III.
Quan án sát Địch điều khiển phiên toà đầu tiên ở Phổ Dương; Đạo Can thuật lại những tin đồn về một ngôi chùa Phật giáo

Sáng hôm sau, khi ông chấp hành viên họ Hồng đem bữa ăn sáng đến cho ông chủ thì thấy ngài đã rửa mặt mũi xong xuôi rồi.
Quan án Địch và vội hai bát cơm gạo lứt nóng sốt với mấy cọng dưa muối, xong ngài uống một tách trà thật nóng. Rồi khi những tia nắng đầu tiên rọi vào cửa sổ, thì ông Hồng tắt nến và giúp quan án mặc áo thụng bằng gấm xanh. Quan án hài lòng nhận thấy gia nhân đã đem chiếc gương của ngài đặt trên chiếc bàn một chân. Ngài mở ngăn kéo lấy ra chiếc mũ, đội lên đầu, rồi cẩn thận sửa lại hai chiếc cánh chuồn bằng the đen.
Trong khi đó, lính canh đã mở hai cánh cổng đóng đinh đồng của nha môn. Mặc dù còn sớm, nhưng ngoài cổng đã có nhiều người dân đứng đợi. Vụ sát hại cô Ngọc Trinh đã gây xúc động mạnh cho cái thị trấn yên bình này và dân chúng đang tò mò tự hỏi không biết vị quan huyện mới sẽ kết luận vụ này ra sao.
Ngay khi anh lính cấm vệ oai phong đánh ba tiếng cồng, lập tức đám đông ùa vào phòng xử án. Mọi con mắt đều đổ dồn về phía chiếc bục ở cuối phòng, nơi có kê chiếc bàn phủ gấm đỏ, chờ đợi sự xuất hiện của vị quan toà mới.
Viên chánh thư lại đem những thứ mà quan án cần đến đặt lên bàn. Ở bên phải, ông đặt con dấu của toà án cùng hộp mực dấu. Ở giữa bàn, ông đặt hai chiếc nghiên dùng để mài mực đỏ và đen, với hai chiếc bút lông dành cho hai loại mực. Cuối cùng, ở bên trái bàn, ông đặt giấy và mẫu văn thư dành riêng cho viên thư lại làm nhiệm vụ ghi biên bản.
Trước bục là hai hàng cảnh binh đứng quay mặt vào nhau, mỗi hàng ba người. Họ cầm gậy, cầm xích, cầm cùm và tất cả những thứ đồ lề lủng củng thuộc nghề của họ. Đứng cạnh bục và hơi tách ra một chút là viên cai đội cảnh binh.
Cuối cùng, tấm màn sau bàn được vén ra và quan án sát Địch xuất hiện. Ngài ngồi vào chiếc ghế bành đồ sộ. Ông chấp hành viên họ Hồng đứng bên cạnh.
Quan án đưa tay vuốt nhẹ bộ râu, nhìn khắp lượt đám đông ngồi chật trong phòng, rồi cầm búa gỗ gõ xuống bàn tuyên bố:
- Phiên toà buổi sáng bắt đầu!
Mọi người thất vọng khi thấy ngài không cầm bút đỏ. Điều đó có nghĩa là ngài sẽ không sai gác ngục đưa tù nhân ra xét xử.
Ngài chỉ đòi viên chánh thư lại đưa cho ngài xem hồ sơ một vụ án hành chính và thong thả giải quyết. Tiếp đó, ngài ra lệnh cho viên cai đội cảnh binh lại gần để cùng ngài xem xét sổ lương của nhân lực toà án.
Ngài liếc nhìn viên cai đội với vẻ nghiêm khắc và hỏi xẵng:
- Ở đây thiếu một xâu tiền. Nhà ngươi hãy giải thích cho ta rõ
Viên cai đội ấp úng không biết nói sao.
- Khoản tiền đó sẽ được khấu trừ vào tiền lương của ngươi. – Quan án Địch nói sẵng.
Sau đó, ngài ngồi ngả người trên ghế, vừa nhấp từng ngụm trà, vừa đợi xem có ai thưa kiện gì không. Rồi, vì không thấy ai nói gì, ngài nhấc búa lên và tuyên bố phiên toà bế mạc.
Ngay khi quan án rời bục bước vào phòng trong, đám đông liền ồ lên với vẻ thất vọng.
- Thôi, các người ra về đi! – Toán cảnh binh quát lên. – Các người đã được xem những gì cần xem. Giờ thì hãy ra về để chúng tôi làm việc!
Sau khi đám đông giải tán, viên cai đội cảnh binh nhổ toẹt xuống đất rồi lắc đầu ra vẻ buồn rầu. Anh ta quay sang bảo đám thuộc hạ trẻ nhất:
- Tốt hơn hết là các anh hãy đi tìm cách kiếm sống khác thôi! Còn ở cái toà án khốn nạn này thì chẳng bao giờ các anh có được đồng tiền dư dật nào đâu. Tôi đã phục vụ ba năm cho quan lớn Phụng và vẫn phải báo cáo từng xu cho ông ta, tôi đang hi vọng là sẽ không phải gặp những ông quan huyện tỷ mẩn như thế nữa! Ấy vậy mà giờ đây - lạy trời phù hộ cho chúng con! – quan án Địch đến thay thế cho ông ta mà chẳng hơn gì. Thật chẳng thú vị chút nào. Chả thế mà các vị quan phóng túng đều né tránh Phổ Dương như là sợ dịch hạch vậy!
Trong khi viên cai đội đang thổ lộ nỗi bực dọc của mình thì quan án Địch cởi bỏ bộ lễ phục để mặc chiếc áo thụng thường phục thoải mái hơn. Một người đàn ông mảnh dẻ, có khuôn mặt dài và có vẻ băn khoăn, đang giúp ngài thay áo. Bên má trái của nhân vật đặc biệt này có một nốt mụn cơm trên có mọc ba sợi lông đen dài. Anh ta mặc chiếc áo thụng xanh bình thường có thắt đai nâu và có tên là Đạo Can.
Giờ đây Đạo Can là một trong những người thân tín của quan án Địch, thế mà trước kia anh ta đã từng làm nghề kiếm sống dựa vào lòng cả tin của mọi người. Thảo một hợp đồng mơ hồ, làm giả con dấu và chữ kí, chơi xúc xắc gian, tất cả đối với anh chỉ là những trò trẻ con. Anh còn thạo nghề móc khoá trộm cũng như những tài nghệ khác của phường kẻ cắp thành thị. Nhưng nhờ có quan án Địch gỡ cho anh ta thoát khỏi một chuyện rắc rối, nên từ đó anh ta cải tà quy chính và phục vụ ông chủ mới một cách trung thành. Óc tính nhanh và tài năng đặc biệt trong việc phát hiện ra khía cạnh mờ ám của vụ việc, đã giúp cho anh có vai trò hữu ích và cho phép anh giúp quan án giải quyết được nhiều vấn đề khó xử.
Sau khi quan án Địch ngồi vào bàn làm việc thì hai chàng trai có thân hình cân đối bước vào kính cẩn chào ngài. Hai chàng trai này mặc áo thụng nâu, thắt đai đen, đội mũ đen có chỏm nhọn. Đó là Mã Tông và Kiều Thái, hai phụ tá thân tín khác của quan án.
Mã Tông mình cao sáu thước và có vóc người như một con gấu. Bộ mặt có chiếc cằm rộng của anh được cạo nhẵn nhụi chỉ để lại một hàng ria mép cắt ngắn. Mặc dù có tầm vóc cao to, nhưng anh cử động rất nhanh nhẹn, tỏ ra là một võ sĩ lành nghề. Hồi trẻ, anh làm vệ sĩ cho một viên quan hư hỏng. Một hôm thấy chủ mình bóc lột tiền của một người đàn bà goá chồng bất hạnh, Mã Tông đã chống lại ông ta và đánh ông ta gần chết. Hiển nhiên là sau chiến tích như vậy, anh đã phải bỏ trốn, và thế là anh gia nhập hàng ngũ các “hiệp sĩ rừng xanh”. Mấy tháng sau, anh tấn công quan án Địch cùng đoàn tuỳ tùng của ngài trên con đường dẫn đến kinh đô. Nhưng nhân cách của vị quan án này đã gây cho anh một ấn tượng mạnh đến nỗi làm anh từ bỏ ngay nghề của mình và xin theo hầu ngài. Nhờ có lòng can đảm và sức khoẻ nên anh luôn luôn được giao những nhiệm vụ nguy hiểm.
Kiều Thái cũng là một “hiệp sĩ rừng xanh”. Mặc dù không giỏi võ như Mã Tông, nhưng anh lại có tài bắn cung và đánh kiếm ít ai bì kịp, hơn nữa, anh lại có một ý chí kiên cường rất cần cho một thám tử điều tra.
- Thế nào, các chàng hiệp sĩ can đảm của ta, - Vị quan huyện lên tiếng, - Chắc là các ngươi đã đi dạo một vòng quanh thành Phổ Dương rồi chứ? Các ngươi có ấn tượng như thế nào về nơi này?
Bẩm quan lớn, - Mã Tông đáp, - Quan lớn Phụng chắc hẳn là một vị quan có tài. Người dân ở đây có vẻ thịnh vượng và sung túc. Giá ăn ở các quán hàng không đến nỗi đắt, rượu ở đây ngon tuyệt vời. Con cho rằng chắc chúng ta sẽ được thảnh thơi.
Kiều Thái cũng đồng tình với ý kiến của bạn mình, nhưng trên khuôn mặt dài của Đạo Can có thoáng chút nghi ngờ và chẳng nói chẳng rằng, anh chàng bạc bịp giải nghệ ấy bắt đầu mân mê những sợi lông dài mọc trên nốt mụn cơm.
Quan án Địch quay sang nhìn anh ta vẻ dò hỏi:
- Nhà ngươi không đồng tình với ý kiến đó phải không Đạo Can?
- Bẩm quan, vâng ạ. Con đã đánh hơi được một chuyện mà có thể chúng ta sẽ phải điều tra kĩ càng. Hôm qua, khi đi dạo qua một loạt các quán trà, theo thói quen con đã hỏi thăm về các nguồn của cải lớn trong huyện. Con nhanh chóng biết được ở đây có bốn hoặc năm điền chủ lớn và khoảng một tá thương gia giàu có, sống nhờ vào việc buôn bán trên sông. Nhưng của cải của tất cả những người này cộng lại cũng chẳng là gì so với của cải của hoà thượng Linh Đức, vị sư trụ trì chùa Phổ Độ. Ngôi chùa đồ sộ mới xây này nằm ở ngoại vi phía bắc thị trấn, trong đó có khoảng 60 nhà sư sinh sống. Nhưng đáng lí phải ăn chay niệm Phật, thì họ lại suốt ngày nhậu nhẹt rượu thịt và sống xa hoa.
- Cá nhân ta, - Quan án Địch ngắt lời, - Ta không muốn dính vào đám Phật giáo. Ta chỉ cần có những lời dạy thông thái của thầy Khổng Tử cùng các môn đệ của Người là đủ rồi. Ta không cần phải nghiên cứu tín ngưỡng của đám áo cà sa đen kéo từ Ấn Độ sang ấy. Tuy nhiên, với thái độ khôn ngoan sáng suốt, triều đình đã nhận định rằng, các học thuyết Phật giáo cũng có thể có ích trong chừng mực mà chúng góp phần cải thiện đạo đức dân chúng. Chính vì thế mà hoàng đế đã nhân từ bảo hộ tầng lớp tăng ni phật tử; nếu như đền chùa của họ phát đạt, thì điều đó có nghĩa là hợp với ý thiên tử và chúng ta phải thận trọng tránh mọi sự phê phán.
Mặc dù được một bài lên lớp, nhưng Đạo Can có vẻ như không muốn từ bỏ ý kiến của mình. Do dự một lát, anh nói tiếp:
- Bẩm quan, khi con nói là vị sư trụ trì ấy giàu có, thì ý con muốn nói là vị ấy giàu như thần giữ của vậy. Các nhà sư ở đấy ăn ở như ông hoàng, bình hương lọ hoa bày trên bàn thờ của họ được đúc bằng vàng khối và…
- Bỏ qua những chi tiết ấy và nói thẳng vào việc đi!
- Bẩm quan, có thể con nhầm, nhưng con có cảm tưởng rõ ràng rằng sự giàu có ấy là kết quả của những thủ đoạn đặc biệt bỉ ổi.
- Nhà ngươi bắt đầu làm cho ta quan tâm rồi đấy. Nói tiếp đi… nhưng ngắn gọn thôi.
- Mọi người đều biết nguồn thu nhập chính của chùa Phổ Độ, là nhờ vào lòng sùng kính của khách hành hương dành cho bức tượng phật bà Quan Âm đặt ở toà đại sảnh. Bức tượng được làm bằng gỗ đàn hương cách đây một thế kỉ, nhưng cho đến mấy năm gần đây, nó vẫn được đặt trong một ngôi đền dột nát, do ba nhà sư sống tại một túp lều gần đó trông coi. Chỉ có một ít tín đồ đến cầu nguyện tại ngôi đền ấy. Tiền cúng lễ của khách không đủ để đổi lấy cơm gạo hàng ngày cho ba nhà sư và họ đã phải đi hành khất để tăng thêm nguồn sống. Thế rồi, cách đây năm năm có một tu sĩ tên là Linh Đức đến xin ở chỗ họ. Mặc dù ăn mặc rách rưới, nhưng con người cao to này có một bộ mặt rất oai vệ. Một năm sau khi ông ta đến ở tại đền này, dân chúng bắt đầu kháo nhau rằng bức tượng phật bà ở đây có một phép màu rất linh nghiệm, rằng những phụ nữ nào không có con đến xin cầu tự đều khỏi bệnh vô sinh. Vị sư mới này (tu sĩ Linh Đức tự coi mình là thượng toạ trụ trì của ngôi đền) đề ra một yêu cầu là những người đàn bà nào muốn có con thì phải thành tâm ngủ một đêm trên tràng kỉ đặt dưới chân tượng. Để tránh những lời đồn đại không hay, trụ trì dán một tờ giấy niêm phong lên cửa căn phòng có bức tượng, sau khi người đàn bà cầu tự đã bước vào để ngủ qua đêm. Sau đó, ông yêu cầu chồng bà ta tự tay đóng con dấu riêng của mình vào giấy niêm phong. Ông chồng sẽ ngủ tại khu nhà dành cho các nhà sư, sáng hôm sau ông sẽ tự mình tới bóc niêm phong. Kết quả thành công đến nỗi tiếng tăm của ngôi đền lan đi rất xa và các vị khách cầu tự đã gửi lễ vật, tiền bạc báo đáp rất hậu hĩnh.
Thế là sư trụ trì liền cho xây lại phòng đại sảnh, xây một dãy nhà bao quanh dành cho tu sĩ, lúc này đã lên tới con số 60, và biến ngôi đền dột nát thành một ngôi chùa nguy nga, khu vườn bỏ hoang được biến thành một công viên tráng lệ, với những hòn núi giả và bể cá vàng. Họ còn xây những toà nhà chòi duyên dáng dành cho những bà nào muốn ngủ lại qua đêm tại ngôi chùa và toàn bộ cơ ngơi này được xây tường cao bao quanh có cổng tam quan tuyệt đẹp.
Đạo Can ngừng lời đợi ý kiến bình phẩm của quan án Địch. Không thấy ngài nói gì, anh lại nói tiếp:
- Con không biết quan lớn nghĩ gì về những điều đó, nhưng nếu quan lớn cũng nghĩ như con, thì rõ ràng là phải ngăn chặn việc này lại!
Với vẻ đăm chiêu, quan án vuốt râu đáp:
- Ở dưới trần gian này, có nhiều hiện tượng tự nhiên vượt ra ngoài sự hiểu biết của chúng ta. Cho nên ta sẽ không phủ nhận trước là có thể có một phép màu nào đó của bức tượng.
Tuy nhiên, vì hiện tại ta chưa có việc gì khẩn cấp giao cho ngươi, nên ngươi có thể tìm cách thu lượm thêm tin tức về ngôi chùa ấy. Ngay khi phát hiện ra điều gì mới ngươi hãy báo cho ta biết.
Quan án cúi xuống bàn cầm lên một cuộn giấy lẫn trong tập giấy tờ nằm ngổn ngang.
- Cái này, ông tuyên bố, là bản tường trình vụ án phố Bán Nguyệt. Đó là một vụ cưỡng hiếp và giết người mà ta đã nói chuyện tối qua với ông chấp hành viên họ Hồng. Ta yêu cầu tất cả các ngươi hãy đọc bản tường trình, bởi vì ta muốn nghe vụ án đáng quan tâm này trong phiên toà trưa nay. Các ngươi sẽ thấy…
Ngài đang nói thì có một người đàn ông đứng tuổi bước vào. Đó là viên quản gia, sau khi vái chào ba vái, ông nói:
- Bà cả sai con đến hỏi quan lớn xem quan lớn có thể bớt chút thì giờ đi thăm nhà mới được không?
Quan án mỉm cười vẻ hối tiếc:
- Từ lúc đến Phổ Dương tới giờ ta vẫn chưa bước qua ngưỡng cửa nhà mình. Chẳng có gì ngạc nhiên nếu như các bà vợ của ta tỏ ra buồn rầu! – Ngài khoanh tay nói tiếp: - Bản cáo trạng kết tội anh khoá Vương có nhiều điểm yếu. Các ngươi sẽ thấy điều đó trong phiên toà trưa nay.
Nói rồi ngài đứng lên đi theo viên quản gia.


IV
Một khoá sinh bị xử trước toà; quan án Địch giao một nhiệm vụ nguy hiểm cho Mã Tông.

Quan án trở về phòng làm việc trước giờ khai mạc phiên toà buổi trưa. Ông Hồng cùng ba phụ tá của quan án đã có mặt ở đây để đợi ngài.
Ngài mặc lễ phục, đội mũ cánh chuồn và bước ra bục công đường. Phiên toà ngắn ngủi buổi sáng có vẻ như không làm nản chí dân chúng Phổ Dương, bởi lẽ cả căn phòng vẫn chật ních người không còn một chỗ đứng.
Quan án bước tới ngồi sau bàn thảm đỏ và ra lệnh cho cai đội cảnh binh dẫn ông hàng thịt họ Tiểu ra.
Trong khi ông ta tiến lại gần, quan án chú ý quan sát. Đó là một tiểu thương gia bình thường và lương thiện, nhưng kém thông minh, quan án nhận xét như vậy. Sau khi ông hàng thịt vái lạy, quan án liền bảo:
- Ta là quan huyện ở đây, ta rất thông cảm với nỗi đau của nhà ngươi. Quan án Phụng đã khiển trách thiếu sót của nhà ngươi trong trách nhiệm làm cha rồi, ta sẽ không nhắc tới điều đó nữa. Nhưng trong vụ án này, có nhiều điểm ta muốn xác minh lại, thế cho nên ta phải báo trước cho nhà ngươi biết sẽ phải đợi một thời gian nữa mới kết thúc vụ án được. Tuy nhiên, công lí sẽ được thực hiện và cô Ngọc Trinh sẽ được trả thù, ngươi có thể tin chắc như vậy.
Ông Tiểu kính cẩn ấp úng mấy lời cảm ơn, rồi quan án ra hiệu đưa ông về chỗ ngồi.
Sau khi xem một tờ giấy, quan án Địch ra lệnh:
- Cho đòi quan pháp y ra!
Quan pháp y bước ra trước bục. Đó là một người đàn ông còn trẻ, có vẻ sáng ý. Quan án hỏi:
- Trong khi mọi việc vẫn còn mới mẻ ta muốn hỏi ông một số điểm. Trước hết, ta muốn ông mô tả nạn nhân cho ta nghe.
- Bẩm quan lớn, tôi xin kính cẩn thông báo với quan rằng cô gái là một người đã lớn so với tuổi của cô và có thân thể rất cân đối. Theo như tôi được biết thì cô làm việc nhà từ sáng đến tối và còn giúp bố bán hàng. Cô không hề có một khuyết tật gì; thân thể đầy đặn và khoẻ mạnh của cô là thân thể của một người không biết sợ việc nặng.
- Ông đã kiểm tra bàn tay cô chưa?
- Thưa quan lớn có ạ. Quan lớn Phụng đã quan tâm đặc biệt tới điểm này. Ông hi vọng sẽ tìm thấy ở móng tay nạn nhân có vương lại dấu vết một chất nào đó, cho phép xác định được quần áo hung thủ. Nhưng nạn nhân cắt móng tay ngắn giống như những người phụ nữ lao động chân tay khác, nên chẳng để lại dấu vết gì.
Quan án Địch đồng tình gật đầu và đặt một câu hỏi khác:
- Trong báo cáo của ông, ông đã mô tả vết bầm tím do ngón tay hung thủ gây ra trên cổ nạn nhân. Ông cũng nói là có cả vết móng tay. Hãy tả lại cho ta nghe chi tiết việc này.
Quan pháp y suy nghĩ một lát rồi đáp:
- Vết móng tay in hình vòng cung như thường lệ. Những vết móng này không sâu, nhưng da của nạn nhân cũng bị xây xát nhiều chỗ.
- Hãy ghi thêm những chi tiết bổ sung này vào hồ sơ. – Quan án ra lệnh. Rồi, sau khi cho quan pháp y lui, ngài cho đòi chàng Vương ra.
Khi cảnh binh dẫn chàng Vương ra, quan án nhìn xói vào bị cáo. Ngài thấy đây là một chàng trai tầm thước, mặc áo thụng xanh của tầng lớp khoá sinh. Anh ta có tư thế khá vững vàng, nhưng bộ ngực lép và đôi vai gầy, chứng tỏ anh không bao giờ tập thể dục và suốt ngày chỉ đọc sách. Anh có khuôn mặt dễ coi với vầng trán cao, tỏ ra có trí thông minh, nhưng khoé miệng thiếu kiên quyết, chứng tỏ anh là một người kém bản lĩnh. Bên má trái anh bị mấy vết xước chưa liền da.
Sau khi anh quì gối trước toà, quan án nghiêm khắc lên tiếng:
- Chàng Vương, thật khốn nạn cho mi, là mi đã làm nhơ bẩn danh dự của đám học sĩ. Mi đã sử dụng trí thông minh của mình để quyến rũ một cô gái dốt nát. Cô gái vô tội này đã trở thành con mồi dễ dàng cho những dục vọng thấp hèn của mi, đã thế sau khi hàm hiếp mi lại còn giết chết cô ta! Không có một tình tiết giảm tội nào cho mi cả. Luật pháp sẽ trừng phạt nghiêm minh. Ta không muốn nghe lời bào chữa của mi. Ta đã đọc nó trong hồ sơ và cảm thấy ghê tởm. Ta sẽ hỏi thêm mi mấy câu và khuyên mi hãy trả lời cho chính xác.
Quan án cúi nhìn xem một tờ văn bản rồi bắt đầu hỏi:
- Trong lời khai của mi, mi khẳng định đã thức dậy vào sáng ngày 17 tại một căn nhà đổ nát. Hãy tả cho ta chính xác những gì mi nhìn thấy xung quanh.
- Bẩm quan lớn, - chàng Vương run sợ đáp - kẻ khoá sinh khốn nạn này không thể đáp ứng được yêu cầu của ngài. Lúc ấy trời chưa sáng, con chỉ có thể nhận ra mấy đống gạch vụn như một bức tường đổ bị lấp trong đám bụi gai. Lúc ấy con vẫn còn đau đầu và nhìn chưa được rõ. Khi cố đứng dậy, con đã bị vấp ngã vào gạch. Áo con bị gai cào rách và làm xước cả mặt và người. Lúc ấy, con chỉ nghĩ là phải rời cho nhanh khỏi cái chỗ ảm đạm này. Con nhớ mang máng là đã đi qua một loạt ngõ tối nhỏ. Con cúi đầu vừa đi, vừa cố nghĩ lại mọi việc và rất lo khi nghĩ tới cô Ngọc Trinh đã mất công đợi con cả buổi tối hôm trước.
Quan án ra hiệu cho cai đội cảnh binh. Anh này liền vả vào mồm chàng Vương một cái:
- Đừng nói dối! – Quan án quát. – Và hãy chịu trả lời các câu hỏi của ta. – Sau đó, ngài quay sang đám cảnh binh ra lệnh.
- Hãy cho ta xem vết xước trên người hắn ta!
Viên cai đội cảnh binh cầm cổ áo chàng Vương xốc anh đứng dậy, trong khi hai cảnh binh khác thô bạo lột áo bị cáo ra. Vương kêu lên đau đớn, bởi vì lưng chàng vẫn còn hằn những vết đòn cách đây ba hôm. Trên ngực, vai và cánh tay chàng có những vết giập và xước khá sâu. Quan án Địch ra hiệu lại bắt Vương quì xuống, mà không cho chàng mặc lại áo.
Quan án hỏi tiếp:
- Mi đã khai rằng trừ nạn nhân, mi và ông thợ may họ Long ra, không còn ai biết về những cuộc hẹn hò bí mật của mi. Rõ ràng đây là một giải thiết vô cớ. Làm sao mi có thể dám tin chắc không có một người qua đường nào nhìn thấy thủ đoạn của mi?
- Bẩm quan, trước khi ra khỏi nhà, con luôn luôn quan sát xem đường có vắng không. Đôi khi con nghe thấy tiếng đội tuần đêm sắp đi tới, khi ấy con phải đợi cho họ đi khỏi, thì con mới chạy nhanh sang đường để lẩn vào ngõ tối. Qua đến cửa hàng của ông Tiểu, con không còn gì phải sợ nữa, bởi vì nếu có ai bất ngờ xuất hiện trên phố Bán Nguyệt, thì con vẫn có thể ẩn vào bóng tối để không bị nhìn thấy. Chỉ có một giây phút nguy hiểm là khi con trèo tường lên gác xép của cô Ngọc Trinh, nhưng khi ấy thì nàng sẽ đứng trên cửa sổ quan sát và sẵn sàng báo cho con biết nếu có người đi tới.
- Một anh khoá mà lén lút trong bóng đêm như một tên trộm tầm thường! – Quan án Địch khinh bỉ thốt lên - Thật là đẹp! Nhưng mi hãy cố nhớ lại xem có khi nào xảy ra một sự cố làm cho mi nghi ngại không?
Vương suy nghĩ một lát rồi đáp:
- Bẩm quan, con nhớ là cách đây hai tuần có một sự cố kì lạ làm cho con hoảng sợ. Khi con đợi thời điểm thuận lợi để chạy qua đường, thì con nhìn thấy đội tuần đêm đi qua trong tiếng phách gỗ của ông trương tuần. Con đợi cho đến khi đội tuần đêm đi hết phố Bán Nguyệt và khi họ rẽ sang phố khác tại góc phố có treo ngọn đèn của nhà bác sĩ Phong thì con lẩn vào ngõ cụt. Đúng lúc đó, con lại nghe thấy tiếng phách gỗ gõ rất gần chỗ con đứng. Bỗng nhiên tiếng gõ phách ngừng bặt và con nghĩ đội tuần đêm sắp sửa hô hoán lên vì tưởng con là kẻ trộm. Nhưng tất cả vẫn im lặng. Thế là, cho là mình nghe nhầm, con đã kéo băng vải làm hiệu cho cô Ngọc Trinh biết.
Quan án nói thầm vào tai ông Hồng đang ngồi bên cạnh: “Đây là một chi tiết mới. Hãy ghi vào hồ sơ.” Sau đó, ngài nhíu mày bảo chàng Vương với giọng gay gắt:
- Mi chỉ làm mất thời gian của toà. Làm sao đội tuần đêm có thể quay trở lại nhanh như vậy được?
Rồi quay sang viên chánh thư lại, ngài ra lệnh:
- Đọc to lời khai của kháo sinh Vương cho bị cáo nghe lại để anh ta điểm chỉ vào.
Viên thư lại đọc biên bản, chàng Vương xác nhận là đã ghi đúng lời mình.
- Cho anh ta điểm chỉ vào, - Quan án ra lệnh.
Cảnh binh thô bạo xốc nách bị cáo đứng lên, ấn ngón tay cái anh ta vào mực rồi bảo anh điểm chỉ vào tờ giấy do quan án đưa ra.
Khi Vương run rẩy điểm chỉ, quan án nhận xét thấy chàng có hai bàn tay chải chuốt và những ngón tay thon nhỏ của chàng để móng rất dài theo mốt thông thường của đám học sĩ.
- Đưa bị cáo về phòng giam! – Quan án dõng dạc quát to, sau đó rũ tay áo ra vẻ tức giận, rồi đứng lên bước vào phòng trong, trong khi đám đông thất vọng ồ lên những tiếng xì xào phản đối.
- Giải tán ngay! – Viên cai đội cảnh binh quát – Đây có phải nhà hát đâu mà các người còn lừng khừng! Các người muốn người ta đem trà bánh ra thết đãi à?
Khi mọi người đều ra về hết, viên cai đội rầu rĩ bảo thuộc hạ:
- Chúng ta biết đi đâu bây giờ hả các bạn! Thật là một ông quan án ngớ ngẩn và lười nhác. Cầu trời cho ta khỏi phải phục vụ một ông quan án vừa ngốc nghếch, vừa sốt sắng như thế này! Lại còn khắt khe nữa chứ. Thật là tai họa!
- Tại sao quan lớn không cho tra khảo nhỉ? – Một cảnh binh trẻ tuổi hỏi. – Cái thằng cha mọt sách ấy chỉ cần nghe tiếng roi rít là sẽ nhận tội ngay thôi mà. Nếu cần thì lấy cùm kẹp ngón tay cho hắn ta mấy cái là vụ án sẽ kết thúc trong nháy mắt.
Một người khác tiếp lời:
- Tại sao lại phải kéo dài vụ án? Thằng cha Vương này làm gì có xu nào mà đút lót.
- Chỉ là do lười thôi! – Viên cai đội chán ngán giải thích. - Tội trạng của tay Vương này rõ như ban ngày mà quan án còn muốn “xác minh thêm một số điểm”! Thôi, ta xuống bếp làm mấy bát cơm kẻo bọn lính canh và gác ngục tham lam chúng nó nốc hết!
Trong khi đó, quan án Địch đã thay lễ phục bằng chiếc áo thụng màu nâu. Ngồi trong ghế bành, ngài khoan khoái uống trà do Kiều Thái vừa rót cho ngài.
- Tại sao có vẻ ủ ê thế, bác chấp hành viên? – Quan án tinh nghịch hỏi.
Ông Hồng lắc đầu:
- Tôi vừa mới trà trộn vào đám đông để nghe phản ứng của họ. Phiên toà hôm nay gây một ấn tượng rất bất lợi, thưa quan lớn. Mọi người cho những câu hỏi ngài dành cho chàng Vương thật vô nghĩa. Họ nghĩ quan lớn đã phạm một sai lầm khi không đem tra khảo chàng Vương để bắt anh ta nhận tội.
- Nếu ta không nghĩ bác nói như vậy là lo cho ta thì ta đã trách bác rồi, bác chấp hành viên ạ. Hoàng đế giao cho ta trách nhiệm này, để ta xét xử bọn tội phạm chứ không phải để làm vui lòng đám đông! – Quay sang Kiều Thái, ngài nói tiếp: - Bảo trương tuần Cao đến đây.
Khi Kiều Thái ra khỏi, ông Hồng nhận xét:
- Quan lớn có vẻ coi trọng nhiều đến những điều chàng Vương kể về đội tuần đêm. Ngài nghĩ những người ấy liên can đến vụ án sao?
Quan án lắc đầu:
- Không. Quan án Phụng đã thẩm vấn kĩ những người này rồi. Họ không có dính líu gì vào đây cả. Lời khai của chàng Vương làm cho ta quan tâm vì một lẽ khác.
Kiều Thái quay vào, theo sau là ông Cao. Sau khi ông này gập người chào quan án, ngài nghiêm khắc nhìn ông ta và nói:
- Vụ án đáng tiếc này đã xảy ra tại phường nhà ngươi. Phải chăng ngươi không biết rằng ngươi phải chịu trách nhiệm về mọi chuyện lộn xộn xảy ra trong phạm vi ngươi phụ trách? Từ nay hãy cố mà làm cho tốt hơn! Hãy đi tuần cả ngày lẫn đêm và đừng lãng phí thì giờ của nhà nước ở quán rượu và sòng bạc!
Viên trương tuần phường Nam vội quì thụp xuống vái ba vái. Quan án nói tiếp:
- Bây giờ ngươi hãy dẫn ta tới phố Bán Nguyệt để ta xem xét nơi xảy ra án mạng. Ngươi đi với ta cùng với Kiều Thái và bốn tên cảnh binh. Ông chấp hành viên sẽ nắm quyền chỉ huy chuyến đi này, vì ta muốn giữ kín tông tích.
Quan án đội chiếc mũ vải đen bình thường và rời nha môn qua đường cửa phụ, đi trước dẫn đường là Kiều Thái và ông Cao, theo sau là bốn cảnh binh.
Trước tiên, nhóm người đi theo phố chính hướng về phía nam. Khi tới phía sau đền thờ thần thành hoàng, họ rẽ phải, đi qua trước cửa đền thờ Khổng Tử, qua con kênh nhỏ chảy từ bắc xuống nam xuyên qua phần đất phía tây của thị trấn. Sang bên kia cầu, con đường trở nên xấu tồi tệ: vì họ bắt đầu tới khu phố nghèo. Anh chàng Cao đi bên trái, anh ta đưa mọi người đi vào một phố nhỏ, có các cửa hiệu và nhà cửa cũ nát dẫn đến một ngõ hẹp chạy theo hình vòng cung. Đó là phố Bán Nguyệt và ông trương tuần chỉ cho mọi người cửa hàng thịt của ông Tiểu.
Mọi người dừng lại. Có vài kẻ tò mò lập tức vây quanh họ.
- Đi khỏi đây ngay! – trương tuần Cao quát lên – Các ngài đây là người của toà án. Các ngài đến xem nơi xảy ra án mạng theo lệnh của quan lớn. Xéo đi! Đừng làm phiền các quan.
Quan án Địch ghi nhận rằng cửa hàng thịt nằm ở góc phố hẹp và bức tường bên không có cửa sổ. Nhà kho nằm ở phía sau cách khoảng mười bước chân. Trên bức tường nối liền với cửa hàng thịt là cửa sổ gác xép của cô Ngọc Trinh. Ở bên kia phố nhỏ là bức tường cao kín mít của nhà ông trưởng phường, chạy dài cho đến góc phố đối diện. Quan án quay mặt nhìn ra phố ngoài. Ngài nhìn thấy cửa hiệu của ông thợ may họ Long, nằm đối diện ngay trước lối vào của phố nhỉ. Từ trên gác xép của ông chắc chắn có thể nhìn thấy cửa sổ của cô Ngọc Trinh.
Trong khi ông Hồng hỏi ông Cao vài câu xã giao, thì quan án bảo Kiều Thái:
- Nhà ngươi thử trèo lên cửa sổ kia ta xem.
Kiều Thái mỉm cười, cài gọn vạt áo vào thắt lưng, nhảy một cái anh đã bám được lên tường. Anh đặt chân vào những chỗ gạch lở và cứ thế dán mình trườn lên tới cửa sổ. Anh bám vào thành cửa và lấy sức nhảy gọn vào trong phòng.
Quan án ra hiệu cho anh xuống. Kiều Thái bám hai tay vào thành cửa sổ, buông hai chân trong khoảng không. Anh chỉ cách mặt đất khoảng năm, sáu bước chân. Anh thả mình rơi xuống đất một cách nhẹ nhàng như “bướm đậu bông hoa”, theo cách nói của các tay võ sĩ.
Ông Cao muốn dẫn mọi người vào xem căn phòng của nạn nhân, nhưng quan án lắc đầu ra hiệu “thôi” cho ông Hồng và ông này bảo:
- Chúng ta đã thấy cái gì cần thấy. Ta về thôi!
Nhóm người lại thong thả quay về nha môn. Và sau khi ông trương tuần kính cẩn cáo lui thì quan án Địch bảo ông Hồng:
- Cuộc viếng thăm này đã xác nhận mọi điều nghi ngờ của ta. Cho gọi Mã Tông vào đây.
Trong nháy mắt, anh chàng hiệp sĩ rừng xanh giải nghệ xuất hiện và cúi người vái chào quan án.
- Mã Tông, ta sẽ giao cho ngươi một nhiệm vụ khó khăn và có thể là nguy hiểm.
Khuôn mặt của Mã Tông rạng rỡ hẳn lên và anh vội đáp:
- Bẩm quan lớn, con sẵn sàng tuân lệnh!
- Ngươi hãy cải trang thành một tên du đãng và hãy đi thăm dò những nơi mà bọn cặn bã của thị trấn thường hay lui tới, để tìm cho ta một tu sĩ hành khất đã hoàn tục. Ta không biết kẻ đó theo đạo Lão hay đạo Phật. Hoặc có thể chỉ là một tên vô lại làm ra vẻ tu hành. Đối tượng của ngươi là một người cao to, vạm vỡ - nhưng không phải là một kẻ cướp mà ngươi đã từng gặp ở “rừng xanh” đâu. Hắn là một tên súc sinh thoái hoá, mà cuộc sống đâm chém và trụy lạc đã làm cho hắn trở thành thú vật. Hắn có đôi bàn tay đặc biệt khoẻ, móng tay cắt ngắn và bị gãy. Ta không biết hắn ăn mặc như thế nào, nhưng có lẽ hắn đội một chiếc mũ vải trùm đầu rách nát. Dù sao ta cũng dám chắc rằng, giống như mọi tu sĩ hành khất khác, hắn có một con “cá gỗ”, đó là cái phách hình đầu lâu mà những tu sĩ hành khất vẫn dùng để đánh tiếng lưu ý người qua đường. Chứng cứ cuối cùng để nhận ra hắn ta là hắn có (hay là hắn mới chiếm được gần đây) một đôi trâm cài đầu bằng vàng khối được làm theo phương pháp thủ công. Chúng có hình vẽ ở đây và nhà ngươi hãy nhìn mà ghi nhớ chúng vào đầu.
- Thật là một bức chân dung đẹp, - Mã Tông reo lên – Nhưng con người này là ai và hắn đã phạm tội gì?
- Vì ta chưa gặp hắn bao giờ, - Quan án Địch mỉm cười đáp – Nên ta không thể nói tên hắn cho ngươi biết được. Còn về tội trạng của hắn thì hắn chính là tên vô lại đã hãm hiếp và giết chết cô con gái ông Tiểu!
- Thật là một nhiệm vụ lí thú! – Anh chàng “hiệp sĩ rừng xanh” reo lên và chào từ biệt quan án.
Ông Hồng không ngớt kinh ngạc khi nghe những lời dặn dò của quan án đối với Mã Tông.
- Thưa quan án, tôi hoàn toàn không hiểu gì cả! – ông nói sau khi Mã Tông ra khỏi phòng.
Quan án mỉm cười và chỉ nói:
- Bác đã thấy những gì ta đã thấy, đã nghe những gì ta nghe. Bác hãy tự rút ra kết luận!


V
Đạo Can đến lễ bái tại một ngôi chùa; ba nhà tu trở thành nạn nhân của một tay bạc bịp lọc lõi

Cũng trong buổi sáng hôm ấy, Đạo Can mặc một chiếc áo khoác bình thường, nhưng may rất đẹp và đội một chiếc mũ the đen giống như những kẻ thị dân ăn không ngồi rồi khác.
Trong bộ trang phục ấy, anh bước ra khỏi cổng thành phía bắc và thong thả đi dạo qua vùng ngoại vi thị trấn. Cuối cùng anh phát hiện ra một quán ăn nhỏ và bước vào gọi một bữa ăn trưa đạm bạc. Từ cửa sổ trên gác hai nơi anh ngồi, anh nhìn thấy mái ngói uốn cong của chùa Phổ Độ.
Sau khi thanh toán tiền, anh bảo người hầu bàn:
- Ngôi chùa mới nguy nga làm sao! Chắc là các vị tu hành kia phải sùng đạo lắm thì mới được Đức Phật ban phước lành cho như vậy!
- Tôi chẳng biết những tên đầu trọc ấy sùng đạo đến mức nào, - Anh hầu bàn lầu bầu, - Nhưng có nhiều người lương thiện ở cái huyện này sẽ rất sung sướng nếu được cắt cổ họ!
- Coi chừng cái miệng đấy, anh bạn! - Đạo Can giả vờ phẫn nộ quát lên – Anh đang nói chuyện với một người sùng bái của Tam Bảo đây.
Anh hầu bàn liếc nhìn Đạo Can vẻ khó chịu rồi bỏ đi mà không nhận tiền puốc boa anh để trên bàn. Đạo Can mỉm cười nhặt tiền bỏ vào túi và ra khỏi quán.
Mấy phút sau anh đã bước tới trước cổng tam quan của ngôi chùa. Anh thong thả leo lên bậc đá rồi bước vào chùa. Anh liếc mắt trông thấy ba vị hoà thượng ngồi trong căn nhà của người gác cổng đang quan sát mình. Anh bước hai, ba bước rồi bỗng đứng sững lại, thò tay vào túi lục tìm rồi nhìn quanh như một người đang gặp chuyện bối rối.
Một trong số ba người gác cổng - một vị hoà thượng đã có tuổi - bước lại gần và rất lịch sự hỏi:
- Bần tăng có thể giúp ích được gì cho vị quan khách đáng kính đây không?
- Thưa nhà sư, nhà sư thật là tử tế quá, - Đạo Can đáp, - Tôi đang thử cố theo Đạo và tôi tới đây chính là để dâng lễ vật hèn mọn này cho phật bà Quan Âm đại từ bi. – Nói đến đây, anh lôi trong túi ra một đĩnh bạc và tung tung trên tay. - Tiếc rằng tôi vừa phát hiện ra là mình quên tiền lẻ ở nhà. Vì không có tiền lẻ mua hương, có lẽ tôi phải quay về rồi hôm khác lại đến vậy.
Vị hoà thượng nhìn đĩnh bạc bằng con mắt tham lam, rồi vội vàng nói:
- Thưa đức quan viên đáng kính, xin ngài cho phép bần tăng được cho ngài vay tiền mua hương ạ! – Nói rồi ông ta chạy vội về chỗ và đem lại cho anh hai xâu tiền lẻ, mỗi xâu 50 xu.
Đạo Can nhận tiền, trịnh trọng cảm ơn ông ta rồi đi thẳng vào sân trong, chân bước lên những phiến đá nhẵn bóng. Các căn phòng tiếp tân ở hai bên cánh gà thuộc số những căn phòng lịch sự nhất. Có hai chiếc kiệu đặt ở ngoài cửa như thể đang đợi ai và tại đây các vị hoà thượng và các chú tiểu đi lại nhộn nhịp. Đạo Can đi qua khoảng sân và hai lần cửa nữa để cuối cùng đứng trước toà đại sảnh.
Ba bề toà đại sảnh được bao quanh bởi những bậc thềm bằng đá cẩm thạch và trông ra một cái sân rộng cũng lát đá cẩm thạch. Đạo Can leo lên thềm và bước vào căn phòng đại sảnh tranh tối tranh sáng. Bức tượng Phật bà cao khoảng hai mét, được đặt trên một chân đế mạ vàng. Ánh sáng của hai cây nến khổng lồ chiếu lung linh lên chiếc lư hương bằng vàng và lên những lọ thờ đặt trên hương án.
Đạo Can cúi gập người vái lạy ba lạy. Sau đó, để lấy lòng đám hoà thượng, anh dùng tay phải làm ra vẻ như thả mấy đồng tiền vào chiếc thùng gỗ được đặt ở đó để nhận lễ vật, trong khi đó anh dùng ống tay áo trái (bên trong đựng hai xâu tiền xu) gõ nhẹ vào bên ngoài vỏ thùng để làm giả tiếng kêu của đồng tiền rơi vào trong.
Anh đứng im một lát trước chân tượng, hai tay chắp trước ngực, lại vái chào ba vái rồi bước ra ngoài. Anh đi vòng sang bên phải, nhưng nhanh chóng gặp phải một chiếc cổng khép kín. Anh đang tự nhủ không biết là mình có nên thử mở cửa không thì có một hoà thượng bước ra hỏi:
- Phải chăng quí khách muốn gặp sư trụ trì của chúng tôi?
Đạo Can vội vàng lịch sự từ chối và quay ngược trở lại. Anh lại đi qua trước mặt toà đại sảnh và lần này anh vòng sang trái. Anh đi theo hành lang có mái che tới một cầu thang dẫn xuống một cánh cổng nhỏ trên có ghi dòng chữ: “Người không có nhiệm vụ xin miễn vào”.
Không để ý đến lời thông báo lịch sự này, Đạo Can vội vàng đẩy cửa mở ra và thấy mình lọt vào một khu vườn cảnh diệu kì. Trong vườn có một lối đi dạo lượn quanh co giữa các khóm hoa và những hòn núi giả, trong khi đó, ở đằng xa, dưới tán lá xanh là mái ngói xanh lam bóng lộn với những khung gỗ sơn đỏ của dãy nhà chòi xinh xắn đang phản chiếu ánh nắng lấp lánh.
Đây chính là chỗ dành cho khách ngủ qua đêm, - Đạo Can nghĩ, rồi anh ẩn mình vào bụi cây, cởi nhanh áo ngoài, lộn trái ra và lại mặc vội vào. Nguyên là chiếc áo khoác này được lót bên trong một cách khéo léo bằng một lớp vải gai thô, giống như loại áo của tầng lớp thợ thủ công. Sau đó anh lột mũ vải nhét vào ống tay áo, lấy một miếng vải xấu xí buộc quanh đầu và xắn ống quần lên để cho hở xà cạp ra. Cuối cùng anh lôi trong ống tay áo ra một cuộn vải xanh nhỏ.
Cuộn vải này là một trong những phát minh tài tình của Đạo Can. Khi mở ra trông nó giống như một chiếc túi đơn sơ, thường được dùng để đựng các đồ bao gói. Chiếc túi này có hình vuông, nhưng những nếp gấp khéo léo cũng như một loạt mẩu tre nhỏ được may giấu vào bên trong có thể cho phép tạo cho chiếc túi có nhiều hình dạng khác nhau, từ hình dạng chiếc ba lô đựng quần áo giặt, đến hình dạng chiếc túi đựng sách của người buôn bán sách cũ. Trước đây, trong quãng đời nhiều nghề của mình, không biết Đạo Can đã sử dụng bao nhiêu lần phát minh quí giá này.
Lúc này thì anh điều chỉnh cách thanh tre sao cho chiếc túi có hình dạng của một chiếc túi thợ mộc. Mấy phút sau, anh bước ra lối đi dạo, lưng hơi còng một chút, làm ra vẻ như đang xách chiếc túi nặng.
Lối đi này dẫn đến một nhà chòi nhỏ duyên dáng nằm dưới bóng cây tùng già. Hai cánh cửa sơn đỏ có đóng đinh đồng đang để mở, cho thấy bên trong có hai chú tiểu đang quét dọn.
Đạo Can bước vào nhà và chẳng nói chẳng rằng, anh tiến thẳng đến chỗ chiếc giường lớn để sát bức tường phía trong. Anh vừa nói lầu bầu trong mồm mấy tiếng, vừa ngồi xổm xuống rồi lấy trong ống tay áo ra một chiếc thước dây và bắt đầu đo giường.
- Lại thay giường khác à? - một chú tiểu hỏi.
- Các ngươi lo việc của mình đi! - Đạo Can càu nhàu. – Các ngươi có tiền cho lão thợ mộc khốn khổ này không?
Cả hai chú tiểu bật cười bỏ đi. Họ vừa đi khỏi là lập tức anh chàng thợ mộc giả danh liền đứng dậy nhìn quanh.
Căn phòng này tuy không có cửa sổ, trừ một lỗ tròn trổ ở trên cao bức tường cuối phòng và nó nhỏ đến nỗi một đứa bé cũng khó bề chui lọt. Chiếc giường mà anh vừa giả vờ đo được làm bằng gỗ mun khảm xà cừ. Chiếc giường được phủ khăn bằng lụa hoa. Ở đầu giường có một chiếc bàn nhỏ làm bằng gỗ cẩm lai chạm trổ, trên có đặt một bếp lò và một bộ ấm chén pha trà bằng đồ sứ hảo hạng. Trên một bức tường có treo bức tranh lụa cỡ lớn vẽ Phật bà Quan Âm, còn ở cạnh một bức tường khác có một chiếc bàn lịch sự, cũng bằng gỗ cẩm lai, trên có đặt một chiếc lư hương và hai cây đèn nến to. Cuối cùng là một chiếc ghế đẩu thấp. Mặc dù chú tiểu vừa mới quét nhà và thông gió, nhưng mùi hương ngát vẫn còn vương trong không khí. “Bây giờ, - Đạo Can tự nhủ - là lúc ta phải tìm cho ra lối vào bí mật của căn phòng.”
Anh bắt đầu tìm từ chỗ khả nghi nhất: đó là bức tường phía sau bức tranh vẽ Phật bà. Anh soi xét kĩ càng để cố tìm ra kẽ hở của một cánh cử di động nào đó. Vô ích, xem xét những bức tường khác cũng không đem lại kết quả gì. Sau đó anh đứng len bàn với tay sờ xung quanh mép cái lỗ tròn trên tường xem nó có khả năng mở rộng ra khi cần thiết không. Ở đây anh cũng chẳng phát hiện ra điều gì.
Sự thất bại này đã làm cho Đạo Can phật ý, bởi vì anh vẫn tự cho mình là chuyên gia trong lĩnh vực cửa ngầm.
“Trong những ngôi nhà cũ đôi khi người ta làm cửa sập ở dưới sàn nhà. Nhưng những căn nhà chòi này mới được làm từ năm ngoái. Các vị hoà thượng có thể bố trí một chiếc cửa bí mật ở tường, còn chuyện đào hầm ngầm thì khó có thể tiến hành mà không gây chú ý. Dù sao ta cũng chẳng thấy một khả năng nào khác”.
Thế là anh bắt đầu cuộn tấm thảm trải sàn nhà lên và quỳ thụp xuống dùng mũi dao lách từng kẽ đá lát để xem xét. Kết quả cũng chẳng hơn gì.
Vì không dám ở lại lâu trong phòng, nên Đạo Can phải bỏ dở công việc điều tra. Khi ra khỏi nhà, anh liếc nhanh vào mấy bộ bản lề cửa nhưng chẳng thấy có gì khác thường. Anh thở dài đóng cửa lại và dành thời gian cuối cùng để xem xét ổ khoá. Nó cũng chẳng khác gì so với những ổ khoá cùng loại.
Đạo Can đành quay trở lại lối đi ban nãy, sau đó anh nấp vào một bụi cây rậm, lột áo mũ mặc lại giống như ban đầu, rồi bước ra không để ai nhìn thấy.
Trong khi đi dạo qua mấy khoảng sân nữa, anh ghi nhận được nơi ở của các vị tu hành và vị trí của các phòng dành cho các ông chồng của các bà đi cầu tự.
Khi quay trở lại cổng chính, anh liền bước vào phòng gác cổng. Anh gặp lại ba vị tu sĩ mà anh đã làm quen lúc mới tới.
- Tôi xin trân trọng cảm ơn các vị đã tử tế cho tôi mượn tiền lẻ! Đạo Can lịch sự bảo vị hoà thượng già nhất nhưng lại không rút tiền ra trả.
Vì không muốn tỏ ra khiếm nhã để khách phải đứng, vị tu sĩ già liền mời anh ngồi và hỏi anh có thích uống trà không.
Đạo Can trịnh trọng nhận lời mời. Bốn người ngồi quanh bàn nhấm nháp từng ngụm trà. Được một lát, Đạo Can mở đầu câu chuyện:
Có lẽ các vị không thích từ bỏ mấy đồng xu kia của mình. Các vị cho tôi vay tiền mà tôi chẳng thể nào dùng được, bởi vì khi tôi muốn lấy tiền để mua hương tôi mới phát hiện ra rằng dây buộc tiền không có nút. Thế thfi làm sao tôi tháo ra được.
- Vị tân khách nói nghe lạ quá! - Vị sư trẻ nhất đáp. – Ngài có thể vui lòng cho chúng tôi xem lại xâu tiền được không?
Đạo Can rút xâu tiền đưa cho nhà sư, anh ta vội vàng vạch từng đồng để xem sợi dây.
- Đây này! – Anh ta đắc thắng reo lên, - Đây là nút buộc, hay là tôi nhầm chăng?
Đạo Can cầm lại xâu tiền mà không thèm nhìn rồi anh bảo vị sư cao tuổi nhất:
- Thật là lạ! Dù sao tôi vẫn xin đánh cuộc 50 xu rằng các vị sẽ không tìm thấy được nút buộc nữa.
- Xong rồi! – Vị tu sĩ trẻ vội reo lên.
Đạo Can cầm xâu tiền quay ba vòng trên đầu rồi đưa cho ba vị tu sĩ bảo:
- Bây giờ các vị hãy tìm xem nút buộc ở chỗ nào?
Cả ba vị hoà thượng vạch đi vạch lại từng đồng xu mà vẫn không tìm thấy được nút buộc đâu.
Đạo Can cầm lấy xâu tiền rồi điềm nhiên đút vào ống tay áo. Sau đó anh quẳng một đồng xu lên bàn và tuyên bố:
- Tôi sẽ cho các vị một cơ hội để gỡ lại tiền. Các vị hãy tung đồng tiền này lên, tôi xin đánh cuộc năm mươi xu rằng nó sẽ rơi xuống với mặt sấp nằm trên.
- Xong! - Vị tu sĩ cao tuổi vừa nói vừa tung đồng tiền lên. Khi đồng tiền rơi xuống, cả bốn người đều cúi sát nhìn.
- Sấp! - Đạo Can tuyên bố. – Như vậy là khoản tiền các vị cho tôi vay đã được hoàn trả. Nhưng vì tôi không muốn để các vị bị thiệt, nên bù lại, tôi sẵn sàng bán cho các vị đĩnh bạc này với giá năm mươi xu. – Anh vừa nói vừa lấy đĩnh bạc ra khỏi ống tay áo và tung tung trên tay.
Ba vị tu sĩ hoàn toàn ngơ ngác không hiểu. Vị cao tuổi nhất tự nhủ chắc ông khách của họ hơi bị ấm đầu, nhưng ông không muốn bỏ qua một đĩnh bạc như thế kia. Thế là ông lấy ra một xâu năm mươi xu nữa đặt lên bàn.
- Các vị vừa mua được một món rất hời - Đạo Can lưu ý – Đây là một đĩnh bạc rất đẹp và hơn nữa, rất dễ mang.
Nói xong anh thổi một cái, đĩnh bạc liền quay tung tẩy trên bàn. Trên thực tế đó là một đĩnh bạc giả giống y như thật, được làm bằng giấy thiếc.
Đạo Can nhét xâu tiền vừa kiếm được vào ống tay áo và lấy ra một xâu tiền khác. Anh chỉ cho ba vị tu sĩ thấy cái nút buộc xâu tiền là một kiểu nút đặc biệt. Chỉ cần dùng ngón tay bóp nó lại là biến nó thành một chiếc nút thòng lọng có thể nằm lọt chính xác vào lỗ đồng tiền. Nếu người ta lần từng đồng một thì sẽ không nhìn thấy được nút buộc, bởi vì nó sẽ di động cùng với đồng tiền mà nó đang nằm gọn trong lỗ. Để kết thúc, Đạo Can chỉ cho ba người xem hai mặt của đồng tiền vừa được dùng để chơi sấp ngửa: cả hai mặt đều là mặt sấp.
Ba vị tu sĩ cười ồ lên và hiểu rằng ông khách là một tay bạc bịp chuyên nghiệp.
- Bài học tôi vừa giảng cho các vị cũng đáng giá một trăm năm mươi xu đấy - Đạo Can bình thản nhận xét – Còn bây giờ thì chúng ta hãy bàn đến những chuyện nghiêm túc. Tôi đã nghe nói đến những trận mưa tiền tại chùa này và tôi tự nhủ: “Nào, ta thử đến đó một lát xem sao!” Và thế là tôi thấy rằng hình như ở đây các vị phải tiếp rất nhiều khách sang. Có một điều là tôi cũng có nhiều quan hệ và cũng thạo nghề ăn nói. Liệu các vị có muốn thuê tôi tìm “khách hàng” cho các vị không? Tôi biết cách thuyết phục những ông chồng nào hay do dự để họ cho phép vợ mình ngủ qua đêm ở chỗ các vị!
Vị tu sĩ già lắc đầu và Đạo Can vội nói thêm:
- Tôi không lấy nhiều công đâu. Chẳng hạn chúng ta có thể thoả thuận là tôi lấy mười phần trăm tiền hương hoa của những vị khách do tôi giới thiệu.
- Người ta đã cung cấp những tin tức rất sai cho anh, anh bạn ạ - Vị tu sĩ già lạnh lùng đáp – Tôi biết là những người có tính ghen ghét đã tung ra những tin đồn xấu xa về ngôi chùa này, nhưng đó hoàn toàn chỉ là bịa đặt. Tôi hiểu một kẻ vô lại như anh, có thể chỉ nhìn thấy những điều xấu xa ở khắp mọi nơi, nhưng trong trường hợp này, thì anh bạn hoàn toàn nhầm lẫn. Nếu như ngôi chùa của chúng tôi giàu có thì điều đó hoàn toàn chỉ nhờ sự phù hộ của phật bà Quan Âm đại từ đại bi.
- Xin lỗi! - Đạo Can vui vẻ đáp – Tôi công nhận với ngài là nghề của chúng tôi rất hay đa nghi! Chắc là các ngài phải đề ra mọi biện pháp phòng ngừa để bảo vệ danh dự cho các bà khách chứ?
- Tất nhiên - Vị sư già đáp - Trước hết, sư trụ trì đáng kính của chúng tôi rất thận trọng trong việc chọn người để cho ngủ qua đêm ở đây. Đầu tiên ngài hỏi chuyện những người phụ nữ mới đến tại phòng đón tiếp và ngài sẽ không cho phép họ ở lại, nếu ngài nghi ngờ đức tin của họ đối với Đức Phật, hoặc nếu như ngài cảm thấy tình hình tài chính – tình hình xã hội của họ không có gì chắc chắn. Sau khi người đàn bà cùng chồng cầu nguyện xong tại toà đại sảnh thì người chồng phải thết đãi một bữa cơm cho sư trụ trì và các vị cao niên trong chùa. Việc này nói chung khá tốn kém, nhưng người đầu bếp của chúng tôi là một người tài giỏi không ai bì kịp. Cuối cùng sư trụ trì dẫn hai vợ chồng người cầu tự tới một trong số các nhà chòi dành riêng cho khách được xây trong vườn lớn ở phía sau chùa. Anh chưa nhìn thấy dãy nhà ấy đâu, nhưng xin đảm bảo với anh là chúng được xây theo một thị hiếu tuyệt vời. Tất cả có sáu nhà chòi. Trong mỗi nhà đều treo một bức tranh vẽ bức tượng Phật Bà, mà anh đã nhìn thấy bày trong toà đại sảnh. Như thế các bà sẽ có thể được tưởng niệm suốt đêm về đức hạnh của phật bà Quan Âm đại từ đại bi. Sau khi bà khách vào nhà rồi thì ông chồng bà đóng cửa lại, tự tay khoá cửa và giữ chìa khoá. Ngoài ra sư trụ trì của chúng tôi còn dán một băng giấy niêm phong cánh cửa, còn ông chồng thì được phép đóng con dấu riêng của mình lên hai đầu băng giấy. Sáng hôm sau, ông chồng đến mở cửa và chỉ có ông được phép xé băng giấy niêm phong đó. Bây giờ thì anh hiểu là ở đây không thể có một chút nghi ngờ nào chứ?
Đạo Can buồn bã gật đầu:
- Phải – Anh lẩm nhẩm – các vị hoàn toàn có lí. Thật đáng tiếc! Nhưng xin ông hãy nói cho tôi biết: có bao giờ người cầu tự không đạt được kết quả như ý muốn không?
- Điều đó chỉ xảy ra nếu tinh thần của người đàn bà không trong sạch hoặc nếu bà ta không thật sự tin vào Đức Phật. Có một số người lại đến lần thứ hai, nhưng có người thì chẳng bao giờ trở lại nữa.
Tay vân vê mấy sợi lông ở mụn cơm, Đạo Can hỏi:
- Có bao giờ xảy ra trường hợp là khi người cầu tự sinh được con mà lại quên nhà chùa không?
- Không - Vị tu sĩ tươi cười đáp – Đôi khi người ta còn mang cả kiệu chở lễ vật đến biếu. Và nếu như ngẫu nhiên mà người ta quên mất cái hành vi xã giao nhỏ mọn này thì sư trụ trì của chúng tôi sẽ gửi một bức thư cho người mẹ mới sinh nở, để nhắc nhở nghĩa vụ mang ơn của bà ta đối với nhà chùa.
Đạo Can còn hỏi nhiều chuyện nữa mà không thu được một thông tin cần thiết nào, thế là một lát sau, anh từ biệt họ ra về.
Anh trở về toà án theo một con đường vòng vèo quanh co.