đạo Vương ban tiệc khao quân...
Lên mặt Bắc tiễu trừ Thoát Hoan.
Tin Toa Đô bỏ mạng sa trường
Ô Mã Nhi tìm đường về nước
Sụp tin thần mộng ước rã tan
Thêm mùa hè khí lan nóng nực
Bệnh dịch mùa hừng hực phát ra...
Binh kêu ca quyết đòi rút chạy.
Nắm quân cơ, Vương sai phục sẳn (34)
Chẳng ba vạn- nấp kín đôi bờ
Bên rừng sậy đợi chờ giặc rút...
Sai hai con ra mút Quãng yên (35)
Chặn giặc Nguyên đường về Tư Minh
Còn đại binh dắt đi tìm giặc...!!!
Nơi Bắc Giang xiết chặc Mông Nguyên
Thoát Hoan chạy ra miền Vạn Kiếp
Gặp Nguyễn Khoái dập tiếp- kinh hồn.
Chúng hao tổn chỉ tồn một nửa
Tướng Lý Hằng lần lửa ra đi.
Bọn xâm lược gan lì biến mất
Chạy hụt hơi, xấc bất ngày đêm
Chui ống đồng, nằm dài thở dốc (36)
Đến Tư Minh, hiểm hóc quanh co
Đụng phục minh hắc ho ra máu
Thương Lý Quán hết đáo sa trường(!)
Bọn Thoát Hoan tìm đường lẩn tránh.
Trận Vạn Kiếp, khiếp đảm kinh hồn!
Về đến Tàu hoang mang cực độ
Lúc ra đi rầm rộ trống kèn
Lúc trở về lẩn chen ,trốn nhủi!!!
Nhờ thiên thời, địa lợi, nhân hòa
Chỉ sáu tháng quân ta khôi phục
Khiến kẻ thù tủi nhục rút lui.
Năm mươi vạn xa rời bờ cõi
Thu giang san-mòm mỏi đợi chờ!!!
Ấy đặng nhờ đức tài Hưng Đạo
Vị đại tướng cầm binh vững chải,
Chí bền gan dãi nắng dầm sương,
Khéo lời lẻ yêu thương tướng sĩ...
Khiến muôn người bền bỉ trung kiên!
Trỗi sức mạnh vỗ yên xã tắc
Thu giang san từ bắc chí nam.
Phá được Nguyên kéo về Tràng An
Rước xa giá tọa ngự Kinh Thành
Vỗ dân lành, dựng xây đất nước
Chỉnh đốn quân từng bước lớn dần.
Nguyên chủ đau,rất cần lực lượng
Truyền đóng thuyền thêm ba trăm chiếc
Hịch ba tỉnh, mải miết tuyển binh (37)
Hạn tám tháng quyết bình Nam Việt.
Quan Tuyến Kha kịch liệt tâu rằng:
" Quân ta bại, chịt chằn thương tích
Gầy, ốm đau bởi hít chướng lam...
Xin dưỡng sức mới kham ra trận.
... Đợi thời cơ trả hận nước nhà (!)
Nguyên chủ thuận tạm tha vài tháng
Đưa Ích Tắc ra nán Ngạc Châu.
Vua đượm sầu bèn vời Hưng Đạo:
Dùng kế chi ủy lạo binh, dân?
Ngài Thánh nhân, ân cần phân giải...
Vua mừng vui chẳng phải bận lòng
Truyền vương hầu canh phòng cẩn mật
Mộ thêm binh- đánh bật ngọai xâm!
Năm đinh tỵ quả là giặc tới (38)
Ba mươi vạn cày xới sơn hà
Mượn danh nghĩa- Ích Tắc về nhà (39)
Sai văn Hổ tải qua lương thực (40)
Bằng đường bể cho dễ lưu thông
Tránh dòm ngó- ước mong phục hận(!)
Vài thánh sau Thoát Hoan xuất trận (41)
Từ Khâm Liêm đến tận Tư Minh (42)
Sai hai tướng dẫn quân đường bộ (43)
Lộ mặt biển- Phàn Tiếp, Mã Nhi
Tướng Trương Ngọc chuyên đi vận chuyển
Chuyền khí giới, lương thực theo sau
Cùng tiến mau chà đạp Nam triều(!)
Hưng Đạo Vương trấn nhiều yếu hiểm
Sai hai tướng lên điểm Lạng Sơn (44)
Mặt Nghệ An- Quốc Tỏan, Phụ Tần
Tự thân mình thống lãnh đại quân
Giữ Quảng Yên- nhất tuân phép nước.
Cử tiền quân áng trước Tư Minh
Lập ba đồn- chồn bước giặc Nguyên (45)
Cho hậu quân phục yên Đại Than
Dàn thế trận trùng trùng điệp điệp...
Nhưng kẻ thù vẫn kịp tiến lên...
Trước tình thế, lùi bên Vạn Kiếp
Bị giặc Nguyên liên tiếp tấn công...
Thành Thăng Long -lùi nhanh trấn giữ
Cử tướng tài cứu giá nhà vua.
Bị rượt đuổi- chát chua ra bể
Xuôi Thanh Hóa- dễ bề tẩu thoát
Ô Mã Nhi đuổi toát mồ hôi
Đành buông trôi,tụ tập Long Hưng (46)
Phá Lăng tổ lấy làm ưng ý.
Bọn Thoát Hoan đắc chí công thành
Quân, tướng tổn phải đành lùi mãi
Giữ Vạn Kiếp, Phả Lại, Chí Linh.
Hưng Đạo Vương hưng binh tấn tới...
Vua Nhân Tông bàn với Thượng Hoàng
Lên xa giá thẳng đàng ra Bắc.(47)
Chủ tướng Nguyên bất yên Vạn Kiếp
Lòng kinh khiếp bởi lương thực cạn dần
Giục Mã Nhi tiến lần ra bể
Tìm thuyền lương- sự thể kịp thời!
Đến Vân Đồn, ai đời cho đi! (48)
Trần Khánh Dư- dự bị lâu rồi
Đánh một trận- tơi bời hoa lá...
Bị Mã Nhi thúc quá nên thua.
Thượng Hoàng hay sai sứ xiềng về.
Đang thất thế, định bề phục hận
Bổng sứ ra - hiểu tận nguồn cơn
Xin khất lại vài hôm - chuộc tội.
Như dự đoán, nhặt vội thuyền bè
Chờ đợi sẳn, è nhau áp đảo...
Ô Mã Nhi tự phụ dẫn đường
Lướt qua trước chẳng lường thế sự!
Trần Khánh Dư đánh úp thuyền lương
Trương Văn Hổ tìm đường trốn thoát.
Ngài báo tiệp, Thượng Hoàng xóa tội
Bảo Quốc Tuấn tha vội tù binh:
Chúng báo tin- ngã lòng chiến đấu.
Hưng Đạo Vương hiểu thấu- tiến hành.
Sự rành rành bọn giặc xôn xao
Muốn về Tàu mau mau kẻo đói!!!
Ô Mã Nhi tử khi trở về
Nhìn tư bề chẳng thấy thuyền lương
Đành đưa quân phá trại An Hưng
Về Vạn Kiếp hội chung Thoát Hoan.
Trận Vân Đồn, Giặc hết nghênh ngang
Từ khí giới lương mang hết sạch
Đòn quyết định - vạch kế diệt thù
Đưa dân tộc vẹt mây mù chắn lối.
Thoát Hoan tức tối cần viện binh
Lấy lương thực quyết bình thiên hạ.
Hưng Đạo Vương nhìn ra ý giặc
Sai tướng tài giữ mặt Lạng Sơn;
Cấm nhân gian lơn tơn qua lại;
Sẳn sàng nhẩn nại phục quân Nguyên!
Giặc bất yên , hội bàn chủ soái:
Ta ở đây- ai đoái xót thương?
Thiếu thành trì, thêm lương sắp hết,
Xuân sang hạ tiết trời oi bức
Chi bằng hãy rút, liệu kế sau!
Thoát Hoan ưng, bèn trao mật kế:
Sai thủy quân dựa thế Bạch Đằng,
Sai bộ binh khởi đàng tập hậu.
Hưng Đạo Vương tính đâu vào đấy!
Truyền Nguyễn Khoái- cọc cấy giữa dòng,
Phạm Ngũ Lão phục trong Nội Bàng
Chờ giặc Nguyên chạy càn đánh đuổi.
Tin Mã Nhi dong ruổi Bạch Đằng
Hưng Đạo Vương nhất quyết thề rằng:(49)
Phá không xong, không về đây nữa!
Tạo tinh thần khích lệ tướng, binh...
Tình thân ái kết tinh dân tộc.
Trên dòng sông trãi dọc đôi bờ
Tướng Nguyễn Khoái đợi chờ xông trận!
Ô Mã Nhi tức giận thúc binh
Qua khỏi cọc vô tình đuổi miết.
Tướng triều Trần đoán biết thời gian
Xoay đội hình, hiên ngang giáp chiến...
Hưng Đạo Vương đang tiến binh vào
Bọn giặc Nguyên vội nhào trở ra.
Thủy triều xuống băng qua cọc nhọn
Lớp thuyền lủng, lớp chọn bơi sông,
Lớp hỏa công hâm nóng giữa dòng,
Lớp tên độc- máu hồng nhuộm đỏ...
Chư tướng Nguyên bị xỏ thành xâu.(50)
Trận Bạch Đằng- giặc đâu lường hết
Rút quân về- in vết thương đau!
Bọn giặc Nguyên không sao hiểu được
Binh An Nam lần lượt yêng hùng!!!
Thoát Hoan hay tin vùng bỏ chạy
Đến Nội Bàng gặp lại quân ta
Chúng hoảng sợ mong qua cửa ải
Trương Quân kinh hãi vội mở đường (51)
Bị Ngũ Lão vung thương giết chết
Ba ngàn người mất hết hai ngàn
Muôn dặm đàng đều có binh Nam.
Giặc thua chạy khiếp đảm kinh hồn
Trương Ngọc, Bát Xích dồn lên trước
Gặp mưa tên tước mạng hai người,
Áo Xích Lỗ nói cười chẳng ra
Nhặt tàn quân thán ca số phận
Theo Thoát Hoan về tận Yên Kinh.
Hưng Đạo Vương hội binh chư tướng
Rước xa giá về hướng Kinh Thành
Đến Long Hưng rành rành sự thật:
Chốn Thiên Lăng cái bật cái nghiêng...
Nhìn Tổ tiên, Nhân Tông ứa lệ
Đem bại tướng làm lễ hiến phù.
Nay đất nước mây mù tan biến
Lòng lâng lâng xúc cảm dạt dào
Yêu binh, tướng anh hào tử tiết
Viết vần thơ dâng tặng muôn đời:
" Xã tắc hai phen bon ngựa đá
Non sông thiên cổ vững âu vàng!"
Về Thăng Long vua ban yến tiệc
Khao ba quân tuấn kiệt anh hùng
Cùng toàn dân nâng khúc khải hoàn
Gọi thân thương" Thái Bình diên yến".
Năm mậu tí, xin tiến cống triều
Năm kỷ sửu nhân nhiều bác ái-
Trả bại tướng Tích Lệ, Ngọc Cơ
Còn Phàn Tiếp khiếp sợ mà chết,
Ô Mã Nhi- rắn rết bất dung
Dụng cách nào thuận đường hòa hiếu?
Bèn dùng mưu kết liễu bể khơi
Mượn đắm thuyền cho vơi nỗi uất
Mà nhà Nguyên chẳng bức vua Nam (52)
Chiến tranh qua nay tạm thái bình
Định công tội rõ hình trắng đen (53):
Các vương hầu thường men đánh giặc
Được thăng trật bình yên suôn sẻ
Kẻ công to cho mang quốc tính
Như Nguyễn Khoái đặng đính tước hầu;
Phạm Ngũ Lão- Quản Thánh Dực Quân;
Các chúa Mường nhất tuân cự giặc
Phong công hầu cấp bậc như nhau.
Ghi công trạng chép xao thành quyển
Tuyển thợ vẽ chân dung chư tướng
Treo góc công thần- hướng noi gương.
Định công xong, xét vương tội trạng:
Trần Kiện, Văn Lộng mạng tuy vong
Tước cháu con không mang họ tộc
Đổi họ Mai, cắt lộc thuở nào;
Trẩn Ích Tắc- dẫu sao- em ruột
Vua nghĩ tình bó buộc bấy lâu
Chẳng đào sâu, gọi ra Ả Trần;
Những quân dân khỏi cần bắt tội
Duy hai làng trước vội theo Nguyên (54)
Đày làm lính truất quyền ưu tiên;
Những triều thần sinh liền hai mặt
Lúc quân Nguyên mới đặt chân vào
Vua xóa tội lẻ nào hẹp lượng.
Phủ Thiên Trường- Thượng Hoàng ngự ngay
Nửa năm dần, chẳng may khuất bóng.
Vua Nhân Tông cho tống sứ sang
Trước cáo tang, sau xin thụ phong...
Tuy Nguyên chủ thuận lòng hòa hiếu
Mộng phục thù canh cánh khôn nguôi
Muốn xuất binh ngược xuôi chinh phạt(!)
Đình thần can- truyền đạt sang chầu
Nếu bất tuân liệu sau chẳng muộn...
Vua Nhân Tông chẳng chuộng yêu vì
Viện việc tang sầu bi tột độ!
Sai Đại Pháp nói hộ thay mình
Hẹn niên sau tình hình ổn định.
Thời gian trôi mà lịnh bất thành
Nguyên chủ đành đặc phái sứ sang (55)
Đào Tử Kỳ vội mang đồ cống...
Vua Nhân Tông luôn chống lệnh chầu.
Nguyên triều giận bắt đầu giam sứ
Hội chư tướng, sửa sọan binh lương
Định ngày xuất mang vương Ích Tắc...
Nhưng mệnh trời bắt phải dừng ngay-
Hốt Tất Liệt xuôi tay nhắm mắt
Nguyên Thành Trung nắm bắt ngay vua
Bãi việc binh cho xua sứ về
Bỏ chiến chinh đôi bề hòa hiếu.
---------------------------
LỜI BÌNH
Trận Hàm Tử phá tan Toa Đô
Dồn Thiên Trường cấm vô Thăng Long.
Trận Chương Dương vở mộng Nguyên triều
Đuổi Thóat Hoan thiếu điều trối chết.
Trận Tây Kết Toa Đô đền tội
Gởi thân xa đầu đội ngự bào.
Trận Vạn Kiếp anh hào trổi sóng
Thu giang san sạch bóng quân thù.
Trận Vân Đồn Khánh Dư phí phách
Cướp thuyền lương sát nát Mã Nhi.
Trận Bạch Đằng bắt đi Ô Mã
Vây giặc Nguyên mọi ngã đường về...
Từ Bắc Nam tứ bề hoa nở
Thắm tim son rực rỡ đất trời !!!
SĨ ĐOAN
Chương V : Nhà Trần
Lượt đọc: 1751 |
0 Đánh giá: 0/10 Sao
❊ ❊ ❊
Được bạn: vdn 12.4.09 đưa lên
vào ngày: 10 tháng 11 năm 2011
