<Bài viết được chỉnh sửa lúc 11.05.2013 03:31:02 bởi thaisan>
GIA PHẢ
Vinh Dương Quận
GIA PHẢ PHAN TỘC
xxx
Bản trích sao chữ Việt của chi nhánh 3
Ông Phan-văn-Vịnh trích sao trong quyển Gia-Phả chữ Hán tu lập năm Quý Mùi 1996 tại làng Phú-gia.
Sao lập tại Thôn Nam-Hoà, Bùi-Chu, Bắc-Sơn, Thống-nhất, Đồng-Nai.
Vào ngày 21-8-2003 nhằm ngày 24-7-năm Quý-Mùi.
Con người có Tổ có Tông
Như cây có cội như sông có nguồn
xxx
Quyển Gia-Phả trích sao bằng chữ Việt kể từ đời ông Phan-văn-Đỉnh đến lập nghiệp tại làng Phú-Gia, Phú-Lộc, Thừa-Thiên HUẾ.
Ông Phan-văn-Vịnh cháu nội, tự sao chép để lưu truyền cho hậu thế.
xxx
Bài tựa và bài di chiếu trong quyển Gia-Phả này do ông Vịnh viết lại theo Gia-Phả chữ Hán với lời kể lại của các bậc Tiền-Bối ngày xưa để lưu lại cho con cháu sau này tìm cội nguồn Tổ-Tiên.
Lời tựa
Thể theo văn hoá cổ truyền từ ngàn xưa cho đến nay.
Do nước phải ghi chép lịch sử hào hùng của dân tộc để hậu thế noi gương.
Bởi vậy con cháu phải làm theo cha ông ghi lại Gia-phả cứ hết đời nối đời theo giòng chảy của thời gian, nhưng đừng để mất gốc. Vì luật của Tạo-Hoá, cây có cội, nước có nguồn, nếu để mất gốc, cây sẻ chết khô, sông mất nguồn sẻ cạn kiệt.
Nên phải lập Gia-Phả lưu truyền để con cháu biết tìm lại cội nguồn dòng tộc, khi chúng ta đã rời quê hương đi làm ăn sinh sống nơi khác.
Cho nên phãi lập và thường trùng tu lại Gia-Phả cho hậu thế tìm hiểu Gia-Tộc và noi theo.
VÀI GIÒNG THEO LỊCH SỬ ĐỂ CON CHÁU TÌM HIỂU CỘI NGUỒN.
-Do các bậc Tiền-Bối truyền miệng, qua các vị lão thành kế tiếp kể lại cho con cháu hiểu. Cách đây hơn năm trăm năm, Tổ-Tiên ta ở tại tĩnh Thanh-Hoá Bắc-Việt, các vị Vua Chúa nam tiến để mở mang bờ cõi.
Nên vào thế kỷ 15 có một dòng người di cư vào miền Trung Thuận-Hoá, làng Phú-Bài, qua Nghi-Giang, sau mới đến làng Văn-Giang-Trung khai khẩn đất ruộng lập nghiệp cho đến bây giờ, có lập nhà thờ họ Phan và thờ phụng Thuỷ-Tổ cùng Tổ-Tiên Ông Bà tại đây.
Ngày thường có ông trưởng tộc giử gìn hương khói, đến ngày giỗ chạp hàng năm con cháu nhớ ngày tụ tập về cùng lo cúng bái Tổ-Tiên.
Nghỉa Trang của gia-tộc tại Quảng-Thành, Kim-Đôi, Phú-Bài.
Theo đà phát triển của thơi gian trên năm thế kỷ nay, con cháu đã sanh sôi qua nhiều thế hệ đông đúc, cuối thế kỷ 20 vì phải hai cuộc chiến tranh chống Pháp rồi lại chống Mỹ con cháu bỏ xứ đi loạn lạc khắp nơi trên khắp đất nước và thế giới.
Dù hiện nay chúng ta sống bất cứ nơi nào, nếu được sức khoẻ cần phải nhớ đến Quê-hương, cội nguồn Tiên Tổ.
Con cháu muốn gìn giử cội nguồn cần phải có Gia-Phã mới truy cập được, bởi vậy lập và trùng tu gia-phả là rất quan trọng đối với họ hàng gia-tộc chúng ta. Con cháu sau khi ta qua đời cứ do theo bài viết và quyễn Gia-Phả chữ Việt mà trùng tu theo hàng lối thứ bậc cho đứng-đắn chớ có làm sai sót mà mang tội với Tổ-Tiên, Ông Bà.
(Nên xem tiếp quyễn Gia-Phả chữ Quốc-ngữ để trong tráp trên bàn thờ Tổ-Tiên).
“Nhân thành như
Phật thành”.
TÂM LÝ HỌC VỀ ĐẠO ĐỨC LÀM NGƯỜI
Khôn dại tại Tâm.
-----oooOooo-----
TÂM linh của con người rất sáng suốt, như mặt trăng mặt trời soi sáng khắp vủ trụ. Nếu biết tu hành giác ngộ để cứu nhân độ thế, làm cho chúng sinh bớt khổ như đức Phật Thích-Ca, đức Chúa Jésus mà ngày nay cả thế giới vẩn chánh niệm tôn thờ để học Đạo.
“Bởi vậy thế gian có câu kinh nhật tụng :
PHẬT TẤT TÂM, TÂM TẤT PHẬT”
Chúng ta sống trên thế gian nầy, khôn khéo ai cũng muốn tranh dành phần nhiều, phần thắng do lòng tham dục. Nên bị màn VÔ- MINH (1) bao che khuất cáiTâm của chúng ta, rồi sinh ra tham lam, sân hận, si mê, lầm lạc. Hành động những việc sai trái, vi phạm pháp luật như là : Đánh chém lẩn nhau, giết mgười cướp của, rượu chè quá mức, hiếp đáp phụ nữ v.v. và v.v. Kết cuộc người chết, kẻ tù tội, nhà tan cửa nát, liên luỵ đến người thân thuộc, khổ hết cả đám với nhau, một phút lỡ lầm ân hận suốt đơi, biết ăn năn thì sự lỡ rồi.
“Than ôi ! tay đã nhúng chàm,
Dại rồi còn biết khôn làm sao đây.”
Nguyễn Du
Theo cuộc sống của thế gian, người ta thường hay nói :
“Thật thà là cha người dại,
lanh lợi mới phải người khôn”.
Tục ngữ
Nếu suy nghỉ nông cạn theo đời thường, người ta cho hai câu trên là đúng. Nhưng đối với người có kiến thức văn hoá và đạo đức thì hai câu tục ngữ trên đây chưa hẳn là dúng hoàn toàn. Nói chung ở trên dời này tất cả mọi vật đều có bề trong, bề ngoài, mặt phải, mặt trái và cũng có cái tương đối của nó cả. Tôi xin phân tách câu THẬT THÀ là dại: Suy nghỉ theo đời thường , những người ngang trang lứa với mình, không có chức vụ quyền lực gì cả, mà họ ỷ sức mạnh lấy thịt đè người, bóc lột sức lao động, cướp của mồ hôi nước mắt mình làm ra, tranh chấp đất đai một cách vô lý, hiếp đáp hăm doạ đủ điều v.v. Mình không phản đôi bằng mọi cách, hoặc nhờ pháp luật can thiệp mà sợ hải khiếp nhược nín thinh chịu thiệt là dại thật.
THẬT THÀ là khôn : Biết khiêm nhường nhẩn nhục, không nóng nẩy hồ đồ, chuyện đâu còn có đấy, hạ hồi phân giải, không tham lam bất chinh, ăn ngay nói thật không gian dối, chung thuỷ vợ chồng, uy tín với bạn bè, xã hội làm việc gì cũng đúng với pháp luật, thấy có người hoạn nạn khó khăn thi thương yêu giúp đở bằng khả năng của mìmh, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, trung thành với thượng cấp, yêu Tổ quốc. Cái thật thà nầy đâu ai dám nói mình là dại, mà người ta khen là ĐẠI KHÔN.
KHÔN LANH : “Khôn quá hoá dại” Miệng mồm lanh lẹ, lời nói ngọt ngào, nhưng tánh nết lại xảo quyệt, nói dối với mọi người, nịnh bợ với thượng cấp, thừa kẻ hở của luật pháp, làm việc bất chính, chôm chĩa, biển thủ công quỷ làm của tư, đàn điếm rượu chè, cờ bạc tiêu xài trác táng, hoặc xây nhà lầu mua xe hơi cho gia đình mình.hưởng thụ. Có khi dùng thủ đoạn lường gạt, giết người cướp của, thông đồng với bọn xã hội đen. Lén lút buôn lậu trốn thuế, buôn hàng dã hàng dổm, bán hàng quốc cấm, “Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”. Lâu ngày chày tháng cái kim giấu kin trong túi cũng bi lòi ra, thường đi đêm có ngày cũng gặp ma chộp, trừng trị khổ ải đủ điều.
Cái khôn nầy không hiểu có ai cho là khôn hay không ? Riêng tác giả cho hạng người nầy là tham dục nên bị u mê tối Tâm, thật là ĐẠI NGU.
KHÔN SỐNG MỐNG CHÊT : Mới nghe qua người ta cho là đúng như vậy. Nhưng theo tôi hiểu chưa hẳn khôn thì sống, dại thì chết.
Một ngày đẹp trời thầy trò ông Trang Tử của thế kỷ 21 rủ nhau đi du lịch sinh thái trong rừng, gặp một ông Tiều Phu vác búa đi đốn cây xẻ gỗ, đứng dưới gốc cây cao to, thẳng thớm cành lá sum sê.
-Trang Tử hỏi: sao ông không đốn cây nầy mà làm ? Ông Tiều Phu trả lời : Cây nầy gỗ tạp, đốn nó ngã xuống thì làm mồi cho Mối, Mọt ăn, chứ không dùng nó vào việc gì được, chỉ thêm tốn công nên không đốn.
-Trang Tử nói : Vì cây nầy bất tài, vô dụng, nó được sống thọ (2).
Khi ra khỏi rừng Trang Tử ghé vào nhà ngừơi quen, chủ nhà có nuôi một cặp chim mòng, sai tên đầy tớ giết một con nấu để thết đải Trang Tử. Tên giúp việc hỏi chủ: Có một con biết gáy, một con không biêt gáy, giết con nào? Chủ trả lời giết con không biết gáy. Sau khi ăn uống xong thầy trò trở về nhà, ngày mai các đệ tử lại hỏi thầy:” Hôm qua, cái cây trong rừng thầy bảo vì bất tài mà được sống lâu, còn con chim mòng vì bất tài mà nó phải chết yểu. Giá như thầy xử lý làm sao?” Trang Tử bảo: tài và bất tài cũng như nhau, đều là quấy cả nên không tránh khỏi lụy thân… chỉ có kẻ nào biết… là sống mà thôi.
Khôn chết
Dại chết
Biết sống.
(Trang Tử).
***
Biết lúc khôn, biết lúc dại… nghĩa là biết thời biết thế. Chung quy chẳng qua biết rõ môt chữ “thời”. Có đôi cái biết rõ như ban ngày mà không thể nói ra, không làm gì được. làm theo ý mình thì thất hiếu với cha me, mất thể diện với bạn bè. hành động đơn độc theo ý tưởng mình thi bị vi phạm pháp luật hiện hành.
Cho nên có câu:
“Thời thế, thế thời,
thời phải thế.”
Nói như vầy không phải chúng ta xu thời, gió chiều nào cờ bay theo chiều ấy. Tôi nghỉ rằng: những người đại khôn và thông minh nhất, có chí lớn trên đời họ thường suy nghỉ những việc đại sự, dẹp bỏ một bên những chuyện cỏn con, mới biết làm những điều trên này vậy.
Khôn ngoan, anh hùng như Hàn Tín giúp Hán Vương, đánh đông dẹp bắc, trăm trận trăm thắng, lập được công to, đem lại đất nước hoà bình độc lập thống nhất cho Hán-Vương. Kết cuộc cũng bi bọn đàn bà con nít lường gạt sát hại tai lầu chuông cung Vị Ương, khôn trăm lần dại một lần cũng đủ chết. Tài cao học rộng thông thái, làm quan chủ bộ cuộc hành quân nơi Tà Cốc với Tào-Tháo như ông Dương Tu, cũng bị gian hùng Tào Tháo phản bội, viện cớ đổ thừa cho ông làm loạn lòng quân, sai đao phủ lôi ra chém đầu bêu ngoài cổng trại. Cái khôn của hai vị nầy mà không giữ tánh mạng của mình được toàn thân, thật không bằng một người ngu: “người buôn giỏi biết giữ của quý, thì làm như người không có gì… người quân tử tài cao thạnh đức dung mạo như người ngu…khôn mà biết làm như ngu mới là khôn kín”.
Có người chết chôn theo của cải được ba hôm, bị tên đạo tặc đào lên lấy hêt vàng bạc, còn xách búa nện bể hàm xai, người ta hỏi: thù chi giử vậy? Không có thù gì cả, chết rồi còn ngậm cục ngọc vào mồm. Số trời ư ! hay là vì ngu dại. Cũng như cái khôn của Hàn Tín, Dương Tu mưu lược, thông minh thới quá làm chi, cho thiệt mạng như vậy.
Còn như Trương-Tử-Phòng bày mưu định kế đánh dẹp Sở Vương, Hạng Vũ, đem lại hoà bình độc lâp, Hán Vương xin ban thưởng quyền cao lộc trọng, ông khéo chối từ không nhận. Quyền cao lộc trọng ai mà không thích, giá như Hàn Tín thì nhận lấy xin cám ơn rồi, còn Tử Phòng ông từ chối dài, cáo bệnh về nhà tịnh cốc để luyện phép trường sinh. Việt-Vương Câu-Tiển, khi bại trận bị Ngô Phù Sai bắt làm nô lệ, dã bộ khiếp nhược nếm phân đoán bệnh cho Ngô Phù Sai, được tha về phuc hồi nước Việt, đánh lại Phù Sai trả mối thù, còn lên làm Bá Vương . Phạm-Lải giúp Câu Tiển khôi phục đất nước xong, ông lặng lẻ bỏ đi mất, thì ai dám nói các vị nầy là dại. Cái Tâm của con người khi suy nghỉ nó dáy động lên muôn vàng điều tham lam, hờn ghen, khôn dại, hay dở, thiện, ác.v..v... Nếu nóng nẩy tức giận, chúng ta suy nghĩ để làm những điều tham lam ác độc, thì màn vô minh che khuầt cái Tâm, nên bản thân chúng ta si mê hành động sai trái, độc ác, mất lòng thân thuộc, bè bạn, thượng cấp, làng xóm, bị vi phạm pháp luật vướng mắc những điều tội lổi thất bại về mọi mặt.
Còn Tâm sáng chúng ta suy nghĩ ra những điều chánh đáng hợp với lòng người, đạo lý, lẽ phải, để hành động, lợi cho mình, cho mọi người chung quanh, nói chung cho cả xã hội và đất nước thi cái màn vô minh đươc vén ra khỏi cái Tâm, nên đầu óc ta sáng suốt thông minh lên nhiều và bản thân được ung dung thanh thản vô cùng, làm viêc gì cũng thành công rực rở kết quả tốt đẹp, được mọi người quý mến. Nếu có đạo đức, học vị và kiến thức, được nhân dân bầu cử lên làm lãnh đạo chính quyền, hoặc là lãnh đạo tinh thần cho xã hội đất nước để đem hạnh phúc đến với mọi người mọi nhà. Cái Tâm ví dụ như măt trời, mặt trăng, lúc Thượng Đế nổi cơn thịnh nộ sấm sét, phong ba bảo táp, mưa lụt hoặc áp thấp nhiệt đới, bị đám mây đen phủ kín mặt Trời u ám tối tăm, Trời tịnh mây tan, sóng yên biển lặng thì không gian sáng sủa vô cùng. Con người chúng ta ai có lòng tham dục bất chánh, sinh ra sân hận, si mê hắc ám che kín cái Tâm, không bao giờ trí óc sáng suốt hành động đạt mục tiêu ước mơ chính đáng của mình được.
Cho nên cái khôn cái dại của đời thường ta có thể bàn luận . Còn cái khôn cái dại của các bậc thánh hiền ngày xưa, Tâm họ trong sáng nên ứng xử rất nhanh, tuỳ theo cơ duyên, thời thế mà biến hoá. Trong động có tịnh, trong khôn có dại, trong dại có khôn, trong phải có trái, trong trái có phải v..v... Họ thường lưu lại tấm gương sáng cho đời noi theo, kinh sách, hoặc truyền khẩu cho thế gian học hỏi rút kinh nghiệm bỏ cái ác, làm việc thiện để sống đúng với đạo làm Người. Con người chúng ta phần nhiều hay suy nghĩ theo lẽ thường tình, mắt thịt làm sao mà thấy rõ và hiểu hết những điều hay lẽ phải và đạo đức làm người. Có hiểu thì chỉ một phần nào, ví như bốn anh mù sờ voi mà thôi. Đức Khổng Tử còn than rằng: “Vi nhân nan vi nhân nan”: Làm người khó, khó làm người.
Ăn ở làm sao cho đẹp lòng người,
Ở rộng người cười, ở hẹp người chê.
Tục ngữ
Cái hiểu biết của chúng ta thì có hạn, nếu ai có lòng tham dục thường bị vấp phải sai lầm, cái hiểu biết của các bậc thánh hiền thì các ngài có thể biết nhiều hơn ta bội phần, nên các ngài ít khi sai lầm, còn cái biết tuyệt đối, vô cùng không bao giờ sai lầm, chỉ có Phật Thích Ca với Chúa Jésus mới biết được. Làm sao chúng ta đem cái hữu hạn mà so sánh với cái vô cùng. Phật còn bảo với đệ tử :“Kìa là mặt trăng” Các con cứ theo ngón tay ta chỉ mà nhin thì thấy. Nhưng nên nhớ rằng: ngón tay ta không phải là mặt trăng…cũng như những lời ta giảng về Đạo. Các con nghe lời ta giảng mà tìm thấy Đạo. Nhưng nên nhớ rằng: lời giảng của ta không phải là Đạo”
. Phật Thích Ca.
Thời nay có một số người (ngã chấp) vỗ ngực xưng danh, tự cao tự đại, mới nghe lời nói của người có trách nhiệm, có kiến thức và kinh nghiệm, như: ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo, hay là cấp trên dạy bảo, bạn bè yêu mến khuyên can và góp ý những điều hay lẽ phải, để mà tránh sự lỗi lầm, nghe chưa rõ đầu duôi, hoặc không thèm nghe đã nói, tôi biết hết rồi, trái lại họ chẳng hiểu biết gì cả, không chịu cải thiện bản thân, để nên người tốt có tài trí đạo đức, cứ khư khư tự cao tự đại, tánh nào tật ấy, cũng vi lẽ tự ái chiều chuộng cái tôi đáng ghét của mình quá mức. Các bậc danh tướng đoạt soái ấn ngoài mặt trận thì dễ, chứ doạt cái chí của kẻ thất phu thì rất khó. Nên thế gian có câu rằng : :“khôn dại tại TÂM, ai ngờ mặt mâm mà dại”. Những người có tướng tốt, như tai to mặt lớn đều là những người thông minh duệ trí, có học vị cao, thường được nhân dân bầu lên, hoặc được chinh phủ bổ nhiệm làm các vị lãnh đạo chỉ huy cao cấp, có quyền lực trong tay, bổng lộc đầy đủ, có môt vài cá nhân vì lòng tham vô đáy, không biết tri túc (3), không nghe lời thượng câp chỉ giáo, cố ý vơ vét của cải vào mồm cho đầy cái bụng phệ, bi khu chén, bát, đỉa nó lấp kín cái (Tâm) mặt mâm, thì không làm sao ló cái khôn to lớn, chánh đáng ra được, chỉ có khôn nho nhỏ hoặc khôn lỏi nên vi phạm sai lầm, bị pháp luật trần trị, mất cả chức quyền. Có câu: “mua danh ba vạn, bán danh ba đồng” còn bị gở hàng chục quyển lịch mục xương, là vì cái lòng tham xui khiến thật đáng tiếc, công uổng danh hư, thân bại danh liệt, đốn củi ba năm thiêu một giờ, phí công đèn sách và ơn sinh thành dưỡng dục của cha me, thế gian họ dị nghị, con nhà vô phúc. Nên trong dại có khôn, trong khôn có dại.
Kinh điển của Phật-Giáo có câu:
-“SẮC TẤT THỊ KHÔNG, KHÔNG TẤT THỊ SẮC (4)” thế gian ít người hiểu được. Cho nên sống phải học hỏi mãi, không còn thời gian đến trường thì học bạn bè, đọc trong sách báo, kinh điển và học theo tấm gương đạo đức Bác Hồ để cập nhật, tư duy trong cuộc sống hàng ngày rút kinh nghiệm mà sống cho đẹp Đời phải Đạo.
Ai mà hiểu được những lời trên đây là những người cao thượng, thông minh có giác ngộ, nên luôn giữ cái Tâm cho trong sáng, lỡ có lỗi lầm nho nhỏ nên mau ăn năng hối cải càng sớm càng tốt, đừng có coi thường lỗ nhỏ lâu ngày cũng bị đắm thuyền. Cố giữ cái Tâm trong sáng của mình cho kỷ, không bao giờ tái phạm. Nếu được làm chủ một gia đinh, dòng họ, làm thủ trưởng một đoàn thể, hoăc được lên lãnh đạo một xã hội đât nước. Hành động việc thiện, việc hiếu, việc nghĩa một cách tích cực (5), không thiên vị, không tự ái giận hờn, ngã chấp, tự cao tự đại. Biết “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Lời Bác Hồ dạy.” Không tham ô lãng phí. Sống và làm việc đúng pháp luật, lời nói cũng phải e dè, lựa lời lựa lẽ cho hợp lòng người, lời nói phải đi đôi với việc làm, chớ có nói suông mà không chịu làm thì mất hết uy tín, phải biết hoà đồng với thuộc hạ và mọi người, thưởng phạt phân minh, đem hạnh phúc cho bản thân, gia đình và toàn dân, ăn ở hiền lương đức độ, thương yêu tôn trọng lẫn nhau. Người nào thường ngày hành động như trên, mới là người có đạo đức, biết đối nhân xử thế. Rất đúng với đạo làm Người và đạo Phật, đạo Thiên Chúa … Nên bạn bè và xã hội quý trọng tôn vinh, mới được nổi danh là người khôn ngoan, rất xứng đáng bậc hiền nhân quân tử./.
1.-Vô minh :Tối tăm u mê không hiểu.
2.-Thọ :Sống lâu dài
3.-Tri túc :Biết sống đủ.
4.-Sắc :Có - Đẹp.
5.-Không :Cửa Phật - Không gian - Vũ trụ.
5.-Tích cực :Siêng năng, cố gắng hoàn thành công việc kết quả tốt đẹp.
6.-Ngã chấp :chấp nê.
HẾT
Viết xong bản thảo ngày đầu năm 01/01/2010.
Tác giả Phan-Vinh
Vinh Dương Quận
GIA PHẢ PHAN TỘC
xxx
Bản trích sao chữ Việt của chi nhánh 3
Ông Phan-văn-Vịnh trích sao trong quyển Gia-Phả chữ Hán tu lập năm Quý Mùi 1996 tại làng Phú-gia.
Sao lập tại Thôn Nam-Hoà, Bùi-Chu, Bắc-Sơn, Thống-nhất, Đồng-Nai.
Vào ngày 21-8-2003 nhằm ngày 24-7-năm Quý-Mùi.
Con người có Tổ có Tông
Như cây có cội như sông có nguồn
xxx
Quyển Gia-Phả trích sao bằng chữ Việt kể từ đời ông Phan-văn-Đỉnh đến lập nghiệp tại làng Phú-Gia, Phú-Lộc, Thừa-Thiên HUẾ.
Ông Phan-văn-Vịnh cháu nội, tự sao chép để lưu truyền cho hậu thế.
xxx
Bài tựa và bài di chiếu trong quyển Gia-Phả này do ông Vịnh viết lại theo Gia-Phả chữ Hán với lời kể lại của các bậc Tiền-Bối ngày xưa để lưu lại cho con cháu sau này tìm cội nguồn Tổ-Tiên.
Lời tựa
Thể theo văn hoá cổ truyền từ ngàn xưa cho đến nay.
Do nước phải ghi chép lịch sử hào hùng của dân tộc để hậu thế noi gương.
Bởi vậy con cháu phải làm theo cha ông ghi lại Gia-phả cứ hết đời nối đời theo giòng chảy của thời gian, nhưng đừng để mất gốc. Vì luật của Tạo-Hoá, cây có cội, nước có nguồn, nếu để mất gốc, cây sẻ chết khô, sông mất nguồn sẻ cạn kiệt.
Nên phải lập Gia-Phả lưu truyền để con cháu biết tìm lại cội nguồn dòng tộc, khi chúng ta đã rời quê hương đi làm ăn sinh sống nơi khác.
Cho nên phãi lập và thường trùng tu lại Gia-Phả cho hậu thế tìm hiểu Gia-Tộc và noi theo.
VÀI GIÒNG THEO LỊCH SỬ ĐỂ CON CHÁU TÌM HIỂU CỘI NGUỒN.
-Do các bậc Tiền-Bối truyền miệng, qua các vị lão thành kế tiếp kể lại cho con cháu hiểu. Cách đây hơn năm trăm năm, Tổ-Tiên ta ở tại tĩnh Thanh-Hoá Bắc-Việt, các vị Vua Chúa nam tiến để mở mang bờ cõi.
Nên vào thế kỷ 15 có một dòng người di cư vào miền Trung Thuận-Hoá, làng Phú-Bài, qua Nghi-Giang, sau mới đến làng Văn-Giang-Trung khai khẩn đất ruộng lập nghiệp cho đến bây giờ, có lập nhà thờ họ Phan và thờ phụng Thuỷ-Tổ cùng Tổ-Tiên Ông Bà tại đây.
Ngày thường có ông trưởng tộc giử gìn hương khói, đến ngày giỗ chạp hàng năm con cháu nhớ ngày tụ tập về cùng lo cúng bái Tổ-Tiên.
Nghỉa Trang của gia-tộc tại Quảng-Thành, Kim-Đôi, Phú-Bài.
Theo đà phát triển của thơi gian trên năm thế kỷ nay, con cháu đã sanh sôi qua nhiều thế hệ đông đúc, cuối thế kỷ 20 vì phải hai cuộc chiến tranh chống Pháp rồi lại chống Mỹ con cháu bỏ xứ đi loạn lạc khắp nơi trên khắp đất nước và thế giới.
Dù hiện nay chúng ta sống bất cứ nơi nào, nếu được sức khoẻ cần phải nhớ đến Quê-hương, cội nguồn Tiên Tổ.
Con cháu muốn gìn giử cội nguồn cần phải có Gia-Phã mới truy cập được, bởi vậy lập và trùng tu gia-phả là rất quan trọng đối với họ hàng gia-tộc chúng ta. Con cháu sau khi ta qua đời cứ do theo bài viết và quyễn Gia-Phả chữ Việt mà trùng tu theo hàng lối thứ bậc cho đứng-đắn chớ có làm sai sót mà mang tội với Tổ-Tiên, Ông Bà.
(Nên xem tiếp quyễn Gia-Phả chữ Quốc-ngữ để trong tráp trên bàn thờ Tổ-Tiên).
“Nhân thành như
Phật thành”.
TÂM LÝ HỌC VỀ ĐẠO ĐỨC LÀM NGƯỜI
Khôn dại tại Tâm.
-----oooOooo-----
TÂM linh của con người rất sáng suốt, như mặt trăng mặt trời soi sáng khắp vủ trụ. Nếu biết tu hành giác ngộ để cứu nhân độ thế, làm cho chúng sinh bớt khổ như đức Phật Thích-Ca, đức Chúa Jésus mà ngày nay cả thế giới vẩn chánh niệm tôn thờ để học Đạo.
“Bởi vậy thế gian có câu kinh nhật tụng :
PHẬT TẤT TÂM, TÂM TẤT PHẬT”
Chúng ta sống trên thế gian nầy, khôn khéo ai cũng muốn tranh dành phần nhiều, phần thắng do lòng tham dục. Nên bị màn VÔ- MINH (1) bao che khuất cáiTâm của chúng ta, rồi sinh ra tham lam, sân hận, si mê, lầm lạc. Hành động những việc sai trái, vi phạm pháp luật như là : Đánh chém lẩn nhau, giết mgười cướp của, rượu chè quá mức, hiếp đáp phụ nữ v.v. và v.v. Kết cuộc người chết, kẻ tù tội, nhà tan cửa nát, liên luỵ đến người thân thuộc, khổ hết cả đám với nhau, một phút lỡ lầm ân hận suốt đơi, biết ăn năn thì sự lỡ rồi.
“Than ôi ! tay đã nhúng chàm,
Dại rồi còn biết khôn làm sao đây.”
Nguyễn Du
Theo cuộc sống của thế gian, người ta thường hay nói :
“Thật thà là cha người dại,
lanh lợi mới phải người khôn”.
Tục ngữ
Nếu suy nghỉ nông cạn theo đời thường, người ta cho hai câu trên là đúng. Nhưng đối với người có kiến thức văn hoá và đạo đức thì hai câu tục ngữ trên đây chưa hẳn là dúng hoàn toàn. Nói chung ở trên dời này tất cả mọi vật đều có bề trong, bề ngoài, mặt phải, mặt trái và cũng có cái tương đối của nó cả. Tôi xin phân tách câu THẬT THÀ là dại: Suy nghỉ theo đời thường , những người ngang trang lứa với mình, không có chức vụ quyền lực gì cả, mà họ ỷ sức mạnh lấy thịt đè người, bóc lột sức lao động, cướp của mồ hôi nước mắt mình làm ra, tranh chấp đất đai một cách vô lý, hiếp đáp hăm doạ đủ điều v.v. Mình không phản đôi bằng mọi cách, hoặc nhờ pháp luật can thiệp mà sợ hải khiếp nhược nín thinh chịu thiệt là dại thật.
THẬT THÀ là khôn : Biết khiêm nhường nhẩn nhục, không nóng nẩy hồ đồ, chuyện đâu còn có đấy, hạ hồi phân giải, không tham lam bất chinh, ăn ngay nói thật không gian dối, chung thuỷ vợ chồng, uy tín với bạn bè, xã hội làm việc gì cũng đúng với pháp luật, thấy có người hoạn nạn khó khăn thi thương yêu giúp đở bằng khả năng của mìmh, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, trung thành với thượng cấp, yêu Tổ quốc. Cái thật thà nầy đâu ai dám nói mình là dại, mà người ta khen là ĐẠI KHÔN.
KHÔN LANH : “Khôn quá hoá dại” Miệng mồm lanh lẹ, lời nói ngọt ngào, nhưng tánh nết lại xảo quyệt, nói dối với mọi người, nịnh bợ với thượng cấp, thừa kẻ hở của luật pháp, làm việc bất chính, chôm chĩa, biển thủ công quỷ làm của tư, đàn điếm rượu chè, cờ bạc tiêu xài trác táng, hoặc xây nhà lầu mua xe hơi cho gia đình mình.hưởng thụ. Có khi dùng thủ đoạn lường gạt, giết người cướp của, thông đồng với bọn xã hội đen. Lén lút buôn lậu trốn thuế, buôn hàng dã hàng dổm, bán hàng quốc cấm, “Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”. Lâu ngày chày tháng cái kim giấu kin trong túi cũng bi lòi ra, thường đi đêm có ngày cũng gặp ma chộp, trừng trị khổ ải đủ điều.
Cái khôn nầy không hiểu có ai cho là khôn hay không ? Riêng tác giả cho hạng người nầy là tham dục nên bị u mê tối Tâm, thật là ĐẠI NGU.
KHÔN SỐNG MỐNG CHÊT : Mới nghe qua người ta cho là đúng như vậy. Nhưng theo tôi hiểu chưa hẳn khôn thì sống, dại thì chết.
Một ngày đẹp trời thầy trò ông Trang Tử của thế kỷ 21 rủ nhau đi du lịch sinh thái trong rừng, gặp một ông Tiều Phu vác búa đi đốn cây xẻ gỗ, đứng dưới gốc cây cao to, thẳng thớm cành lá sum sê.
-Trang Tử hỏi: sao ông không đốn cây nầy mà làm ? Ông Tiều Phu trả lời : Cây nầy gỗ tạp, đốn nó ngã xuống thì làm mồi cho Mối, Mọt ăn, chứ không dùng nó vào việc gì được, chỉ thêm tốn công nên không đốn.
-Trang Tử nói : Vì cây nầy bất tài, vô dụng, nó được sống thọ (2).
Khi ra khỏi rừng Trang Tử ghé vào nhà ngừơi quen, chủ nhà có nuôi một cặp chim mòng, sai tên đầy tớ giết một con nấu để thết đải Trang Tử. Tên giúp việc hỏi chủ: Có một con biết gáy, một con không biêt gáy, giết con nào? Chủ trả lời giết con không biết gáy. Sau khi ăn uống xong thầy trò trở về nhà, ngày mai các đệ tử lại hỏi thầy:” Hôm qua, cái cây trong rừng thầy bảo vì bất tài mà được sống lâu, còn con chim mòng vì bất tài mà nó phải chết yểu. Giá như thầy xử lý làm sao?” Trang Tử bảo: tài và bất tài cũng như nhau, đều là quấy cả nên không tránh khỏi lụy thân… chỉ có kẻ nào biết… là sống mà thôi.
Khôn chết
Dại chết
Biết sống.
(Trang Tử).
***
Biết lúc khôn, biết lúc dại… nghĩa là biết thời biết thế. Chung quy chẳng qua biết rõ môt chữ “thời”. Có đôi cái biết rõ như ban ngày mà không thể nói ra, không làm gì được. làm theo ý mình thì thất hiếu với cha me, mất thể diện với bạn bè. hành động đơn độc theo ý tưởng mình thi bị vi phạm pháp luật hiện hành.
Cho nên có câu:
“Thời thế, thế thời,
thời phải thế.”
Nói như vầy không phải chúng ta xu thời, gió chiều nào cờ bay theo chiều ấy. Tôi nghỉ rằng: những người đại khôn và thông minh nhất, có chí lớn trên đời họ thường suy nghỉ những việc đại sự, dẹp bỏ một bên những chuyện cỏn con, mới biết làm những điều trên này vậy.
Khôn ngoan, anh hùng như Hàn Tín giúp Hán Vương, đánh đông dẹp bắc, trăm trận trăm thắng, lập được công to, đem lại đất nước hoà bình độc lập thống nhất cho Hán-Vương. Kết cuộc cũng bi bọn đàn bà con nít lường gạt sát hại tai lầu chuông cung Vị Ương, khôn trăm lần dại một lần cũng đủ chết. Tài cao học rộng thông thái, làm quan chủ bộ cuộc hành quân nơi Tà Cốc với Tào-Tháo như ông Dương Tu, cũng bị gian hùng Tào Tháo phản bội, viện cớ đổ thừa cho ông làm loạn lòng quân, sai đao phủ lôi ra chém đầu bêu ngoài cổng trại. Cái khôn của hai vị nầy mà không giữ tánh mạng của mình được toàn thân, thật không bằng một người ngu: “người buôn giỏi biết giữ của quý, thì làm như người không có gì… người quân tử tài cao thạnh đức dung mạo như người ngu…khôn mà biết làm như ngu mới là khôn kín”.
Có người chết chôn theo của cải được ba hôm, bị tên đạo tặc đào lên lấy hêt vàng bạc, còn xách búa nện bể hàm xai, người ta hỏi: thù chi giử vậy? Không có thù gì cả, chết rồi còn ngậm cục ngọc vào mồm. Số trời ư ! hay là vì ngu dại. Cũng như cái khôn của Hàn Tín, Dương Tu mưu lược, thông minh thới quá làm chi, cho thiệt mạng như vậy.
Còn như Trương-Tử-Phòng bày mưu định kế đánh dẹp Sở Vương, Hạng Vũ, đem lại hoà bình độc lâp, Hán Vương xin ban thưởng quyền cao lộc trọng, ông khéo chối từ không nhận. Quyền cao lộc trọng ai mà không thích, giá như Hàn Tín thì nhận lấy xin cám ơn rồi, còn Tử Phòng ông từ chối dài, cáo bệnh về nhà tịnh cốc để luyện phép trường sinh. Việt-Vương Câu-Tiển, khi bại trận bị Ngô Phù Sai bắt làm nô lệ, dã bộ khiếp nhược nếm phân đoán bệnh cho Ngô Phù Sai, được tha về phuc hồi nước Việt, đánh lại Phù Sai trả mối thù, còn lên làm Bá Vương . Phạm-Lải giúp Câu Tiển khôi phục đất nước xong, ông lặng lẻ bỏ đi mất, thì ai dám nói các vị nầy là dại. Cái Tâm của con người khi suy nghỉ nó dáy động lên muôn vàng điều tham lam, hờn ghen, khôn dại, hay dở, thiện, ác.v..v... Nếu nóng nẩy tức giận, chúng ta suy nghĩ để làm những điều tham lam ác độc, thì màn vô minh che khuầt cái Tâm, nên bản thân chúng ta si mê hành động sai trái, độc ác, mất lòng thân thuộc, bè bạn, thượng cấp, làng xóm, bị vi phạm pháp luật vướng mắc những điều tội lổi thất bại về mọi mặt.
Còn Tâm sáng chúng ta suy nghĩ ra những điều chánh đáng hợp với lòng người, đạo lý, lẽ phải, để hành động, lợi cho mình, cho mọi người chung quanh, nói chung cho cả xã hội và đất nước thi cái màn vô minh đươc vén ra khỏi cái Tâm, nên đầu óc ta sáng suốt thông minh lên nhiều và bản thân được ung dung thanh thản vô cùng, làm viêc gì cũng thành công rực rở kết quả tốt đẹp, được mọi người quý mến. Nếu có đạo đức, học vị và kiến thức, được nhân dân bầu cử lên làm lãnh đạo chính quyền, hoặc là lãnh đạo tinh thần cho xã hội đất nước để đem hạnh phúc đến với mọi người mọi nhà. Cái Tâm ví dụ như măt trời, mặt trăng, lúc Thượng Đế nổi cơn thịnh nộ sấm sét, phong ba bảo táp, mưa lụt hoặc áp thấp nhiệt đới, bị đám mây đen phủ kín mặt Trời u ám tối tăm, Trời tịnh mây tan, sóng yên biển lặng thì không gian sáng sủa vô cùng. Con người chúng ta ai có lòng tham dục bất chánh, sinh ra sân hận, si mê hắc ám che kín cái Tâm, không bao giờ trí óc sáng suốt hành động đạt mục tiêu ước mơ chính đáng của mình được.
Cho nên cái khôn cái dại của đời thường ta có thể bàn luận . Còn cái khôn cái dại của các bậc thánh hiền ngày xưa, Tâm họ trong sáng nên ứng xử rất nhanh, tuỳ theo cơ duyên, thời thế mà biến hoá. Trong động có tịnh, trong khôn có dại, trong dại có khôn, trong phải có trái, trong trái có phải v..v... Họ thường lưu lại tấm gương sáng cho đời noi theo, kinh sách, hoặc truyền khẩu cho thế gian học hỏi rút kinh nghiệm bỏ cái ác, làm việc thiện để sống đúng với đạo làm Người. Con người chúng ta phần nhiều hay suy nghĩ theo lẽ thường tình, mắt thịt làm sao mà thấy rõ và hiểu hết những điều hay lẽ phải và đạo đức làm người. Có hiểu thì chỉ một phần nào, ví như bốn anh mù sờ voi mà thôi. Đức Khổng Tử còn than rằng: “Vi nhân nan vi nhân nan”: Làm người khó, khó làm người.
Ăn ở làm sao cho đẹp lòng người,
Ở rộng người cười, ở hẹp người chê.
Tục ngữ
Cái hiểu biết của chúng ta thì có hạn, nếu ai có lòng tham dục thường bị vấp phải sai lầm, cái hiểu biết của các bậc thánh hiền thì các ngài có thể biết nhiều hơn ta bội phần, nên các ngài ít khi sai lầm, còn cái biết tuyệt đối, vô cùng không bao giờ sai lầm, chỉ có Phật Thích Ca với Chúa Jésus mới biết được. Làm sao chúng ta đem cái hữu hạn mà so sánh với cái vô cùng. Phật còn bảo với đệ tử :“Kìa là mặt trăng” Các con cứ theo ngón tay ta chỉ mà nhin thì thấy. Nhưng nên nhớ rằng: ngón tay ta không phải là mặt trăng…cũng như những lời ta giảng về Đạo. Các con nghe lời ta giảng mà tìm thấy Đạo. Nhưng nên nhớ rằng: lời giảng của ta không phải là Đạo”
. Phật Thích Ca.
Thời nay có một số người (ngã chấp) vỗ ngực xưng danh, tự cao tự đại, mới nghe lời nói của người có trách nhiệm, có kiến thức và kinh nghiệm, như: ông bà, cha mẹ, thầy cô giáo, hay là cấp trên dạy bảo, bạn bè yêu mến khuyên can và góp ý những điều hay lẽ phải, để mà tránh sự lỗi lầm, nghe chưa rõ đầu duôi, hoặc không thèm nghe đã nói, tôi biết hết rồi, trái lại họ chẳng hiểu biết gì cả, không chịu cải thiện bản thân, để nên người tốt có tài trí đạo đức, cứ khư khư tự cao tự đại, tánh nào tật ấy, cũng vi lẽ tự ái chiều chuộng cái tôi đáng ghét của mình quá mức. Các bậc danh tướng đoạt soái ấn ngoài mặt trận thì dễ, chứ doạt cái chí của kẻ thất phu thì rất khó. Nên thế gian có câu rằng : :“khôn dại tại TÂM, ai ngờ mặt mâm mà dại”. Những người có tướng tốt, như tai to mặt lớn đều là những người thông minh duệ trí, có học vị cao, thường được nhân dân bầu lên, hoặc được chinh phủ bổ nhiệm làm các vị lãnh đạo chỉ huy cao cấp, có quyền lực trong tay, bổng lộc đầy đủ, có môt vài cá nhân vì lòng tham vô đáy, không biết tri túc (3), không nghe lời thượng câp chỉ giáo, cố ý vơ vét của cải vào mồm cho đầy cái bụng phệ, bi khu chén, bát, đỉa nó lấp kín cái (Tâm) mặt mâm, thì không làm sao ló cái khôn to lớn, chánh đáng ra được, chỉ có khôn nho nhỏ hoặc khôn lỏi nên vi phạm sai lầm, bị pháp luật trần trị, mất cả chức quyền. Có câu: “mua danh ba vạn, bán danh ba đồng” còn bị gở hàng chục quyển lịch mục xương, là vì cái lòng tham xui khiến thật đáng tiếc, công uổng danh hư, thân bại danh liệt, đốn củi ba năm thiêu một giờ, phí công đèn sách và ơn sinh thành dưỡng dục của cha me, thế gian họ dị nghị, con nhà vô phúc. Nên trong dại có khôn, trong khôn có dại.
Kinh điển của Phật-Giáo có câu:
-“SẮC TẤT THỊ KHÔNG, KHÔNG TẤT THỊ SẮC (4)” thế gian ít người hiểu được. Cho nên sống phải học hỏi mãi, không còn thời gian đến trường thì học bạn bè, đọc trong sách báo, kinh điển và học theo tấm gương đạo đức Bác Hồ để cập nhật, tư duy trong cuộc sống hàng ngày rút kinh nghiệm mà sống cho đẹp Đời phải Đạo.
Ai mà hiểu được những lời trên đây là những người cao thượng, thông minh có giác ngộ, nên luôn giữ cái Tâm cho trong sáng, lỡ có lỗi lầm nho nhỏ nên mau ăn năng hối cải càng sớm càng tốt, đừng có coi thường lỗ nhỏ lâu ngày cũng bị đắm thuyền. Cố giữ cái Tâm trong sáng của mình cho kỷ, không bao giờ tái phạm. Nếu được làm chủ một gia đinh, dòng họ, làm thủ trưởng một đoàn thể, hoăc được lên lãnh đạo một xã hội đât nước. Hành động việc thiện, việc hiếu, việc nghĩa một cách tích cực (5), không thiên vị, không tự ái giận hờn, ngã chấp, tự cao tự đại. Biết “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Lời Bác Hồ dạy.” Không tham ô lãng phí. Sống và làm việc đúng pháp luật, lời nói cũng phải e dè, lựa lời lựa lẽ cho hợp lòng người, lời nói phải đi đôi với việc làm, chớ có nói suông mà không chịu làm thì mất hết uy tín, phải biết hoà đồng với thuộc hạ và mọi người, thưởng phạt phân minh, đem hạnh phúc cho bản thân, gia đình và toàn dân, ăn ở hiền lương đức độ, thương yêu tôn trọng lẫn nhau. Người nào thường ngày hành động như trên, mới là người có đạo đức, biết đối nhân xử thế. Rất đúng với đạo làm Người và đạo Phật, đạo Thiên Chúa … Nên bạn bè và xã hội quý trọng tôn vinh, mới được nổi danh là người khôn ngoan, rất xứng đáng bậc hiền nhân quân tử./.
1.-Vô minh :Tối tăm u mê không hiểu.
2.-Thọ :Sống lâu dài
3.-Tri túc :Biết sống đủ.
4.-Sắc :Có - Đẹp.
5.-Không :Cửa Phật - Không gian - Vũ trụ.
5.-Tích cực :Siêng năng, cố gắng hoàn thành công việc kết quả tốt đẹp.
6.-Ngã chấp :chấp nê.
HẾT
Viết xong bản thảo ngày đầu năm 01/01/2010.
Tác giả Phan-Vinh
