TRẦM TƯ XAO ĐỘNG
 [/align]Một cơn bão làm xoay tít những chiếc cánh máy xay gió [/align]trong đêm đen, đang nghiền nát trống không. — Mi [/align]                               mất ngủ cũng vì một lý sự ấy.[/align]Bụng con cá mập xám là ngọn đèn mờ nhạt của mi.[/align] [/align]Những kỷ niệm mơ hồ chìm xuống đáy đại dương[/align]để sững lại dưới ấy—những pho tượng dị kỳ. —Xanh rêu[/align]                               là cây nạng của mi. Kẻ[/align]đi biển trở lại hóa đá.[/align] [/align] [/align]ĐÁ
 [/align]Những tảng đá chúng ta đã ném tôi nghe rơi rơi,[/align]trong như pha lê qua năm tháng. Dưới lòng thung[/align]bay đi những việc làm hỗn độn của khoảnh khắc[/align]kêu ré từ[/align]đỉnh cây tới đỉnh cây. Trở thành câm nín[/align]trong bầu khí loãng hơn của hiện tại, chúng lướt nhanh[/align]như chim én qua hết ngọn núi này [/align]tới ngọn núi khác, cho đến khi[/align]tới mãi những vùng cao nguyên xa xôi nhất[/align]ở mép lề cuộc sống. Rơi rơi[/align]mọi hành động của chúng ta[/align]trong như pha lê[/align]không vào một đáy sâu nào hết[/align]ngoại trừ ở bên trong chính chúng ta.[/align] [/align](17 bài thơ, 1954)[/align] [/align] [/align]NHỮNG BÍ MẬT TRÊN ĐƯỜNG
 [/align]Ánh sáng ban ngày đụng phải người nằm ngủ.[/align]Y mơ một giấc mơ xao động hơn [/align]nhưng không tỉnh dậy.[/align] [/align]Bóng tối đập vào khuôn mặt kẻ đang bước[/align]giữa hết thảy những người khác dưới những tia nóng nảy[/align]của một mặt trời gay gắt.[/align] [/align]Đột nhiên trời u ám như trước một trận mưa rào.[/align]Tôi đang ở một nơi chứa đựng mọi khoảnh khắc —[/align]một viện bảo tàng bướm*[/align] [/align]Tuy nhiên mặt trời lúc ấy vẫn mạnh như trước.[/align]Những cây cọ nóng nảy của mặt trời đang vẽ thế giới.[/align] [/align](Những bí mật trên đường, 1958)[/align] [/align]-------------------------[/align]* «musée de lépidoptères», theo bản Pháp văn. (ND.)[/align] [/align] [/align]LISBOA
 [/align]Những chiếc tầu điện màu vàng reo ca trên những con dốc ở khu phố Alfama.[/align]Ở đấy có hai nhà tù. Một dành cho những kẻ trộm cắp.[/align]Những người này vẫy tay qua hàng rào song sắt ở cửa sổ.[/align]Họ kêu la họ muốn được chụp hình![/align] [/align]«Nhưng ở đây», người bán vé nói với tôi, nhạo cười như một kẻ ngại ngần,[/align]«ở đây người ta nhốt tù chánh trị đấy». Tôi nhìn cái tiền diện, cái tiền diện, cái tiền diện[/align]và tít trên cao trong một khung cửa sổ, có một người đàn ông[/align]với ống nhòm trước mắt đang ngắm biển.[/align] [/align]Áo quần phơi phóng trên trời. Các vách tường nóng bỏng.[/align]Những con ruồi đang lần mò dò những chữ nhỏ xíu.[/align]Sáu năm sau tôi hỏi một bà ở Lisboa:[/align]«Có phải là đúng như thế không hay là tôi tưởng tượng ra?»[/align] [/align](Hòa âm và vết tích, 1966)[/align] [/align] [/align]VỚI DÒNG SÔNG
 [/align]Chuyện trò với những người đồng thời với tôi, tôi đã thấy, tôi đã nghe sau khuôn mặt của họ[/align]dòng sông[/align]đang trôi đi đang trôi đi cuốn theo cùng với nó những người tình nguyện và những người không được tình nguyện như thế[/align] [/align]Và con người với đôi mắt phết hồ[/align]những muốn ruổi rong giữa dòng chảy[/align]không run rẩy lao mình xuống đấy[/align]trong một nhu cầu giản dị thật dữ dội[/align] [/align]Qua đi những dòng nước lúc nào cũng ào ạt hơn [/align]như ở đây nơi dòng sông xiết chặt lại và biến thành[/align]thác — ở nơi tôi dừng chân[/align]sau một chuyến đi trong những khu rừng héo khô[/align] [/align]một buổi chiều tháng Sáu: đài bán dẫn truyền đi tin mới nhất[/align]về phiên họp đặc biệt. Kossyguine, Eban.[/align]Một vài ý tưởng họa hiếm khuấy nhiễu tôi không thôi.[/align]Một vài người họa hiếm ở dưới kia trong làng.[/align] [/align]Và, dưới cây cầu treo, những khối nước sụp xuống[/align]dưới mắt tôi. Kìa gỗ nổi đã đến. Một vài mình cây[/align]lao thẳng tới như những trái ngư lôi. Những thân cây khác [/align]xoay ngang, xoay vòng vô phương và lười biếng[/align] [/align]hay bỏ đi hít mạnh đôi bờ[/align]len lỏi giữa đá tảng và củi giạt, kẹt cứng[/align]dồn đống như những bàn tay chắp lại[/align]trơ ra trong tiếng ồn ào huyên náo này...[/align] [/align]                           tôi đã thấy, tôi đã nghe trên cây cầu treo[/align]trong một đám mây muỗi [/align]với mấy đứa con trai. Xe đạp của chúng[/align]vùi dưới đám lá xanh — duy những chiếc sừng[/align]ló ra.[/align] [/align](Những viễn ảnh ban đêm, 1970)[/align] [/align] [/align]GỬI NHỮNG NGƯỜI BẠN Ở BÊN KIA MỘT BIÊN GIỚI
 [/align]I [/align] [/align]Tôi đã viết cho các bạn thật ít ỏi. Nhưng những gì tôi không thể viết[/align]đã phồng lên và phồng lên như một khinh khí cầu kiểu xưa[/align]và cuối cùng trôi đi qua bầu trời đêm.[/align] [/align]II [/align] [/align]Lá thư lúc này ở nơi người kiểm duyệt. Y bật đèn.[/align]Trong ánh sáng chói chang những chữ của tôi bay lên như những con khỉ trên tấm song sắt,[/align]rung lách cách, dừng lại, và nhe răng.[/align] [/align]III [/align] [/align]Hãy đọc giữa những hàng chữ. Chúng ta sẽ gặp nhau trong 200 năm nữa[/align]khi những máy vi âm trên vách tường khách sạn bị quên đi[/align]và rốt cuộc có thể ngủ yên, trở thành những giống tôm cua hóa thạch thời nguyên thủy.[/align] [/align](Những lối mòn, 1973)[/align] [/align] [/align]CÁC CÔNG DÂN
 [/align]Vào đêm sau tai nạn, tôi đã nằm mơ thấy một người đàn ông mặt rỗ [/align]đang hát ngoài con hẻm.[/align]Ấy Danton![/align]Chứ không phải kẻ kia, không — Robespierre không có những cuộc đi dạo ấy.[/align]Robespierre mất một tiếng đồng hồ buổi sáng vào trang điểm [/align]và hiến cho Dân chúng phần còn lại trong ngày.[/align]Ở thiên đường của châm biếm, giữa những thứ máy móc đạo đức.[/align]Danton —[/align]hay kẻ mang mặt nạ ông —[/align]bước đi như thể đi kheo.[/align]Tôi đã thấy khuôn mặt ông từ dưới thấp:[/align]như một mặt trăng lỗ chỗ[/align]nửa chiếu sáng, nửa buồn thảm.[/align]Tôi đã muốn nói một điều gì đó.[/align]Một khối nặng lớn đè trên con tim, khối nặng[/align]khiến đồng hồ chạy,[/align]xoay những cây kim — Năm I, Năm II...[/align]Một mùi nhức nhối như mạt cưa trong chuồng cọp.[/align]Và — như vẫn trong mơ — không có mặt trời. [/align]Nhưng các vách tường lóe sáng [/align]nơi những con hẻm uốn cong[/align]chạy xuống phía phòng đợi, gian phòng đã uốn cong,[/align]phòng đợi nơi hết thảy chúng ta. . . [/align] [/align] [/align]LỐI ĐI NGANG ĐƯỜNG CÓ HÀNG ĐINH
 [/align]Gió lạnh buốt đập vào mắt, và hai hay ba mặt trời[/align]nhảy múa trong ống kính vạn hoa của nước mắt, khi tôi băng qua[/align]con đường mình quá quen biết này,[/align]nơi mùa hè Groenland* sáng lên từ những vũng tuyết.[/align] [/align]Cuộc sống mạnh mẽ của con đường xoay vần xung quanh tôi;[/align]nó chẳng nhớ gì hết cũng chẳng thèm muốn gì hết.[/align]Thât xa dưới hàng xe cộ, thật sâu dưới lòng đất,[/align]khu rừng sẽ sinh ra còn lặng lẽ đợi chờ trong một ngàn năm nữa.[/align] [/align]Đột nhiên, tôi thấy dường như con đường đang chăm chú nhìn tôi.[/align]Thị lực của nó quá kém cỏi khiến chính mặt trời[/align]cũng chỉ còn là một cuộn chỉ màu xám trong không gian tăm tối.[/align]Nhưng trong giây lát này tôi được rọi sáng! Con đường đã nhìn thấy tôi.[/align] [/align](Hàng rào sự thật, 1978)[/align] [/align]---------------------[/align]* Groenland, đảo Đan-mạch, ở về phía bắc châu Mỹ, phần lớn phủ đầy băng. Bản dịch này “phối hợp” cả hai bản Pháp và Anh! (ND.)[/align] [/align] [/align]KỂ TỪ THÁNG BA 79
 [/align]Mỏi mệt vì hết thảy những kẻ tới với những chữ, [/align]Những chữ chứ không phải một ngôn ngữ[/align]Tôi đã ra một hòn đảo tuyết phủ.[/align]Nơi hoang dã không có chữ.[/align]Những trang trắng mở ra khắp phía![/align]Tôi bắt gặp dấu vết những móng chân hoãng trên tuyết.[/align]Ngôn ngữ chứ không phải những chữ.[/align] [/align](Phố chợ hoang dã, 1983)[/align] [/align] [/align]ĐƯỜNG PHỐ Ở THƯỢNG-HẢI
 [/align]I [/align] [/align]Có nhiều người trong công viên đang đọc con bướm trắng.[/align]Tôi yêu con bướm vườn cải bắp đó như thể ấy chính một góc của sự thật phất phơ bay.[/align] [/align]Vào hừng đông những đám đông hối hả khởi động cái hành tinh lặng lẽ của chúng ta.[/align]Thế rồi công viên đầy những người. Với mỗi người là tám khuôn mặt nhẵn bóng như ngọc, cho mọi tình thế, để tránh nhầm lẫn.[/align]Lại với mỗi người là khuôn mặt vô hình nọ phản ánh «một điều gì mà ta không nói tới.»[/align]Một điều gì ló ra trong những lúc mỏi mệt và cũng nhức nhối như một hớp rượu Rắn lục với dư vị lợn gợn dài lâu.[/align] [/align]Đàn cá chép dưới ao luôn luôn chuyển động, chúng bơi trong lúc ngủ, chúng là một mẫu mực cho những kẻ tin: luôn luôn chuyển động.[/align] [/align]II [/align] [/align]Lúc này là đúng ngọ. Đồ giặt phất phơ trong cơn gió biển xám thật cao bên trên những người đạp xe[/align]đang tới như những đàn cá lớn chật cứng. Hãy để ý những mê lộ ở ngang hông![/align] [/align]Vây quanh tôi là những chữ viết mà tôi không thể thông dịch. Tôi hoàn toàn, hoàn toàn mù chữ.[/align]Nhưng tôi đã trả những gì tôi phải trả và tôi có những biên nhận cho mọi sự. Tôi đã thu thập biết bao tờ biên nhận không đọc được.[/align]Tôi là một cội cây già với những chiếc lá héo hắt còn đeo và không thể nào rơi xuống đất.[/align] [/align]Và một cơn gió mạnh từ biển khiến rì rào hết thảy những biên nhận này.[/align] [/align]III [/align] [/align]Vào hừng đông những đám đông lê bước khởi động cái hành tinh lặng lẽ của chúng ta.[/align]Chúng ta hết thảy đều «lên tầu» trên đường phố, đường phố chật ních như trên «boong» một chiếc phà.[/align]Chúng ta đi về đâu? Liệu có đủ chén uống trà không? Chúng ta có thể coi như mình may mắn vì đã «lên đường» kịp thời![/align]Ta ở cách sự phát sinh «chứng sợ những nơi đóng kín»* cả ngàn năm. [/align]Đằng sau mỗi người bước đi ở đây lơ lửng một cây thập tự nó muốn đuổi kịp chúng ta, vượt qua chúng ta, nhập với chúng ta.[/align]Một điều gì đó nó muốn lẻn tới phía sau chúng ta, vừa bịt mắt chúng ta vừa thì thào, «Đoán coi ai?»[/align] [/align]Chúng ta có vẻ gần như hạnh phúc ở ngoài nắng, trong lúc chúng ta chảy máu đến chết vì những vết thương mà chúng ta không hay biết gì hết.[/align] [/align]-----------------------[/align]* «claustrophobia» trong bản Anh văn. (ND.)[/align] [/align] [/align]AIR MAIL
 [/align]Đi tìm một thùng thư[/align]tôi mang cái phong bì qua thành phố.[/align]Con bướm đi lạc này bay chập chững[/align]trong khu rừng bao la của đá và bê-tông.[/align] [/align]Tấm thảm bay của chiếc tem-bưu điện[/align]mấy chữ loạng choạng ghi địa chỉ[/align]hệt như sự thật của tôi được niêm lại[/align]lúc này lượn là bên trên đại dương.[/align] [/align]Đại tây dương ánh bạc và bò sát.[/align]Những hàng rào mây. Con tàu của các ngư phủ[/align]tựa cái hột ô-liu mà ta nhổ ra.[/align]Và vết sẹo lợt lạt của lằn nước.[/align] [/align]Công việc tiến hành thật chậm rãi ở dưới thế này.[/align]Tôi thường liếc trộm về phía đồng hồ.[/align]Trong im lặng ham hố[/align]những bóng cây trở thành những con số tối tăm.[/align] [/align]Sự thật nằm trên đất [/align]nhưng không ai dám nắm lấy.[/align]Sự thật ở ngoài đường phố.[/align]Và không ai biến thành của mình.[/align] [/align](Cho những người sống và những người chết, 1989)[/align] [/align] [/align]THÁNG TƯ VÀ IM LẶNG
 [/align]Mùa xuân thật vắng vẻ.[/align]Một cái hố bằng nhung tối lại[/align]bò sát bên tôi[/align]không tự ngắm mình.[/align] [/align]Cái duy nhất lấp lánh[/align]là những bông hoa vàng vàng này.[/align] [/align]Chiếc bóng của tôi mang tôi đi[/align]như một cây vĩ cầm[/align]trong cái hộp đen.[/align] [/align]Tất cả những gì tôi muốn nói [/align]loáng lên ngoài tầm[/align]như đồ bạc[/align]nơi người cho vay nặng lãi.[/align] [/align] [/align]Ở VƯƠNG QUỐC CỦA BẤP BÊNH
 [/align]Viên chủ sự nghiêng mình vẽ một cây chữ thập[/align]và đôi khuyên của y dao đông như những thanh kiếm của Damoclès.[/align] [/align]Tựa như một con bướm có đốm vô hình trên mặt đất [/align]thằng quỷ lẫn với tờ báo trải ra.[/align] [/align]Một chiếc nón sắt không ai đội đã nắm quyền.[/align]Con rùa-mẹ bỏ đi, bay đi dưới những lớp sóng.[/align] [/align](Chiếc gông-đôn tang tóc, 1996)[/align] [/align] [/align]NHỮNG MẶT TIỀN
 [/align]I [/align] [/align]Ở mút cùng con đường tôi nhận ra quyền bính[/align]và hắn cũng tựa như một củ hành[/align]mà những lớp mặt chồng chất[/align]tách dần ra...[/align] [/align]II [/align] [/align]Nửa đêm.. Các nhà hát vãn người.[/align]Các từ bừng cháy trên những mặt tiền.[/align]Sự huyền bí của chữ nghĩa vẫn không lời giải đáp [/align]chìm sâu vào cái nhấp nháy lạnh lẽo này.[/align] [/align] [/align]THÁNG MƯỜI MỘT
 [/align]Khi tay đao phủ buồn chán, y trở thành nguy hiểm.[/align]Bầu trời phừng cháy cuộn lại trên chính mình.[/align] [/align]Người ta nghe những tiếng đấm đá từ xà-lim này tới xà-lim khác [/align]và không gian tràn tới từ đất giá băng.[/align] [/align]Một vài tảng đá lấp lánh như những vành trăng tròn.[/align] [/align] [/align]TRỜI BUÔNG TUYẾT
 [/align]Những tấm bảng chỉ dẫn[/align]mỗi lúc một nhiều[/align]khi ta lại gần một thành phố.[/align] [/align]Ánh mắt của hàng ngàn con người [/align]ở xứ của những chiếc bóng dài.[/align] [/align]Một cây cầu tự tạo[/align]từ từ[/align]ngay trong không gian.[/align] [/align](Những bài thơ ngắn, 2002)[/align] [/align] [/align]XI*
 [/align]Điều khải thị.[/align]Cây táo trăm năm.[/align]Biển đã gần.[/align] [/align]* [/align]Biển là một bức tường.[/align]Tôi nghe hải âu kêu — [/align]chúng ra hiệu cho ta.[/align] [/align]* [/align]Gió của Trời sau lưng.[/align]Tiếng nổ tới không ồn ào — [/align]một giấc mơ quá dài lâu.[/align] [/align]* [/align]Im lặng màu tro.[/align]Người khổng lồ xanh qua trước mặt tôi.[/align]Gió biển hiu hiu lạnh.[/align] [/align]* [/align]Cơn gió mênh mang và yên hàn[/align]của thư viện biển.[/align]Nơi tôi có thể nghỉ yên.[/align] [/align]* [/align]Những người-chim.[/align]Những cây táo đương hoa.[/align]Niềm bí ẩn lớn.[/align] [/align](Niềm bí ẩn lớn, 2004) [/align] [/align]---------------------------[/align]* Đây là bài cuối cùng trong tập thơ “cuối cùng” của Tomas Tranströmer. (ND.)[/align] [/align]