Mùa hè năm ấy ướt át và lạnh lẽo. Ở tòa soạn cũng như trong gia đình, cuộc sống của Page ảm đạm chẳng khác nào tiết trời bên ngoài. Page mệt mỏi vì làm việc quá sức và lo nghĩ nhiều bấy lâu nay, giờ lại thêm chán ngán vì thái độ biết điều một cách đáng gượng gạo khổ sở mà Alice đang áp dụng. Cái tính trẻ con từ trong bản chất khiến bà giận chồng không chiều theo những sở thích của bà và làm bà thật sự có ý nghĩ rằng mình là một người đàn bà vừa bị hiểu lầm vừa bị bạc đãi. Đến cuối tháng sáu, khi Page bảo Alice rằng năm nay ông không thể đi nghỉ hè và đề nghị bà dẫn Dorothy đi Torquay, là vùng nghỉ mát ưa thích của bà, thì bà lắc đầu mỉm cười trách móc:
- Không, anh yêu. Nếu thật sự chúng ta không cùng đi với nhau được thì chẳng thà em cũng không đi.
Nỗi bất bình của Dorothy thì lộ liễu hơn, và cô bé những lúc phóng lên cầu thang có gặp bố thì chỉ lí nhí mấy tiếng chào hỏi. Page không có ước muốn về một tình cảm gia đình tràn đầy, ông sâu sắc cảm thấy đang thiếu thốn tình thương và một sự hỗ trợ tinh thần. Và trong lúc ngày tháng lặng lẽ trôi qua, phải chăng chỉ là do trí tưởng tượng mà ông nhận thấy những người quen trong thành phố bỗng trở nên lúng túng mỗi khi gặp ông? Vào thượng tuần tháng tám mọt cuộc gặp gỡ với mục sư Glimore trên phố Victoria đã dẫn dến tột cùng cuộc khủng hoảng. Ông mục sư trông thấy Page quá trễ; ông đang định băng qua đường tránh né đi thì bị Page chặn lại nên tự khỏa lấp bằng một sự thân tình quá đáng.
- Ồ, Henry, con mạnh khỏe chứ?
Trước đây Page từng ngẫm nghĩ về hành động của Gilmore tán đồng cho Smith gia nhập Câu lạc bộ; nay ông quyết định nói thẳng với ông mục sư.
- Con đang gặp lúc khó khăn, - Page nói không úp mở - khó khăn đến nỗi con cần sự ủng hộ tinh thần của thầy.
- Ủng hộ bằng cách nào? - Gilmore thận trọng hỏi vừa giũ chiếc dù cho mấy giọt nước mưa rơi xuống đất.
- Bằng cách đứng về phía con chống lại tờ báo lá cải Chronicle đó. Trong quá khứ con đã giúp thầy... sao bây giờ thầy không giúp lại con đi?
Ông mục sư giũ cho khô chiêc dù xong và quan sát bầu trời cho chắc là trời đã quang, rồi ông nhìn nghiêng về phía Page.
- Bây giờ, Henry ạ, giáo hội không được xen vào chính trị, con thừa biết điều này, và nếu làm thế thì còn gặp rắc rối với cha giám mục nữa. Hơn nữa, con có nghĩ rằng con nặng thành kiến không? Ngày nay chúng ta nên có những quan điểm tương đối cấp tiến. Ta nhìn nhận đôi lúc các ông bạn Chronicle của chúng ta có đi hơi xa hơn các sự kiện, nhưng bây giờ là thời hiện đại. Ông Smith của họ là một người hoàn toàn tốt bụng. Smith đến chào ta ngay sau khi đến đây và chúng tôi đã nói chuyện thật thú vị về công tác Y.M.C.A của anh ta ở ÚC. Ta gặp Smith tại nhà thờ St.Mark đều đặn mỗi chủ nhật. Và con biết không... họ đã gửi đến cho quỹ tái thiết tháp chuông một số tiền thật hào phóng.
- Con hiểu. - Page nói gượng gạo.
- Lẽ dĩ nhiên tất cả chúng tôi đều ủng hộ con, Henry ạ. Nhưngôi phải công bằng. Ở Gilead [17] có loại cây cho nhựa thơm xoa dịu được các cơn đau, nhất là nỗi đau của tâm hồn. - Ông ta nhìn Page một cách gian trá – Gần đây họ có in nhiều bài thơ tùy hứng nhỏ của ta. Và được hoan nghênh nữa, vâng, được hoan nghênh. Ta nhận được một bức thư của ông Nye, trong đó ông ấy đã dùng đến chữ “một thành công lẫy lừng”.
Page tiếp tục đi đến tòa soạn, trong lòng giận dữ. Chỉ một mình Maitland có vẻ gần gũi ông, nhưng lòng trung kiên vững chắc và thầm lặng của Malcolm, dù Page quý trọng nó, cũng không chứa đựng chút gì là thiện cảm.
Một mùa thu ảm đạm kéo lê sang đông. Mưa dầm, mưa đá, và đến tháng hai tuyết đổ một trận lớn đến mấy tuần sau đường phố vẫn còn phủ một lớp tuyết chưa tan hết, lầy và bẩn – tất cả đều không làm được gì để giữ vững tinh thần của ban tham mưu Ánh sáng phương Bắc . Trong đời Page chưa bao giờ làm việc hăng say như thế, soạn thảo phương án và hoạch định công việc, khuyến khích các cộng sự viên, phấn đấu tiết kiệm để giảm chi phí, đến tòa soạn trước mọi người và ra về sau cùng, trở dậy giữa đêm khuya khi không ngủ được để soạn thảo và trau chuốt các bài xã luận của ông, căng lên từng thớ thịt để sao cho mỗi số báo ra đời đều đạt tới đỉnh cao nhất của sự hoàn hảo. Thế nhưng cuộc đấu tranh một mất một còn vẫn đều đều tiếp diễn. Ngay từ đầu ông đã bảo Smith rằng thành phố Hedleston nhỏ bé không đủ chỗ cho hai nhật báo. Trong nhiều tháng liên tiếp ông bị thua lỗ nặng, và mặc dù ông tin rằng lỗ lã của báo Chronicle còn lớn hơn nhiều, nhưng năm tuần qua mức lỗ của báo ông đã tăng theo một nhịp báo động.
Khó khăn hàng đầu của Page đối với tờ Ánh sáng luôn luôn thuộc về mặt phục vụ công chúng, mặc dù vậy là truyền thống của cả dòng họ, chứ không bao giờ là sự tích lũy tiền của đơn thuần. Ông bán tờ báo với giá cơ bản, mặc dù sử dụng vật tư có chất lượng cao và trả tiền lương hậu hĩ cho nhân viên, nhất là có trợ cấp cho nhân viên nghỉ hưu. Cá nhân ông chỉ lấy một khoản lương thấp nhất là một ngàn năm trăm bảng một năm, và ngoài căn nhà đang ở đứng tên Alice, ông không có tài sản riêng nào cả. Ngoài số lượng khách hàng cũng được coi là tài sản có của tờ báo mà ông đánh giá cao, tất cả tài sản vật chất của tờ báo – theo một quyết định yêu nước của bố ông sau Chiến tranh thế giới thứ nhất – đều được đầu tư vào cổ phiếu quốc phòng, số tiền lên tới một trăm ngàn bảng. Ông luôn luôn xem số tiền ấy như một khoản dự trữ vừa đủ và đáng hài lòng.
Nhưng giờ đây, vào buổi sáng ngày một tháng ba này, khi nghe Page đọc bảng cân đối chi thu mới nhất của tờ Ánh sáng , thì quá hiển nhiên là ông đã chi tiêu thâm rất nhiều vào khoản dự trữ này. Ông suy đi nghĩ lại một lúc lâu, rồi với một tiếng thở dài, ông lợi dụng lúc Moffatt ra khỏi phòng, nhấc điện thoại lên xin một cái hẹn với Frank Holden, giám đốc ngân hàng Northern Boroughs Bank.
Lúc mười một giờ sáng cùng ngày, Page có mặt trong phòng làm việc của Holden, một căn buồng nhỏ đằng sau bàn viết của thủ quỹ, xung quanh dựng vách bằng gỗ đào hoa tâm và kính mờ, dưới sàn trải thảm da thú đã sờn lông vì bị giẫm bởi không biết bao nhiêu đôi bàn chân của những người dân giàu có và cần kiệm xứ Northumbria. Khi Page bước vào, ông giám đốc bảo người thư ký đang trao đổi công việc với ông ta đi ra ngoài, rồi bắt tay ông đầy vẻ thân tình và chỉ ghế mời ngồi.
Dáng cao thong dong, mắt đeo kính trắng gọng sừng, để râu mép cắt sát, trông Holden có cái vẻ sắc sảo và vồn vã của một người sốt sắng muốn chiều lòng người khác và muốn thành đạt ở đời. Nhỏ hơn Page mười hai tuổi, Frank Holden xuất thân trong một gia đình lâu đời ở Hedleston và có cùng nền tảng văn hóa xã hội như Page. Ngày xưa, Robert Holden, cha của Frank, là bạn thân nhất của cha Henry Page; hai ông này, Robert Holden và Robert Page, hợp với ông Robert Harbottle thành bộ ba chơi rất thân với nhau từ nhỏ, khiến người ta gọi thân mật là “ba cậu Bob”!
Vì lẽ đó, Page cảm thấy ít bối rối hơn khi đưa đề tài trong đầu ra nói chuyện, và sau một vài câu mào đầu ông nói:
- Frank, tôi đến gặp anh để hỏi vay một món tiền.
- Thế à? - Holden nói - Thú thật nãy giờ tôi tưởng ông tạt vào đây để tán gẫu.
Holden ngưng nói trong một lúc, rồi vì Page vẫn im lặng, ông ta cười mỉm như để làm dịu bớt điều sắp phải nói ra.
- Ông Page à, gần đây ông rút tiền ở đây khá nhiều. Hôm thứ hai tôi có dịp nhìn qua tài khoản của ông. Tôi nghĩ rằng ông biết ông đã rút tiền lố bao nhiêu.
- Dĩ nhiên. - Page gật đầu - Tôi đã để cho chuyện công việc tiếp tục chạyừng một thời gian. Nhưng anh đang giữ món cổ phiếu quốc phòng của tôi làm bảo chứng rồi còn gì.
- Vâng, cổ phiếu quốc phòng. - Holden trông ra chiều đắn đo suy nghĩ – Số đó lên đến khoảng một trăm lẻ bốn phải không?
- Tôi tin là số đó.
- Và bây giờ nó xuống còn dưới sáu mươi lăm... sáu mươi ba rưỡi, nói chính xác. Tôi tin nó còn xuống thấp hơn nữa. Sao ông không bán khi tôi còn bảo ông?
- Bởi vì, là một công dân tốt, tôi thấy còn có bổn phận phải giữ lại.
Holden nhìn Page một cách lạ lùng.
- Ngày nay một công dân tốt phải tự trông chừng lấy chính mình. Ông có biết rằng thất bại của chúng ta trong việc hạn chế lạm phát đang làm nghèo đi tất cả những người chủ các cổ phiếu đó? Giá trị vững chắc, thật thế... Những công dân yêu nước đặt niềm tin vào đó như ông, đang phá sản.
Trong lúc Page sắp sửa phản đối thì Holden tiếp tục:
- Dù thế nào đi nữa, ông đã mất trắng trên ba mươi chín ngàn bảng trong số vốn của ông và nếu tôi phán đoán không sai tình hình tài chính chung thì ông còn có thể mất mát hơn. Ở mức độ tài khoản nợ của ông tăng đều đặn như hiện nay thì trong bảy hay tám tuần nữa số cổ phiếu bảo chứng kia không trang trải nổi.
- Tôi biết rõ điều đó. - Page nói - Vì thế tôi đến đây để dàn xếp vay tiền.
- Dựa trên cái gì?
- Ồ, tất nhiên là dựa trên tờ báo Ánh sáng phương Bắc ... nhà ốc, xưởng máy và khách hàng.
Holden cầm lấy cây thước kẻ gỗ mun cạnh cái thấm mực và sau khi ngắm nhìn nó một cách thích thú, ông ta xoay nó giữa mấy ngón tay. Sự im lặng kéo dài thêm một lúc, rồi không nhìn vào Page, ông ta n
- Thưa ông Page, tôi rất tiếc. Hơn tất cả mọi thứ, tôi muốn giúp đỡ ông. Nhưng không thể được.
Page giật mình kinh ngạc. Ông chưa hề cố ý nghĩ là bị từ chối.
- Nhưng tại sao? - Ông ngạc nhiên hỏi, rồi nói giọng rời rạc – Anh biết tôi...tờ Ánh sáng ... đó là tên tuổi của chúng tôi... chúng tôi có tài sản cố định. Chúng tôi mở tài khoản ở đây suốt những năm qua.
- Tôi biết, tôi biết... từ chối giúp đỡ là gay go cho ông lắm. Nhưng hiện nay tiền bạc căng vô cùng. Chúng ta bị kẹt trong một tình trạng thắt chặt tín dụng mà tất cả ngân hàng đều bị cấm ứng tiền cho vay. Nói tóm lại nhà nước không muốn chúng tôi cho khách hàng vay.
- Nhưng đây là một vấn đề địa phương, hầu như là cá nhân.- Page phản đối - Ít ra chúng ta có thể bàn bạc.
- Sẽ hoàn toàn vô nghĩa. - Holden nhìn Page vẻ xin lỗi – Tôi không có thẩm quyền ép buộc ngân hàng. Ông phải đưa vấn đề lên hội đồng quản trị. - Ông ta ngừng nói và tiếp tục xem xét cái thước kẻ - Sao ông không đến gặp ông chủ tịch hội đồng?
- Weatherby phải không?
- Vâng. Ông quen ông ấy mà. Bây giờ ông ấy đang ở nhà máy. Tôi gọi điện thoại nói ông sẽ đến gặp nhé?
Page im lặng. Ông có cái cảm tưởng chán nản rằng Holden muốn tống khứ ông đi bằng cách lịch sự nhất của anh ta. Ông chậm chạp đứng dậy, trong đầu nghĩ: Weatherby… có lẽ người cuối cùng mà ông mong muốn phơi bày sự túng thiếu của mình. Thế nhưng chẳng có ai khác – ông sẽ cần đến khoản tiền vay và phải có nó.
- Đồng ý. - Page đáp – Phiền anh gọi điện thoại cho ông ấy giúp tôi.
Hai mươi phút sau ông đến văn phòng của Weatherby nằm trong tòa nhà hành chánh cao mới xây dựng trên dải đất bỏ hoang kế cận nhà máy. Dải đất, mà từ lâu dân Hedleston quen gọi là The Cowp, đã lọt vào tay nhà chế tạo giày da này nhờ một cuộc thương vô cùng khóe léo và đã tăng trị giá lên nhiều lấn so với trị giá ban đầu nhờ vụ đổi hướng phóng một con đường từ quảng trường Victoria. Lúc Page đi vào, Weatherby đang đứng trước khung kính cửa sổ lớn mở ra đường Victoria, cười khúc khích một mình và suýt nghẹt thở vì điếu xì gà.
- Lại đây, Page. Xem kìa.
Bên ngoài, xe cộ lưu thông bị chặn lại, nhường đường cho một hàng dài các bà đẩy đủ các loại xe em bé, di chuyển chậm chạp vòng quanh quảng trường. Dẫn đầu đoàn diễu hành này là một xe phóng thanh mang một biểu ngữ đôi:
ĐẠI DIỄU HÀNH XE ĐẨY TRẺ EM
THI TRẺ EM ĐẸP
HÔM NAY
TẠI TÒA THỊ SẢNH
ĐÓN ĐỌC NHẬT BÁO CHRONICLE
- Không tệ chứ? - Lão vỗ vào vai Page. Lão mặc quần soọc, mang tất ca rô vàng và đỏ khiến hai bắp chân khổng lồ của lão như càng to hơn. Hôm nay trông lão đỏ hơn, lùn hơn, hói hơn, và cũng vui hơn bao giờ hết, sáng ngời vẻ tự mãn của những nhà doanh thương giàu có - Anh có cảm nghĩ gì về màn này?
- Táo bạo, chắc hẳn thế. Không đặc biệt trang trọng.
- Mẹ kiếp, nó có gì bậy bạ đâu. Đó là một ý kiến rất ăn tiền. Nắm lấy các bà mẹ. Họ chỉ tìm cách đẩy sản phẩm của họ thôi, cũng giống như tôi vậy. Xem kìa, cả cái gã Nye ấy nữa. Hắn là bộ óc đằng sau tất cả vụ này. Gã kia, Smith, chỉ là con số không. Nhưng Nye thì quả thật là có cái gì đó. Hôm cuối tuần cháu Charlie của tôi lấy xe Jarguar chở hắn lên Tynecastle chơi và khi trở về hai đàng thân thiết nhau ra phết.
- Thế à? - Page nói hơi ngượng ngập, khám phá ra rằng rất có thể Charlie Weatherby, thuộc dòng dõi cao sang của thành phố, đã kết bạn tâm giao với Nye.
- Chắc hẳn thế. Chúng nó đi chơi với nhau vui vẻ lắm. Cho nên anh phải để mắt trông chừng hắn đấy. - Weatherby khôi hài nói thêm rồi quay lưng lại cửa sổ. Lão thả người xuống ghế xoay và ráng bắt chéo đôi chân ngắn. - Nào, anh cần gì tôi đây? Xế chiều tôi phải đi tìm mua đồ chơi golf, vậy ta hãy vào đề đi.
Page nói ngay vào trọng điểm, một cách ngắn gọn và bằng tất cả sức thuyết phục ông có thể vận dụng. Thế nhưng trong lúc nói, ông có cảm tưởng Weatherby đã được thông tin về mục đích cuộc viếng thăm này và trên thực tế, biết hầu hết công việc làm ăn của ông như chính ông vậy. Bên dưới vẻ thân mật và thiện cảm, đôi mắt sâu của lão đang dò xét và cảnh giác. Khi Page nói xong, lão lấy điếu xì gà trên môi xuống và chăm chú nhìn đầu thuốc đang đỏ rực.
- Anh đang ngồi trên chiếc xuồng mục đấy. Henry ạ. Anh đã kê khai ra hết tài sản. Nhưng giả sử anh bị khánh tận… những thứ ấy có giá trị gì không? Cơ sở khiến trúc tòa soạn của anh đã cũ kỹ lỗi thời; toàn bộ dãy nhà Adam đó phải đập bỏ thôi, không thu lại được tới một xu nữa. Tôi nhìn nhận cái mặt bằng xưởng in có đôi chút giá trị, nhưng đó là tài sản của Harbottle, anh chỉ thuê nó thôi. Phần đó không còn gì để bán nữa. Còn khách hàng của anh, có ai chịu bỏ đồng teng nào để sang nhượng lại nếu tờ Chronicle đẩy anh tới chỗ đóng cửa.
- Họ sẽ không làm nổi điều đó.
- Đó là anh nói. Nhưng cho tới hôm nay anh đã làm được gì? Có thể bọn kia không được trang trọng lắm, nhưng họ nhanh nhẹn. Vả lại tờ báo của họ không hẳn là một tờ lá cải. Không bì được với tờ Ánh sáng , dĩ nhiên. - Lão vội vàng chêm điều này vào – Nhưng … nó cho ta một cái nhìn khác đối với tin tức. - Lão mỉm cười nhớ lại một chuyện cũ – hôm qua có một bài tường thuật hay đáo để, dĩ nhiên rất gay cấn và thú vị lắm, về cái vụ án đáng phỉ nhổ ấy…cái vụ ông bá tước người Ý buôn lậu bạch phiến và nhân tình bị bắt còn trần truồng trong phòng tắm.
- Vâng. - Page cay đắng đáp - Họ phất to nhờ các thứ đó… lừa đảo, gian dâm… và phỉ báng. Lạy Chúa, báo chí là một nghề cao quý trong đó từng có những con người vĩ đại, bây giờ cũng có… những con người thông minh biết tôn trọng nguyên tắc nghề nghiệp, ý thức lương tâm chức nghiệp và nhiệm vụ đối với công chúng. Nhưng cái gã Nye này… Ông thấy không, để cho thứ báo chí như của hắn khuấy động thành phố này thì thật là kinh tởm.
- Xem kìa! Nói vậy thì hơi quá đấy, Henry ạ. Tôi chỉ ý đưa ra cho thấy cái mà anh đang chống. Năm ngoái chúng tôi, vợ tôi và tôi, thấy du thuyền của Somerville ở Cannes… đi biển… một cuộc du hí với gái… - Giọng lão bỗng hạ thấp và có vẻ hòa giải - Là một người bạn và láng giềng của anh, tôi không thích nhìn thấy anh tự cắt cổ mình. Tại sao không nhượng bộ khi còn kịp? Phải khôn ngoan mới được. Rút chân ra khi còn rút được. Nếu anh muốn, tôi sẽ giúp cho một tay và xem liệu có đòi được cái giá của anh không.
Page thấy lão ta có ý giúp đỡ và lão tin rằng lẽ phải thuộc về phía lão. Nhưng bây giờ không có lí lẽ nào lay chuyển ông được. Ông đã qua khỏi lằn ranh đó.
- Không. Ý tôi đã quyết.
Weathery lấy điếu xì gà trên môi xuống, dùng ngón trỏ cuộn lại một lá thuốc bị ướt bong ra, trong khi đó lão nhìn Page từng chặp, ôn lại nhận định của lão về người đối diện và dường như bị buộc phải xét lại nhận định ấy trong chiều hướng có lẽ thuận lợi hơn, nếu người ta có thể phán đoán nét biểu lộ trên mặt lão. Có thể là lão đang dịu lại không? Sự hồi hộp của Page, tất cả những lo âu ngờ vực và nhục nhã ông vừa trải qua gần đây, bây giờ bỗng dồn lại, tăng lên tới một mức độ làm ông không thể nói nên lời. Ông chờ đợi, như nghẹt thở. Cuối cùng Weatherby cất tiếng:
- Tôi luôn luôn xem anh là một người khôn ngoan Henry ạ, mặc dù, anh thứ lỗi cho, có đôi chút tính đàn bà. Còn bây giờ tôi nghĩ anh hoàn toàn điên rồ, nhưng ít ra anh can trường, có khí phách. Tôi thành thật nói chỗ riêng tư với nhau, rằng tôi thán phục anh.
- Vậy thì cho tôi vay đi. Hai mươi ngàn bảng. Kể từ đầu tháng tới.
- Không, không. Tôi không thể hứa trước. Tôi cần bàn lại với Holden và những người khác nữa. Chúng tôi sẽ cho anh biết.
- Khi nào?
- Mai mốt…mai mốt.
Weatherby đứng dậy khỏi ghế, tay làm một cử chỉ không rõ ràng, như thể xua Page đi. Nhà chế tạo giày da thực ra đang xét đến vị trí của mình trong vụ này. Thời gian gần đây lão cảm thấy mình như một con cá rất to bị gò bó trong mương rạedleston, luôn bị thúc ép bởi đòi hỏi được bơi lội thỏa thích ngoài những đại dương bao la – nói trắng ra, lão muốn ứng cử vào Quốc hội để được cả nước biết đến dưới danh hiệu “Ngài Archibald Weatherby, nghị sĩ Quốc hội”. Quyết định ra tranh cử vào kỳ bầu cử sắp tới, lão thừa hiểu sự cần thiết có được một tờ báo địa phương ủng hộ. Nhưng tờ báo này là Ánh sáng phương Bắc hay The Chronicle ? Gần như chắc chắn phải là nhật báo sau này. Vậy tại sao để tình cảm xen vào? Trong hoàn cảnh này sự cho vay sẽ rất lố bịch.
Mặc dù điều này được che giấu kỹ, một chút gì đó trong luồng suy nghĩ đã biểu lộ trên mặt Weatherby, và tia hy vọng mà Page đang bấu víu bỗng chốc tắt ngúm. Ông đọc thấy lời khước từ trong ánh mắt của lão, xác nhận mối thiện cảm quá đáng khi lão vỗ vai Page, siết chặt tay ông, ân cần hỏi thăm Alice và tiễn ông ra tận cửa.
Không thể phủ nhận rằng sự bác bỏ thẳng thừng này đã để lại trong tâm tưởng Page một nỗi thất vọng chán chường. Vào lúc này, bằng một sự tự tái lập quân binh lạ lùng về tinh thần, tâm tư tình cảm ông càng trở nên dứt khoát rõ rệt, đầu óc sốt sắng hoạt động tìm phương cách tiếp tục cuộc chiến đấu. Ông sẽ tiếp tục, tiếp tục mãi. Dù cho ngân hàng không cấp tín dụng trên cơ sở bảo chứng nhà ốc của tờ Ánh sáng thì Hiệp hội xây dựng Hedleston chắc hẳn sẽ tỏ ra có trách nhiệm hơn và giúp cho cái gì đó. Nhưng điều này sẽ mất thời gian, cho nên trước hết ông phải yêu cầu Alice cầm cố ngôi nhà ở. Đây là một việc mà ông rụt lại, nhưng dù sao thì cũng phải làm. Sức chống đối gặp phải càng lớn thì quyết tâm của ông càng mạnh, và niềm tin phi thường vào sự tất thắng của ông càng được củng cố.
Chỉ có Chúa mới biết ông cần đến nó là dường nào! Ông trở về phòng làm việc chưa được năm phút thì Maitland đi vào.
- Có lẽ trong buổi họp tin tức hôm nay, - Maitland nói - Chúng ta sẽ thiếu mất một người. Balmer đã đi.
- Đi?
- Ra đi… bỏ đi… trốn đi… anh muốn gọi gì đó mặc lòng. Đây là giấy xin thôi việc của hắn.
Page nhìn chằm chằm vào cái phong bì Maitland ném xuống bàn. Tuy thế, đáng ra ông không được ngạc nhiên. Gần đây Balmer đâm ra rất khó chịu; ông ta không còn hợp tính ý với Page nữa.
- Nhưng… anh ta phải báo trước một tháng chứ.
- Không hẳn thế… khi anh ta bước vào một sở khác.
- Không phải… Chronicle chứ?
- Chính là nơi đó. - Mailand ngừng một lát - Tôi cho rằng hắn không đủ táo tợn để nói với anh, nên đã viết một bức thư xin nghỉ việc thật lịch sự. Tôi thấy trước việc này sẽ đến. Anh biết lúc sau này hắn kết thân với Smith… Balmer sẽ đến bất cứ nơi nào có tiền nhiều hơn. Và hình như có nhiều hơn thật.
Thấy Page vẫn im lặng, Maitland tiếp tục:
- Tôi e còn một tin xấu nữa, Henry ạ. Có hai thợ sắp chữ của ta, Perkins và Dodds cũng qua đó nữa.
Ít ra, đây là điều Page không hiểu nổi.
- Thế nghĩa là gì? Họ chắc mẻm chúng ta sắp phá sản à?
- Không… tôi không nghĩ thế… mặc dù họ biết chúng ta đang đối phó với chuyện đó. Có lẽ là tiền… và việc cho ký những tờ hợp đồng làm việc dài hạn… có hậu thuẫn của tờ Gazette . Tôi cho rằng họ cảm thấy sẽ không thể thua thiệt.
Page cắn mạnh vào môi, cố nắm giữ lấy chính mình. Nếu có một điều ông đã trông cậy vào thì đó là lòng trung kiên của công nhân. Thậm chí vào những thời kỳ huy hoàng nhất, tờ Ánh sáng cũng không nhận dư người, vì người tốt thì khó tìm.
- Chúng ta cần liên hệ các phòng tìm việc ngay lập tức. - Cuối cùng ông nói.
Maitland đang đứng cạnh đó vuốt cằm dáng suy nghĩ rồi bước ra cửa.
- Tôi đi đánh một bức điện cầu cứu Tynescastle>- Thử cả Liverpool và Manchester nữa.
Ông ta gật đầu.
- Chúng ta cố vượt cho qua. Hẹn gặp lại.
Suốt ngày hôm đó họ vất vả tìm người điền thế; may thay họ tìm được một thợ sắp chữ ở Liverpool và được hứa hẹn thêm một người nữa ở Tynescastle vào đầu tuần sau. Page thấy phấn khởi khi cậu Lewis vào gặp ông, tình nguyện làm thêm giờ và hứa rằng cậu sẵn sàng làm bất cứ việc gì để đỡ đần. Còn Poole, mặc dù tâm tính nóng nảy bất thường, Page nghĩ, chắc chắn có thể tin cậy giao thêm một việc phụ cho ông ta – ông ta đã tuyên bố quyết chiến phục thù Nye và hay đi rảo dưới phố với bộ mặt giận dữ mong có dịp chặn đường gã này. Hadley nữa, tuy có cái lo lắng của một người đàn ông phải nuôi ba con nhỏ, nhưng ông hoàn toàn đáng tín nhiệm và có thẻ giao cho đi tìm khách hàng đăng quảng cáo. Còn công việc làm ma két cho từng số báo, thì đích thân Page phải phụ trách trong vài tuần nữa.
Bố trí lại một số công việc như thế đã làm dịu đi tình hình bên trong tờ báo, nhưng nhân sự bị phân tán quá mỏng. Page đắn đo suy nghĩ và cuối cùng quyết định đã đến lúc ông đi gặp con trai. Không còn cách chọn lựa nào khác. David phải rời bỏ Sleedon ít ra làm tạm thời lúc này, để lấp chỗ trống.
