Diễn Đàn » Bình Luận Văn Học

Về bài Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc ! "Ngôi đền thiêng!"

2 trả lời, 365 lượt xem — Trang 1 / 1
Chúng ta chắc ai cũng biết "bài văn lạ" của một học sinh ở HN trong kỳ thi học sinh giỏi không chuyên môn Văn. Bài thi làm "nổi đình nổi đám" trong làng báo, cũng như trên các diễn đàn điện tử trong và ngoài nước trong thời gian qua. Với nhiều ý kiến trái ngược nhau, làm nóng lên thời sự về cách giáo dục là "Dạy văn và học Văn " trong trường học. Vấn đề tôi muốn đưa ra đây để cùng thảo luận (nếu các bạn thấy có hứng thú) không phải là "làm cho nó ôn ào thêm" mà chúng ta thử tìm hiểu xem "Ngôi đền thiêng" ấy làm sao mà một học sinh Giỏi văn lại nói là "không thích" và nói là thầy cô dạy văn áp đặt..... thử xem có phải là học sinh đó (ý tôi nói ) gồm cả một bộ phận ủng hộ học sinh đó về cách cảm nhận bài Văn tế, phải chăng chính họ không thích bản thân họ hay không, hoặc vô lễ với các bậc tiền nhân hay không?

Chúng ta chỉ cần đọc một câu trong bài văn tế thôi, tất cả những cái hay, cái đẹp, một lâu đài ngôn ngữ nguy nga tráng lệ, làm sao chúng ta không tự hào, không tri ân những bậc tiền nhân, chúng ta có Văn tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc là chúng ta không khỏi bơ vơ giửa phố phường Văn nghệ của Năm châu Bốn biển, chúng ta có Văn tế là chúng ta có tiếng nói của một nền văn minh mà bậc tiền nhân chúng ta gầy dựng. Chứng tích của một trang sử hào hùng chống ngoại xâm, dân tộc Việt từ xưa vốn bao đời chỉ biết "...ruộng trâu ở trong làng bộ." và ghét..."thói mọi như nhà nông ghét cỏ". Mỗi một câu chử là một giọt nước mắt long lanh, thử hỏi xem giọt nước mắt thời nào mà không mặn, giọt máu của thời nào mà không đỏ.

Kính thưa các bạn gần xa, các chú các bác, các anh, các chị, các em, tất cả mọi người!. Nếu cho rằng những phản đối, hoặc ủng hộ "bài văn lạ" của Học sinh đó thì chắc chắn rằng Học sinh đó không phải là Học sinh "Giỏi văn" mà những người ủng hộ học sinh đó cũng thế ( Ý tôi nói là đứng về phương diện cảm nhận bài Văn tế)

Thử chắp tay đứng trước hình ảnh người nông dân trong bài văn tế "...vốn chẳng phải quân cơ quân vệ...... mà chẳng qua là dân ấp, dân lân mến nghĩa", cho đến thời nay làm sao những học sinh, những thế hệ thị thành biết được " Rơm con cúi" " dao tu nón gõ , bao tấu bầu ngòi" là cái gì? Đồng ý là tiếp cận lịch sử với nhiều phương tiện, nhiều cách khác nhau, nhưng không thể chấp nhận có một thái độ "Vô lễ" trước các bậc tiền nhân được.
Không biết ký, chỉ biết đóng dấu thôi hà!
Đăng nhập để trả lời
0
Văn Tế Nghĩa Sĩ Cần Giuộc


Nguyễn Đình Chiểu


Hỡi ơi !

Súng giặc đất rền,
Lòng dân trời tỏ.
Mười năm công vỡ ruộng,
Xưa ắt còn danh nổi như phao,
Một trận nghĩa đánh Tây,

Thân tuy mất tiếng vang như mõ.

Nhớ linh xưa

Côi cút làm ăn,
Riêng lo nghèo khổ,
Chưa quen cung ngựa đưa tới trường nhung
Chỉ biết ruộng trâu ở theo làng hộ;
Việc cuốc, việc cày, việc bừa, việc cấy,
Tay vốn làm quen;
Tập khiên, tập mác, tập giáo, tập cờ,
Mắt chưa từng ngó.
Tiếng phong hạc phập phồng hơn mười tháng,
Trông tin quan như nắng hạn trông mưa.
Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm,
Ghét thói mọi như nhà nông ghét cỏ.
Đêm thấy bòng bong che trắng lớp,
Những muốn ăn gan;
Ngày xem ống khói chạy đen xì,
Toan ra cắn cổ.
Một mối xa thư đồ sộ,
Há để ai chém rắn đuổi hưu;
Hai vầng nhật nguyệt chói lòa,
Đâu dung lũ treo dê bán chó.
Nào đợi ai đòi ai bắt,
Phen này xin ra sức đoạn kình.
Chẳng thèm trốn ngược trốn xuôi,
Chuyến này dốc ra tay bộ hổ.

Khá thương thay

Vốn chẳng phải quân cơ, quân vệ,
Theo giòng ở lính diễn binh;
Chẳng qua là dân ấp, dân làng,
Mến nghĩa làm quân chiêu mộ
Mười tám ban võ nghệ, nào đợi tập rèn;
Chín chục trận binh thư, không chờ bài bố.
Ngoài cật có một manh áo vải,
Nào đợi mang bao tấu, bao ngòi,
Trong tay dùng một ngọn tầm vông,

Chi nài sắm dao tu, nón gỗ.
Hỏa mai đánh bằng rơm con cúi,
Cũng đốt xong nhà dạy đạo kia;
Gươm đeo dùng một ngọn dao phay,
Cũng chém đặng đầu quan hai nọ
Chi nhọc quan Quản gióng trống kỳ trống giục,
Đạp rào lướt tới, coi giặc cũng như không.
Mặc kệ thằng Tây bắn đạn nhỏ, đạn to,
Xô cửa xông vào, liều mình như chẳng có.
Kẻ đâm ngang, người chém dọc,
Làm cho mả tà, mả ái hồn kinh.
Bọn hè trước, lũ ó sau,
Trối kệ tàu thiếc, tàu đồng súng nổ.
Những lăm lòng nghĩa sau dùng
Đâu biết xác phàm vội bỏ.
Một chắc sa trường rằng chữ hạnh,
Nào hay da ngựa bọc thây;
Trăm năm âm phủ ấy chữ quy,
Xá đợi gươm hùm treo mộ
Đoái sông Cần Giuộc,
Cỏ cây mấy dặm sầu giăng;
Chẳng phải án cướp, án gian đày tới,
Mà vi binh đánh giặc cho cam tâm.
Vốn không giữ thành, giữ lũy bỏ đi,
Mà hiệu lực theo quân cho đáng số.

Nhưng nghĩ rằng

Tấc đấc ngọn rau ơn chúa,
Tài bồi cho nước nhà ta
Bát cơm manh áo ở đời,
Mắc mớ chi ông cha nó ?
Vì ai khiến quan quân khó nhọc,
Ăn tuyết nằm sương ?
Vì ai xui hào lũy tan hoang,
Xiêu mưa ngà gió ?
Sống làm chi theo quân tả đạo,
Quẳng vùa hương, xô bàn độc
Nghĩ lại thêm buồn;
Sống làm chi ở lính mả tà,
Chia rượu ngọt, gặm bánh mì,
Nghe càng thêm hổ.
Thà thác mà đặng câu dịch khái,
Về sau tổ phụ cũng vinh,
Hơn còn mà chịu chữ đầu Tây,
ở với man di rất khổ.

Ôi thôi thôi

Chùa Lão Ngộ năm canh ưng đóng lạnh,
Tấm lòng son gửi lại bóng trăng rằm;
Đồn Tây Dương một khắc đặng rửa hờn,
Tủi phận bạc trôi theo dòng nước đổ.
Đau đớn mấy, mẹ già ngồi khóc trẻ,
Ngọn đèn khuya leo lét trong lều,
Não nùng thay, vợ yếu chạy tìm chồng,
Con bóng xế vật vờ trước ngõ.

Ôi !

Một trận khói tan,
Nghìn năm tiết rỡ.
Binh tướng nó hày đóng sông Bến Nghé,
Còn làm cho bốn phía mây đen.
Ông cha ta còn ở đất Đồng Nai,
Ai cứu đặng một phường con đỏ.
Thác mà trả nước non rồi nợ,
Danh thơm đồn sáu tỉnh cũng đều khen;
Thác mà ưng đền miếu để thờ,
Tiếng hay trải muôn đời ai cũng mộ
Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc,
Linh hồn theo giúp cơ binh
Muôn kiếp nguyện được trả thù kia
Sống thờ vua, thác cũng thờ vua,
Lời dụ dạy đã rành rành
Một chữ ấm đủ đền công đó.
Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo,
Thương vì hai chữ thiên dân.
Cây nhang nghĩa khí thắp nên thơm,
Cám bởi một câu vương thổ.

Hỡi ơi !

Có linh xin hưởng.


************

Chào Thu hát cho người,

Cảm ơn bài viết của bạn nhen.
NH khg biết bài Văn Tế nầy cho nên chạy vào thư viện lượm ra đây.

NH khg có học về cổ văn của VN cho nên... có vài chữ trong bài thơ... đọc mà khg hiểu lắm...
Thí dụ : Cám bởi một câu vương thổ.

Tuy vậy, lần đầu tiên đọc bài văn tế nầy của cụ NĐC, NH thấy cảm động lắm.
NH đọc qua 2 lần thì hiểu đại để như sau :
Bài văn tế nầy được viết lên để tưởng nhớ đến các vị anh hùng đã hy sinh cho cuộc kháng chiến chống Pháp.
Trong số những vị anh hùng đã hy sinh cho tổ quốc, có những người dân quê, chân lắm tay bùn, nghèo vật chất nhưng khg nghèo lòng yêu nước thương dân.
Bài văn tế hay và cảm động như vậy mà có người khg hiểu sao? [&o][:o]

NH cũng đã đọc sơ qua bài viết của học sinh đó. Đọc xong thì giật mình... khg ngờ là chuyện có thật 100%.[:'(][:o]

Khg rõ ở VN dạy học ra làm sao? Nhưng mà người học sinh nầy thật là đáng chê trách. Vậy mà có người khen học sinh đó dám nói lên sự thật???! Sự thật gì đây? Có lẽ học sinh đó khg chịu học bài, rồi viết nhăng nhít... khg biết học sinh nầy có nằm trong diện COCC hay khg, mà lại được "tuyên dương" vậy kìa? Thật là khg hiểu nỗi ! [&:][:o][&o]

NH đồng tình với ý kiến của bạn. Đi học mà khg biết làm bài còn trách thầy cô giáo !? [:-]
NH nhớ hồi còn đi học, có 1 ông thầy dạy dở ẹt, giọng nói cứ đều đều như ru ngủ, bắt buộc NH phải vào thư viện mượn thêm sách để đọc, và tìm tòi bài giảng khác... để cuối khóa học, khi thi sẽ khg bị ăn "hột vịt lộn"...
Còn học sinh nầy ở VN thì khác ha.... Làm bài khg được thì đổ lỗi cho thầy cô, cho xã hội. Hết ý kiến luôn ![8|]





Thân,
NHDT


Peace is the way of love
Đăng nhập để trả lời
0
Trích đoạn: NuHiepDeThuong

NH khg có học về cổ văn của VN cho nên... có vài chữ trong bài thơ... đọc mà khg hiểu lắm...
Thí dụ : Cám bởi một câu vương thổ.

Bài văn tế hay và cảm động như vậy mà có người khg hiểu sao? [&o][:o]
Khg rõ ở VN dạy học ra làm sao? Nhưng mà người học sinh nầy thật là đáng chê trách. Vậy mà có người khen học sinh đó dám nói lên sự thật???! Sự thật gì đây? Có lẽ học sinh đó khg chịu học bài, rồi viết nhăng nhít... khg biết học sinh nầy có nằm trong diện COCC hay khg, mà lại được "tuyên dương" vậy kìa? Thật là khg hiểu nỗi ! [&:][:o][&o]

Còn học sinh nầy ở VN thì khác ha.... Làm bài khg được thì đổ lỗi cho thầy cô, cho xã hội. Hết ý kiến luôn ![8|]


Cảm bởi một câu vương thổ. ("Cảm" chứ không phải "Cám"; câu này đối với câu "Thương vì hai chữ thương dân.")

Sự thật là gì ở đây?

Là cách giảng dạy môn văn ở Việt Nam đã quá lỗi thời. Những ai không phải đi học trường phổ thông Việt Nam sau 1975 thì chắc chắn không biết chuyện học môn Văn nó lỉnh kỉnh thế nào. Người ta không còn chú trọng vào cái hay, đẹp thuần túy của tác phẩm nói riêng, hay vào mỹ quan trong văn học nói chung. Thay vào đó là "tính giai cấp" hay "tính chiến đấu" của tác phẩm, và cái đẹp theo mỹ học của chế độ mới. Học Văn thành ra là học chính trị. Cái hay của văn chương phải phục vụ lý tưởng của chế độ. Thày giáo bình giảng Truyện Kiều bây giờ coi đó là "vũ khí chống phong kiến"; dạy Hịch Tướng Sĩ chỉ chú trọng vào "khơi dậy lòng yêu nước..." Những cái đẹp của ngôn ngữ, cái tinh tế của điển tích, cái sáng tạo trong lời văn, vv..., đều bị lướt qua. Nếu cho trẻ em ăn cá mà chỉ cho ăn cái xương cá thì chẳng trách chúng nói là cá không ngon, ăn không được.

Tôi không nghĩ cô học sinh viết bài văn lạ đó có ý trách thầy cô. Bài văn đó là sự đối thoại cần thiết giữa người đi dạy và người đi học; là lời thú nhận rất can đãm sự bế tắc của học trò trong cái mê cung "giáo dục" hiện nay. Có bao nhiêu người trong chúng ta, trong lớp học hay nơi công sở, dám giơ tay lên thú nhận là mình không hiểu, biết gì cả, xin thay đổi cách dạy, cách làm việc? Cứ sợ bị người ta cười, lo người ta bàn tán, ngại mất việc, không muốn bị điểm xấu..., và giữ im lặng cầu an.
Thư trung hữu mỹ nhân
Đăng nhập để trả lời
0