Làm vua không sướng chút nào, như vua Nga Paul I, tức Pavel Petrovich, cả đời chìm trong mâu thuẫn rồi chết tức tưởi bởi nhát dao của cận thần. Nhưng đổi lại, ông vinh quang trước nhân dân, vì giúp nông nô, chống tham nhũng, lạm dụng quyền lực của các quan.
Ông sinh năm 1754 ( Giáp Tuất ) tại ST Petersburg với những nghi vấn ẩn khuất. Mẹ ông chính là Nữ hoàng Catherine, nhưng cha thì không biết có phải là Đại Công tước Peter ( sau trở thành Đại đế ), hay là người tình Sergei Saltykov. Dù sao, ông vẫn có khai sinh là con vua, lại làm vua.
Chỉ một năm sau khi lên ngôi năm 1796, ông làm nhiều điều bất thường mà đến nay người ta cho là những quyết định "bốc đồng". Chẳng hạn, đưa Nga vào liên minh chống Pháp năm 1798 chỉ vì cãi nhau vu vơ, rồi lại hùa vào phe chống Anh năm 1801 vì được Napoléon nịnh... Trong nước, Paul bỏ luật của Catherine, thả tù nhân, bênh vực quyền lợi cho nông dân và nông nô; gạt bỏ quan tham. Ông được dân chúng hoan nghênh nhưng lại khiến giới thượng lưu nổi giận. Đêm 23.3.1891, nhóm sĩ quan bị đuổi việc cầm đầu là Tướng Bennigsen bất mãn xông vào phòng ngủ của vua buộc ông viết giấy thoái vị. Paul kháng cự, một người liền dùng gươm đâm ông, sau đó thắt cổ ông tới chết.
Cuộc "cách tân" của ông chấm dứt và nước Nga lúc đó lại chìm vào sự cai trị hà khắc của giới thượng lưu.