Diễn Đàn » Tin Việt Nam

Về thành quả “con gà kinh tế”

2 trả lời, 451 lượt xem — Trang 1 / 1
<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2007-12-01 02:26:47Ngọc Lý>
Kinh nghiệm sống
Thể loại: Nghị luận, Thảo luận
(xin đừng lầm với Tin Tức)
 
Về thành quả “con gà kinh tế”
Trần Tiến Dũng
Gửi tới BBC từ Sài Gòn

Quốc hội Việt Nam khóa 12 đã bế mạc với phần chất vấn các thành viên chính phủ được hoàn tất

“Các thành viên chính phủ hoàn thành phần trả lời chất vấn”. Một nhật báo lớn đã giật tít như vậy và dư luận cho rằng tờ báo này thở một hơi “hoàn thành”, cách thở xong chuyện dùm cho các thành viên chính phủ.
 
[/align]Một nhật báo khác thì lại dẫn chuyện thăm dò ý kiến trên mạng cho thấy trong số hơn 600.000 ngàn người đã nhấp chuột trả lời, có đến hơn 99% cho biết chưa một lần nào tiếp xúc với các Đại biểu quốc hội.

Riêng chuyện dư luận quan tâm đến các phiên chất vấn chính phủ ra sao. Tờ báo này đưa ra một từ là “nguội” dần. Nhưng trong ngày bế mạc phiên họp thường kỳ của quốc hội khóa 12, bỗng nhiên dư luận lại hết sức hào hứng quan tâm đến chuyện “Bình quân được…nửa con gà”.

'Bình quân được…nửa con gà' là một bài viết ngắn của độc giả, đăng trên báo Tuổi Trẻ số ra ngày 21/11, tóm tắt nội dung như sau:

“…Thị sát đời sống xã hội ở tỉnh Trà Vinh. Một vị lãnh đạo tỉnh nói lên niềm vui khi đưa ra con số thu nhập bình quân trên đầu người của tỉnh nhà đạt 800 đôla một năm. Vị lãnh đạo muốn nghe ý kiến người dân. Một nông dân nói: “Một người ăn nguyên một con gà, một người chỉ đứng nhìn, tính bình quân một người ăn nửa con gà. Nghe 800 USD tui ham lắm, nhưng chừng nào tui, và gia đình tui mới có được?”.


Người nông dân miền Tây trên chưa bao giờ có ý niệm về toán kinh tế. Nhưng cách ông giải bài toán và cách ông đưa ra đáp số bằng hình ảnh về sự phân bố kết quả phát triển kinh tế quốc gia sau gần hai mươi năm mở cửa là chân thật.

Nói theo cách nói độc đáo của người nông dân này, thì sẽ có quá nửa dân số Việt Nam chỉ được phép đứng ngó một nửa, một góc tư hoặc thậm chí chỉ là cái giò gà.

 Doanh nghiệp chúng tôi thấy hốt hoảng vì những khoản lợi nhuận kếch sù kiếm được dễ dàng của các tay đầu cơ
[/align][/align]Một nhà kinh doanh
[/align][/align]
Không có báo cáo nào của chính phủ, không có câu hỏi nào của các đại biểu Quốc hội về các chỉ số an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, năng suất lao động.

Các chỉ số phát triển kinh tế ở Việt Nam không cho thấy đâu là tổng sản phẩm hàng hóa và dịch vụ nội địa. Không ai biết trong số lợi nhuận giới đầu tư nước ngoài tạo ra ở Việt Nam, phần người Việt nam được hưởng là bao nhiêu.

Khi mức lương tháng tối thiểu được nhích lên 540.000 đồng, lập tức giá xăng, và các mặt hàng thiết yếu khác cũng đồng loạt tăng phi mã.

Sản xuất và đầu cơ


Một doanh nhân, trong ngành thép của nhà nước, tâm sự. Ông chán đến phát ngấy khi tham dự những tiệc nhậu linh đình, nơi các đại gia đầu cơ đất, đầu cơ cổ phiếu, khoe khoang những quả trúng đậm. Ông nói:

“Một doanh nghiệp sản xuất hàng hóa cho xã hội như chúng tôi thấy hốt hoảng vì những khoản lợi nhuận kếch sù kiếm được dễ dàng của họ, tối mặt vì xấu hổ trước thái độ vô lối của họ,”


Kinh tế Việt Nam đang ở vào thời điểm vàng để hình thành tầng lớp tư sản. Và cách tạo ra lợi nhuận đang đẩy một số doanh nhân đeo đuổi công việc dài hạn cho một Việt Nam công nghiệp hóa vào thế yếu.

Tầng lớp tư sản làm giàu cực nhanh bằng các phương thức làm ăn đầu cơ, đang nổi đình nổi đám huyến dụ và kích thích xã hội lao vào giấc mơ làm giàu bằng đầu cơ, vụ án kinh doanh tiền đa cấp trên mạng là một thí dụ.
 
Khuynh hướng làm giàu bằng đầu cơ đang là “tấm gương” là mặt tiền phồn thịnh ở các thành phố lớn.

Một nhà sản xuất khác cho rằng:

"Hướng tới những nguồn đầu tư lớn sẽ đỗ vào Việt Nam. Làm công cho nước ngoài để làm tốt, làm đẹp bộ mặt thương hiệu của họ chớ mong gì tìm giá trị cho doanh nhân Việt Nam."

Bản thân chuyện người nông dân thấy mình bình quân chỉ được nửa con gà thành quả kinh tế, cũng không đáng ngạc nhiên bằng chuyện nhà nước thông qua việc thu thuế, rốt cuộc nhà nước cũng chỉ thu được cái giò gà của dân làm giàu bằng đầu cơ.

Sau khi luật thuế thu nhập cá nhân được quốc hội kỳ họp này thông qua. Các nhật báo trong nước đặt câu hỏi: "Các nhà đầu tư chứng khoán, bất động sản sẽ tính toán gì?".

Điều lo lắng dùm của báo chí có vẻ hơi sớm, bởi tới ngày 1/1/2009 luật thuế này mới áp dụng.

Tất nhiên không một quốc gia phát triển nào có thể cân đối tối ưu được mọi lợi ích có được từ thành quả phát triển kinh tế. Nhưng cũng không có lý do nào đủ biện hộ cho việc người dân nhận ra rằng mình chỉ hưởng được một phần con gà ảo.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Quý vị có ý kiến gì xin gửi về Diễn đàn BBC ở địa chỉ [email=vietnamese@bbc.co.uk]vietnamese@bbc.co.uk[/email]







Le Nguyen, California
Theo thiển ý của tôi, đây là một bài viết, dù mới chỉ nhìn từ một phía, khá chính xác và mô tả đúng những gì đang và sẽ xảy ra ở Việt Nam. Theo tôi, dù ở bất kỳ góc nào của trái đất, mỗi người đều có một điều chung mà họ luôn luôn muốn làm là tìm cách lo cho bản thân họ, gia đình họ, những người bạn của họ, và rồi đến những người ủng hộ họ. Tại sao ở các nước khác có nhiều đảng phái chính trị, tổ chức nghiệp đòan, tổ chức này, tổ chức kia? Tại vì họ đang thực hành những quyền lợi của họ. Trên thế giới, bất kể quốc gia nào, dù lớn và mạnh như nước Mỹ hay nhỏ và nghèo như các nước châu phi, đều có người giàu, kẻ nghèo, người làm chủ, người làm mướn. Ở các nước dân chủ và tiến bộ, mỗi tầng lớp đều có được một tổ chức hoặc đảng phái nào đó đấu tranh cho họ. Vì là những tầng lớp khác nhau, họ sẽ có những mối quan tâm khác nhau. Các tầng lớp ông chủ sẽ ! mọi cách để làm giàu cho họ, còn các tầng lớp lao động cũng sẽ tìm mọi cách để có nhiều quyền lợi hơn do đó tạo nên cạnh tranh.

Linh, Moscow, Nga
Giá cả tiêu dùng, chi phí sinh hoạt tăng vọt, nhà ở là ước mơ ngày càng xa vời…Trong khi đó các cuộc thi hoa hậu được tổ chức liên tục, quan chức tranh nhau lên trao giải. Không biết ngượng là gì à!

Quang
Thành tựu kinh tế của VN ngày nay không phải do ĐCS và không phải chỉ có ĐCS mới làm được. Đó là hệ quả tất yếu của một mô hình kinh tế đúng đắn và duy nhất (trong quá khứ và hiện tại, tương lai có thể có mô hình khác tốt hơn) mà tất cả các nước phát triển đều phải đi qua. ĐCS đã mượn rồi dán nhãn "kinh tế thị trường định hướng XHCN" như là một phát minh vĩ đại của mình ("nghề của chàng" mà lị). Bất cứ quốc nào áp dụng mô hình kinh tế thị trường đều cũng đạt được kết quả ít nhất là bằng VN. Đó là điều tất yếu, ĐCS VN chẳng tài tình gì cả mà dương dương tự đắc, bắt thiên hạ phải khâm phục mình. Nếu không có cái đuôi "định hướng XHCN" để bao che tham nhũng, bảo vệ ngai vàng thì thành quả của nhân dân VN còn cao hơn hiện nay rất nhiều.

Pinochio
Biết nói sao bây giờ khi có người sắm xe bọc thép để chạy chơi và có người không có đến chiếc xe gắn máy hai bánh để đi làm. Không biết XP có thấy đó là con đường tiến lên XHCN của chúng ta hay không? Riêng tôi thì lo lắng vì tôi cũng là dân Nam Bộ - không phải dân từ miền khác vào đồng bằng Nam bộ sinh sống - cứ thấy giá cả lên là thót tim. Không mong có xe 4 bánh mà chỉ muốn xin các vị đi xe 4 bánh biết lo cho đất nước và nhân dân thì đội ơn lắm rồi. Không biết viết bài cho BBC có bị ghép tội cấu kết với nước ngoài không đây?

Nobody
Các ông dân chủ phá làm sao được nửa con “gà ảo” mà XP phải lo.

V-Chương
Thế ra chỉ vì nuối tiếc "mấy chục năm hy sinh xương máu để giành quyền độc lập và tiến lên XHCN" cho nên VN đã không thể dễ dàng từ bỏ chế độ CS như các nước Đông Âu, cho dù có xoay chiều theo tư bản vẫn phải đặt tên là "kinh tế thị trường". Cứ dở dở ương ương, từ từ như thế thì làm sao dân Việt xung phong lên XHCN được.

Le Huy Hoang Montreal
Thưa LTB-Đồng Nai, kinh tế Thị Trường không phải là tất cả. Nó không phải là cái đích mà chính phủ phải thực hiện bằng mọi giá để rồi quên mất cái nhiệm vụ chính là xây dựng một xã hội hài hòa, an sinh chung cho mọi người chúng ta. Tôi xin dẫn chứng với dự án Xã Hội Hoá ngành GD/DT mà chính phủ dự tính áp đặt trên toàn đất nước. Nó có cái gì không ổn phải không bạn ?

Nobody
Cãi nhau nhiều mệt đầu. Kinh tế hội nhập thì sẽ bị xoáy vào guồng xoay của kinh tế thế giới, Vn có người nghèo thì thế giới cũng có, VN có tham những thì thê giới cũng có, tóm lại VN có gì thì thế giới có cái ây. So với 30 năm trước thì VN bây giờ đã khác nhiều rồi. Tóm lại là không thể phủ nhận những gì ĐCS đã mang lại cho nd VN. Chẳng ai có thể khẳng định đa đảng giúp VN độc lập và phát triển đi lên như bây giờ được. Người ta tin vào sự thật khi họ nhìn thấy, sờ thấy, cầm lắm được chứ không tin vào cái vu vơ nói thì giỏi mà chẳng làm được cái gì của các " nhà dân chủ" trên diễn đàn này. Chấm hết!

Lang nghe Sài Gòn
Gởi bạn LBT, Đồng nai Chính sách kinh tế mà bạn nói không sai chút nào, ngược lại nó rất đúng là khác. Bao nhiêu nước giàu trên thế giới đã áp dụng như vậy. Chỉ có Các Mác không chịu cho là đúng, mới đưa ra một học thuyết về CNCS, rồi từ đó kêu gọi giai cấp vô sản đào mồ chôn các chính sách kinh tế đó. Rồi đảng CSVN rước cái học thuyết đấy về làm kim chỉ nam cho sự phát triển của cả dân tộc VN. Thí nghiệm 10 năm (1975-1985) đã đưa dân tộc VN phải ăn bobo là một lọai thực phẩm cho gia súc của Liên Xô trước đây. Phải đến khi dùng đúng cái chính sách kinh tế ấy thì người dân mình mới có đủ cơm ăn. Bây giờ không biết hối cải mà còn cứ khư khư định hướng XHCN. Thật là nói không biết thẹn.

LTB, Đồng Nai
Vâng tấm lòng của kiều bào ta tốt thật. Nhưng xin cho tôi hỏi những cuộc tụ tập biểu tình phản đối CT Triết , phản đối Vietweeky đó là gì? Phải chăng những người ở Quận Cam vẫn mang đầy lòng thù hận, họ thù ĐCS đến tận xương tủy thì làm gì có chuyện họ thật tâm có ý giúp đỡ chính quyền hiện tại ? Xin thưa nếu chính sách của chính phủ VN sai lầm thì LHQ đâu có đâu VN trở thành mô hình phát triển cho các nuớc đang phát triển khác. Muốn xây dựng đất nuớc phát triển thì truớc hết thì phải dân giàu nuớc mạnh cái đã. Các nuớc Tư Bản có mức sống cao chẳng phải lúc đầu cũng như VN sao. Muốn phát triển phải có vốn, những ai có vốn nào? Chẳng phải các nhà Tư Sản sao. Chính phủ VN đang cố giúp cho tầng lớp này tích luỹ Tư Bản kết hợp với công bằng XH, hạn chế tối đa phân hoá giàu nghèo. Khi Tư sản VN đã có thực lực kinh tế thì họ sẽ thúc đẩy các tầng lớp khác phát triển theo. Chính sách kinh tế đó sai ở chỗ nào?

Minh, Melbourne, Australia
Ấy là chuyện con gà. Còn có chuyện đôi dép cũng thương tâm nhưng "thú vị", đọc được trên báo điện tử chính thống của VN (www.dantri.com.vn) hôm kia 26/11, xin kể lại cho quý vị: Ở tỉnh Tiền Giang có hai anh em. Anh học lớp 4 buổi sáng. Em học lớp 3 buổi chiều. Nhà nghèo đến mức hai anh em chỉ có vỏn vẹn một đôi dép. Khi anh đến trường, em ở nhà phải đi chân đất và ngược lại. Chuyện đến tai bộ trưởng kiêm phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, khiến ông này xúc động hết cỡ. Nếu tính kiểu cào bằng của các ông lãnh đạo: anh A thu nhập ngàn rưởi chia xẻ bảy trăm cho chị B chỉ kiếm được có trăm đô/năm cho đạt con số tám trăm khả quan kia, thì ở đây mỗi em học sinh đi 1 chiếc dép, tức là bước thấp bước cao, hoặc nhảy lò cò đến trường.

Xung Phong
Toàn dân VN đã mấy chục năm hy sinh xương máu để giành quyền độc lập và tiến lên XHCN với thành quả nền kinh tế thị trường như hôm nay, từ từ rồi sẽ khắc phục mọi khó khăn. Các nhà "dân chủ" đừng mơ tưởng viễn vông, đi ngược lại nguyện vọng nhân dân, đả phá thành quả mà đảng đã đem lại cho đời sống hôm nay.

TS Minh, Boston, Hoa Kỳ
Vậy cho người Việt Nam hiểu điều hành nền kinh tế phức tạp như thế nào, cần bao nhiêu trăm tiến sĩ kinh tế từ G7, và hiểu họ đã chê bai chỉ trích chủ nghĩa tư bản một cách sai lầm như thế nào trong hơn 1/2 thế kỷ. Mà Việt Nam chưa phải là nền kinh tế thị trường đâu, vài năm sau nữa sẽ càng có vô số mâu thuẫn xã hội vô cùng sâu sắc, đến mức một sự hỗn loạn trong một vùng nào đó, một vấn đề nhân đạo nào đó đánh thức lương tâm thế giới lại có thể xảy ra, như một vụ "boat people" ồ ạt lần hai.

Đáng tiếc là không ai tại Việt Nam đủ can đảm nói lên rằng các chính sách kinh tế, xã hội hiện nay đã hoàn toàn thất bại. Hơn thế nữa, các tiếng nói của kiều bào trí thức về các việc này - mà tôi cho là đóng góp cao nhất họ có thể làm - lại bị bỏ ngoài tai thậm chí bị vu cáo là phản động, v.v... Trong khi sự thật các kiều bào như tôi không hề theo một phe phái nào, đảng phái nào, cũng không cần có bất cứ lợi ích cá nhân nào trong các việc đang và sẽ xảy ra tại Việt Nam.

Linh Trung
Tôi cho rằng bác Hồ nay có sống lại cũng chào thua cái Xã hội chủ nghĩa mà ông mơ tưởng thời còn sinh tiền nay đã thành như vậy. Khối lượng tiền dồn vào một số ít người thì tất nhiên phải có nhiều người khác mất. Chủ nghĩa mạnh ai nấy làm giầu tùy theo khả năng quyền hạn của mình cộng thêm chủ nghĩa cơ hội thống trị nước VN tạo ra trong xã hội có kẻ thắng người thua, kẻ thắng càng thắng, người thua càng thua đậm trong một xã hội VN hiện nay và mối thù giữa hai phe ngày càng sâu đậm.

Bạn đọc
Tôi hoàn toàn đồng ý với tác giả. Phát triển kinh tế kiểu VN thì thà không có còn hơn. Tiền của xã hội nên đưa vào đầu tư phục vụ đời sống thiết thực cho nhân dân như giáo dục, y tế, cải thiện môi trường. Chứ như hiện nay chúng ta đang xây những công trình “hoành tráng”, tốn nhiều tiền nhưng kém chất lượng. Trong khi đó chi phí học tập chữa bệnh càng ngày càng cao đè lên đầu dân chúng, cộng thêm với môi trường sinh sống ô nhiễm trầm trọng. Có lẽ dân tộc Việt đến lúc thoái hóa rồi sao?


http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/story/2007/11/071127_cauchuyenchatvan.shtml
Đăng nhập để trả lời
0
<Bài viết đã được chỉnh sửa lúc 2007-12-06 04:26:58Ngọc Lý>
Sống Trong Bong Bóng
2007.12.05
Nguyễn Xuân Nghĩa & Việt Long, RFA
 
Vào đầu năm tới, một hội nghị quốc tế sẽ được tổ chức tại Việt Nam với chủ đề "Việt Nam, một ngôi sao đang lên". Hội nghị do tạp chí chuyên đề nổi tiếng của Anh là tờ The Economist bảo trợ cùng với tờ Thế Giới và Việt Nam của bộ Ngoại giao Hà Nội. Hội nghị đánh dấu một năm sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức WTO và là một nền kinh tế đầy triển vọng cho giới đầu tư. Diễn đàn Kinh tế sẽ tìm hiểu về những triển vọng ấy qua cuộc trao đổi cùng kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa, do Việt Long thực hiện sau đây.

Việt Long: Xin chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Chúng ta đang kết thúc một năm 2007 có nhiều thuận lợi cho Việt Nam sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO. Vào hai ngày mùng tám và mùng chín tháng tới, Việt Nam sẽ có một hội nghị quốc tế với chủ đề là "Việt Nam, Một Ngôi Sao Đang Lên". Ông nghĩ sao về một hội nghị như vậy và nghĩ rằng cử tọa nên thảo luận về những đề tài gì?


Nguyễn Xuân Nghĩa: Dư luận được biết là tạp chí The Economist sẽ cùng bảo trợ hội nghị với bộ Ngoại giao Việt Nam, qua cơ quan thông tin của bộ là tờ Thế Giới và Việt Nam. Mục tiêu chính thức của hội nghị là để giới lãnh đạo Việt Nam tiếp xúc với doanh gia quốc tế và nội địa hầu trình bày và tìm hiểu về triển vọng của thị trường Việt Nam.

Nhận xét của riêng tôi là Chính quyền Việt Nam muốn có một diễn đàn tuyên truyền cho uy thế của Việt Nam qua nhiều lãnh vực làm ăn cho doanh giới. Vì vậy, nghị trình dự trù năm lãnh vực sẽ được thảo luận là hạ tầng cơ sở, địa ốc, công nghệ chế biến, tài chính và ngân hàng, và sau cùng là du lịch. Phần kia, doanh giới thì muốn biết rõ về đường hướng quản lý và cải thiện của chính quyền để có môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.

Việc gặp nhau như vậy là điều có lợi cho mọi người, nhưng nếu không bị chóa mắt bởi hình thức thì truyền thông kinh doanh quốc tế nên chú ý tới một hiện tượng khác và thực tế hơn, đó là hiện tượng "sống trong bong bóng", là điều mà chúng ta nên nêu ra ở đây.

Việt Long: Vì sao lại nói đến chủ đề "sống trong bong bóng" cho một hội nghị sẽ có cả trăm doanh giới quốc tế và Việt Nam tham dự và gặp gỡ Thủ tướng, Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng cùng nhiều Bộ trưởng khác của Việt Nam?


Nguyễn Xuân Nghĩa: Lý do có thể là sự méo mó nghề nghiệp thưa ông. Người ta thường ví von kinh tế học là một khoa học u ám vì thiên hạ chỉ chú ý đến kinh tế khi có vấn đề. Vì vậy, truyền thông về kinh tế không nên chạy theo bầy, là phản ứng mà kinh tế gia John Maynard Keynes gọi là "animal spirit", mà phải dự báo được quầng mây đen sau đám mây hồng.

Cuối năm 1996, đầu năm 1997, quốc tế từng có hàng loạt hội nghị tương tự để ngợi ca phép lạ kinh tế Đông Á và sau đó bàng hoàng khi khủng hoảng bùng nổ tại Thái Lan và lan qua các xứ Đông Á khác. Nếu doanh giới thấy trước và nói ra thì may ra Việt Nam sẽ tránh được những chuyện bẽ bàng như nhiều xứ khác đã từng bị từ tháng Bảy năm 97.

Việt Long: Có câu hỏi cần hỏi ngay. Là dựa trên cơ sở gì mà ông lại nói tới hiện tượng bong bóng tại Việt Nam?


Nguyễn Xuân Nghĩa: Ta hãy lấy kinh nghiệm từ doanh trường mà suy ra hoàn cảnh quốc gia để thấy được thế nào là bong bóng tại Việt Nam.

Trong kinh doanh, người ta so sánh phí tổn với lợi ích hay doanh số của một phương tiện sản xuất mà mình khai thác, thí dụ như một bàn ăn trong nhà hàng mỗi ngày phải thu vào bao nhiêu tiền, một mét vuông của cơ sở một năm phải đem lại bao nhiêu lợi nhuận mới có lời.

Từ lợi ích đó suy ngược về phí tổn, ta mới tính ra trị giá của phương tiện sản xuất, khiến tiền mua bàn hay thuê đất - như bao nhiêu tiền một thước vuông - có thể là đắt hay rẻ. Và đắt hay rẻ là khi so sánh với khả năng sinh lời của thước vuông đó.

Việt Long: Đó là về cách tính toán kinh doanh, khi suy ra hoàn cảnh quốc gia thì thế nào?


Nguyễn Xuân Nghĩa: Vâng, bây giờ, ta suy ra hoàn cảnh của quốc gia.

Với 85 triệu dân, thì sức sản xuất, hay sinh lời của kinh tế Việt Nam đo lường ở số GDP chỉ bằng một phần ba của Thái Lan, một xứ có 64 triệu dân. Đó là tính theo phương pháp tỷ giá mãi lực PPP của IMF cho công bằng. Nôm na là một người của họ một năm kiếm ra 9.200 đô la, còn Việt Nam chỉ có 3.000 thôi.

Về mệnh giá thì còn ít hơn vì dân Thái có 3.200 đô la, ta có 700 đồng. Thủ đô Bangkok của Thái là nơi nổi tiếng phát đạt mà tính đến tháng 10 vừa qua, bình quân trị giá đất kinh doanh và gia cư của họ chỉ bằng phân nửa của Hà Nội và một phần tư của Sàigòn. Tức là giá nhà đất ở hai thành phố lớn của Việt Nam hiện quá đắt, là trái bóng đầu cơ đang căng phồng và sẽ có lúc bể như xứ Thái đã bị năm 1997-1998.

Một thí dụ khác là hai chục năm trước, giá đất tại một quận của Tokyo còn đắt hơn tổng số giá đất trên toàn tiểu bang California của Hoa Kỳ. Sau đó vài năm, bong bóng Nhật bị vỡ và xứ này bị 15 năm suy thoái kinh tế cho đến năm kia mới tạm hồi phục. Khi ta không thấy ra điều ấy mà vẫn hồn nhiên làm ăn sinh sống thì rõ ràng là đang sống trong bong bóng. Mà đấy mới chỉ là một thí dụ về đất đai, gia cư địa ốc thôi.

Việt Long: Tức là ông hàm ý rằng Việt Nam cũng còn nhiều trái bóng khác nữa phải không?


Nguyễn Xuân Nghĩa: Hiện tượng bong bóng, tức là một ảo giác kinh tế trên thị trường, xảy ra khi ta trông chờ doanh lợi cao quá thực tế và lại không nhìn ra những rủi ro suy sụp rất lớn tiềm ẩn ở dưới.

Sau khi Việt Nam đổi mới kinh tế được 20 năm và bắt đầu gia nhập WTO, dư luận thế giới kháo nhau về một quốc gia có 85 triệu dân, là một thị trường rất lớn, với sức lao động cần cù và lương bổng còn thấp, cho nên mọi người đều ngợi ca triển vọng kinh tế và cơ hội làm tiền trong thị trường này. Lý do chính bên trong lời ca tập thể ấy là để khuyến khích lãnh đạo Hà Nội kiên trì đổi mới và đừng ngần ngại cải cách.

Trong thực tế, triển vọng đó của Việt Nam vẫn bị nhiều ách tắc. Sự lạc quan của thị trường và ách tắc của môi trường thực tế là hai điều kiện thổi lên những trái bóng ảo.

Việt Long: Chúng tôi mong được nghe ông nêu ra vài ví dụ cụ thể để minh chứng cho quan điểm của ông.


Nguyễn Xuân Nghĩa: Nói tới lương bổng rẻ thì phải so sánh với năng suất và khả năng giáo dục và đào tạo. Về phương diện đó thì Việt Nam đang bị khủng hoảng giáo dục và vẫn thiếu nhân công có tay nghề hay trình độ kỹ thuật cần thiết. Cụ thể thì vẫn thua nhân công Trung Quốc hay Ấn Độ, chưa nói gì tới các nước Đông Á khác.

Nói tới quy mô thị trường thì dù có 85 triệu khẩu phần, thị trường nội địa Việt Nam vẫn còn quá nhỏ và bị ách tắc lớn nhất là không có hạ tầng vận chuyển và phân phối. Làm sao đưa hàng hoá tới tay ngần ấy người tiêu thụ là một vấn đề sẽ khiến nhà đầu tư nản chí, và dồn sức xoay ngược ra ngoài là tìm cách tái xuất khẩu qua xứ khác. Tức là lại đi theo chiến lược của nhiều xứ Đông Á kia là làm gia công cho thiên hạ.

Từ 1995, Công ty Nike đã vào Việt Nam làm giày cho rẻ, khi đó tốn có một đồng rưỡi là ra một đôi giày có thể bán gấp trăm tại Mỹ cho nên bây giờ sản xuất ra 75 triệu đôi một năm tại Việt Nam. Nhưng trong tương lai, ngoài việc phải trả lương cao hơn như vụ đình công vừa qua cho thấy, Nike sẽ khó vươn hơn được vì khi bốc rỡ hàng từ hãng xưởng ra thương cảng và vượt qua thủ tục hải quan thì bị tắc nghẽn, trễ hàng.

Trên thị trường chứng khoán của Việt Nam cũng thế, người ta hồ hởi về cơ hội kiếm lời đến nỗi ứ tiền mua cổ phiếu mà khỏi cần tìm hiểu xem cơ sở mình hùn vốn mua cổ phần như vậy sẽ kiếm lời được bao nhiêu để chia cho mình, khiến giá cổ phiếu sẽ tăng. Giới kinh tế ưa nói rằng khi bà già trầu mà bỏ tiền chơi stock thì biếtlà trái bóng cổ phiếu sẽ bể.

Nói vắn tắt thì người ta sống trong ảo giác mà không thấy ách tắc.

Việt Long: Nhưng vì sao lại có hiện tượng lạc quan thái quá như vậy khi Việt Nam đã mở cửa và quốc tế có biết bao doanh nghiệp hay báo chí tới nơi làm ăn và tìm hiểu?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Đây không là hiện tượng đặc thù của Việt Nam vì nạn hồ hởi sảng đã và còn xảy ra cho nhiều nước trên thế giới khi người ta chỉ đếm ra cái được mà không tính ra cái mất.

Riêng tại Việt Nam, ta còn gặp hiện tượng khác là thông tin thiếu cân đối và trung thực. Giới đầu tư lạc quan chỉ nhìn vào lãnh vực họ chú ý mà ít tính ra nhiều rủi ro tiềm ẩn bên dưới. Thiếu am hiểu ngôn ngữ và văn hoá Việt Nam, họ dựa vào nguồn tin Việt Nam, là nguồn tin cũng thiên lệch vì tâm lý hồ hởi của người Việt sau nhiều năm khốn khổ về kinh tế và vì chế độ thông tin có hạn chế của nhà nước vẫn che giấu nhiều sự thật. Báo chí mà moi ra thì bị trừng phạt.

Một thí dụ dễ hiểu là truyền thông quốc tế loan lại tin tức của truyền thông Việt Nam về sự thành đạt của một số doanh gia Việt Nam nay đã có khả năng tiêu thụ hàng xa xỉ, như xe Rolls Royce, Maybach 62 hay Bentley và những đám cưới tốn kém bạc tỷ. Hình ảnh phồn vinh ấy có thật, nhưng là sự thật bên trong trái bóng ảo, trong thành phố, của một thiểu số có tiền hay có quan hệ với chế độ.

Ra khỏi thành phố hay bước ra ngoài bong bóng là một sự lầm than của thị trường, của một dân số rất đông, của cả vạn người có khi chết đói sau một trận lũ lụt. Việc tổ chức và chuyển vận phẩm vật cứu trợ có thể cho thấy trình độ tổ chức và phân phối của xã hội. Khi cấp bách với độ ưu tiên sinh tử như vậy mà làm không xong, thì tổ chức và phân phối ấy cho sinh hoạt thị trường sẽ ra sao? Mặt trái này lại ít được nhìn ra, hay ít được nói tới.

Việt Long: Như vậy, một hội nghị quốc tế của doanh giới với chính quyền Việt Nam sẽ phải đề cập tới những vấn đề gì mới thật sự là có ích?

Nguyễn Xuân Nghĩa: Tôi cho rằng ngoài việc trình bày những yếu tố tích cực của thị trường Việt Nam - và tích cực vì so sánh với các thị trường khác chứ không phải là so sánh với quá khứ kiệt quệ vì tập trung quản lý của thời xưa - thì cũng phải đề cập tới những rủi ro và tiêu cực, để giới lãnh đạo biết là thiên hạ cũngng biết, may ra thì họ sẽ cải sửa để chia sẻ mối lợi đó.

Việt Long: Nếu vậy, xin đề nghị ông kết thúc chương trình với việc liệt kê ra những khía cạnh bất trắc hay tiêu cực đó.

Nguyễn Xuân Nghĩa: Thứ nhất là khả năng quản lý vĩ mô của Việt Nam, cả ngân sách lẫn ngân hàng, vẫn còn yếu nên giá cả tại Việt Nam có thể tăng vọt và sẽ gây lỗ lã bất ngờ cho giới đầu tư. Khi lạm phát đã lên hai số mà lãi suất vẫn giữ nguyên từ hai năm nay là một thí dụ. Vật giá đang làm dân trong nước lo sợ, nhất là khi thị trường quốc tế lại còn nhiều biến động vào năm tới. Thứ hai là Việt Nam có nhiều nhược điểm trong hai loại hạ tầng.

Đầu tiên là hạ tầng vật chất cần thiết cho việc vận chuyển. Khi bước vào trái bóng ở thành phố thì phải tính ra giờ kẹt xe kẹt hàng bốc rỡ, và cả tai nạn hay bảo phí giao thông trong dự phòng phí tổn. Thứ nữa là hạ tầng luật lệ còn thô thiển, chưa thống nhất và quá tùy tiện khiến chi phí chè lá, xây dựng quan hệ - nôm na là tham nhũng - sẽ là các khoản ẩn phí bên dưới.

Trong lãnh vực đó, giới đầu tư cũng phải chú ý đến luật và lệ - nhất là lệ - liên quan tới đất đai như quyền sử dụng đất, giá mua bán, cầm thế, v.v.... Việt Nam cần một hạ tầng luật lệ thông thoáng, minh bạch và áp dụng thuần nhất hơn.

Thứ ba, ngoài chuyện quản lý vĩ mô và hạ tầng kinh doanh, Việt Nam cần có tự do thông tin để thị trường có tin tức khả tín và kịp thời. Đấy là một điều kiện cơ bản mà chưa có để thoát ra khỏi bong bóng, hầu người ta có quyết định kinh doanh lành mạnh.

Sau cùng, và nhìn về lâu dài, Việt Nam cần khắc phục các nhược điểm trong hệ thống giáo dục và đào tạo hầu cải tiến năng suất và đầu tư vào những ngành có giá trị cao hơn. Đây là loại vấn đề mà giới đầu tư cần biết, và lãnh đạo cần giải quyết, để sớm bước khỏi cõi ảo, khỏi trở thành những người duy nhất tin vào lời tuyên truyền của mình./.

[/align] 
[/align]© 2007 Radio Free Asia
[/align] 
[/align]http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/2007/12/05/Living_in_a_bubble_NXNghia/
[/align][/align]
Đăng nhập để trả lời
0
Định nghĩa của kinh nghiệm sống mỗi người phải hiểu, không phải chỉ cần ghi ở đầu trang "Kinh nghiệm sống" thì tự động cái bài NL đăng đổi nội dung đâu !... Bằng không KDG khi cần viết bài văn tiếng Anh để giao cho ai đó, cứ dùng tiếng Việt, rồi ở đâù trang thêm vô câu "Đây là tiếng Anh" thì là xong đâu... [:D]
 
Đăng nhập để trả lời
0