Phật  nói : « Ta chỉ có biết chỉ đường mà thôỉ. »
 
Như  vậy nên biết phật là gì ? Và làm sao để thành phật ?
 
Tiếng phạn gọi là buddh, buddhatâ mà người mình phiên âm từ tiếng Tàu thành ra thành « phật » - mặt dù đạo phật tràn qua bên Tàu từ Việt Nam K’ang Sen Houci (Khương Tăng Hội) người nuớc Khương Cư (Sogdiane) theo cha mẹ sang Giao Châu buôn bán. Khương Tăng Hội xuất gia rồi sang Đông Ngô truyền bá phật pháp dưới thời Tôn Quyền (Tam Quốc).
 
Thay vì « phật » phải gọi là « bụt » mới đúng.
 
Tiếng bụt để chỉ định một nhà hiền triết, mà người phương tây gọi là triết gia (philosophe).
 
Siddharta Gautama chỉ đường như thế nào cho thiên hạ, thật ra không ai biết, vì kinh Tam Tạng  (Tripikata) được viết 300 năm sau khi Siddharta đã tạ thế. Luôn cã Ananda cũng đã đi đời nhà ma rồi ! Như vậy bảo rằng viết theo lời kể của Ananda là lừa phỉnh thiên hạ…
 
Nhưng theo tôi, bạn đừng bao giờ đi theo bất cứ ai, vì đi theo một người nào đó thì không bao giờ bạn qua mặt được họ. Trọn đời bạn chỉ còn biết trải thảm cho người khác đi. Và điều tai hại vô cùng làm bạn không thể nào đạt được mục tiêu của bạn.
 
Bạn cứ đi trên con đường của bạn (đường ta ta cứ đi…). Có đi lạc mới biết đường - ngày xưa tôi trốn học đi chơi cùng Sài Gòn-Chợ Lớn. Đến năm 1995, tôi về nước sau 40 năm tha hương, tôi lấy xe Honda của người bạn đi khấp nơi mà không bao giờ bị lạc - Bạn cứ đi trên con đường của bạn, khi gặp ai thì cứ trao đổi kiến thức, nhưng bạn phải nắm phần chủ động. Đừng bao giờ để ai chi phối rồi xỏ mũi bạn mà dẫn đi.
 
Bạn nên biết cái gì tốt cho thiên hạ, không hẳn là tốt cho bạn và ngược lại.
 
Muốn thành triết gia (bụt) không cần phải học hàng vạn pho sách, mà bạn chỉ cần đặt có hai câu hỏi và giải những câu hỏi đó bằng suy luận, thành tâm, bền chí và bất cứ bằng phương tiện gì khác để hiểu thấu cho đến cùng những gì mình muốn biết - cho dù nó có va chạm đến tư duy của bản thân mình.
 
1.     Câu hỏi thứ nhất là : Cái này là cái gì vậy ? (Bản thể học)
2.     Câu hỏi thứ hai là : Tại sao tôi biết là như vậy ? (Khoa học luận)
 
Muốn trở thành phật (triết gia), bạn chỉ cần biết có hai môn Bản thể học và Khoa học luận còn những môn khác chỉ nên dùng khi trà dư tửu hậu để phủ đầu bè bạn mà chơi. Còn như bạn có ý lưu manh, bạn nên thiên về môn luân lý, vì kinh nghiệm cho thấy những ai ưa dạy đời bằng luân thường đạo lý toàn là bọn giả nhân giả nghĩa.
 
Con nít ba tuổi đã là triết gia rồi, bản thể học và khoa học luận chúng nó đã thành thạo tự bao giờ. Nếu có con, bạn nên khuyến khích nó tiếp tục đặt mãi hai câu hỏi này cho đến mãn kiếp.
 
Ông Bà mình ghép kèm chử hỏi sau chử học là muốn ta phải học hỏi chớ đừng có học gạo. Chớ còn học để lấy bằng cấp để treo trên tường mà doạ thiên hạ thì thà là lấy nó đem đi chùi đít thì còn có công dụng hơn.
 
Nói như thế không phải tôi bảo đừng đi học. Ngược lại bạn nên đi học - học hoài, học mãi ở trường đời -  để áp dụng vào cuộc sống hằng ngày mới vui chứ. Như thế bạn đã là phật rồi đó. Phật tại tâm mà !
 
Bạn nghĩ sao ?