CHÚT THANH THẢN TRONG BỂ ĐỜI SÔI ĐỘNG


      Thanh thản. Thử hỏi con người ta trước sự sống và cái chết, trước cái mất và cái còn. Cũng như sự tình nguyện hy sinh bên cạnh những ép buộc, áp đặt đời thường khi mà trời đất xô bồ nắng mưa cát bụi. Lẫn lộn trong chất vàng - thau, ngổn ngang trong mớ sắc màu đen - đỏ. Thủ hỏi ai? Ai là người có thể thanh thản được chứ. Vậy mà trong mênh mông cõi đời này giữa sự nghèo khó nhưng không hèn, ối kẻ sang giàu mà thất đức. Sống cho đời mà vẫn bị đối xử hà khắc vô cớ. Hy sinh đấy mà quyền lợi cũng chẳng còn. Thế mà anh vẫn tìm cho mình được một chút thanh thản lạ thường. Xin đừng lầm tưởng rằng sự thanh thản của anh là vô tâm. Không! anh chỉ thanh thản để tĩnh tâm mà nhìn nhận cuộc sống vốn đa cực này sao cho có đạo. Từ đó mà định hướng cho mình, cho đời một lối sống ngày càng đẹp hơn và hoàn thiện hơn mà thôi.
     Để biết được anh là ai, cuộc sống đời thường cũng như nội tâm của anh "Thanh thản " ra sao xin mời bạn đọc dành chút thời gian đọc tập thơ THANH THẢN của Nhà thơ, Nhà báo Hoàng Cát. Tác phẩm do Hội Nhà văn Việt Nam phát hành quý 2 năm 2008.
        Đọc hết 114 bài thơ với đủ các chủ đề: Quê hương và mẹ. Ở đó ta bắt gặp anh khi đã vào tuổi đầy một Giáp hoa (tuổi 60) anh vẫn đau đáu nhớ thương về nơi mẹ. Một người mẹ muôn vàn kính yêu.
                   Con lên lão, càng xoắn lòng Mẹ
                   Cả một đời, Mẹ chưa lúc ấm êm
                                         Nhớ mẹ
       Nối nhớ thương xót xa đến tận cùng khi mà cuộc đời còn khó khăn thiếu thốn thì ngay việc muốn thờ tự ông bà, cha mẹ cũng còn hằn sâu trong lòng một người con có hiếu mà lực bất tòng tâm
                Con đau đến tận cùng xương tuỷ!
                .....................................................
                Suốt cuộc đời Mẹ ăn khoai độn ghế;
                Nói chi thơm ngon những món thị thành?
                Nên giỗ mẹ giờ đây, con chẳng dám tiêu hoang.
                                         Cái bàn thờ
    Đọc bài thơ Cái bàn thờ thì có lẽ chúng ta không ai cầm được nước mắt. Lẽ tất nhiên không phải là những giọt nước mắt thương hại mà chính những giọt nước mắt mà tình hiếu thảo, nỗi trăn trở đến khổ tâm của một người con đã trưởng thành luôn trọng đạo hiếu với đấng sinh thành đã khơi dòng nước mắt trong ta. Thiển nghĩ nếu xã hội ngày nay có nhiều người nhỏ những dòng lệ ấy cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn bởi nhiều sự hoà thuận mà bớt đi những mâu thuẫn, vô đạo.
     Với thiên nhiên và con người. Thơ anh luôn hoà quyện. Khi thẩm thấu những câu thơ anh ta thấy thấm thía một điều tưởng chừng rất bình thường nhưng không bao giờ thiếu được trong hơi thở cuộc sống của con người đó là Trời, đất, cỏ cây hoa lá, là những con vật rất nhỏ bé gần gũi như con mèo con dế... Đây hẳn là sự cân bằng sinh thái cho không chỉ xã hội mà thiết thực với nhịp thở của mỗi con người.
                   Về đi dế!....Mày đi đâu lâu thế?
                   Mấy đêm nay trăng rải đầy thềm,
                                        Nói với con dế
     Nghe anh nhắn gọi con dế mà như thể nhắn gọi người bạn thân. Nghe mà đằm thắm, tha thiết. Nghe mà độ lượng bao dung. Ta thấy anh không chỉ sống cho riêng mình. Đây cũng là nguồn làm đẹp cho đời và cũng là cái cớ để giúp cho lòng anh tìm ra điều thanh thản.
                  Ta trồng khế đây, cho hoa trái bốn mùa
                  Cho có chốn chim sâu về làm tổ ấm.
                                         Nói với chim sâu
      Người ta trồng cây để đón nhận mùa hoa trái là lẽ tất nhiên. Nhưng ít ai lại chủ định trồng cây để cho chim về làm tổ. Nếu bạn có dịp đến thăm phòng văn của anh thì ngay chân cầu thang lối lên tầng hai là cây khế ngọt luôn đơm hoa kết trái. Không chỉ cho người mà còn cho cả muôn loài từ con sâu, con kiến.
      Trong tình yêu và cuộc sống. Cùng với tình càm dành cho ông bà, cha mẹ. Anh luôn dành cho vợ con không phải ban phát thuần tuý như một số ít  người chồng người cha khác. Mà ở anh luôn dành cho vợ, con một tình cảm đúng với nghĩa vụ trách nhiệm của người chồng người cha thuỷ chung, mẫu mực.
                     Diễm phúc cho anh - trên đường Số phận
                     Được gặp tình em, được tha thiết mặn nồng.
                     Anh yêu em - trăm năm, ngàn năm!.
                                                      Anh yêu em.
        Có thể anh không muốn khách sáo với tình yêu hạnh phúc trăm năm. Cũng như anh không muốn cố nguỵ tạo ra những câu thơ méo mó để thế vào tấm lòng rất thực. Tình cũng như thơ, anh chỉ có những lời nhẹ nhàng chân thực  cũng đủ nói được lời yêu tha thiết với người vợ đôn hậu, đảm đang chung thuỷ rất đỗi yêu thương rằng:
                     Em yêu dấu! - ngàn vạn lần yêu dấu
                     Anh yêu em! - Anh không thể dối lòng.
                                                     Có thể nào.
         Tình yêu! Hạnh phúc gia đình trong anh ngày càng sinh sôi nảy nở. Nay đã là ông ngoại càng không thể thiếu câu thơ cho cháu:
                    Cháu tròn năm tuổi mầm non
                    Mà ông vẫn muốn bế ôm cả ngày.
                                                   Cháu về bên nội
      Càng yêu quí cháu, anh càng  thương yêu và chiều chuộng con:                  [/align]                  Con gái của ba, giờ là mẹ hai con
                  ...
                  Nhưng tình ba thương con thì vẫn như xưa;
                  ...
                 Thôi thì ba làm sinh nhật cho con.
        Nhưng có điều bữa tiệc sinh nhật mà anh dành cho con gái lại là:
                 Thay bia rượu, tiệc tùng bằng bài thơ đẫm lê.
                                       Ba làm sinh nhật cho con.
        Đọc đến đây chắc chúng ta ai cũng hiểu được hoàn cảnh của anh. Không nghèo khó sao được khi mà anh đã gửi lại phần xương máu của anh trên chiến trường. Những tưởng trở về cầm bút phục vụ cho đời cũng là kế sinh nhai nhưng tai nạn nghề nghiệp bởi những tầm nhìn và cách giải quyết do bởi một cái (tôi) nào đó để anh thành con người thương binh thất nghiệp.
     Sở dĩ tôi nhắc lại ý trên để minh chứng một điều rằng anh - Nhà thơ HOÀNG CÁT - người chiến sỹ - người thương binh trên các mặt trận không vì khó khăn mà nghèo hèn. Không vì tai ương mà than vãn. Anh đã tĩnh tâm để tìm ra thanh thản và tìm ra thơ.
     Tôi còn nhớ câu anh nói: - "Ta (Anh) không thể chết già." Thật kỳ! Anh đâu có yểu mệnh. Nay anh đã ngoài tuổi 60. Tuy thương tật, bệnh tim nhưng tâm hồn anh vẫn phơi phới. Gặp nhau ở những cuộc giao lưu bao giờ anh cũng dành cho bè bạn một vòng tay chặt chân thật, nghĩa tình cùng với những nụ hôn âu yếm của người anh, người bạn. Sau đó là những giọt nước mắt. Tuyệt nhiên không phải là những giọt nước mắt tủi thân hay thương hại. Mà đơn giản chỉ là những giọt nước mắt vui, cũng là cảm xúc anh dành cho các bạn thơ.
     Trở lại với tập thơ Thanh thản. Ở đó anh gửi gắm vào đất trời sông núi những năm tháng cho cuộc kháng chiến Thần thánh của Dân tộc. Cho sự sinh thành giáo dục của mẹ cha. Cùng với sự vận động tích cực không ngừng của bản thân trong cuộc đời dâu bể đôi lúc rất ngột ngạt. Nhưng hun đúc để còn nguyên vẹn là một Nhà thơ HOÀNG CÁT. Có lần tôi đã gọi vui anh là ông Vua vui. Bởi lúc nào gặp anh cũng cười, cũng thơ. Ấy vậy mà khi đọc thơ anh lại nhiều câu buồn. Đây có phải là mâu thuẫn giữa đời thực với thơ, hay nói cách khác là sự giả tạo giữa nội tâm với cách thể hiện bề ngoài qua thơ. Xin khẳng định ngay là Không! Tuyệt nhiên là không. Đây đích thực là sự số gắng không mệt mỏi để đấu tranh trong chính mình - chính cái (tôi ) đời thường để đạt đến đỉnh cao của đạo đức lối sống giưa thời buổi thị trường đầy sôi động này.
      Anh đâu có vô tâm. Anh vẫn đầy ắp nhưng suy tư trăn trở khi:
                         Ta đã có cả tuổi xanh ngang dọc
                         Giữa trận tiền không hề sợ đạn bom
      Nhưng:
                         Làm kiếp con người có bao điều buồn tủi
                         Nhưng tủi tột cùng là nghèo xá, con ơi!
                                                               Tủi
     Cái tủi này không chỉ của riêng anh. Anh tâm sự với con gái nhưng cũng chính là tâm sự với bao con người đang còn gặp khó khăn, đói nghèo trong cuộc sống. Phải chăng đây cũng là lời thức tỉnh cho không riêng một ai phải có nhận thức để sớm có giải pháp tích cực để thoát nghèo.
      Cái tính ích kỷ không có trong anh. Tình rộng lượng, bao dung cùng với những lo lắng cho đời, cho quê hương, cho cộng đồng luôn được thể hiện trong anh:
                         Ta nhớ lắm, ơi miền cát trắng
                          ...
                         Ta coi đó là hành trang vô giá      
                         Ơi Miền trung yêu dấu của ta ơi!...
                                                    Gửi miền Trung.
     Vâng! Miền trung quê anh - một vùng đất khô cằn sỏi đá. Quanh năm bão biển mưa rừng. Chiến tranh liên miên tàn phá. Thiên tai chồng chất. Rau xanh còn thiếu. Chỉ có cát trắng, nắng mưa dư thừa. Nhưng anh nào có chê quê, chỉ đau đáu một nỗi niềm nhớ thương vô hạn.
     Là người lính, là một nhà báo, nhà thơ. Anh đã qua khắp các vùng miền đất nước. Ở đâu anh cũng yêu như quê. Ở đâu cũng thơ. Đó chính là nét đẹp trong tâm hồn anh và cũng có thể là khởi điểm cho cách nhìn nhận có tình để rồi thanh thản giữa bể đời sôi động này chăng.
                      Ta gửi lại cái bóng ta im lặng,
                       ...
                       Xin gửi lại Hải Phòng làn môi ta run rẩy,
                                             Gửi lại Hải Phòng.
          Về với Cố Đô anh mang theo nét buồn màu Huế. Bởi lại nhớ, lại yêu thiên nhiên, và con người ở đó luôn thơ mộng:
                      Ta nhớ Huế như ta nhớ nợ
                      (Nợ cuộc đời. Nợ bè bạn tri âm)
                                             Đành xin với Huế.
        Theo bước chân anh, tình anh, thơ anh đi xa lắm. Đến tận cùng miền sông nước Tây Đô. Cũng như những miền quê Việt Nam khác . Buồn, vui, cùng những suy tư lại ùa về để anh lại phải gắng tìm chút Thanh thản trong sự ồn ào náo nhiệt chạy đua với thời gian, đua với cuộc sống thường nhật ấy.
                    Để lại Cần Thơ - dòng sông đêm thao thức
                    Hồn thơ ta rong ruổi tiếp phương nam.
                                            Đêm Cần Thơ.
        Thế đó! Với một cái chân giả của mình anh lại lê bước về mảnh đất chiến trường xưa, về căn cứ xưa gặp cá ba, các mế từng nuôi giấu, đùm bọc anh trong năm tháng chiến tranh.  Anh đến với bè bạn văn thơ để tìm "Tứ hải giai huynh đệ".
        Anh đâu có uỷ mị, có tự ti. Anh cũng chẳng công thần. Anh chỉ đơn giản như những câu thơ. Mà thơ anh cứ tự nhiên như hơi thở của anh vậy. Anh không có ý, mà chẳng có thời gian để bận tâm chau chuốt câu thơ. Đừng có ai đó vội xem thơ anh như đã cũ. Chí ít ra thơ anh còn đánh thức được các thế hệ kế tiếp về đạo đức nhân văn, lối sống cũng như đức tính và sự hy sinh cho đất nước này, Dân tộc này.
       Anh đã đúng. Anh đã tìm ra sự Thanh thản trong bể đời đầy sôi động. Anh đã thành công trong sự nghiệp. Điều quan trọng hơn là anh đã chiến thắng. Chiến thắng kẻ thù của dân tộc. Chiến thắng mọi sự áp đặt. Chiến thắng trước muôn vàn cám dỗ cùng với những bon chen thách thức của đời thường để tồn tại một ông Vua vui - HOÀNG CÁT mãi thơ.[/align]          Mời các bạn dành chút thời gian đọc Thanh thản - Một tập thơ hữu ích của Nhà thơ, thương binh HOÀNG CÁT để chiêm nghiệm về ý nghĩa, phương pháp cũng như thành công của Thanh thản. [/align]                                                    [/align]                                                    Dịch Vọng, Ngày 30.10.08
                                                         ĐOÀN VĂN NGHIÊU  [/align]