“Để tội phạm có thể thuận lợi thực hiện hành vi phạm tội, tội phạm phải chủ động tạo ra được điều kiện dựa trên nền tảng hoàn cảnh khách quan nhất định, tạo ra một hoàn cảnh có lợi cho việc phạm tội... Trong hầu hết các trường hợp, rất khó để thấy được tính nguy hại rõ ràng cho xã hội của những chuẩn bị cho việc phạm tội, bởi nhiều khi chúng không khác gì các hành vi hợp pháp bình thường.”
(Trích cuốn Tội phạm học, Chương 2: Hành vi phạm tội.)
Liễu Nhứ biết được địa điểm Quách Khái tử vong từ nhà họ Quách, nơi ấy cách trường Y hoặc phải nói là quán rượu Màu Lam không xa lắm. Đó là khu dân cư tương đối cao cấp mới được xây, lúc Liễu Nhứ đứng trước cổng tiểu khu thì mới nhận ra một sự trùng hợp bất thường - tiền thân của nơi này chính là một phần của phố cổ Hồng Trấn, sau khi bị phá dỡ thì được xây thành khu mới, Văn Tú Quyên từng sống khá gần đó.
“Xin hỏi, số 17 ở đâu ạ?” Liễu Nhứ hỏi bảo vệ.
Bảo vệ chỉ đường cho cô, sau đó hỏi cô cần tìm nhà ai.
“Cháu không tìm nhà ai cả.” Câu trả lời của Liễu Nhứ khiến bảo vệ trở nên cảnh giác, nhưng chỉ lát sau ánh mắt ông ta tràn đầy thương cảm.
“Mùng một tháng này, ở nhà 17 xảy ra vụ án nghiêm trọng. Người chết... là anh trai cháu, cháu muốn tới dưới tầng đốt cho anh ấy ít vàng mã.”
Câu này cũng không thể xem là bịa đặt lý do và thân phận, bởi Liễu Nhứ cũng định đến đốt tiền vàng giấy bạc cho Quách Khái. Cô ngồi xổm ở nơi không có gió, đốt chút vàng mã, sau đó giẫm vụn tro tàn, lúc trở ra trạm an ninh ở ngoài tiểu khu lần nữa thì hai mắt còn đỏ hoe.
Liễu Nhứ hỏi ông bảo vệ, hôm đó ông có ở đó không. Ông ta có ở đây, nhưng dĩ nhiên là không tới hiện trường, chỉ đứng dưới tầng thấy cảnh sát và ông Quách xông vào, sau đó mấy chiếc xe cảnh sát chở nhân viên giám định hiện trường tới, mấy tiếng sau, người chết được phủ vải trắng và khiêng ra ngoài.
“Tất cả bảo vệ tụi chú đều bị gọi đi lấy lời khai, sao rồi, đã bắt được hung thủ chưa?”
Liễu Nhứ lắc đầu, “Không có thông tin gì hết... Mà mọi người đi lấy lời khai, bị hỏi những gì?” Cô biết rõ mà vẫn cố hỏi.
“Về con ả đó.” Ông bảo vệ nhướng mày đáp.
Người phụ nữ bí ẩn mà người bảo vệ nhắc đến là người thuê nhà trong tiểu khu này được nửa tháng nhưng rất ít khi đến, mỗi lần xuất hiện đều đeo kính râm và khẩu trang, đầu cúi thấp, nếu không phải vì cô ta cao hơn 1,7 mét, dáng người tương đối cao và gầy, thì bảo vệ sẽ không để ý tới. Mấy ông bảo vệ đều khá nhiệt tình, bình thường cư dân ra vào đều gật đầu ra hiệu. Nhưng người phụ nữ này chưa bao giờ tương tác với bảo vệ, cũng không hề giao lưu với hàng xóm, bộ dạng lúc nào cũng như không rảnh quan tâm đến người khác và người khác cũng đừng quan tâm đến chuyện của cô ta.
“Bây giờ nhớ lại, hóa ra ả ta thuê phòng là để giết người. Thật đáng sợ, không ngờ khu này lại xảy ra chuyện như vậy.” Bảo vệ nói với giọng khiếp sợ.
“Chú có ảnh chụp của người phụ nữ đó không ạ?”
“Cái này làm sao có được, công an còn xem cả camera giám sát của tụi chú, nhưng vô dụng, không có đoạn nào quay chính diện cả. Đêm hôm đó, nghe nói ả đi với chàng trai xấu số đó, à là anh của cháu, lúc vào khu này ả không mang khẩu trang cũng chẳng đeo kính râm, nhưng hôm đó chú lại không ở đó nên không thấy ả, camera giám sát buổi tối cũng không quay rõ.”
Trong lòng Liễu Nhứ không khỏi nghi ngờ, bởi trong lớp cô, Văn Tú Quyên là cô gái cao nhất, mà cũng chẳng đến 1,7 mét. Ngoại trừ chiều cao thì ông chú bảo vệ không chỉ ra được đặc điểm ngoại hình nào đặc biệt, khiến cô không thể nhận dạng được người này.
“Vậy có lẽ chủ nhà từng gặp hung thủ rồi chứ, nhất định công an cũng tìm hỏi chủ nhà phải không chú?”
Bảo vệ lắc đầu, “Chủ nhà đang ở nước ngoài, tất cả đều do văn phòng môi giới bất động sản ở đầu đường đại diện.”
Văn phòng môi giới bất động sản nằm chếch đối diện đường cái, người phụ trách văn phòng này là một cô gái hơn hai mươi tuổi, luôn miệng kể khổ với Liễu Nhứ.
“Hiện giờ căn phòng kia vẫn bị công an phong tỏa, không thể dọn dẹp cũng không thể cho ai thuê, chẳng biết phải chờ đến lúc nào. Đợi lúc có thể cho thuê thì chắc giá cho thuê cũng phải rẻ, chủ nhà giao chìa khóa cho bọn em toàn quyền đại diện, giờ xảy ra chuyện biết đổ cho ai? Bọn em không gánh được vụ này đâu.”
Cô gái này chuyện gì cũng kể tuồn tuột, có thể nói là điển hình cho người có tính cách hướng ngoại, Liễu Nhứ nghĩ có lẽ tính cách thế này mới dễ làm trong ngành môi giới. Cô vẫn dùng thân phận là em gái nạn nhân để hỏi chuyện, nhưng nói nghiêm túc thì đó không phải là thân phận thích hợp để truy hỏi ngọn nguồn, hiển nhiên bên môi giới không có nghĩa vụ cung cấp tất cả thông tin thuê nhà cho cô, nhưng Liễu Nhứ cũng không nghĩ ra được thân phận phù hợp nào khác, dù sao cô cũng chỉ mới đọc sách giáo trình trinh sát hình sự mấy ngày nay. May mà cô gặp được cô gái dễ tính, thậm chí cô ta còn lấy bản sao thẻ căn cước của người phụ nữ kia cho cô xem.
Trên bản sao là gương mặt mơ hồ và lạ lẫm, chỗ họ tên đề là “Đổng Tiểu Lâm”, sinh ngày 15 tháng 3 năm 1980.
Có lẽ là giấy tờ giả. Liễu Nhứ nghĩ.
“Người này ngoài đời và trong ảnh có giống nhau không?”
“Chắc cũng không giống hoàn toàn, ảnh thẻ mà, sẽ chênh lệch với ngoài đời.” Cô gái ấp úng nói, sau đó bổ sung, “Hôm đó cô ta mang khẩu trang, không tháo xuống, em chỉ gặp một lần đấy thôi.”
“Giọng cô ta nghe thế nào?”
“Cô ta bị câm, chỉ giao lưu được bằng bút.”
Cuộc điều tra lần thứ nhất của Liễu Nhứ đến đây kết thúc. Người tên Đổng Tiểu Lâm này cực kỳ cẩn thận, hành sự ở giai đoạn chuẩn bị cho hành vi phạm tội, thu hoạch của Liễu Nhứ chỉ rải rác. Có thể xác định cô ta rất cao, còn chuyện rốt cuộc có câm điếc hay không thì chưa chắc.
Nhưng cô đã dựa vào điều tra của chính mình và thu hoạch được một ít tin tức, đây hẳn là một khởi đầu tốt.
Rất nhiều quyết định được đưa ra trong nháy mắt, không suy tính gì sâu xa. Liễu Nhứ ra khỏi văn phòng bất động sản, đi vài bước thì thấy một chiếc xe buýt quen mắt chạy ngang qua. Xe đỗ vào trạm, Liễu Nhứ lên xe, đi qua năm trạm mới xuống. Xuống xe rồi, Liễu Nhứ nhận ra khu phố trước mắt đã trở nên hơi lạ lẫm, dù sao, đã tròn năm năm cô chưa quay về đây.
Năm năm trước, ở đầu đường đối diện, Phí Chí Cương dùng hai tháng tiền lương mua chiếc nhẫn bạch kim, quỳ xuống cầu hôn, cứu vớt cô khỏi sự bất lực vô biên, cuộc sống của cô chuyển hướng từ đó. Ngày ấy, cô tưởng mình đã trốn thoát được số mệnh, hôm nay cô đứng đầu đường gió lạnh thấu xương, cảm giác bị số mệnh đè nén lại xuất hiện. Cô nhớ Quách Khái từng kể về tình hình mấy năm gần đây của Liễu Chí Dũng, cũng đã lâu cô không gặp mẹ. Cái nơi nhỏ hẹp được gọi là “nhà” đó mà cha cô, mẹ cô và chính cô của quá khứ từng tạo dựng nên, chứa đựng biết bao hồi ức cứ lẳng lặng trôi miên man, cuối cùng cô vẫn chẳng thể cắt đứt được. Vì một người đàn ông mà cô rời khỏi nơi này, bây giờ, vì một người đàn ông khác, cô lại trở về.
Liễu Nhứ không đi loanh quanh lâu, cô đến tiệm trái cây mua táo và cam, trở về nơi đã từng là nhà.
Phùng Lan mở cửa, kinh ngạc kêu lên một tiếng, mắt rơm rớm lệ. Liễu Chí Dũng nghe tiếng cũng đi ra, nhìn thấy con gái cầm túi hoa quả đứng ở cửa, lông mày ông nhíu lại, môi mím chặt.
Liễu Nhứ nhìn cha, cảm giác sợ hãi trong quá khứ chẳng còn nữa, cô phải nhìn người đàn ông trước mặt thật kĩ. Ông gầy đến mức cơ thể như thấp đi 10 xentimét, hai má hõm sâu khiến chiếc cằm vẫn còn lún phún râu nhọn đi trông thấy. Khuôn mặt ông không còn căng bóng, trên da lốm đốm những vệt đồi mồi rõ rệt. Tinh thần ngời ngời năm đó vẫn còn lại một chút, nhưng đúng là ông đã già thật rồi. Tin Quách Khái chết cũng là do Liễu Chí Dũng báo cho Liễu Nhứ, đó là cuộc điện thoại đầu tiên của hai người sau mấy năm trời, cũng chỉ trao đổi vài câu. Lúc đó cô quá sốc nên chẳng để ý chuyện cha gọi điện cho mình. Giờ nghĩ lại, hóa ra Liễu Chí Dũng thật sự rất thích Quách Khái. Quách Khái chết rồi, ông cảm thấy nhất định phải báo tin này cho con gái mình biết.
Phùng Lan kéo cổ tay của Liễu Chí Dũng, một tay khác che miệng ông, sợ ông nói ra những lời không thích hợp. Liễu Chí Dũng đẩy tay bà ra, mắng “Bà đang làm cái quái gì thế”, sau đó quay đi. Phùng Lan vội kéo Liễu Nhứ vào phòng khách ngồi, rót cốc trà và gọt đĩa cam, cầm tay cô hỏi han tình hình. Liễu Chí Dũng không đi ra, nhưng Liễu Nhứ thoáng thấy ông đứng sau cửa phòng ngủ nghe lén.
Rốt cuộc nói đến cái chết của Quách Khái, Phùng Lan thở dài liên miên, nói “Cũng may trước kia con không quen nó”.
“Bà nói cái gì thế!” Liễu Chí Dũng từ sau cửa đi ra, cầm một phong bì đặt trên bàn trà.
“Nhiều năm như vậy mà cũng không đi làm đàng hoàng, chẳng biết mày đang làm trò gì, không nghề ngỗng rồi ăn bám chồng, chẳng ra thể thống gì! Phí Chí Cương kiếm tiền có đủ nuôi mày không!”
Liễu Nhứ nhận phong bì, nhìn độ dày đoán chừng là khoảng hai, ba nghìn đồng, chắc hẳn là toàn bộ tiền mặt trong nhà.
“Cảm ơn cha.” Mắt cô đỏ hoe, nhưng lại muốn cười. Liễu Chí Dũng và Quách Khái thật giống nhau, nhưng nói vậy là nói ngược rồi.
Liễu Chí Dũng lại hàn huyên vài câu với cô về Quách Khái, ông biết trước khi Quách Khái qua đời đã gặp Liễu Nhứ, nhưng chỉ nghĩ là bạn bè lâu ngày gặp nhau, Liễu Nhứ đương nhiên cũng không nhiều lời. Từ đầu đến cuối, họ không nhắc đến chuyện năm đó cô bỏ nhà đi, tựa như chưa bao giờ xảy ra.
“Lần sau về, nhớ dắt cả chồng mày theo. Cũng chưa xem tướng tá nó thế nào.” Liễu Chí Dũng nói trước khi cô đi, lời lẽ như kiểu tất cả đều là lỗi của Liễu Nhứ.
Lúc này, còn khoảng bảy ngày nữa cho đến khi Liễu Nhứ ý thức được Phí Chí Cương muốn giết mình.
