p/s: asp.net(asp+) còn có tên khác là asp 4.0

Bộ khung dịch vụ Web thế hệ kế tiếp (NGWSF)
Hệ điều hành được Microsoft xem là một tập hợp bao gồm nhiều đối tượng hoạt động tương tác lẫn nhau. Chương trình của bạn cũng là một đối tượng. Microsoft gọi mô hình này với tên gọi khá phổ biến là COM (Component Object Model). Tất cả mọi thứ đều qui về đối tượng với phương thức, thuộc tính và các dịch vụ mà đối tượng có thể cung cấp. Phát triển hơn nữa Microsoft mở rộng COM thành kiến trúc COM+ cho phép các đối tượng COM mở rộng giao tiếp với nhau trên mọi nền Windows, từ 98, NT/2000, máy chủ (Server), máy khách (client) đâu đâu cũng là các thành phần đối tượng có thể giao tiếp và triệu gọi nhau xuyên suốt.
Với sự bung nổ của Internet, Microsoft một lần nữa lại đưa kiến trúc COM+ thành mô hình đối tượng cao hơn ảnh hưởng đến toàn bộ hệ điều hành. Kiến trúc mới này mang tên khung dịch vụ Web thế hệ kế tiếp – Next Generation Web Service FrameWork hay NGWSF. Tuy mang tên Web nhưng thực tế kiến trúc này đã ăn sâu vào nền của hệ điều hành. NGWSF bổ sung các dịch vụ mới cho các đối tượng ứng dụng phân tán COM+ bao gồm:
- Một tập các thư viện lập trình phong phú và thống nhất
- Bộ thực thi chương trình đa ngôn ngữ (multi-language runtime engine) và bảo vệ an toàn mã thực thi
- Đơn giản hóa quá trình tạo lập, phân phối và bảo trì ứng dụng
- Tăng tính mềm dẻo và khả chuyển cho các ứng dụng phân tán
- Bảo vệ các phần mềm hiện có và giảm đầu tư về đào tạo

Tìm hiểu về khung nền NGWSF
Việc tích hợp ASP vào hệ điều hành ở phiên bản ASP .NET là điển khác biệt rất quan trọng so với các phiên bản trước đó. Các phiên bản ASP trước đây (2.0 hoặc 3.0) chỉ được dung và gắn vào hệ thống như thành phần hỗ trợ (add-on). Kể cả phiên bản mới nhất là 3.0 cũng vẫn tồn tại khái niệm kết gắn ASP theo khái niệm add-on dựa vào kỹ thuật ISAPI DLL. ASP 3.0 sử dụng file thư viện asp.dll cùng một vài file phụ khác tạo thành phiên bản ASP 3.0 để nâng cấp phiên bản 2.0
Tuy nhiên, bộ khung trong kiến trúc NGWSF đã thay đổi hoàn toàn khái niệm về ứng dụng công nghệ thong tin trên nền tảng Internet. Nếu bạn đã quen với việc tạo, phát triển và bảo trì ứng dụng ở môi trường Windows cũ, bạn phải thay đổi cách nhìn khi tiếp cận với NGWSF. Kiến trúc NGWSF cho phép bạn hoàn chỉnh mọi kiểu ứng dụng từ đóng gói, phát triển bảo trì, kiểm tra các ứng dụng trên trình khác (client) cho đến các ứng dụng phân tán phức tạp trên trình chủ (Server). Toàn bộ khái niệm của NGWSF là một phần dựa trên ý tưởng và nền tảng của kiến trúc ‘Ứng dụng Internet phân tán’ (DNA – Distributed Internet Application)
Tuy nhiên, điều quan trọng bạn cần nên nhớ đó là bộ khung NGWSF không đơn thuần chỉ dành riêng cho ASP .NET. Khung NGWSF này ảnh hưởng đến toàn bộ các chương trình ứng dụng sẽ chạy trên Windows trong tương lai.
Khung làm việc NGWSF cung cấp bộ máy thực thi mã lệnh (execute engine) cùng với tập hợp các lớp hay thành phần hướng đối tượng có thể sử dụng để tạo nên ứng dụng. Bộ khung này làm việc như là lớp giao tiếp giữa ứng dụng và hạt nhân của hệ điều hành. Bạn có thể hỏi tại sao chúng ta lại cần đến một lớp trung gian như thế, trong khi ứng dụng theo truyền thống có thể dễ dàng nói chuyện trực tiếp với hạt nhân và các dịch vụ của hệ điều hành. Nguyên do là tần trung gian này sẽ cho phép các ứng dụng sử dụng tốt hơn các ưu điểm của hệ điều hành, đơn giản hóa quá trình phát triển và phân phối ứng dụng trong môi trường thương mại đầy cạnh trang hiện nay
Để đạt được mục đích này, bộ khung thực thi runtime của NGWSF đã cài đặt rất nhiều đặc điểm mà lập trình viên hay một môi trường ngôn ngữ lập trình cụ thể nào đó phải tự cài đặt trước đây, Bộ khung này cung cấp các cơ chế như: tự động thu gom rác bộ nhớ (garbage collector), tập các đối tượng đầy đủ những chức năng phục vụ cho bảo mật và an toàn ứng dụng. Chức năng bảo mật sau cùng rất quan trọng, nhất là đối với các chương trình mở rộng triệu gọi thông qua mạng Internet như ngày nay
Nếu bạn là một lập trình viên Java, bạn sẽ thấy Microsoft đang hướng đến mô hình máy ảo tương tự Virtual machine của Java ở kiến trúc NGWSF này
[flash][/flash]

Ngôn ngữ trung gian phổ dụng (common intermediate language)
Tuy nhiên một trong những ưu điểm nổi bật nhất của bộ khung thực thi cung cấp cho bạn đó là môi trường thực thi trung lập về ngôn ngữ. Tất cả mã lệnh bất kể viết bằng ngôn ngữ lập trình nào đều được tự động biên dịch thành ngôn ngữ trung gian gọi là IL (Intermediate Language). Bộ khung thực thi sẽ tạo ra mã nhị phân cuối cùng hình thành nên ứng dụng và điều khiển mã. Đối với các trang ASP .NET, mã nguồn sẽ được dịch ra mã IL và chỉ có mã IL được gọi thực thi. Khi mã nguồn thay đổi thì mã IL của trang ASP .NET sẽ được biên dịch lại. Các trang ASP .NET còn giữ trong vùng đệm cache sẽ bị hủy bỏ thay bằng các trang biên dịch ASP .NET với mã IL mới
Cho dù bạn sử dụng Visual Basic, C#, Jscript, Perl hay bất kỳ ngôn ngữ hỗ trợ nào, mã IL được biên dịch ra cũng sẽ như nhau. Chúng là mã thực thi trong bộ khung NGWSF
Một ưu điểm nữ là bạn có thể gọi mã lệnh của một ngôn ngữ lập trình hoàn toàn khác với ngôn ngữ lập trình đang được dung để viết ứng dụng. Nghĩa là bạn có thể tạo ra đối tượng từ một ngôn ngữ, sau đó triệu gọi hoặc thay đổi nội dung đối tượng từ một ngôn ngữ khác. Ví dụ như bạn có thể tạo ra một đối tượng từ ngôn ngữ C# sau đó kế thừa và tạo ra một đối tượng mới từ ngôn ngữ Visual Basic (VB) như them vào phương thức, thuộc tính, thay đổi đè chồng lên các phương thức hay thuộc tính trước đó… Thực tế, một phần của bộ khung NGWSF và toàn bộ mô hình ASP .NET được cài đặt bên trong bằng C# thay vì C++
Rõ rang bộ khung thực thi đã và đang hướng chúng ta đến môi trường lập trình đa ngôn ngữ thuần nhất. Bạn có thể tạo ra cùng một ứng dụng từ bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào. Kết quả mã nhị phân của chúng là như nhau. Đây quả là một điều tuyệt vời đối với hầu hết các nhà phát triển và phân phối ứng dụng trên môi trường Internet đa nền như hiện nay

Cơ sở hạ tầng của các ứng dụng Web
Hạ tầng của các ứng dụng Web nằm trong một phần của kiến trúc .NET NGWSF. Chúng bao gồm các dịch vụ Web và trang ASP, ASP .NET. Cùng với bộ khung mới của môi trường thực thi ứng dụng .NET, các ứng dụng và dịch vụ Web đưa ra những đặc điểm nổi bật sau đây:
Hỗ trợ giao diện người dùng
Các thành phần điều khiển đa năng (rich control) là một phần trong cài đặt của thư viện ASP .NET. Những điều khiển này giúp bạn tạo ra giao diện Web nhanh chóng và đơn giản. Thành phần rich control chạy trên Server và có khả năng tạo ra mã HTML 3.2 tương thích với hầu hết các trình duyệt cũ. Đồng thời bạn cũng có thể yêu cầu sinh mã tận dụng các tính năng nâng cao hỗ trợ bởi trình duyệt phía máy khách như HTML 4.0, các dịch vụ hỗ trợ bởi Internet Explorer 4, 5, 6… Bạn có thể mở rộng, kế thừa và tạo ra các thành phần điều khiển đa năng khác dựa trên những thành phần chuẩn của thư viện sẵn có
Hỗ trợ truy xuất dữ liệu
Môi trường NGWSF cung cấp phiên bản mới của ADO gọi là ADO+. Phiên bản ADO+ cho phép truy xuất dữ liệu bất kể khuôn dạng hoặc vị trí của dữ liệu. ADO+ thiết kế theo mô hình hướng đối tượng trên dữ liệu quan hệ, chúng cho phép các nhà phát triển có khả năng trích rút dữ liệu từ các nguồn phân tán khác nhau.
ADO+ cũng tăng cường khả năng hỗ trợ dữ liệu XML. Bạn có thể tạo các tập dữ liệu recordset từ XML (còn gọi là database trong XML) lưu trữ, đóng gói và truyền đi trên mạng. Dữ liệu XML có thể đọc và hiểu được bởi rất nhiều ứng dụng Internet
Khả năng mở rộng dành cho các ứng dụng phân tán
Hai yêu cầu thiết yếu đối với tất cả các ứng dụng dựa trên nền Web đó là hệ điều hành nền (platform) phải vững chắc và khả năng mở rộng trên môi trường truy xuất lớn cho phép đồng thời xử lý nhiều kết nối. Môi trường thực thi NGWSF cung cấp các chức năng tự động kiểm tra lỗi và phát hiện những trường hợp quá tải. NGWSF sẽ tìm cách khởi động và táo tạo lại những ứng dụng cũng như thành phần đối tượng để khả năng phục vụ của chúng cho các kết nối tốt hơn. Điều này sẽ giảm thiểu những lỗi như tài nguyên hệ thống cạn kiệt, kết nối tắc nghẽn…
Hệ điều hành cũng được cập nhật với những dịch vụ hạ tầng mới như dịch vụ cho phép tự quản lý và dọn dẹp rác trong bộ nhớ (garbage collector), dịch vụ điều phối và làm trung gian trong các lời gọi đối tượng phân tán ở xa, dịch vụ bảo mật và an toàn trong các truy xuất tài nguyên mạng. Tất cả các dịch vụ được tích hợp trong một tổng thể thống nhất sử dụng cũng như phân bổ tài nguyên một cách hợp lý
Tương thích với phần mềm hiện có và giảm chi phí đầu tư
Mặc dù có thay đổi lớn trong hệ điều hành và môi trường thực thi nhưng Windows vẫn chú trọng đến tính tương thích với các phiên bản của COM, DCOM và ASP. Trong hầu hết các trường hợp những ứng dụng COM, DCOM, trang ASP, những kịch bản hoặc file thực thi đều hoạt động trơn tru trong môi trường NGWSF mới

Tại sao chúng ta cần một phiên bản mới của ASP?
ASP đã cho thấy sự thành công của nó trong các ứng dụng Web, vậy tại sao Microsoft lại quyết định thay đổi công nghệ vcho ra đời ASP .NET là một phiên bản hoàn toàn mới so với ASP. Có 4 nguyên nhân chính sau đây:
- Hiện tại, ASP chỉ là một ngôn ngữ kịch bản phi định kiểu (none-type) dựa trên VBScript hoặc Jscript. ASP không tận dụng được các ngôn ngữ rang buộc kiểu mạnh như C++ hay Visual Basic. ASP .NET cho phép sử dụng ngôn ngữ như VBScipt, Jscript, Visual Basic, C++, C#, Perl…
- Một bất tiện của các trang ASP đó là mã lệnh và giao diện (định dạng bằng các thành phần HTML) trộn lẫn với nhau. Khi phát triển những ứng dụng Web lớn thường các dự án cần tách ra hai nhóm. Một nhóm thiết kế giao diện (Web designer) và một nhóm viết lệnh lập trình (programmer). Kết quả cuối cùng thường là sự trộn lẫn giữa phần thiết kế giao diện và mã lệnh ASP để tạo ra một file chương trình duy nhất. Các trang ASP của ứng dụng do đó rất khó bảo trì khi bạn muốn them vào các mã lập trình và nội dung tài liệu
- Trong các phiên bản ASP trước, bạn hầu như phải viết chương trình để quản lý mọi chuyện. Bạn muốn quản lý trạng thái của các trường nhập liệu trong FORM, cần phải viết mã. Bạn muốn kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu (validate) do người dung nhập vào, cần phải viết mã. Để trang ASP tăng tốc bằng cách dung vùng đệm cache, cần phải viết mã. ASP .NET thực sự là mô hình đối tượng thành phần loại bỏ rất nhiều công đoạn viết mã mà lập trình viên Web thường phải làm. ASP .NET cung cấp các thành phần điều khiển hoạt động phía trình chủ (server side control) hoạt động theo hướng xử lý sự kiện (tương tự các điều khiển bạn sử dụng trên Form của chương trình Visual Basic). bạn chỉ cần khai báo thành phần điều khiển cần sử dụng và trong hầy hết các trường hợp, bạn không cần phải viết thêm mã lệnh. Mọi việc kiểm soát trạng thái và tương tác với thành phần điều khiển đều được trình chủ Web Server với kiến trúc ASP .NET lo liệu
- Ngày nay, thế giới đã thay đổi nhanh chóng với các thiết bị cầm tay như điện thoại di động, máy Palm, TV có thể kết nối Internet… Những thiết bị mới này đều chuẩn bị khả năng kết nối với Internet và máy chủ phục vụ Web. Công việc phải xử lý trên máy chủ là rất nhiều. Chẳng hạn ngoài việc xử lý trang HTML bạn còn phải có khả năng tạo các trang WML phục vụ cho điện thoại di động, xử lý và trao đổi dử liệu XML… Những công việc này bạn có thể xử lý bằng ASP nhưng phải cần them các thư viện phụ và đòi hỏi quá trình viết mã rất công phu. ASP .NET có sẵn những dịch vụ này để bạn sử dụng
Bên cạnh đó, chúng ta còn phải có khả năng xây dựng các đối tượng phân tán có thể triệu gọi từ xa và sử dụng lại trên nhiều hệ điều hành khác nhau. Các đối tượng phải dễ thiết kế và cài đặt khi đưa vào sử dụng. ASP .NET cung cấp kiến trúc hạ tầng để xây dựng các ứng dụng phân tán trên Web theo giao thức triệu gọi SOAP (Simple Object Access Protocol – Giao thức truy xuất đối tượng giản đơn), cho phép mọi thực hiện chuyển đổi dữ liệu XML phục vụ cho môi trường thương mại điện tử B2B (Business). ASP .NET cung cấp đầy đủ mọi dịch vụ từ bảo mật đến cấp phát bộ nhớ, thu gom rác, theo dõi sự quá tải của các thành phần đối tượng, cân bằng tại (load balance) giảm thiểu tối đa các kết nối tiêu tốn tài nguyên…
Để đạt được nhựng mục tiêu này, ASP đã thay đổi toàn bộ để trở nên môi trường lập trình mới. Visual Studio .Net (hay phiên bản Visual Studio 7.0) của Microsoft là một công cụ tuyệt vời nhất để bạn xây dựng các ứng dụng Web, đặc biệt là ASP .NET. Môi trường lập trình mới của Microsoft trên nền Windows không phân biệt ngôn ngữ. ASP .NET có thể viết bằng bất kỳ ngôn ngữ nào có trong Visual Studio .NET như C#, VB, C++. Bạn có thể sử dụng các công cụ phát triển ứng dụng khác nhưng chắc chắn rằng chúng sẽ không vượt qua được các công cụ phát triển của Microsoft