<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2007-11-26 19:06:11Ngọc Lý>
Đình công ở Pháp có gì khác so với đình công ở Việt Nam ?
2007.11.24
Thanh Trúc, phóng viên đài RFA
Cuộc đình công phản đối chính sách cải tổ hệ thống hưu bổng mà Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy cương quyết đẩy mạnh đã bước sang tuần lễ thứ nhì. Hôm qua, giáo viên và công nhân các ngành bưu điện, kiểm soát không lưu, bệnh viện loan báo bãi công 24 tiếng để phản đối kế hoạch cắt lương - giảm công nhân. Giới công chức và sinh viên cũng dự định tham gia cuộc đình công này.
Bấm vào đây để nghe cuộc phỏng vấn này
Tải xuống để nghe
[/align]
Hôm 20-11-2007, tại Montpellier, nhiều người tham gia cuộc đình công phản đối chính sách cải tổ hệ thống hưu bổng mà Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy. AFP PHOTO
[/align][/align]
[/align]Nứơc Pháp có cần thay đổi quy chế trợ cấp không, vì sao Tổng Thống Nicolas Sarkozy không nhượng bộ trước áp lực của đình công và đối lập như các vị tiền nhiệm, đình công ở Pháp có gì khác so với đình công ở Việt Nam?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, giảng viên Đại Học Diderot VII, chủ biên báo Thông Luận phát hành ở Paris, phân tích những điều này qua bài phỏng vấn do Thanh Trúc thực hiện. Về sự tham gia của giới công chức và sinh viên Pháp trong những ngày tới, ông nói:
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy: Đây là một trong những dự định của các nghiệp đoàn bên Pháp, tại vì từ khi Tổng Thống Sarkozy nhận chức đến nay là 6 tháng thì ông thực hiện những chương trình cải tổ mà ông đã hứa trong cuộc tranh cử, thành ra một số ngành nghề bị cuộc cải cách đó chiếu cố tới, họ phải phản ứng. Nhưng chính phủ Sarkozy đã chuẩn bị dư luận rất là kỹ, thành ra họ thấy hơi bị lép vế.
Lúc này chính phủ Pháp đang có những cuộc cải tổ về quy chế đặc biệt về hưu bổng thì họ lợi dụng cơ hội này để kết hợp vớí các nghiệp đoàn tạo ra một tiếng vang lớn để phản đối chính phủ Pháp bằng những cuộc đình công để cản trở sự sinh hoạt bình thường của một xã hội.
Cho nên họ đã đưa ra một chương trình rất là tuần tự, tức là cách đây 2 tuần là các nghiệp đoàn về giao thông vận tải và đường sắt, trong tuần này là các nghiệp đoàn của công chức và giáo chức, và trong tuần lễ sắp tới có thể là những nghiệp đoàn của sinh viên, rồi một số ngành nghề như điện lực, cung cấp hơi nước. Đại khái là tất cả những ngành nghề nào mà được chính phủ Pháp tài trợ (chính phủ Pháp là chủ nhân) thì kỳ này họ đứng ra tranh đấu để đòi thêm quyền lợi.
Đây có một sự chuẩn bị kỹ càng nhưng mà đa số các nghiệp đoàn này là những nghiệp đoàn khuynh tả, tức là do những thành phần cộng sản Đệ Tam hay cộng sản Đệ Tứ, hoặc là những thành phần cộng sản quá khích. Những nghiệp đoàn này thực sự họ không có vai trò chính trị nào tại Pháp, nhưng họ nắm được một số ngành nghề then chốt có thể làm cản trở sinh hoạt kinh tế của một quốc gia.
Chẳng hạn mấy người lái xe lửa mà đình công thì xe lửa không chạy được, cũng vậy trong lãnh vực không lưu mà họ đình công thì máy bay không bay được. Họ không có đông nhưng họ nắm một số ngành nghề chủ chốt thành ra họ có thể gây cản trở cho sinh hoạt của một quốc gia.
Thanh Trúc : Giới sinh viên hiện nay cũng không hài lòng về các kế hoạch của chính phủ là để cho giới chức các trường đại học đuợc nhiều quyền tự trị hơn. Thưa, ông có thể trình bày về vấn đề này không?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy : Về vấn đề các sinh viên, bên Pháp này đặc biệt sinh viên không có nghiệp đoàn nhưng tranh đấu dữ tợn lắm. Mặc dù họ không có lương nhưng họ được một số nghiệp đoàn lớn tài trợ một cách gián tiếp; chẳng hạn như bên Pháp này có nghiệp đoàn của những sinh viên thiên tả, họ không có đông nhưng họ là những người rất là tích cực, hăng say, tối ngày cứ đi lo kiếm chuyện phá rối chính quyền chứ không học hành gì hết.
Trong đợt này, trên nguyên tắc, ngành giáo dục bên Pháp trong những năm vừa qua cho thấy nó xuống cấp quá rõ ràng. Các trường đại học lớn ở Pháp không còn đứng hạng đầu trong những đại học lớn của thế giới. Họ đứng hạng từ 40 trở xuống. Như vậy tạo ra sự lo âu trong giới trí thức và giới đào tạo giáo dục tại Pháp.
Họ muốn cải tổ theo phương thức các đại học phải có quyền tự trị về tài chánh chứ chính phủ Pháp không thể nào tài trợ hoài được. Những chi phí nghiên cứu (đại học) rất là lớn. Thành ra trong đợt cải cách này, bà Bộ Trưởng Giáo Dục Valérie Pécresse muốn các trường đại học có quyền nhận thêm những quỹ tư nhân của các công ty xí nghiệp để đầu tư vào ngành nghiên cứu.
Chính điểm này mà một số sinh viên (thực sự đa số là sinh viên thiên tả) chống đối. Họ nói như vậy là đại học sẽ mất quyền tự trị. Họ không muốn chính phủ Pháp cho đại học nhận những số tiền đó mà phải qua quỹ của chính phủ. Nếu các đại học nhận được tiền của các quỹ tư nhân thì các đại học không thể nào dùng số tiền đó làm những chuyện ... được. Thành ra chính vì vậy mà họ sợ. Với lại, khi các đại học có quyền tự trị thì chương trình giáo dục sẽ cải tổ và đòi hỏi sinh viên có một sự hăng say hơn và một khả năng chuyên môn cao hơn, trình độ học vấn cao hơn.
Đa số những sinh viên trong nghiệp đoàn này, nói thẳng ra là những người không có học hành gì hết. Đa số là những người bị ở lại, nhưng họ vẫn được học bổng như thường, chứ không phải bị ở lại là không được gì hết.
Thành ra họ vẫn muốn được hưởng quy chế được chính phủ tài trợ 50% tiền thuê nhà. Nếu để cho các đại học được quyền tự trị thì chỉ sinh viên nào có khả năng, sinh viên nào chịu khó thì mới được hưởng, còn những sinh viên nào làm biếng thì không được. CHính vì vậy mà họ không muốn sự cải tổ đó.
Ai cũng nhận thấy rằng chương tình giáo dục của Pháp ngày nay không bắt kịp sự tiến bộ của thế giới trong một thế giới toàn cầu hoá. Xã hội Pháp này sống trong vòng 30 năm qua trong một tâm lý được tài trợ, lúc nào chính phủ cũng giúp họ hết. Họ không có một (tinh thần) sốt sắn, chịu khó, dấn thân.
Thành ra chính vì vậy mà các sinh viên Pháp, những người muốn thực sự thành công, họ đi ra nước ngoài học. Còn những người ở bên Pháp này thì bị nhóm sinh viên khuynh tả - nghiệp đoàn khinh tả này khống chế; chính vì vậy mà các nghiệp đoàn sinh viên có thể khuynh loát được những hoạt động trong các viên đại học.
Thanh Trúc : Thưa Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, đây không phải là lần đầu tiên một cuộc đình công quy mô như thế mà trước nay nước Pháp hay có những cuộc đình công làm giao thông bị đình trệ, làm những ngành khác cũng bị đình trệ theo, như bưu điện chẳng hạn. Phải chăng nước Pháp là một nước quá dân chủ cho nên người dân có toàn quyền phản đối bằng cách đình công và đình công liên tục? Hay là đời sống nước Pháp càng ngày càng khó khăn, càng trị trệ, hay sao ạ?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy : Đình công là một quyền thiêng liêng của người Pháp, không ai đụng tới được. Nó được ghi trong hiến pháp. Quyền đình công là bất khả xâm phạm. Chính vì vậy mà trong thời gian vừa qua có những cuộc biểu tình, xuống đường và đình công của dân chúng, của một số nghiệp đoàn làm thiệt hại cho nước Pháp, gây nghẽn sinh hoạt kinh tế, nhưng mà không ai có quyền chỉ trích họ.
Thứ hai, cái tâm lý người Pháp nói thẳng ra là từ hồi cuộc Cách Mạng Pháp (1789) tới giờ, tức là cách đây đã hơn 200 năm, người Pháp là một dân tộc luôn luôn không bao giờ bằng lòng hết. Sự bất mãn của dân Pháp là một bản năng của họ. Lúc nào dân Pháp cũng có lý do để mà bất mãn với một cái gì đó. Nhưng không phải vì vậy mà dân tộc Pháp không tiền bộ và không rộng lượng đâu.
Thứ ba nói thẳng ra nước Pháp là một nước "xã hội chủ nghĩa" chính cống, tức là chính phủ đứng ra lo toan hết tất cả mọi chuyện của người dân, từ lúc đứa bé vừa sinh ra cho đến khi chết là chính phủ Pháp đã lo từ đầu đến đuôi hết. Họ sống trong sự đùm bọc của chính phủ. Chính vì vậy chính phủ cần có một số tiền rất lớn để tài trợ những công tác xã hội này. Mà ngày nay nước Pháp không còn đủ khả năng đó nữa.
Nước Pháp ngày nay không còn là một cường quốc kinh tế, cũng không phải là một cường quốc có nhiều thuộc địa nữa. Pháp chỉ là một quốc gia phát triển bình thường tại Châu Âu mà thôi. Và dân chúng Pháp cũng quen lối sống được tài trợ, không có muốn thay đổi mức sống của mình, tức là họ muốn giữ mức sống cao mà không phải làm gì hết. (Chính phủ) muốn cải tổ thì gặp phải sự chống đối.
Nhưng tôi nghĩ rằng đây chỉ là sự phản đối của một giai đoạn (một cách) tự nhiên thôi. Đây là một dãy dụa bắt buộc mà thôi. Tôi nghĩ tương lai tất cả các cuộc cải tổ của Pháp sẽ được thông qua mà thôi.
Nhưng có điều là đau đớn với một số người. Nhưng đó là một giải pháp bắt buộc nếu nước Pháp còn muốn nhắm tới tương lai một đị vị cao trong thế giới. Ai cũng thấy, phe đối lập cũng thấy vấn đề đó, và các nghiệp đoàn hiện nay đâng đứng ra biểu tình thì họ cũng thấy vấn đề là nước Pháp phải cải tổ, nhưng cải tổ như thế nào thì đó là vấn đề mà ngưòi ta đang tranh cãi.
Thanh Trúc : Thưa Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, ở Việt Nam có thể nói là từ 2-3 năm nay có rất nhiều cuộc đình công của công nhân tại cá hãng xưởng có vốn đầu tư của nước ngoài. Điều này có phần nào khác với những cuộc đình công ở bên Pháp. Nhưng nhìn về tình hình đình công ở bên Việt Nam thì Tiến Sĩ có nhận xét gì không?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy : Vấn đề mình so sánh cũng hơi khó, vì ở bên Pháp này các cuộc đình công là do các nghiệp đoàn chủ trương. Họ có đường lối và họ kết hợp với nhau. Họ lập ra những chương trình đấu tranh có kế hoạch. Trong lúc đó ở Việt Nam mình không có nghiệp đoàn hướng dẫn họ vì các nghiệp đoàn (công đoàn) quốc doanh không chủ trưong biểu tình đình công.
Đình công ở Việt Nam là vì lẽ sống. Họ không thể nào chịu đựng được thì họ mới biểu tình, thành ra nó khác. Bên Pháp này chỉ cần chình phủ có dự dịnh thay đổi nào mà ảnh hưởng tới đời sống của họ thì họ đình công chứ không phải là vì chất sống.
Bên Pháp này đình công là một quyền thiêng liêng trong lúc ở Việt Nam cũng là một quyền thiêng liêng nhưng mà không bao giờ được chính phủ ủng hộ hết. Thành ra những cuộc đình công hiện nay của công nhân nằm trong các hãng xưởng ngoại quốc là những cuộc đình công vì lẽ sống và một cách tự phát do những người không chịu đựng nỗi những sự bất công áp bức, hay là một sự đối xử tàn tệ, hoặc là đồng lương quá thấp. Trong lúc bên Pháp đình công là để giữ vững quyền lợi, hưởng thụ cao hơn những đặc quyền mà chính phủ Pháp dành cho họ mà thôi. Thành ra nó khác hẳn.
Bên Pháp, khi các nghiệp đoàn muốn (đình công) thì họ báo trước cho chính phủ, như là "Tuần tới tôi sẽ đình công và tôi sẽ tuần hành từ đoạn đường này đến đoạn đường kia". Đến ngày đó, đúng giớ đó thì họ tập trung ở đó và chính phủ Pháp phải cho lực lượng cảnh sát giải toả các con đường cho cuộc đình công này đi qua. Mặc dù cuộc đình công chóng lại chính quyền, chính phủ bắt buộc phải bảo vệ họ, cho cuộc biểu tình đó thành công.
Chỉ có khác biệt là khi những cuộc đình công đó có một số thành phần phá rối như đập cửa tiệm thì chính phủ Pháp mới can thiệp mà thôi. Trên đường biểu tình thì người biểu tình có quyền ném đá hoặc là chửi bới, hoặc là mắng nhiếc nhân viên công lực.
Chỉ trừ khi nào những người biểu tình bắt đầu tấn công nhân viên công lực thì họ sẽ dùng lựu đạn cay để giải tán mà thôi. Họ không có quyền đàn áp, vì đàn áp là vi phạm nhân quyền. Những cuộc biểu tình bên Pháp này được bảo vệ tối đa và nạn nhân thường thưòng là những nhân viên công lực.
Trong lúc bên Việt Nam mình những cuộc biểu tình thường thường là giới hạn trong khu vực họ làm việc mà thôi, chứ không được đi ra ngoài đường. Khi có biểu tình thì lực lượng an ninh cản trở,không cho ai đến gặp hết. Cái khác biệt nằm ở chỗ đó.
Ở Việt Nam mình tôi nghĩ rằng dân chúng đứng ra biểu tình hay xuống đường để đòi hỏi quyền sống thì đây phải là một dấu hỏi lớn là các nghiệp đoàn (công đoàn) của nhà nước có vai trò gì trong cuộc bảo vệ đời sống của công nhân?
Thanh Trúc : Xin cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy dành thời giờ cho chúng tôi trong bài phỏng vấn hôm nay.
© 2007 Radio Free Asia
Các bài liên quan:
[/align]http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/2007/11/24/WhatStrikeInFranceDifferenFromVietnam_Truc/
2007.11.24
Thanh Trúc, phóng viên đài RFA
Cuộc đình công phản đối chính sách cải tổ hệ thống hưu bổng mà Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy cương quyết đẩy mạnh đã bước sang tuần lễ thứ nhì. Hôm qua, giáo viên và công nhân các ngành bưu điện, kiểm soát không lưu, bệnh viện loan báo bãi công 24 tiếng để phản đối kế hoạch cắt lương - giảm công nhân. Giới công chức và sinh viên cũng dự định tham gia cuộc đình công này.
Bấm vào đây để nghe cuộc phỏng vấn này
Tải xuống để nghe
[/align]
Hôm 20-11-2007, tại Montpellier, nhiều người tham gia cuộc đình công phản đối chính sách cải tổ hệ thống hưu bổng mà Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy. AFP PHOTO
[/align][/align]
[/align]Nứơc Pháp có cần thay đổi quy chế trợ cấp không, vì sao Tổng Thống Nicolas Sarkozy không nhượng bộ trước áp lực của đình công và đối lập như các vị tiền nhiệm, đình công ở Pháp có gì khác so với đình công ở Việt Nam?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, giảng viên Đại Học Diderot VII, chủ biên báo Thông Luận phát hành ở Paris, phân tích những điều này qua bài phỏng vấn do Thanh Trúc thực hiện. Về sự tham gia của giới công chức và sinh viên Pháp trong những ngày tới, ông nói:
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy: Đây là một trong những dự định của các nghiệp đoàn bên Pháp, tại vì từ khi Tổng Thống Sarkozy nhận chức đến nay là 6 tháng thì ông thực hiện những chương trình cải tổ mà ông đã hứa trong cuộc tranh cử, thành ra một số ngành nghề bị cuộc cải cách đó chiếu cố tới, họ phải phản ứng. Nhưng chính phủ Sarkozy đã chuẩn bị dư luận rất là kỹ, thành ra họ thấy hơi bị lép vế.
Lúc này chính phủ Pháp đang có những cuộc cải tổ về quy chế đặc biệt về hưu bổng thì họ lợi dụng cơ hội này để kết hợp vớí các nghiệp đoàn tạo ra một tiếng vang lớn để phản đối chính phủ Pháp bằng những cuộc đình công để cản trở sự sinh hoạt bình thường của một xã hội.
Cho nên họ đã đưa ra một chương trình rất là tuần tự, tức là cách đây 2 tuần là các nghiệp đoàn về giao thông vận tải và đường sắt, trong tuần này là các nghiệp đoàn của công chức và giáo chức, và trong tuần lễ sắp tới có thể là những nghiệp đoàn của sinh viên, rồi một số ngành nghề như điện lực, cung cấp hơi nước. Đại khái là tất cả những ngành nghề nào mà được chính phủ Pháp tài trợ (chính phủ Pháp là chủ nhân) thì kỳ này họ đứng ra tranh đấu để đòi thêm quyền lợi.
Đây có một sự chuẩn bị kỹ càng nhưng mà đa số các nghiệp đoàn này là những nghiệp đoàn khuynh tả, tức là do những thành phần cộng sản Đệ Tam hay cộng sản Đệ Tứ, hoặc là những thành phần cộng sản quá khích. Những nghiệp đoàn này thực sự họ không có vai trò chính trị nào tại Pháp, nhưng họ nắm được một số ngành nghề then chốt có thể làm cản trở sinh hoạt kinh tế của một quốc gia.
Đây có một sự chuẩn bị kỹ càng nhưng mà đa số các nghiệp đoàn này là những nghiệp đoàn khuynh tả, tức là do những thành phần cộng sản Đệ Tam hay cộng sản Đệ Tứ, hoặc là những thành phần cộng sản quá khích. Những nghiệp đoàn này thực sự họ không có vai trò chính trị nào tại Pháp, nhưng họ nắm được một số ngành nghề then chốt có thể làm cản trở sinh hoạt kinh tế của một quốc gia.
[/align]Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy
Chẳng hạn mấy người lái xe lửa mà đình công thì xe lửa không chạy được, cũng vậy trong lãnh vực không lưu mà họ đình công thì máy bay không bay được. Họ không có đông nhưng họ nắm một số ngành nghề chủ chốt thành ra họ có thể gây cản trở cho sinh hoạt của một quốc gia.
Thanh Trúc : Giới sinh viên hiện nay cũng không hài lòng về các kế hoạch của chính phủ là để cho giới chức các trường đại học đuợc nhiều quyền tự trị hơn. Thưa, ông có thể trình bày về vấn đề này không?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy : Về vấn đề các sinh viên, bên Pháp này đặc biệt sinh viên không có nghiệp đoàn nhưng tranh đấu dữ tợn lắm. Mặc dù họ không có lương nhưng họ được một số nghiệp đoàn lớn tài trợ một cách gián tiếp; chẳng hạn như bên Pháp này có nghiệp đoàn của những sinh viên thiên tả, họ không có đông nhưng họ là những người rất là tích cực, hăng say, tối ngày cứ đi lo kiếm chuyện phá rối chính quyền chứ không học hành gì hết.
Trong đợt này, trên nguyên tắc, ngành giáo dục bên Pháp trong những năm vừa qua cho thấy nó xuống cấp quá rõ ràng. Các trường đại học lớn ở Pháp không còn đứng hạng đầu trong những đại học lớn của thế giới. Họ đứng hạng từ 40 trở xuống. Như vậy tạo ra sự lo âu trong giới trí thức và giới đào tạo giáo dục tại Pháp.
Họ muốn cải tổ theo phương thức các đại học phải có quyền tự trị về tài chánh chứ chính phủ Pháp không thể nào tài trợ hoài được. Những chi phí nghiên cứu (đại học) rất là lớn. Thành ra trong đợt cải cách này, bà Bộ Trưởng Giáo Dục Valérie Pécresse muốn các trường đại học có quyền nhận thêm những quỹ tư nhân của các công ty xí nghiệp để đầu tư vào ngành nghiên cứu.
Chính điểm này mà một số sinh viên (thực sự đa số là sinh viên thiên tả) chống đối. Họ nói như vậy là đại học sẽ mất quyền tự trị. Họ không muốn chính phủ Pháp cho đại học nhận những số tiền đó mà phải qua quỹ của chính phủ. Nếu các đại học nhận được tiền của các quỹ tư nhân thì các đại học không thể nào dùng số tiền đó làm những chuyện ... được. Thành ra chính vì vậy mà họ sợ. Với lại, khi các đại học có quyền tự trị thì chương trình giáo dục sẽ cải tổ và đòi hỏi sinh viên có một sự hăng say hơn và một khả năng chuyên môn cao hơn, trình độ học vấn cao hơn.
Đa số những sinh viên trong nghiệp đoàn này, nói thẳng ra là những người không có học hành gì hết. Đa số là những người bị ở lại, nhưng họ vẫn được học bổng như thường, chứ không phải bị ở lại là không được gì hết.
Thành ra họ vẫn muốn được hưởng quy chế được chính phủ tài trợ 50% tiền thuê nhà. Nếu để cho các đại học được quyền tự trị thì chỉ sinh viên nào có khả năng, sinh viên nào chịu khó thì mới được hưởng, còn những sinh viên nào làm biếng thì không được. CHính vì vậy mà họ không muốn sự cải tổ đó.
Ai cũng nhận thấy rằng chương tình giáo dục của Pháp ngày nay không bắt kịp sự tiến bộ của thế giới trong một thế giới toàn cầu hoá. Xã hội Pháp này sống trong vòng 30 năm qua trong một tâm lý được tài trợ, lúc nào chính phủ cũng giúp họ hết. Họ không có một (tinh thần) sốt sắn, chịu khó, dấn thân.
Thành ra chính vì vậy mà các sinh viên Pháp, những người muốn thực sự thành công, họ đi ra nước ngoài học. Còn những người ở bên Pháp này thì bị nhóm sinh viên khuynh tả - nghiệp đoàn khinh tả này khống chế; chính vì vậy mà các nghiệp đoàn sinh viên có thể khuynh loát được những hoạt động trong các viên đại học.
Đình công là một quyền thiêng liêng của người Pháp, không ai đụng tới được. Nó được ghi trong hiến pháp. Quyền đình công là bất khả xâm phạm. Chính vì vậy mà trong thời gian vừa qua có những cuộc biểu tình, xuống đường và đình công của dân chúng, của một số nghiệp đoàn làm thiệt hại cho nước Pháp, gây nghẽn sinh hoạt kinh tế, nhưng mà không ai có quyền chỉ trích họ.
[/align]Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy
Thanh Trúc : Thưa Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, đây không phải là lần đầu tiên một cuộc đình công quy mô như thế mà trước nay nước Pháp hay có những cuộc đình công làm giao thông bị đình trệ, làm những ngành khác cũng bị đình trệ theo, như bưu điện chẳng hạn. Phải chăng nước Pháp là một nước quá dân chủ cho nên người dân có toàn quyền phản đối bằng cách đình công và đình công liên tục? Hay là đời sống nước Pháp càng ngày càng khó khăn, càng trị trệ, hay sao ạ?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy : Đình công là một quyền thiêng liêng của người Pháp, không ai đụng tới được. Nó được ghi trong hiến pháp. Quyền đình công là bất khả xâm phạm. Chính vì vậy mà trong thời gian vừa qua có những cuộc biểu tình, xuống đường và đình công của dân chúng, của một số nghiệp đoàn làm thiệt hại cho nước Pháp, gây nghẽn sinh hoạt kinh tế, nhưng mà không ai có quyền chỉ trích họ.
Thứ hai, cái tâm lý người Pháp nói thẳng ra là từ hồi cuộc Cách Mạng Pháp (1789) tới giờ, tức là cách đây đã hơn 200 năm, người Pháp là một dân tộc luôn luôn không bao giờ bằng lòng hết. Sự bất mãn của dân Pháp là một bản năng của họ. Lúc nào dân Pháp cũng có lý do để mà bất mãn với một cái gì đó. Nhưng không phải vì vậy mà dân tộc Pháp không tiền bộ và không rộng lượng đâu.
Thứ ba nói thẳng ra nước Pháp là một nước "xã hội chủ nghĩa" chính cống, tức là chính phủ đứng ra lo toan hết tất cả mọi chuyện của người dân, từ lúc đứa bé vừa sinh ra cho đến khi chết là chính phủ Pháp đã lo từ đầu đến đuôi hết. Họ sống trong sự đùm bọc của chính phủ. Chính vì vậy chính phủ cần có một số tiền rất lớn để tài trợ những công tác xã hội này. Mà ngày nay nước Pháp không còn đủ khả năng đó nữa.
Nước Pháp ngày nay không còn là một cường quốc kinh tế, cũng không phải là một cường quốc có nhiều thuộc địa nữa. Pháp chỉ là một quốc gia phát triển bình thường tại Châu Âu mà thôi. Và dân chúng Pháp cũng quen lối sống được tài trợ, không có muốn thay đổi mức sống của mình, tức là họ muốn giữ mức sống cao mà không phải làm gì hết. (Chính phủ) muốn cải tổ thì gặp phải sự chống đối.
Nhưng tôi nghĩ rằng đây chỉ là sự phản đối của một giai đoạn (một cách) tự nhiên thôi. Đây là một dãy dụa bắt buộc mà thôi. Tôi nghĩ tương lai tất cả các cuộc cải tổ của Pháp sẽ được thông qua mà thôi.
Nhưng có điều là đau đớn với một số người. Nhưng đó là một giải pháp bắt buộc nếu nước Pháp còn muốn nhắm tới tương lai một đị vị cao trong thế giới. Ai cũng thấy, phe đối lập cũng thấy vấn đề đó, và các nghiệp đoàn hiện nay đâng đứng ra biểu tình thì họ cũng thấy vấn đề là nước Pháp phải cải tổ, nhưng cải tổ như thế nào thì đó là vấn đề mà ngưòi ta đang tranh cãi.
Thanh Trúc : Thưa Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy, ở Việt Nam có thể nói là từ 2-3 năm nay có rất nhiều cuộc đình công của công nhân tại cá hãng xưởng có vốn đầu tư của nước ngoài. Điều này có phần nào khác với những cuộc đình công ở bên Pháp. Nhưng nhìn về tình hình đình công ở bên Việt Nam thì Tiến Sĩ có nhận xét gì không?
Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy : Vấn đề mình so sánh cũng hơi khó, vì ở bên Pháp này các cuộc đình công là do các nghiệp đoàn chủ trương. Họ có đường lối và họ kết hợp với nhau. Họ lập ra những chương trình đấu tranh có kế hoạch. Trong lúc đó ở Việt Nam mình không có nghiệp đoàn hướng dẫn họ vì các nghiệp đoàn (công đoàn) quốc doanh không chủ trưong biểu tình đình công.
Đình công ở Việt Nam là vì lẽ sống. Họ không thể nào chịu đựng được thì họ mới biểu tình, thành ra nó khác. Bên Pháp này chỉ cần chình phủ có dự dịnh thay đổi nào mà ảnh hưởng tới đời sống của họ thì họ đình công chứ không phải là vì chất sống.
[/align]Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy
Đình công ở Việt Nam là vì lẽ sống. Họ không thể nào chịu đựng được thì họ mới biểu tình, thành ra nó khác. Bên Pháp này chỉ cần chình phủ có dự dịnh thay đổi nào mà ảnh hưởng tới đời sống của họ thì họ đình công chứ không phải là vì chất sống.
Bên Pháp này đình công là một quyền thiêng liêng trong lúc ở Việt Nam cũng là một quyền thiêng liêng nhưng mà không bao giờ được chính phủ ủng hộ hết. Thành ra những cuộc đình công hiện nay của công nhân nằm trong các hãng xưởng ngoại quốc là những cuộc đình công vì lẽ sống và một cách tự phát do những người không chịu đựng nỗi những sự bất công áp bức, hay là một sự đối xử tàn tệ, hoặc là đồng lương quá thấp. Trong lúc bên Pháp đình công là để giữ vững quyền lợi, hưởng thụ cao hơn những đặc quyền mà chính phủ Pháp dành cho họ mà thôi. Thành ra nó khác hẳn.
Bên Pháp, khi các nghiệp đoàn muốn (đình công) thì họ báo trước cho chính phủ, như là "Tuần tới tôi sẽ đình công và tôi sẽ tuần hành từ đoạn đường này đến đoạn đường kia". Đến ngày đó, đúng giớ đó thì họ tập trung ở đó và chính phủ Pháp phải cho lực lượng cảnh sát giải toả các con đường cho cuộc đình công này đi qua. Mặc dù cuộc đình công chóng lại chính quyền, chính phủ bắt buộc phải bảo vệ họ, cho cuộc biểu tình đó thành công.
Chỉ có khác biệt là khi những cuộc đình công đó có một số thành phần phá rối như đập cửa tiệm thì chính phủ Pháp mới can thiệp mà thôi. Trên đường biểu tình thì người biểu tình có quyền ném đá hoặc là chửi bới, hoặc là mắng nhiếc nhân viên công lực.
Chỉ trừ khi nào những người biểu tình bắt đầu tấn công nhân viên công lực thì họ sẽ dùng lựu đạn cay để giải tán mà thôi. Họ không có quyền đàn áp, vì đàn áp là vi phạm nhân quyền. Những cuộc biểu tình bên Pháp này được bảo vệ tối đa và nạn nhân thường thưòng là những nhân viên công lực.
Trong lúc bên Việt Nam mình những cuộc biểu tình thường thường là giới hạn trong khu vực họ làm việc mà thôi, chứ không được đi ra ngoài đường. Khi có biểu tình thì lực lượng an ninh cản trở,không cho ai đến gặp hết. Cái khác biệt nằm ở chỗ đó.
Ở Việt Nam mình tôi nghĩ rằng dân chúng đứng ra biểu tình hay xuống đường để đòi hỏi quyền sống thì đây phải là một dấu hỏi lớn là các nghiệp đoàn (công đoàn) của nhà nước có vai trò gì trong cuộc bảo vệ đời sống của công nhân?
Thanh Trúc : Xin cảm ơn Tiến sĩ Nguyễn Văn Huy dành thời giờ cho chúng tôi trong bài phỏng vấn hôm nay.
© 2007 Radio Free Asia
Các bài liên quan:
- Người Việt hải ngoại gây qũy hỗ trợ giới lao động Việt Nam
- Đời sống công nhân Việt Nam: Nguyên nhân và biện pháp giải quyết tình hình đình công
- Đời sống công nhân Việt Nam: lương thấp và không có bảo hiểm (phần 2)
- Đời sống công nhân Việt Nam thời kỳ mở cửa (phần 1)
- Tôn chỉ hoạt động của Ủy Ban Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam tại Hoa Kỳ
- Công nhân Việt Nam lại đình công và đòi tăng lương
- 2 ngàn công nhân Bình Dương đình công
- Hội nghị tổng liên đoàn lao động lần thứ 9: do đâu mà công đoàn thất bại ?
- Tìm hiểu về vấn đề bảo vệ quyền lợi của người công nhân
- Gửi trang này cho bạn
- Ðăng ký bản tin Ban Việt Ngữ
- Giúp nghe đài RFA trên mạng »
- Tải và cài đặt Audio Player »
- Ăng-ten chống phá sóng »
[/align]http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/2007/11/24/WhatStrikeInFranceDifferenFromVietnam_Truc/