19.Mỹ học của con số
Một vị giáo sư tâm lý đã làm một thí nghiệm rất thú vị. Ông bảo các nghiên cứu sinh của mình ra đường phố xin tiền người qua đường với một câu nói thống nhất:”Tôi cần 79 xu, ông (bà, anh, chị...) có thể vui lòng giúp đỡ không ạ”. Kết quả là hầu như mỗi người qua đường được hỏi đều mở hầu bao, thậm chí có nhiều còn cho nhiều hơn số được yêu cầu.
Vấn đề then chốt là ở con số “79”, sở dĩ nó có hiệu quả là vì nó đã nắm vững nhận thức và cảm thụ niềm ý thức của con người với con số. Những người hành khất thường xin hai hào rưỡi năm hào hoặc “tiền lẻ” chứ không dùng những con số cụ thể kỳ quái đó. Chính là vì cụ thể nên nó đã tạo ra một cảm giác sai về sự “chân thực”: khiến người ta hiểu là người mở miệng xin tiền không phải là “ăn mày” chuyên nghiệp mà xuất phát từ sự đòi hỏi chân chính – có thể cho đủ số tiền mua vé xe về nhà, hoặc đủ tiền gọi một cuộc điện thoại đường dài khẩn cấp.
“Nghìn lẻ một đêm” khi xuất bản lần đầu vào thể kỉ thứ IX đã có tên là “Một ngàn đêm”, đến thể kỉ thứ 12 mới đổi thành “Nghìn lẻ một đêm”. Thêm một chữ thôi, mà đã khêu gợi được mức tưởng tượng của độc giả, ngầm cho thấy cảnh ngộ khó khăn của nhân vật chính không bao giờ hết.
Tác phẩm nổi tiếng “Đàn thiên nga rừng trong vườn mộng” của Yers, nhà thơ Island đã mở đầu như sau:
Cây rừng đang trong nét đẹp mùa Thu
Đất rừng đang khô dần
Dưới ánh chiều ta tháng mười, nước hồ
Ngầm ánh lên bầu trời yên lặng
Những hòn đá như rơi nhầm, nhô đầu khỏi mặt nước
59 con thiên nga cùng ngang nhiên bay lên trời.
Năm 1890, theo lời nói của một người bạn, Yers đã đến thăm công viên của bà K. Vào một ngày thu 19 năm sau, nhà thơ có dịp trở lại chốn cũ, cảm thái vạn phần khi thấy “mọi cái đều thay đổi”. Bốn câu thơ đầu ngầm thể hiện 2 ý tưởng cân bằng; Cây rừng / Đất rừng; Nước hồ/ Bầu trời. Mặt nước làm cái gương cho bầu trời, nhấn mạnh sự đối xứng nội bộ của kết cấu,còn Nhà thơ/Mùa thu là để phủ đường, đối ứng. Trong ngữ cảnh đó, 59 con Thiên nga rừng càng đặc biệt đột xuất. “59” con số chuẩn xác đó đã thoát khỏi kết cấu cân bằng ổn định được thiết lập trước đó. Nếu như xum xuê, khô héo, sống chết là quy luật tuần hoàn bất biến của thiên nhiên thf 59 con thiên nga “ngang nhiên bay lên bầu trời” lại không bị trói buộc gì! Cái đẹp chính là ở chỗ đó.
20.Tôi đang chờ ngài nói lời cám ơn
Tại một khu nghỉ dưỡng, một chiếc ô tô du lịch sang trọng không may bị sự cố. Một người đàn ông thò cổ ra khỏi cửa xe nói:” Ai có thể giúp tôi chui vào gầm xe vặn lại một con vít bị lỏng”. Một quí phụ ngồi cạnh khẽ nói:” Việc gì anh phải cuống lên như vậy, cứ trọng thưởng đi sẽ có người làm”. Người đàn ông liền lấy ra một tờ giấy bạc mệnh giá 100 đồng, nói lớn:” Ai vặn giúp tôi con vít, số tiền này sẽ thuộc về họ”.
Một cậu bé định nhacs chân, nhưng bạn cậu ta đã níu lại:” Lời nói của kẻ có tiền liệu có tin được không?”. Nhưng cậu bé kia vẫn bước tới và nói:” Để tôi làm!”.
Thao tác rất đơn giản, nhoáng một cái cậu bé đã vặn chặt được con vít. Sau khi bò ra khỏi gầm xe, cậu bé dùng con mắt chờ đợi nhìn người đàn ông. Người này vừa định đưa tờ giấy bạc cho cậu thì vị quí phụ ngăn lại:” Anh định cho nó 100 đồng à? Cho nó 5 đồng là đủ lắm rồi”. Người đàn ông nhận tiền lẻ từ tay người đàn bà rồi đưa cho cậu bé, nhưng cậu lắc đầu không nhận. Nghe tiếng cười la của đám đông, người đàn ông đưa thêm 5 đồng nữa. Nhưng cậu bé vẫn lắc đầu không nhận. Người đàn ông có phần tức bực nói: “Cậu chê ít à. Nếu chê ít thì ngay 10 đồng này cùng không cho nữa”.
- Không, tôi không chê ít. Thày giáo của tôi dạy: “Giúp người không được lấy thù lao”.
Người đàn ông như không hiểu hỏi:” Thế thì vì sao cậu vẫn chưa đi?”.
Cậu bé nói :”Tôi đang đợi ông nói một lời cám ơn!”.
21.Chứng cứ
Một ngư dân đang câu cá ven sông thì có một luật sư vác cần câu đi tới. Thấy ngư dân câu được nhiều cá, ông ta liền đặt cần câu xuống, định chiếm một chỗ câu bên cạnh.
Ngư dân nói: Thưa ngài, đoạn sông này tôi đã chiếm chỗ rồi, xin ngài đi nơi khác cho.
Luật sư nói: Không được, ông nói ông đã chiếm chỗ,vậy chứng cứ đâu? Nói để ông biết tôi là luật sư đấy!
- Tôi câu cá ở đấy rất lâu rồi, những con cá nằm trong giỏ chính là chứng cứ.
- Thế mà gọi là chứng cứ à? Ai chứng minh được rằng những con cá đó là do ông câu được ở đây. Nếu không đưa ra được nhân chứng, vật chứng cụ thể, tôi sẽ không đi nơi khác.
- Bên sông chỉ có mình tôi, lấy đâu ra nhân chứng. Thính, mồi đã thả xuống sông rồi sao nhìn thấy nữa, lấy đâu ra vật chứng.
Luật sư càng cứng rắn hơn: Bây giờ là xã hội pháp trị,việc gì cũng cần có chứng cứ, không thể căn cứ vào mấy lời nói bừa của ông.
Ngư dân rất tức giận, nhưng cãi không nổi đành cầu khẩn: Ông câu cá là để tiêu khiển, tôi câu cá là để kiếm cơm cho cả nhà, xin ông giúp tôi chuyển đi câu ở chỗ khác, tôi xin đội ơn!
Thế nhưng luật sư này vẫn giữ thái độ ngang ngược và còn châm chọc: Con sông này không phải của ông dựa vào lý gì mà ông ngồi câu được mà tôi không ngồi câu được? Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. Ông không hiểu pháp luật, vừa vô tri lại vừa ngu xuẩn, coi chừng phải nộp phạt đấy.
Ngư dân tức quá liền cho luật sư một cái bạt tai rất mạnh, má trái ông ta sưng vù lên. Luật sư vừa úp tay vào má vừa gào lên: Cái thằng dã man kia, vì sao lại đánh người? Ta sẽ kiện lên toà án.
- Bây giờ là xã hội pháp trị, đi kiện phải có chứng cứ - Ngư dân nói.
- Sao lại không có chứng cứ? Hai má người ta đều cao bằng nhau, mày nhìn mặt ta đây, má trái thì cao má phải thì thấp, chẳng phải đó là chứng cứ tốt nhất à?
Vừa nghe xong,ngư dân liền bạt một cái rất mạnh vào má phải luật sư và nói: Bây giờ thì hai má lại đều như nhau rồi nhé, để xem ông lấy đâu ra chứng cứ!
22.Sự lịch sự đáng tiền
Giám đốc một nhà máy nổi tiếng đến gặp Dumas bố. Khi gặp mặt, người này không những không ngả mũ chào mà còn to tiếng hỏi nhà sáng tác kịch vĩ đại vì sao lại bán kịch bản mới nhất cho một nhà hát kịch bé tí xíu. Dumas bố thừa nhận có chuyện đó. Thế là người giám đốc này liền đặt một giá cao hơn đối thủ nhiều lần hòng mua lại kịch bản. Nhưng Dumas bố chỉ cười nói: “Thực ra đồng nghiệp của ngài đã dùng một phương pháp rất đơn giản, trả một giá rất thấp để mua được kịch bản của tôi”.
“ Đó là phương pháp gì?”
“ Người này lấy việc qua lại với tôi làm vinh dự, hơn nữa vừa gặp tôi đã ngả mũ chào”.
Một vị giáo sư tâm lý đã làm một thí nghiệm rất thú vị. Ông bảo các nghiên cứu sinh của mình ra đường phố xin tiền người qua đường với một câu nói thống nhất:”Tôi cần 79 xu, ông (bà, anh, chị...) có thể vui lòng giúp đỡ không ạ”. Kết quả là hầu như mỗi người qua đường được hỏi đều mở hầu bao, thậm chí có nhiều còn cho nhiều hơn số được yêu cầu.
Vấn đề then chốt là ở con số “79”, sở dĩ nó có hiệu quả là vì nó đã nắm vững nhận thức và cảm thụ niềm ý thức của con người với con số. Những người hành khất thường xin hai hào rưỡi năm hào hoặc “tiền lẻ” chứ không dùng những con số cụ thể kỳ quái đó. Chính là vì cụ thể nên nó đã tạo ra một cảm giác sai về sự “chân thực”: khiến người ta hiểu là người mở miệng xin tiền không phải là “ăn mày” chuyên nghiệp mà xuất phát từ sự đòi hỏi chân chính – có thể cho đủ số tiền mua vé xe về nhà, hoặc đủ tiền gọi một cuộc điện thoại đường dài khẩn cấp.
“Nghìn lẻ một đêm” khi xuất bản lần đầu vào thể kỉ thứ IX đã có tên là “Một ngàn đêm”, đến thể kỉ thứ 12 mới đổi thành “Nghìn lẻ một đêm”. Thêm một chữ thôi, mà đã khêu gợi được mức tưởng tượng của độc giả, ngầm cho thấy cảnh ngộ khó khăn của nhân vật chính không bao giờ hết.
Tác phẩm nổi tiếng “Đàn thiên nga rừng trong vườn mộng” của Yers, nhà thơ Island đã mở đầu như sau:
Cây rừng đang trong nét đẹp mùa Thu
Đất rừng đang khô dần
Dưới ánh chiều ta tháng mười, nước hồ
Ngầm ánh lên bầu trời yên lặng
Những hòn đá như rơi nhầm, nhô đầu khỏi mặt nước
59 con thiên nga cùng ngang nhiên bay lên trời.
Năm 1890, theo lời nói của một người bạn, Yers đã đến thăm công viên của bà K. Vào một ngày thu 19 năm sau, nhà thơ có dịp trở lại chốn cũ, cảm thái vạn phần khi thấy “mọi cái đều thay đổi”. Bốn câu thơ đầu ngầm thể hiện 2 ý tưởng cân bằng; Cây rừng / Đất rừng; Nước hồ/ Bầu trời. Mặt nước làm cái gương cho bầu trời, nhấn mạnh sự đối xứng nội bộ của kết cấu,còn Nhà thơ/Mùa thu là để phủ đường, đối ứng. Trong ngữ cảnh đó, 59 con Thiên nga rừng càng đặc biệt đột xuất. “59” con số chuẩn xác đó đã thoát khỏi kết cấu cân bằng ổn định được thiết lập trước đó. Nếu như xum xuê, khô héo, sống chết là quy luật tuần hoàn bất biến của thiên nhiên thf 59 con thiên nga “ngang nhiên bay lên bầu trời” lại không bị trói buộc gì! Cái đẹp chính là ở chỗ đó.
20.Tôi đang chờ ngài nói lời cám ơn
Tại một khu nghỉ dưỡng, một chiếc ô tô du lịch sang trọng không may bị sự cố. Một người đàn ông thò cổ ra khỏi cửa xe nói:” Ai có thể giúp tôi chui vào gầm xe vặn lại một con vít bị lỏng”. Một quí phụ ngồi cạnh khẽ nói:” Việc gì anh phải cuống lên như vậy, cứ trọng thưởng đi sẽ có người làm”. Người đàn ông liền lấy ra một tờ giấy bạc mệnh giá 100 đồng, nói lớn:” Ai vặn giúp tôi con vít, số tiền này sẽ thuộc về họ”.
Một cậu bé định nhacs chân, nhưng bạn cậu ta đã níu lại:” Lời nói của kẻ có tiền liệu có tin được không?”. Nhưng cậu bé kia vẫn bước tới và nói:” Để tôi làm!”.
Thao tác rất đơn giản, nhoáng một cái cậu bé đã vặn chặt được con vít. Sau khi bò ra khỏi gầm xe, cậu bé dùng con mắt chờ đợi nhìn người đàn ông. Người này vừa định đưa tờ giấy bạc cho cậu thì vị quí phụ ngăn lại:” Anh định cho nó 100 đồng à? Cho nó 5 đồng là đủ lắm rồi”. Người đàn ông nhận tiền lẻ từ tay người đàn bà rồi đưa cho cậu bé, nhưng cậu lắc đầu không nhận. Nghe tiếng cười la của đám đông, người đàn ông đưa thêm 5 đồng nữa. Nhưng cậu bé vẫn lắc đầu không nhận. Người đàn ông có phần tức bực nói: “Cậu chê ít à. Nếu chê ít thì ngay 10 đồng này cùng không cho nữa”.
- Không, tôi không chê ít. Thày giáo của tôi dạy: “Giúp người không được lấy thù lao”.
Người đàn ông như không hiểu hỏi:” Thế thì vì sao cậu vẫn chưa đi?”.
Cậu bé nói :”Tôi đang đợi ông nói một lời cám ơn!”.
21.Chứng cứ
Một ngư dân đang câu cá ven sông thì có một luật sư vác cần câu đi tới. Thấy ngư dân câu được nhiều cá, ông ta liền đặt cần câu xuống, định chiếm một chỗ câu bên cạnh.
Ngư dân nói: Thưa ngài, đoạn sông này tôi đã chiếm chỗ rồi, xin ngài đi nơi khác cho.
Luật sư nói: Không được, ông nói ông đã chiếm chỗ,vậy chứng cứ đâu? Nói để ông biết tôi là luật sư đấy!
- Tôi câu cá ở đấy rất lâu rồi, những con cá nằm trong giỏ chính là chứng cứ.
- Thế mà gọi là chứng cứ à? Ai chứng minh được rằng những con cá đó là do ông câu được ở đây. Nếu không đưa ra được nhân chứng, vật chứng cụ thể, tôi sẽ không đi nơi khác.
- Bên sông chỉ có mình tôi, lấy đâu ra nhân chứng. Thính, mồi đã thả xuống sông rồi sao nhìn thấy nữa, lấy đâu ra vật chứng.
Luật sư càng cứng rắn hơn: Bây giờ là xã hội pháp trị,việc gì cũng cần có chứng cứ, không thể căn cứ vào mấy lời nói bừa của ông.
Ngư dân rất tức giận, nhưng cãi không nổi đành cầu khẩn: Ông câu cá là để tiêu khiển, tôi câu cá là để kiếm cơm cho cả nhà, xin ông giúp tôi chuyển đi câu ở chỗ khác, tôi xin đội ơn!
Thế nhưng luật sư này vẫn giữ thái độ ngang ngược và còn châm chọc: Con sông này không phải của ông dựa vào lý gì mà ông ngồi câu được mà tôi không ngồi câu được? Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. Ông không hiểu pháp luật, vừa vô tri lại vừa ngu xuẩn, coi chừng phải nộp phạt đấy.
Ngư dân tức quá liền cho luật sư một cái bạt tai rất mạnh, má trái ông ta sưng vù lên. Luật sư vừa úp tay vào má vừa gào lên: Cái thằng dã man kia, vì sao lại đánh người? Ta sẽ kiện lên toà án.
- Bây giờ là xã hội pháp trị, đi kiện phải có chứng cứ - Ngư dân nói.
- Sao lại không có chứng cứ? Hai má người ta đều cao bằng nhau, mày nhìn mặt ta đây, má trái thì cao má phải thì thấp, chẳng phải đó là chứng cứ tốt nhất à?
Vừa nghe xong,ngư dân liền bạt một cái rất mạnh vào má phải luật sư và nói: Bây giờ thì hai má lại đều như nhau rồi nhé, để xem ông lấy đâu ra chứng cứ!
22.Sự lịch sự đáng tiền
Giám đốc một nhà máy nổi tiếng đến gặp Dumas bố. Khi gặp mặt, người này không những không ngả mũ chào mà còn to tiếng hỏi nhà sáng tác kịch vĩ đại vì sao lại bán kịch bản mới nhất cho một nhà hát kịch bé tí xíu. Dumas bố thừa nhận có chuyện đó. Thế là người giám đốc này liền đặt một giá cao hơn đối thủ nhiều lần hòng mua lại kịch bản. Nhưng Dumas bố chỉ cười nói: “Thực ra đồng nghiệp của ngài đã dùng một phương pháp rất đơn giản, trả một giá rất thấp để mua được kịch bản của tôi”.
“ Đó là phương pháp gì?”
“ Người này lấy việc qua lại với tôi làm vinh dự, hơn nữa vừa gặp tôi đã ngả mũ chào”.
Hạnh phúc là những thứ mình sẵn sàng cho đi khi biết nó vĩnh viễn không phải là của mình!