Cũng trong ngày thứ tư ấy, vào đúng cái giờ Page trở về khách sạn Esmond, thì ở Hedleston, Leonard Nye trên chuyến tàu Tynecastle bước xuống sân ga; hắn đã ở đó chơi một ngày thú vị và bổ ích. Lúc sáng, không hay biết về chuyến đi Luân Đôn của Page, hắn đã bảo Smith, giọng đầy tin tưởng:
- Này, Harold… chắc chắn Page sẽ điện thoại cho anh trước mười hai giờ trưa hôm nay. Khi lão gọi thì chạy sang ngay, xun xoe vài câu, rồi lấy chữ ký lão nhé.
- Thế còn cậu?
- Phải bắt cái đầu của anh làm việc đi chứ. Anh biết tôi chỉ tổ làm cho lão bướng bỉnh. Anh mới là người lão muốn tiếp xúc. Hơn nữa tôi phải đi Tynecastle.
- Để làm gì?
- Có vài người phải thăm viếng. Vả lại còn cắt tóc và làm móng tay nữa.
Mặc dù ngoài mặt biểu lộ một sự bình tĩnh lạnh lùng như thế, một thái độ Nye đặc biệt tự hào, nhưng gần như suốt ngày hắn rất lo lắng và cáu kỉnh; và trong lúc đi bộ về toà soạn nằm trên cao ốc Prudential, đã nếm mùi căng thẳng thần kinh mà hắn muốn trấn át bằng cách dừng lại đốt một điếu thuốc rồi đi bộ nhởn nha lại.
Thang máy đưa hắn lên lầu hai. Hắn tự nhiên không suy nghĩ bước vội trên lối đi dẫn đến phòng làm việc của hắn.
- Có ai nhắn gì cho tôi không? – Hắn hỏi Peter, như thông lệ mỗi lần hắn vào.
- Ông Smith ở Mossburn gọi về đây nhiều lần.
- Gọi ông ấy cho tôi.
Peter đi lại chỗ máy điện thoại và cắm đường dây riêng. Trong một lúc, không nghe ai trả lời. Nye dụi tắt điếu thước mới hút một nửa, đốt một điếu khác, và hít nhanh vài hơi. Trong khi chờ đợi liên lạc, Peter nói:
- Có một người đến thăm nữa, ông Nye ạ. Tôi nghĩ đó là cậu Page con.
- Vậy là hắn có ghé vào đây?
- Thưa ông, vâng. Trông kỳ lạ lắm.
- Hắn có luôn như thế không? Cho tôi biết khi nào hắn vác mặt đến. Tôi biết cách tiếp hắn.
- Tốt lắm. Alô. Alô… Được rồi đây, thưa ông.
Nye cầm lấy ống nghe.
- Smith… Nye đây… Có gì không?
- Có gì! – Giọng Smith vang lại chứa đầy cảm xúc bị đèn nén – Tôi nghĩ là phải có… Page đi Luân Đôn đêm qua. Lão gặp Somerville sáng này. Có gì xảy ra thì không biết. Greeley đang nghỉ phép, Somerville đi họp ở khu City. Suốt buổi chiều tôi cứ phải đi đi về về trụ sở. Anh bỏ lắc tôi thế này… thật tệ quá. Mọi chuyện dường như lung tung lên hết.
Trước tin bất ngờ này nét mặt Nye thay đổi. Hắn nói gắt:
- Anh không có gì cụ thể sao?
- Challoner dường như là người duy nhất biết việc này. Dường như Page đã hứa sẽ trả lời hôm nay. Challoner nghĩ rằng công việc sẽ ổn, nhưng ông ta không chắc chắn lắm. Suốt một giờ qua tôi không làm gì khác hơn à ôm máy điện thoại chờ cái quyết định ấy. Nó làm tôi khó chịu hết sức.
Nye cắn môi, phát giận vì sự tính toán sai của mình và vì giọng phản đối của Smith. Nhưng vào thời điểm quan trọng này mà cãi vã nhau thì thật không nên chút nào. Hắn cau mày nhìn vào tường suy nghĩ trong nửa phút.
- Sao anh không về đây? – Hắn nói – Chúng ta sẽ cùng nhau chịu đựng đến cùng.
Từ cái cách Smith nảy ra ý kiến này. Nye đoán được chính xác tâm trạng của y.
- Leonard, tôi sẽ bảo họ chuyển sang gọi cho anh. Đừng rời máy điện thoại. Tôi sẽ đến nơi trong hai mươi phút.
Nye quay sang Peter.
- Chú có thể ra về. Công việc của chú hôm nay xong rồi, tôi không cần gì nữa.
Hắn đợi cho chú bé đi khuất rồi mới vào phòng làm việc, bước lại ngồi trên mép bàn viết, trong đầu rối ren lo nghĩ. Smith đi từ Mossburn sang đây mất nửa tiếng – y phải chờ một chiếc tắc xi – và khi y bước vào, Nye thấy rằng cảm tưởng của hắn đúng. Smith đang cáu kỉnh tột độ và, xét qua những cử chỉ nóng nảy và giọng nói ồn ào, y đang cần được giúp đỡ.
- Chưa có gì ư? – Y đọc trên vẻ mặt của Nye và thả mình xuống ghế, chiếc cặp da nằm gọn trong lòng – Tôi không chịu được lâu hơn nữa.
- Bình tĩnh đi nào. – Leonard nói.
Nhưng chính hắn cũng không bình tĩnh được, thần kinh hắn đang căng thẳng tột độ. Vụ này cuối cùng đã lên đến cao điểm mà họ chỉ còn một lối thoát là phải vqua – không phải vì Somerville hay vì tờ Gazeite , mà vì nếu không thắng hắn sẽ chẳng bao giờ dám nhìn mặt ai nữa. Đây là màn chót, nó phải diễn ra đúng theo dự tính của hắn, bằng không… ôi hắn không chịu nổi.
Cả hai đều lắng tai chờ tiếng chuông điện thoại. Nye đốt một điếu thuốc – suốt buổi chiều hắn nối hết điếu này đến điếu khác. Smith phá tan sự yên lặng.
- Cậu nghĩ thế nào hở Len?
- Lạy Chúa, im mồm đi. – Nye quát vào mặt y – Chúng ta đã bàn bạc rồi. Nói cái gì khác đi. Thời tiết… đàn bà… những tay viôlông người Bô hê miêng… thuốc xổ anh thích dùng…
Họ lại ngưng trong một lúc.
- Cậu có làm được gì nhiều ở Tynecastle không? – Smith dịu giọng hỏi.
- Được nhiều cái hay lắm chứ. Tôi đi một vòng thăm các khách hàng quảng cáo, gieo trước hạt giống tốt, gặp Spencer ở nhà máy Northen Mills [43] , vào thăm báo Echo và nói chuyện khá lâu với Harrison. Anh ta là phó tổng biên tập ở đó; tôi quen từ hồi anh ta còn làm ở báo Enquirer . Tôi cho họ biết cuối cùng mọi chuyện đã giải quyết ổn thoả với Page. Tôi nhìn nhận rằng Page trội hơn chúng ta, nhưng bây giờ vì sức khoẻ kém lão muốn rút lui. Nói cho anh biết, tôi toát mồ hôi khi tôi bịp họ - điều này quan trọng lắm. Chúng ta không muốn có ai nghi ngờ chúng ta chơi xấu, nó sẽ có hại khi chúng ta tiếp thu… hay phải nói là nếu chúng ta tiếp thu? – Hắn rít điếu thuốc một hơi dài – Chuyện tôi kể xong rồi đó. Còn chuyện của anh?
Smith rút khăn mùi soa ra và thấm mồ hôi trên trán.
- Như đã nói hồi nãy, cả ngày tôi ôm máy điện thoại. Nhưng trong mấy lúc rảnh giữa chừng… tôi viết được một thư dài cho Minnie, bảo nàng trở về với tôi. Nếu công chuyện tiến triển tốt đẹp, tôi sẽ gửi thư đi. – Chắc hẳn y bắt gặp nét mặt của Nye, vì y chầm chậm lắc đầu – Lạ thật, Nye ạ. Tôi không đi tìm gái như cậu được; làm thế là có tội. Tôi dám cá cậu không đi công chuyện suốt ngày ở Tynecastle. Tôi… tôi khổ sở lắm.
Đột nhiên, trước khi Smith kịp nói tiếp, chuông điện thoại vang lên. Cả hai bật đứng dậy một lượt, nhưng Nye chạy đến bộ tổng đài trước.
- Alô… alô… vâng, tôi là Nye đây… Cắm cho ông ấy đi.
Challoner nói ngắn gọn và ngay trọng điểm. Nye không nhìn Smith cho đến khi hắn đặt ống nghe xuống. Hắn quay lại nhìn Smith bằng một nét mặt không biểu lộ cảm xúc trong suốt một phút để khiến y khổ sở vì hồi hộp, rồi hắn mới nói:
- Page sẽ trở về trên chuyến tàu tốc hành đêm. Mai lão sẽ ký… khi về đến đây.
- Lạy Chúa. – Smith thả mình xuống ghế. Y lại tìm chiếc khăn tay nữa, nhưng không tìm được, nên phải lấy mu bàn tay quẹt môi – Cậu làm tôi hú vía.
Leonard mỉm cười và đặt tay lên vai người bạn mà, trong niềm vui lớn của mình, hắn bỗng nhiên thấy thương hại.
- Anh cần làm một ly, Smith ạ. – Hắn bảo – Xuống dưới quầy tôi đãi anh một ly.
- Không, không… Từ nay trở đi tôi chừa rượu luôn. Tôi hứa danh dự.
- Hứa danh dự? Với ai thế?
Smith ngập ngừng, rồi với ánh mắt nửa thách thức nói:
- Tôi đã hứa… thế thôi… nếu Thượng đế giúp chúng ta thắng keo này.
Nye thậm chí không cười cợt lòng trung thành của Smith đối với Thượng đế - điều này chứng tỏ hắn đang vui sướng biết bao.
- Nào ta đi. – Hắn nói. Quả thật hắn đã vui sướng; tâm hồn hắn như một chai rượu champagne lớn đã sủi bọt, thậm chí hắn có thể thân thiện với Smith – Ta phải uống mừng chứ. Đêm nay là một đêm tưng bừng. Đừng làm thứ chó già giữ xương ấy, anh bạn ạ. Chúng ta sẽ chung vui
- Thôi cũng được. – Smith hơi ngập ngừng, nét mặt tươi tắn lại, y không phải là người khó thuyết phục – Vì đây là lần cuối cùng.
Họ khoá trái cửa toà soạn, đi thang máy xuống dưới và rảo bước theo đường Park đến khách sạn. Trời chiều thật đẹp, đường sá khô ráo, tiếng chim hót vang trong những khu vườn, và không khí mát mẻ. Những ánh nắng cuối cùng len lỏi qua một hàng cây dẻ gai còn chưa nhú lá non, rọi sáng con đường và chiếu một màn nâu óng ả lên những toà nhà. Nye không hay để ý mấy điều này, thế mà bây giờ lại để ý. Thì ra Hedleston cũng không hẳn là một nơi tệ; hắn đã phán đoán lầm hồi đầu, nhưng bây giờ hắn nhìn nhận những ưu điểm của nó. Tiện đi Tynecastle nữa, là nơi hắn đã tạo được mối quan hệ kín đáo thú vị ấy.
Càng lúc hắn càng thấy khoan khoái, sung sướng, như thể hắn làm chủ thành phố này. Biết đâu một ngày nào đó. Hắn đã chán ngấy phải bôn ba khắp nơi. Ở tuổi ba mươi lăm hắn không còn chơi trung phong được nữa, và cũng bắt đầu mệt mỏi khi phải chạy góc, hay đi thăng bằng trên dây giữa công việc này với công việc khác. Có thể có cái gì đó trong ý nghĩ tự ổn định ở một nơi này. Một đợt tình cảm cao thượng ập đến khi hắn nghĩ rằng hắn có thể khuyên cô Liz [44] bán quách cái cửa tiệm thuốc lá và lên đây trông nom nhà cửa cho hắn – hắn không thích cuộc sống vợ chồng, chuyện đó dành cho Smith.
Bỗng nhiên hắn thấy mình làm thị trưởng, cổ đeo dây xích, đang khánh thành… cái gì?... à, cứ cho là một trại giáo hoá các thiếu nữ phạm pháp. Thậm chí hắn còn nghe chính mình ứng khẩu một bài diễu từ, giọng trào phúng: “Thưa quý ông, quý bà, quý thân hữu và quý vị đồng bào trong thành phố Hedleston này. Mục đích cao cả của trại là giữ các thiếu nữ phạm pháp này… thực ra là giữ các em này mãi mãi trong tình trạng phạm pháp…” Và hắn cảm thấy hứng thú muốn phá lên cười.
Khi họ đến khách sạn Red Lion, Smith lấy bức thư từ túi trong ra và cẩn thận bỏ nó vào thùng thư, không quên ghi nhớ ngày giờ bưu điện đến lấy thư. Bức thư dày cộm – trong mấy tuần qua y đã viết hàng ram giấy. Nye tin rằng, nếu không có hắn thì Smith đã hôn bức thư trước khi bỏ vào thùng.
Họ bước vào phòng khách lớn và tìm được hai ghế bành cạnh
- Uống gì đây?
- Nếu anh nài nỉ thì một ly Scotch lớn.
Smith vẫn xách cặp da theo; y nhè nhẹ đặt nó bên cạnh. Nye biết chắc thế nào khi đi ngủ y cũng xách nó theo vào giường.
- Tôi có mang ở Mossburn về đây ba bản hợp đồng; tôi đã cho đóng mộc hồi sáng; đúng ra, tôi mang theo người suốt ngày nay. Bất chấp mọi thứ, tôi có linh cảm lão ta sẽ ký. – Smith nói.
- Lão sẽ ký, Harold ạ… lão sẽ ký.
Họ uống vừa xong thì Nye ra hiệu cho người bồi làm thêm hai ly như vậy nữa. Khi trở lại, anh ta cầm theo bảng thực đơn. Leonard gọi đủ món cho bữa ăn tối và một chai Pol Roger lớn ngâm đá.
- Cậu biết đấy, - Smith nói trịnh trọng – dù gì đi nữa, chuyện chúng ta chiến thắng đây thật là tuyệt diệu. Thế nhưng, tôi không tài nào xua được Page ra khỏi tâm trí… cái ánh mắt ấy… Tôi quý mến con người ấy.
Buổi trưa Nye không ăn bao nhiêu, chỉ có một bữa ăn nhẹ tại quầy giải khát ở ga, cho nên hai ly Scotch uống lúc bụng đói đã làm tinh thần hắn lâng lâng. Hắn ứng khẩu ngâm:
“Page già anh yêu quý
Mặc chiếc áo khoác dày
Nhưng ta nào động đến
Lão không hề hấn chi.”
- Không, Len ạ, tôi nói nghiêm chỉnh mà. – Smith nháy mắt cho gã kia ngưng – Tôi không nói đùa đâu. Tôi muốn nói rằng… nếu phải dùng đến lá bài cuối cùng thì tôi không nghĩ rằng tôi sẽ cùng làm với cậu…
- Làm cái gì
- Đăng lên cái thứ bẩn thỉu đó.
- Chúa ôi! – Nye nhìn Smith, chắc hẳn y chỉ nghĩ đến điều đó suốt hôm nay; tuy thế hắn thấy lợm giọng khi nghe Smith tìm cách tự giải tội cho lương tâm khỏi bứt rứt – Anh không biết chúng tôi sống bằng thứ đó sao? Bẩn thỉu… giật gân… giết người… chết đột ngột và bí mật. Nó giống như cho thú trong sở thú ăn vậy. Phải dọn ra thịt tươi sống, đỏ hỏn và tô vẽ thêm nữa. Cả cuộc đời êm đềm của anh có bao giờ anh nghe mấy đứa bé bán báo rao báo không? “Án mạng rùng rợn ở Holloway… thiếu nữ bị hiếp và siết cổ chết”. Đó mới gọi là tin tức ông bạn ạ.
- Tuy thế, - Smith tảng lờ Nye – tôi nghĩ Page có một cứu cánh. Chúng ta phải cải thiện những ti… ti… xin lỗi, những tiêu chuẩn đạo đức của báo chí.
- Bằng cách nào?
- Một hình thức uỷ ban kiểm soát.
- Anh không thể kiểm soát quyền tự do báo chí. Đó là kiểm duyệt. Hơn nữa, nếu công chúng không thích cái chúng ta dọn ra cho họ, vậy tại sao họ lại mua? Có ai muốn biết xem người tử tội ăn bữa điểm tâm ngon hay dở không?
- Kinh khủng, Leonard ạ. Điều đó chứng minh luận cứ của tôi. Chúng ta phải dạy quần chúng.
- Và dẹp nghề luôn phải không? Đừng nói thứ tầm phào ngu ngốc đó. Thời buổi này hàng ngày dân chúng cần một liều thuốc phiện; bằng không, thế giới đẫm máu này là một nơi độc ác quá họ không chịu nổi. Chúng ta mới đích thực là những nhà nhân bản, chứ không phải mấy tay hảo tâm tương lai như ông bạn Page của anh.
- Thôi được rồi, Leonard. Đừng nhục mạ. Tôi lấy làm mừng tôi phụ trách phần kinh doanh. Cậu hiểu tôi mà. Tôi có tình cảm… sâu sắc. Cậu hiểu chứ? Tôi có mối thương cảm sâu sắc… tôi yêu vợ tôi… tôi yêu cuộc sống gia đình. Làm những chuyện như cậu, tôi thấy đau lòng lắm.
- “Ồ, anh nên về nhà làm bếp. – Nye nói – Trong cuộc chơi này anh không thể có một quả tim. Tôi đã học bài học của tôi rất sớm. Hồi tôi mới là một phóng viên trẻ, non nghề và ngây thơ, nếu anh tin tôi, làm việc cho nhóm Mighill, họ giao cho tôi làm phóng sự về một tay nhảy dù gan dạ, một thanh niên người Áo tên Rudi Schermann, được mệnh danh là Chim Ưng. Mighill trả tiền cho Schermann đi biểu diễn ở những hội chợ miền quê và những nơi tương tự, còn tôi thì tháp tùng cậu ta. Schermann là một chàng trai tóc vàng, màu da tươi sáng, có vợ đẹp và một đứa con rất xinh. Tôi không cần kể những màn biểu diễn cực kỳ nguy hiểm ấy. Tôi thích cậu ta – thời gian đó tôi còn biết thích người này người nọ – và tôi gửi ảnh và bài về toà soạn cho tới một lúc cậu ta nổi tiếng.
“Tôi hiểu những rủi ro mà Schermann phải chấp nhận và không ngớt khuyên cậu nghỉ trong khi còn lành lặn. Vợ cậu ta cũng khuyên như vậy. Nhưng Schermann thường chỉ mỉm cười lắc đầu. Cậu muốn kiếm kha khá để lui về một nông trại nhỏ ở vùng Tyrol, nuôi vài con vịt, mấy con gà và một con bò. Cậu ta chỉ mơ ước đơn giản thế thôi.
“Rồi một hôm chuyện đó xảy ra. Schermann nhảy ra ở ba ngàn năm trăm mét, mở khói hiệu giữa những tiếng ồ à của đám đông trên cánh đồng bên dưới, và bắt đầu bay lượn. Nhưng có trục trặc. Cậu không lươn được. Cậu đâm thẳng đứng xuống. Cậu giật sợi dây thứ nhất, nhưng dù không mở. Tôi thấy Schermann vật lộn với dây đai bị rối. Cậu không gỡ ra được. Lúc đó cậu đã xuống đến năm trăm mét cách mặt đất. Tuyệt vọng, cậu bèn thử chiếc dù thứ nhì, nhưng cũng lại vướng đai nữa. Nó chỉ mở he hé, nhưng không đủ. Cậu rớt xuống đất cách tôi có mười mét, với một cái tiếng mà tôi không đủ từ ngữ để diễn tả, nhưng tôi không bao giờ quên được. Schermann còn sống và khi tôi xốc cậu dậy thì cậu mới chết. Tôi không thể nào quên được ánh mắt cậu nhìn tôi. Vài giây sau cậu chết, trên tay tôi.
“Dạo đó tôi cũng từng có những xúc động. Vâng, nhớ lại khiến tôi cười, những giọt nước mắt lăn trên má tôi. Tôi gắng gượng đến được một nơi có điện thoại công cộng. Tôi gọi về toà soạn cho tổng biên tập của tôi. Tôi đang run lẩy bẩy. Anh có biết thằng chó đẻ nói gì không? – Tốt , hắn nói. Chúng ta sẽ đánh cho Chim Ưng nguyên trang nhất. Tôi cần tất cả bài vở anh có thể viết và nhiều ảnh. Nhất định phải có một bức chụp cái xác chết thật rõ.”
Nye nhìn Smith và uống một hơi cạn ly.
- Nếu anh muốn biết thì đó là lúc tôi mất đi sự trong trắng nghề nghiệp của mình. Anh bồi đâu mất rồi nhỉ? Ta làm một tuần rượu nữa rồi bắt đầu ăn.
