Vào hai giờ rưỡi chiều hôm đó Henry Page rời Câu lạc bộ các quận miền Bắc và thong thả đi bộ đến tòa soạn nhật báo Ánh sáng phương Bắc . Ông vừa dùng bữa trưa với Weatherby để bàn về một số chi tiết của buổi tiệc ăn mừng sắp tới, nay được ấn định vào ngày hai mươi lăm tháng chín. Buổi gặp gỡ rất phấn khởi và Page cảm thấy sảng khoái hơn bao giờ hết, một phần cũng nhờ mấy ly rượu Chablis ngon tuyệt mà lão Weatherby nài ép ông uống. Mỉm cười với chính mình, ông ngẫm nghĩ lại cách ăn nói khôn khéo của Weatherby khi lão tiết lộ ý định ứng cử vào Quốc hội – ừ, thì Ngài Archie cũng không đến nỗi là một ứng cử viên tồi; vốn là một con người trung kiên của xứ Northumbia, thế nào lão ta cũng sẽ bênh vực cho miền Bắc.
Page rẽ tại góc đường Park và đi tắt theo đường Rimmer. Trong tủ kiếng của tiệm bán đồ cũ Bisset nằm trên đường này, mắt ông bắt gặp một món đồ gốm lạ. Bước lại gần, ông nhận ra ngay tức khắc đây là một món hiếm có của bộ sứ Staffordshire mà ông ưa thích, đó là một cái chén hình vỏ sò rất đẹp màu trắng viền chỉ vàng. Món sứ này khá cổ, gần như chắc chắn được làm ra bởi bàn tay của John Elers, người anh cả của mấy anh em nhà Elers đã định cư ở Burslem năm 1690 – và giá chỉ ghi có năm bảng mười shilling.
Một khám phá thật hay ho biết bao! Và có lẽ nó sẽ đánh dấu sự bắt đầu của một bộ sưu tập mới để thay thế bộ đồ gốm quý giá ông đã hy sinh tại phòng bán đấu giá Tynecastle. DĩPage không cưỡng lại nổi sự mê thích món sứ lạ này. Ông đi vào tiệm, và sau khi vui vẻ mặc cả với Bisset, ông mua được với giá năm guinea [36] .
Trở về văn phòng, ông ngồi vào bàn viết mở giấy gói ra ngắm nghía món sứ quý, thì Moffatt bước vào đem cho ông một phong bì mà cô nói là có người vừa cầm tay đến. Cô ngoan ngoãn chiều lòng lắng nghe trong khi Page cắt nghĩa khía cạnh nghệ thuật của chén sứ cổ, thậm chí cô còn hỏi vài câu dễ thương chứng tỏ nay cô đã có cảm nghĩ tốt đẹp về ông – mặc dù không nghi ngờ gì nữa, cô vẫn tin rằng sở dĩ ông còn tồn tại chỉ là nhờ may mắn. Xong cô trở về phòng.
Page ngồi mân mê cái chén vỏ sò xinh đẹp và thả hồn theo những mơ màng thích thú. Sau những tuần lễ căng thẳng đầy âu lo, chiến thắng của ông đã mang lại một sự thanh thản chưa từng có. Một nguyên tắc luân lý lớn đã được bảo vệ; tờ báo của ông giờ có thể tiếp tục hoạt động yên ổn, mạnh hơn và vững chắc hơn bao giờ hết.
Trong gia đình, vợ con ông cũng chia sẻ niềm phấn chấn chung. Dường như Dorothy biểu lộ chút quan tâm tới ông, thậm chí tỏ vài dấu hiệu kính nể nữa. Và ông hy vọng mối quan hệ với Alice sẽ bước vào một giai đoạn êm thấm hơn. Khi thấy bà mong đợi biết bao buổi tiếp tân ngày thứ năm sắp đến và buổi tiệc ăn mừng vào tuần tới mà ông đã nhận lời, thì ông tự trách mình bấy lâu nay sao thờ ơ với mặt này trong cuộc sống của bà. Vẻ ngây thơ hồn nhiên biểu hiện như một phần bản chất của bà khi bà tham dự vào những sinh hoạt đó; ông cũng có những đam mê ngông cuồng của ông, vậy thì tại sao không chiều theo những sở thích kỳ quặc của bà? Làm như thế ít ra ông có thể thúc đẩy bà đáp lại bằng một thái độ khoan dung đối với Cora. Giá ông tạo được một tình đoàn kết bền vững trong gia đình nữa thì sự thỏa mãn mới trọn vẹn.
Đến đây ông nhớ lại bức thư Moffat đem vào. Ông cầm lên mở ra đọc. Rồi, sau một lúc lợm giọng, ông xé toạc ném vào sọt rác.
Thỉnh thoảng nhật báo Ánh sáng phương Bắc là mục tiêu cho một kẻ nặc danh viết thư phỉ bang, xúc xiểm hoặc đe dọa. Nhưng đây không phải là thư nặc danh – vì có ký tên Harold Smith hẳn hoi – thế nhưng Page không tin được y còn có thể thêm cho ông một quả đấm ngu xuẩn, đầy hận thù như thế này trước khi cuốn gói.
Ông gạt chuyện bức thư qua một bên xem như không đáng cho ông khinh bỉ, và bắt tay vào công việc. Trong số báo ra ngày hôm sau ông dự trù có một bài tham luận kinh tế viết về một dự thảo Thỏa hiệp châu Âu mà những hội nghị gần đây ở Paris cho thấy đầy hứa hẹn. Nhưng sự suy nghĩ của ông không làm việc theo hướng đó, nó cứ quay trở lại với bức thư lạ thường mà càng nghĩ đến càng thấy nó không giải thích được. Trong phòng chỉ có mình ông. Ông miễn cưỡng cúi xuống lượm mấy mảnh thư bị xé vụn trong giỏ rác và, với đôi chút khó khăn, đã ráp lại thành bức thư. Hình dáng bức thư lắp ghép lại khoác thêm cho nó một vẻ kinh dị.
Ông bạn thân mến,
Chúng tôi được biết một sự việc quan trọng có thể ảnh hưởng tai hại đến ông. Vì lợi ích của riêng cá nhân ông, tôi đề nghị ông cho tôi và người cộng sự của tôi một cái hẹn vào thời gian thuận tiện sớm nhất của ông để chúng tôi có thể trình bày việc đó. Vấn đề cấp bách và quan trọng.
Trân trọng kính chào ông.
HAROLD SMITH
Page hít một hơi dài. Trời đất, họ còn muốn gì nữa đây? Lối viết nửa úp nửa mở chứng tỏ bức thư được soạn thảo cẩn thận và tự nó cũng đủ khiến người đọc hoang mang, hốt hoảng.
Một ý nghĩ bị xúc phạm đốt cháy ruột gan Page. Tại sao lại dùng sáo ngữ “sự việc quan trọng”, như thể ám chỉ việc tiết lộ sẽ tác hại nghiêm trọng? Và phải chăng mấy từ tối nghĩa “tôi đề nghị ông” che đậy một ngụ ý đe dọa? Nhưng không, ông không thể cho phép mình bị cuốn theo dòng ý nghĩ phỏng đoán này mãi. Ông biết rằng Smith và người cộng sự của y sắp rời Hedleston. Bức thư chỉ là một nhát dao cuối cùng và, như cú đốt cuối cùng của con ong vè vẽ bị đập trúng, nó chứa đầy nọc độc. Ông quyết làm ngơ nó, vò nát những mảnh vụn và ném trở lại giỏ rác.
Trong suốt một giờ tiếp theo ông tập trung được để viết. Rồi Malcom Maitland ghé vào chào tạm biệt. Ông ta sắp nghỉ hai ngày để xuống Nottingham dự hội chợ ngựa mùa thu, hy vong tìm mua được một con ngựa con tại đấy.
- Từ lâu tôi mong đợi có dịp mua một con ngựa đẹp… - Ông ta bảo Page – Một con ngựa cái nhỏ thuộc dòng họ con Spitfire trong Ngàn lẻ một đêm . Đẹp lắm anh ạ.
Kể từ khi Ánh sáng phương Bắc làm ăn khấm khá lại, ông ta rất vui vẻ. Ông ta nói tiếp với một cái cười khúc khích:
- Giờ chúng ta trả được hết nợ, tôi tin là tôi có thể mua được ngựa.
Hơn bao giờ hết, lúc này Page trở nên rất gắn bó với Maitland. Trong năm qua Page đã dựa rất nhiều vào kiến thức, kinh nghiệm và nguồn tin tức dồi dào cũng như cá tính chân thật và năng động của ông ta. Ở chỗ riêng tư chỉ có hai người, ông thường hỏi một lời khuyên, và trong một thoáng ông có ý nghĩ nói với ông về việc bức thư. Nhưng Maitland còn nhiều công chuyện phải lo và đang nóng lòng ra đi. Bởi thế Page không lòng dạ nào áp đặt thêm mối lo nghĩ cho người cộng sự của mình; ông quyết định để ông ta đi.
- Chúc anh đi vui vẻ. – Page chìa tay ra và nói thêm, rất tình cảm: – Chắc anh biết tôi nhớ anh lắm.
Tính tình cảm của Page gây khó chịu cho Maitland – đó là sự khác biệt giữa hai người – và ông ra sẽ không còn dám mơ chuyện bày tỏ mối quan tâm sâu sắc đối với Page như ông ta mơ chuyện ôm hôn ngựa con yêu quý của ông vậy.
- Tôi sẽ trở về. – Ông ta nói khô khốc và bặm môi lại. Rồi một nụ cười nở ra soi sáng gương mặt xấu xí của ông – Ráng giữ máy in chạy đều trong thời gian tôi đi.
Lúc bốn giờ Page viết xong bài và Hadley bước vào với nhưng ảnh chụp sẽ đi kèm bài đó: một số hình ảnh về những công trình nhà ở mới, về phi cảng, cầu và nhà máy hiện đại trên lục địa châu Âu. Sau khi Hadley đi ra, Page sửa soạn bấm chuông gọi Moffat thì ông nghe một tiếng gõ nhẹ ở cửa.
- Mời vào. – Ông kêu lên.
Ngước mắt lên nhìn, ông ngỡ nàng nhận ra Cora đang đứng đấy.
- Có quấy rầy bố không?
Cora mặc một áo dài mới màu nâu mà ông chưa thấy mặc bao giờ và đeo xâu hạt traiặng vào dịp Giáng sinh hai năm trước. Ông chưa từng thấy nàng đẹp như thế, đôi mắt chiếu sáng đặc biệt. Nàng nói tiếp hơi vội vã như để tự biện minh:
- Con đi công chuyện ở thành phố… cho David đó… và con không thể nào về nhà mà không tạt qua đây. Nhưng nếu bố bận thì con sẽ biến đi ngay.
- Con dám nói thế ư? Vào đây và nói chuyện nghe nào.
Mặc dù Cora ít khi đến tòa soạn, do tính nhút nhát tự nhiên, những lần thăm viếng của nàng đều làm cho ngày làm việc vất vả của Page vui tươi lên. Nhất là bây giờ, ông hài lòng được gặp nàng, rực rõ và đầy sinh lực như thế.
- Con mạnh khỏe chứ? – Ông hỏi.
- Ồ, con… con lúc nào cũng mạnh bố ạ.
- Con đã hoàn toàn hồi phục sau cơn ngất ở buổi hòa nhạc chứ?
- Đâu có gì. Con không quen chỗ đông người. Và trong phòng khách tiết lại nóng. – Ngưng một lúc rồi nàng lại tiếp – Vấn đề là… bố có khỏe không?
- Đang làm việc hăng săng say đây.
- Bố đi khám bác sĩ lần cuối là vào lúc nào?
- Cách nay độ một tuần… quên mất rồi. Theo thông lệ, mỗi tháng khám một lần.
- Bố vẫn uống mấy viên thuốc nho nhỏ ấy chứ?
- Vẫn uống… đỡ lắm.
Như thể lấy làm tiếc về việc ông lệ thuộc vào mấy viên thuốc nitrôglixêrin, nàng lắc đầu, không giống kiểu thường thấy của nàng chút nào, nhưng y như một nữ diễn viên tồi ráng làm ra điệu bộ diễn tả sự hối tiếc. Rồi nàng bước lại cạnh tay ghế của ông. Mắt nàng to một cách lạ thường, dường như mời mọc sự chú ý
- Đêm qua David và con nói chuyện rất lâu về bố.
- Thế à! – Ông nhìn nàng đáp.
Chiếc áo nâu sậm hợp với màu mắt nàng làm nổi bật hai má mịn màng hơi ửng hồng. Trước sự biểu lộ tình thương đằm thắm đó, ông cảm thấy căng thẳng kỳ lạ trong khi nàng nói:
- Bố biết hai đứa con thương bố biết chừng nào… và chúng con đều rất lo lắng. Chúng con nghĩ rằng bố làm việc nhiều quá sức, bố không cần phải làm nhiều như thế. Thực ra, chúng con nghĩ rằng vì ích lợi riêng cho bố, bố nên nghỉ một thời gian dài.
- Bao lâu? – Ông mỉm cười.
- Thưa, - nàng lại im lặng, cái im lặng nóng nảy và đau đớn – bố nên nghỉ hưu ạ.
Sự kinh ngạc khiến ông không thốt nên lời. Rồi ông nói:
- Con ạ… vào giai đoạn cuối này… phải chăng con muốn khuyên bố bỏ tờ báo?
- Vâng, đúng thế ạ.
- Nhưng bố vừa trải qua cuộc chiến đấu của đời mình để bảo vệ nó.
- Vâng, bố đã thắng. Đúng là như thế. Bố đã tự chứng tỏ dược mình. Bố không đầu hàng. Thật đáng kính phục. Nên bây giờ bố phải lợi dụng cơ hội này. Họ sẽ trả bố thật nhiều tiền… - Nàng cầm tay ông với một nụ cười mơn trớn, nhưng đôi môi nàng liền mấp máy nói: - Thôi bỏ đi bố ạ… thật đó là cách hay nhất… vì sức khỏe của bố… và đủ mọi thứ khác nữa.
Sự thúc bách che giấu trong giọng nàng, thậm chí còn mãnh liệt hơn sự bất ngờ hoàn toàn của lời nàng kêu gọi, đột nhiên khiến Page ngờ vực. Có thể có một mối quan hệ mật thiết nào giữa cuộc viếng thăm này của Cora và bức thư của Smith không? Ông lo lắng nhìn tránh đi. Ông không đủ can đảm nói với Cora về bức thư ấy, cũng không thể nghĩ xấu về nàng, tuy nhiên ông phải hỏi nàng câu này:
- Con không đang bị rắc rối gì chứ?
Nàng giật thót người – có lẽ vì ngạc nhiên thôi.
- Không… không bị gì cả.
- Nếu có thì mong con nói ra.
- Lẽ dĩ nhiên con sẽ nói với bố. Nhưng con không bị rắc rối gì hết. – Một nụ cười sợ hãi hiện ra trên môi nàng – Làm sao có thể được?
- Thôi được rồi. – Page nói giọng cứng rắn – Còn việc bỏ tờ báo, thì bố có ý định không bao lâu nữa sẽ đi nghỉ mát. Và có thể nói rằng ngày nào đó bố sẽ nghỉ hưu cho David kế tục. Chắc không lâu đâu.
Một sự im lặng nặng nề bao trùm căn phòng. Không khí ngột ngạt, may mắn thay, được Moffat xua đi khi cô theo thường lệ thường mang vào đợt thư tín năm giờ chiều. Mặc dù cô ít thấy điểm gì để thán phục người cùng phái, nhưng ngay từ đầu cô đã có cảm tình với Cora. Cô chào hỏi nàng thân mật và họ nói chuyện với nhau trong vài phút, rồi Cora bảo nàng phải về.
Sau khi tiễn nàng ra cửa, Page cảm thấy đầu óc vẫn rối rắm. Trước khi chia tay nàng còn giục ông nên nghĩ lại những điều nói với ông khi nãy. Cái nhìn cuối cùng của nàng chưa chan một lời van xin thầm lặng; nó dịu dàng, trông thật tội nghiệp; nó làm ông bối rối đến nỗi không bắt tay vào công việc được. Bên ngoài một toán công nhân đang sửa đường. Tiếng gầm rú của chiếc máy khoan hơi nén xoáy vào đầu ông, làm ông không còn nghĩ ngợi được gì nữa. Vào lúc năm giờ ông rời văn phòng, mong tìm chút yên tĩnh ở nhà để suy nghĩ.
Nhưng về đến nhà, khi vừa bước vào cửa ông liền gặp Alice ở phòng khách.
- Ồ Henry, anh về sớm thật hay quá! – Bà kêu lên – Anh đúng là người em đang cần, vừa kịp trước khi trời tắt nắng.
Bà đang chọn một màu pha mới để quét tường phòng ngủ dành cho khách, và vì không tin tưởng người thợ quét vôi trong khu vực, bà đã tự tay pha màu lấy. Henry không sao khước từ được nên đành để bà dn lên lầu. Trong suốt bốn mươi lăm phút trên đó, bà choàng một áo khoác dài màu xanh với một vẻ tự phụ, rồi pha trộn, sơn thử một số màu mà ông được mời góp ý kiến. Cuối cùng sau nhiều ý kiến bàn bạc, bà quyết định chọn màu đầu tiên đã cho ông xem.
Thế nhưng sự quấy rầy này, theo lẽ làm Page bực bội thêm, đã tạo ra một hệ quả trái ngược. Trong sự chăm chú lo lắng của vợ ông đối với màu sắc căn phòng, có một cái gì đó thân mật và yên tâm làm ông được xoa dịu, và mối lo ngại hồi chiều dường như trở thành thật viển vông. Tại sao ông cứ tìm kiếm chuyện rắc rối? Smith chỉ gây bực mình cho người khác bằng mấy chuyện tầm phào; Cora đến thăm vì nàng và David lo lắng cho sức khỏe của ông. Giữa hai sự kiện đó không thể có bất cứ một mối liên quan nào.
Sáng hôm sau mọi việc ở văn phòng có vẻ bình thường – không thư phỉ báng, không thông tin gì mới mẻ của Smith. Page đang tự khen mình rằng thái độ làm ngơ bức thư đã tỏ ra có hiệu quả, thì vào lúc mười một giờ một thư khác, cương quyết hơn trước, được trao đến cho ông.
Nếu chúng tôi không được ông trả lời trong hai mươi bốn giờ thì chúng tôi buộc lòng phải công bố một vài tin tức có tác hại ghê gớm liên quan đến người con dâu của ông, mà hiện chúng tôi đang nắm giữ.
Page trừng mắt nhìn bức thư ông đang cầm đưa ra xa như thể nó đốt cháy tay ông, miệng không ngớt lặp đi lặp lại, “Liên quan đến người con dâu của ông”. Có lẽ ông đã kinh hoảng nếu giọng văn trong thư không làm ông sôi máu lên. Càng đọc kỹ ông thấy nó càng tệ hại. Bức thư không ký tên này có một bản chất khác xa những điều bình thường của cuộc đời, ít nhất là của cuộc đời ông, đến nỗi ông không tin nó. Sự kiện ông, Henry Page, bị hăm dọa như thế, ngay văn phòng riêng, tại thành phố Hedleston – đó thật là ô nhục.
Bây giờ không thể chần chừ nữa; ngay tức khắc phải có hành động mạnh. Sau khi suy nghĩ ông chỉ thị Moffatt điện thoại bảo Smith rằng ông sẽ tiếp y lúc ba giờ chiều cùng ngày. Rồi ông nghĩ đến Cora: để được công bình cho nàng, lẽ dĩ nhiên nàng phải túc trực sẵn ở đây. Ngôi nhà Sleedon không có máy điện thoại, bây giờ đi gặp nàng cũng không phải dễ. Ông đánh điện tín kêu nàng đến văn phòng vào cùng giờ hẹn với Smith.
