<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2007-09-14 12:00:07Ct.Ly>
Những đứa trẻ ở xóm "lưng gù"
Thứ sáu, 14/9/2007, 10:09 GMT+7
Chẳng ai ngờ, phía sau chợ Vinh - nơi được coi như bộ mặt kinh tế của TP Vinh (tỉnh Nghệ An) lại tồn tại hàng chục phận người bị tách biệt hẳn với cộng đồng, tạo nên một thế giới riêng, cô lập và người dân sống quanh đó quen gọi là "xóm lưng gù". Ở đây, người chết không có khai tử, trẻ con không có khai sinh...
Những đứa trẻ chưa biết tương lai - (Ảnh: M.D)
Xóm nghèo
Xóm "lưng gù" nằm dọc bên dòng Cửa Tiền - một nhánh nhỏ của sông Lam. Đường vào xóm ngập rác và bốc mùi xú uế nồng nặc - hậu quả của những chất thải đủ loại của hàng ngàn con người ngày ngày lăn lộn kiếm sống ở chợ Vinh. Anh Hùng, tên người đàn ông dẫn chúng tôi đi cho biết xóm là một tập hợp của 15 hộ gia đình di cư từ huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Họ vượt hàng trăm cây số ra đây lập nghiệp để mưu sinh.
Bà Mai - người ở "xóm" dẫn chúng tôi về nhà, thực ra là một cái chòi, được dựng tạm bợ bằng tre và lợp lá cọ. Bên trong, không hề có bất cứ một thứ tiện nghi nào ngoài mấy cái nồi nhôm, dăm cái chậu nhựa méo mó, đống chăn gối bục lõi - những đồ đạc tối thiểu cần cho một cuộc sống tối thiểu. Bà Mai phân trần: "Cũng phải cần cái chỗ cho bọn trẻ sinh hoạt chớ chú. Chúng tôi thì ở trên thuyền cả ngày, ăn, ngủ đều trên nớ hết". Bà kể, 15 hộ với khoảng 60 nhân khẩu ở đây đều sống theo "phong cách riêng" đó.
Cả xóm "lưng gù" có khoảng chục chiếc thuyền nan, cái rộng nhất 6m², còn lại chừng 3 - 4m², trên mái được phủ thêm một lớp cót cao khoảng 1m để che nắng mưa. Họ "định cư" trên những con thuyền ọp ẹp đó để làm "nhà" và làm phương tiện kiếm ăn. Người chết, trẻ ra đời cũng trên chiếc thuyền đó.
Chúng tôi thắc mắc với bà Mai về cái tên xóm, giọng bà chùng xuống: "Người sống ở đây đều nghèo cả chú à, họ còn một đặc điểm giống nhau dễ nhận thấy nhất là bị còng lưng. Nguyên nhân có thể do lúc nào cũng phải cúi lom khom bởi thuyền quá thấp, chật chội; thậm chí khi ngủ cũng phải nằm co. Hầu hết những người khoảng 40 tuổi trở lên trong xóm đều đã bị gù lưng nên người ta còn gọi đây là xóm gù".
Những đứa trẻ không giấy khai sinh
Cả xóm có chừng 30 đứa trẻ đang độ tuổi đi học nhưng chưa hề biết mặt chữ. Ngày ngày, chúng phải thức dậy từ rất sớm, đứa theo mẹ ra sông đánh cá, đứa theo cha lên chợ Vinh vác hàng thuê... Thằng bé đen như khẩu súng đứng trước mặt chúng tôi có tên là Tuấn. Năm nay Tuấn đã 14 tuổi, nhưng quắt queo như que củi khô. Nghe bà Mai nói rằng, tất cả những đứa trẻ ở đây đều suy dinh dưỡng và mắc nhiều bệnh tật, bởi nguồn thức ăn cung cấp cho cái tuổi "bẻ gãy sừng trâu" của chúng chỉ đơn thuần là những ngọn rau dại ngắt bên bờ sông, thỉnh thoảng bố mẹ bán thừa mớ cá chúng mới được một bữa tươi...
Vợ chồng anh Vinh - (Ảnh: M.D)
Tuấn chưa một lần được cắp sách đến trường nhưng lại là lao động chính của gia đình. Hằng ngày, nó dậy rất sớm, từ lúc 4 giờ sáng đã theo bố lên chợ Vinh gánh hàng thuê, mỗi ngày cũng chắt chiu được trên dưới hai chục ngàn đồng. Buổi chiều về, nó cùng với bố chèo thuyền đi thả lưới bắt cá ngoài sông Cửa Tiền, nhìn lũ bạn cắp sách đến trường mà nó chỉ biết cúi gằm mặt.
Những lúc như vậy, anh Vinh - bố của nó cũng chỉ còn biết nuốt nước mắt vào trong, bởi cơm ngày ba bữa còn chưa đủ nói chi đi học. Vả lại, Tuấn cũng như những đứa trẻ khác ở đây, làm gì có giấy khai sinh mà làm thủ tục đi học.
Cái khổ về con chữ cũng là một trong những nguyên nhân ghìm chặt người dân nơi đây trong cái đói. Nghề nghiệp chính của cả xóm là cửu vạn và đánh bắt cá trên sông Cửa Tiền. Cũng đã nhiều lần họ muốn đi tìm một nghề khác cho thu nhập cao hơn nhưng vì không biết chữ nên đành "bó gối". Trường hợp của em Nguyễn Thành Nam, cư dân "xóm gù", làm nghề bốc vác ở chợ Vinh là một ví dụ. Vốn thật thà nên Nam được một chủ hàng cho vay 3 triệu đồng để mua xích lô chạy hàng kiếm tiền; và mặc dù rất muốn nhưng em vẫn phải từ chối bởi lý do không biết chữ. Bốc vác thì không cần ghi chép gì chứ chở hàng cho người ta thì còn phải giao, nhận hàng; không biết chữ, rủi bị lừa thì lấy tiền đâu mà đền cho chủ hàng...
15 hộ trong cái xóm chài nghèo này đã dứt áo ra đi cầu thực với hy vọng kiếm tìm một tương lai tốt đẹp hơn, nhưng niềm hy vọng lớn nhất của họ là những đứa con nay cũng đang lặp lại cái vòng luẩn quẩn của cha mẹ chúng: ngày ngày lênh đênh kiếm sống mà không biết bao giờ được thoát khỏi cảnh đói cơm, khát chữ !
Thứ sáu, 14/9/2007, 10:09 GMT+7
Chẳng ai ngờ, phía sau chợ Vinh - nơi được coi như bộ mặt kinh tế của TP Vinh (tỉnh Nghệ An) lại tồn tại hàng chục phận người bị tách biệt hẳn với cộng đồng, tạo nên một thế giới riêng, cô lập và người dân sống quanh đó quen gọi là "xóm lưng gù". Ở đây, người chết không có khai tử, trẻ con không có khai sinh...
Những đứa trẻ chưa biết tương lai - (Ảnh: M.D)
Xóm nghèo
Xóm "lưng gù" nằm dọc bên dòng Cửa Tiền - một nhánh nhỏ của sông Lam. Đường vào xóm ngập rác và bốc mùi xú uế nồng nặc - hậu quả của những chất thải đủ loại của hàng ngàn con người ngày ngày lăn lộn kiếm sống ở chợ Vinh. Anh Hùng, tên người đàn ông dẫn chúng tôi đi cho biết xóm là một tập hợp của 15 hộ gia đình di cư từ huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Họ vượt hàng trăm cây số ra đây lập nghiệp để mưu sinh.
Bà Mai - người ở "xóm" dẫn chúng tôi về nhà, thực ra là một cái chòi, được dựng tạm bợ bằng tre và lợp lá cọ. Bên trong, không hề có bất cứ một thứ tiện nghi nào ngoài mấy cái nồi nhôm, dăm cái chậu nhựa méo mó, đống chăn gối bục lõi - những đồ đạc tối thiểu cần cho một cuộc sống tối thiểu. Bà Mai phân trần: "Cũng phải cần cái chỗ cho bọn trẻ sinh hoạt chớ chú. Chúng tôi thì ở trên thuyền cả ngày, ăn, ngủ đều trên nớ hết". Bà kể, 15 hộ với khoảng 60 nhân khẩu ở đây đều sống theo "phong cách riêng" đó.
Cả xóm "lưng gù" có khoảng chục chiếc thuyền nan, cái rộng nhất 6m², còn lại chừng 3 - 4m², trên mái được phủ thêm một lớp cót cao khoảng 1m để che nắng mưa. Họ "định cư" trên những con thuyền ọp ẹp đó để làm "nhà" và làm phương tiện kiếm ăn. Người chết, trẻ ra đời cũng trên chiếc thuyền đó.
Chúng tôi thắc mắc với bà Mai về cái tên xóm, giọng bà chùng xuống: "Người sống ở đây đều nghèo cả chú à, họ còn một đặc điểm giống nhau dễ nhận thấy nhất là bị còng lưng. Nguyên nhân có thể do lúc nào cũng phải cúi lom khom bởi thuyền quá thấp, chật chội; thậm chí khi ngủ cũng phải nằm co. Hầu hết những người khoảng 40 tuổi trở lên trong xóm đều đã bị gù lưng nên người ta còn gọi đây là xóm gù".
Những đứa trẻ không giấy khai sinh
Cả xóm có chừng 30 đứa trẻ đang độ tuổi đi học nhưng chưa hề biết mặt chữ. Ngày ngày, chúng phải thức dậy từ rất sớm, đứa theo mẹ ra sông đánh cá, đứa theo cha lên chợ Vinh vác hàng thuê... Thằng bé đen như khẩu súng đứng trước mặt chúng tôi có tên là Tuấn. Năm nay Tuấn đã 14 tuổi, nhưng quắt queo như que củi khô. Nghe bà Mai nói rằng, tất cả những đứa trẻ ở đây đều suy dinh dưỡng và mắc nhiều bệnh tật, bởi nguồn thức ăn cung cấp cho cái tuổi "bẻ gãy sừng trâu" của chúng chỉ đơn thuần là những ngọn rau dại ngắt bên bờ sông, thỉnh thoảng bố mẹ bán thừa mớ cá chúng mới được một bữa tươi...
Vợ chồng anh Vinh - (Ảnh: M.D)
Tuấn chưa một lần được cắp sách đến trường nhưng lại là lao động chính của gia đình. Hằng ngày, nó dậy rất sớm, từ lúc 4 giờ sáng đã theo bố lên chợ Vinh gánh hàng thuê, mỗi ngày cũng chắt chiu được trên dưới hai chục ngàn đồng. Buổi chiều về, nó cùng với bố chèo thuyền đi thả lưới bắt cá ngoài sông Cửa Tiền, nhìn lũ bạn cắp sách đến trường mà nó chỉ biết cúi gằm mặt.
Những lúc như vậy, anh Vinh - bố của nó cũng chỉ còn biết nuốt nước mắt vào trong, bởi cơm ngày ba bữa còn chưa đủ nói chi đi học. Vả lại, Tuấn cũng như những đứa trẻ khác ở đây, làm gì có giấy khai sinh mà làm thủ tục đi học.
Cái khổ về con chữ cũng là một trong những nguyên nhân ghìm chặt người dân nơi đây trong cái đói. Nghề nghiệp chính của cả xóm là cửu vạn và đánh bắt cá trên sông Cửa Tiền. Cũng đã nhiều lần họ muốn đi tìm một nghề khác cho thu nhập cao hơn nhưng vì không biết chữ nên đành "bó gối". Trường hợp của em Nguyễn Thành Nam, cư dân "xóm gù", làm nghề bốc vác ở chợ Vinh là một ví dụ. Vốn thật thà nên Nam được một chủ hàng cho vay 3 triệu đồng để mua xích lô chạy hàng kiếm tiền; và mặc dù rất muốn nhưng em vẫn phải từ chối bởi lý do không biết chữ. Bốc vác thì không cần ghi chép gì chứ chở hàng cho người ta thì còn phải giao, nhận hàng; không biết chữ, rủi bị lừa thì lấy tiền đâu mà đền cho chủ hàng...
15 hộ trong cái xóm chài nghèo này đã dứt áo ra đi cầu thực với hy vọng kiếm tìm một tương lai tốt đẹp hơn, nhưng niềm hy vọng lớn nhất của họ là những đứa con nay cũng đang lặp lại cái vòng luẩn quẩn của cha mẹ chúng: ngày ngày lênh đênh kiếm sống mà không biết bao giờ được thoát khỏi cảnh đói cơm, khát chữ !
Theo Mạnh Dương - Nguyễn Khoa