Lần đầu tiên, các tiểu thuyết lịch sử của Nguyễn Triệu Luật được tập hợp xuất bản toàn tập, từ Hòm đựng người đến Bốn con yêu tinh và hai ông đồ (1943) do NXB Khoa học xã hội ấn hành (2011). Tôi trầm ngâm giở những trang sách, nhớ lại thời Pháp thuộc, vào những năm 1940-1941, tôi dạy học cùng ông ở trường tư thục Lễ Văn tại Vinh. Tôi bỏ Đại học Luật, theo cháu ông là kỹ sư Tùng, bạn nối khố trường Bưởi vào miền Trung dạy học.
Cũng do ngán ngẩm về thời thế, Pháp thua Đức, Nhật chiếm Đông Dương, sử dụng thực dân Pháp làm tay sai.
Các trường đều treo ảnh Thống chế Pétain. Rất nhiều giáo sư (giáo viên trung học thời đó gọi là giáo sư) tư thục, nhiều ông là chính trị phạm đi tù về. Ông Nguyễn Triệu Luật (1903 - 1946) cũng trong số đó

Trước kia, dưới thời Pháp thuộc, tỉnh Sa-đéc được tặng cho danh hiệu là: Khu vườn của xứ Nam-Kỳ (Le jardin de la Cochinchine) danh hiệu ấy để nói lên tánh-cách phì-nhiêu của điền-địa, màu sắc sum-thịnh của các loài thảo mộc (nhứt là các loại cây trái của toàn hạt).
Hơn thế nữa, nhờ sông Cửu-Long bồi-đấp, gọi là sông Tiền và sông Hậu, chạy quá rộng lớn, hai bên vườn ruộng xanh tươi, có một cảnh vừa đẹp vừa thiêng-liêng, huyền bí, bao trùm không sao tả được.
Địa-linh ấy tất phải sinh-xuất ra nhiều nhân-kiệt anh-tài lẩn văn vỏ, về cựu học cũng như tân học, về phương diện đạo pháp thì tỉnh Sa-đéc lại cũng là nơi xuất hiện của những bậc chân tu, thánh triết, đem đạo từ-bi tế-độ quần sanh trong đời mạt pháp.
Các khía cạnh ấy sẽ được trình-bày đầy-đủ chi-tiết trong quyển "Sa-đéc xưa và nay" mà chúng tôi được vinh hạnh giới-thiệu cùng chư-tôn độc-giả. Giờ đây xin tóm-tắc cảm-tưởng của chúng tôi, trân-trọng trình lên mấy dòng thơ như sau:
" Thủy-trường" đặc-sắc đất Long-Giang,
Định, Vĩnh, Kiến, Sa hiệp một đàng.
Tú khí anh-linh đều hội đủ,
Miên tràng cảnh vật cỏi Nam bang.
Giáo-sư TRẦN-VĂN-QUẾ

Nếu như "Guinesse - Kỷ lục thế giới" được xếp hạng những tên tội phạm tham ô trên thế giới, thì chắc chắn Hòa Thân của Trung Quốc xứng đáng nhận được danh hiệu "quán quân tội phạm tham ô lớn nhất thế giới".
Cuộc đời của Hòa Thân là cuộc đời theo đuổi quyền lực, tiền tài và gái đẹp, cuộc đời của ông ta là một bi kịch quan trường kiểu Trung Quốc.
Thủ đoạn tham ô của đại tham quan họ Hòa cho tới sau này vẫn được xem là những kế sách cao minh cho những quan tham ngày nay… học tập! Vậy nhưng, Hòa Thân “phất lên” không chỉ dựa vào bản thân, mà còn một “pháp bảo”. Đó chính là Càn Long Hoàng đế.
Vì yêu quý vị đại thần này, Càn Long nhiều lần bao che, xử nhẹ, đối với Hòa Thân việc gì cũng “mắt nhắm mắt mở”. Phải đến thời Gia Khánh, những mánh khóe tham ô của đại tham quan này mới bị vạch trần.

Chuyển biến tâm lý của nhân vật trong truyện rất hay - cô gái trẻ bị giằng xé giữa bên tình bên nghĩa, bà mẹ thoát khỏi nếp nghĩ cũ để yêu con và yêu nước, các thanh niên nam nữ đấu tranh giữa ích kỷ cá nhân và hi sinh lớn lao vì đất nước. Các cảnh đánh giáp lá cà với lính Lê dương (giặc Pháp) cũng bị cắt/ làm giảm độ gay cấn. Truyện này cần được gán nhãn "Dành cho người trên 15 tuổi" :)) - truyện có rất nhiều cảnh chiến đấu rất thật với bối cảnh chiến tranh bấy giờ, nên phải nói rất bạo lực
Tình yêu trong truyện cũng rất trong sáng và lãng mạn, các nhân vật phá bỏ khỏi hủ tục, đấu tranh cho hạnh phúc bản thân. Mình đồng cảm với từng đôi lứa trong truyện và cả kết cục rất buồn nhưng rất đẹp của truyện.

Bãi vàng, Đá quý, Trầm hương là tập truyện của những trải nghiệm độc đáo, lạ lùng cùng những phận giang hồ và hảo hán gác kiếm. Với giọng văn và lối viết rất riêng, tác giả Nguyễn Trí đem lại cho độc giả chất Nam Bộ “không lạ mà lạ” của lời ăn tiếng nói thông thường. Nguyễn Trí dường như thừa kế mạch văn của Sơn Nam, có chút kỳ bí xa xưa hơn của truyện đường rừng Thế Lữ, Thanh Tịnh. Những câu chuyện thô phác nhưng kỳ thực lại rất có ý thức về chữ, những con chữ cứ tự nhiên xô đẩy mà dậy gắt lên xung đột mạnh mẽ.
Ngay cuộc đời của người viết cũng đã là một câu chuyện ly kỳ. Tác giả ở độ quá tuổi năm mươi, quê gốc Quảng Bình, sinh ra ở Bình Định, phiêu bạt từ Huế lên Tây Nguyên, vào Sài Gòn, hiện định cư ở Đồng Nai. Ông trải qua nhiều nghề như đi tìm trầm, đào đãi vàng, tìm đá quý, chặt củi đốt than, dạy tiếng Anh… rồi bây giờ làm thợ ở Đồng Nai để nuôi hai cháu nội.
Chính chất liệu cuộc sống của một con người làm đủ nghề đó đã là thế mạnh để Nguyễn Trí dựng nên những nhân vật giang hồ khét tiếng nơi rừng sâu ma thiêng nước độc, ham vàng mà nợ ngãi, cho đến những số phận công nhân hay gái làng chơi dựa vào nhau để tìm chút hạnh phúc tạm bợ. Người đọc bị hút vào mê hồn trận của những mánh lới, những quy tắc dị thường của dân đào vàng hay đao búa phố thị, vắt từ thời chiến tranh cho đến thời kỳ nườm nượp người tứ xứ đổ về các khu công nghiệp miền Đông Nam Bộ kiếm ăn bây giờ.

Trong mấy chục năm đứng trên bục giảng, tôi thường bắt chước thầy tôi, giáo dục các em bằng những câu chuyện. Tôi không thích chuyện tưởng tượng của người khác, nên tôi thường kể những chuyện có thực trong cuộc đời mà tôi đã chứng kiến.
Tôi đã có dịp đi đây đi đó nhiều nơi trên dải đất miền Nam thân yêu, từ Quảng Trị đến Cà Mau, nên những câu chuyện của tôi thường gắn liền với những địa phương mà tôi đã đi qua. Có lần, học sinh gọi những phút kể chuyện nầy là tiết mục «ca tụng giang sơn gấm vóc». Tôi rất vui trong lòng khi thấy tiết mục ca tụng giang sơn gấm vóc nầy làm cho các em ưa thích hơn những bài địa lý khô khan.
Có lẽ tôi đã mô tả giang sơn gấm vóc của chúng ta qua tâm tình và sự xúc động chân thành của tôi. Từ khi con rất bé, tôi đã ngẩn ngơ khi lần đầu tiên đứng trước vịnh Cam Ranh, nhìn những dãy núi xanh lơ bao quanh một vùng nước bạc mênh mông. Tôi đã ngây ngất khi đi xuyên qua khu rừng Vĩnh Viễn xanh tươi, say đắm ngắm nhìn con đường cái quan ngoằn ngoèo trên quãng đường đèo An Khê, trườn mình uốn lượn giữa vùng cây lá bạt ngàn. Tôi đã cảm thấy lòng phơi phới khi đi trên những con đường làng rợp bóng mát của vùng đồng bằng Cửu Long, hay trên những bờ kênh êm ả, một bên là dòng nước đục phù sa, một bên là ruộng lúa mênh mông, cò bay thẳng cánh...
Lòng yêu nước không thể sinh ra từ những bài học khô khan hay những bài diễn văn đầy sáo ngữ. Lòng yêu nước phải xuất phát từ những rung động trong tim khi đứng trước những cảnh trí tuyệt vời của đất nước thân yêu.
Tôi biết các em không được may mắn đi đây đi đó như tôi, nên tôi muốn truyền lại cho các em sự rung cảm mà tôi có, tôi muốn ươm trong lòng các em mầm mống của lòng yêu nước. Vì lòng yêu nước tạo nên hạnh phúc cao sang nhất của cuộc đời.

Lê Phú Khải, sinh năm 1942 tại Hà Nội. Tốt nghiệp Đại học Sư phạm Văn Khoa Hà Nội 1967. Nguyên phóng viên thường trú đài Tiếng Nói Việt Nam tại Miền Nam. Đã xuất bản 15 đầu sách: Đồng Tháp Mười hôm nay (1989), Chung sống với lũ (2001), Đồng bằng sông Cửu Long – 40 năm nhìn lại (2015), Nhà báo – Anh là ai? (2004), Tại sao Điện Biên Phủ? (2004), Paris Trong Mắt Tôi (NXB Thanh Niên 2005) v.v… là nhà báo đầu tiên đưa khẩu hiệu “Chung sống với lũ” lên phương tiện thông tin đại chúng (1992)…

"Kruger ngoan ngoãn làm theo lệnh. Joe mở cặp bìa ra đến tờ thứ hai là bản tự thú của Angela, anh lấy đút túi. Lúc đầu anh đã muốn lấy cả tập hồ sơ nhưng rồi thôi vì anh nghĩ vấn đề của những người khác không liên can gì đến anh. Anh còn kiểm tra xem có bản sao chụp lại không, rồi yên tâm anh đến gần Kruger và nói: mọi việc coi như tạm ổn. Bây giờ tao có một lời khuyên răn mày cuối cùng: mày hãy cút khỏi nơi này! Nếu tao còn thấy mày lảng vảng ngoài phố thì chắc là khó để cho mày thọ lắm!

Kruger gật đầu. Biết là được thoát chết rồi, hắn khẽ quay nhìn nhưng nhanh như chớp, Joe cho hắn một quả đấm tay trái vào giữa cằm, hắn đổ xuống mặt nền nhà. Anh còn lục lọi căn buồng một lần nữa rồi đi ra, đóng cửa buồng lại và lên xe lái đi. Anh mỉm cười, suy nghĩ: thế là xong được một việc trọn vẹn.

Một lát sau đã thấy chàng đứng lẫn lộn với nhiều tù khác độ vài phút đồng hồ trong hành lang đen tối rộng mênh mông của đề lao. Sau đó cả bọn được lùa lên xe không mui rong ruổi qua các phố phường nhộn nhịp. Cát Tôn đứng thẳng nhưng cố ý để tóc rũ lòa xòa xuống mặt để không ai có thể nhận ra được sự đánh tráo. Chàng nghe thấy tiếng dân chúng reo hò: “Đả đảo tên Y Vệ Minh! Hãy đưa nó lên máy chém!”. Thế rồi chiếc xe ngừng lại tiếp theo là tiếng nhiều người nói ồn ào và chàng tưởng chừng như trông thấy không biết bao nhiêu là bộ mặt hỗn độn.
Một ý nghĩ cuối cùng đến với chàng:“Trong cả một đời ta mãi bây giờ ta mới làm được một việc đáng làm”. Liền đó đám đông ùa đến như sóng cuốn rồi đột nhiên mọi vật biến mất không còn gì nữa.

Tác phẩm thứ hai của Hoàng Công Danh, “Khói Sẽ Làm Mắt Tôi Cay,” là một bức tranh văn hóa tinh tế và sâu sắc về quê hương, nơi mà mỗi trang văn như những dòng thủ thỉ, nhẹ nhàng, thấm thía như những giọt sương buổi sớm. Tác giả không chỉ kể về những câu chuyện giản dị, mà còn chạm đến những khoảnh khắc tinh tế như bẫy chim và thả, sự lựa chọn tình cảm giữa trai gái tại phiên chợ Tết, hay mặt sông rực sáng đêm rằm trong ngọn khói thơm mỗi mùa.
Người đọc, dù là người quê hay xa quê, sẽ cảm nhận được sự gần gũi và đồng cảm với những câu chuyện, những nhân vật làm nên vẻ đẹp riêng của mỗi miền quê Việt Nam. Tác giả đã thành công trong việc chuyển tải cảm xúc, làm cho nhung nhớ của những người cùng quê trở thành cảm xúc chung của độc giả, và khiến những người xa quê cảm thấy mềm lòng trước vẻ đẹp đơn giản và chân thực của cuộc sống nông thôn.

Trong gia đình là một câu chuyện đẹp dành cho những em thiếu nhi và những ai đã trưởng thành. Đến với trong gia đình chúng ta sẽ thấy được dù rằng nghịch cảnh có khó khăn đến mấy thì chỉ cần chúng ta có niềm lạc quan và biết lao động chăm chỉ thì cũng có thể vượt qua. Và dù xung quanh có bao dối trá lọc lừa thì với tấm lòng chân thật ta cũng sẽ tìm thấy chân tình.
Cách hành văn của Hector Malot có đôi chút hóm hỉnh, trong sáng, cách xây dựng nhân vật có cá tính rất riêng đã mang đến cho Trong gia đình một hơi thở độc đáo và tuyệt vời. Trong gia đình là một trong hai tác phẩm nổi tiếng nhất của Hector Malot và đã từng đoạt giải thưởng của Viện hàn lâm văn học Pháp. Và do Hà Mai Anh dịch thuật

Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu!
Anh hùng một tiếng để ngàn thu.
Núi Bà, hẹn đuổi quân xâm lược,
Tân Thuận, nào hay cuộc bể dâu?
"Kháng Chiến" này ư? Dăm phiến đá!
"Liên Minh" bao thủa? Mấy hàng lau!
Mưa rừng, gió núi, sinh như tử,
Há thẹn đời trai đất Bến Cầu?
NHỊ LANG (1963)

Phan đang nhận một công tác tại vùng Trung Đông toàn thời gian nên việc tìm kiếm một xác chết như thế Phan không thể làm được. Cuối cùng, ông Hoàng là xếp của Phan phải tự lo. Nhưng ông ta không tin tưởng những người đồng nghiệp của mình có thể làm được chuyện này mà không cần loan báo cho các cấp trên. Đấy là một vấn đề! Ngày nay có thể tìm được một người trong quân đội sẵn sàng làm bất cứ chuyện gì – có thể nói như thế -. Ông Hoàng liên lạc với một đại tá mà ông được biết là một nhân vật rất nhiều tham vọng thuộc phân bộ đặc biệt tại căn cứ không quân MacDill đóng tại tiểu bang Florida. Ông tin rằng người này sẽ giúp được vì trước đây đã nhiều lần chứng tỏ rất đắc lực.