Cài ra khỏi cổng làng, liền đi về phía đồng chiêm làng Thái-hà. Vẹo cứ đi theo không lên tiếng. Đến gần bờ đầm, bỗng Cài ngồi thụp xuống khóc nức-nở. Tiếng khóc ấy làm cho Vẹo không cầm lòng được nữa. Vẹo chạy ngay ra ôm chầm lấy nàng:
– Cô định tự-tử đấy ư?
Trước tưởng là người lạ, Cài hoảng sợ, nhưng sau biết là Vẹo, nàng hết sợ. Nàng khẽ lấy tay đẩy Vẹo ra:
– Thôi anh để cho tôi chết. Tôi không thể sống được nữa. Sống còn mặt mũi nào trông thấy làng nước họ-hàng.
Vẹo òa khóc:
– Nếu cô chết thì tôi cũng chết.
Anh nói xong, đứng phắt dậy. Cài liền kéo áo anh lại:
– Anh việc gì mà anh chết?
Vẹo không giả nhời, chỉ khóc như mưa như gió. Cài để yên cho anh khóc, nghĩ ngợi một lúc lâu, rồi sẽ đặt tay lên đầu anh, sẽ vuốt những sợi tóc:
– Thôi anh đừng khóc nữa.
– Nhưng cô đừng tự-tử cơ. Cô mà chết thì tôi không muốn sống một tí nào. Chết đi lại mát.
– Tại sao thế?
– Tôi không biết.
Cài sẽ ngồi xích vào Vẹo:
– Anh… thương tôi lắm phải không?
Vẹo cầm hai bàn tay nàng úp lên mặt mình, không nói gì.
Cài kéo anh cho ngồi sát vào tận mình:
– Nhưng bây giờ tôi đã có mang với người ta rồi!
Vẹo sốt-sắng:
– Có mang thì có mang, chứ có sao, có …thay đổi gì đâu.
– Nhưng nếu anh lấy tôi thì người ta sẽ cười anh.
– Tôi không cần ai cười cả. Miễn là cô….Tôi …Cô đừng có phẫn-chí, cô thương tôi , cô đừng phẫn-chí.
Cài sẽ ôm đầu Vẹo vào ngực mình:
– Thôi anh đừng khóc nữa. Tôi nghe tiếng anh khóc, tôi khổ lắm. Có thế này, tôi mới biết bụng dạ anh. Kìa, thôi mình nín đi, tôi không bằng lòng cho mình khóc nữa.
Tiếng “mình” làm cho Vẹo sướng mê cả người. Vẹo nín bặt.
– Thôi bây giờ cô phải về, chứ ở đây lạnh-lẽo mà cô thì bụng mang dạ chửa.
Cài áp mặt mình vào vai Vẹo:
– Tôi không bằng lòng mình gọi tôi bằng cô nữa. Mình gọi bằng “mình” đi.
– Ừ thì mình về đi.
Cài ngửng đầu lên:
– Nhưng về đâu bây giờ?
– Mình về nhà tôi.
– Không thể được, còn làng nước, còn họ-hàng. Tôi bảo mình nhé. Bây giờ mà mình lấy tôi thì làng nước người ta chê cười mình.
– Tôi đã bảo tôi không cần ai chê cười mà.
– Nhưng vì tôi mà để cho người ta chê cười mình thì tôi không muốn. Hay chúng ta đem nhau trốn đi, rồi chờ khi tôi sinh nở xong hãy hay.
– Mình muốn thế nào, tôi cũng xin theo, miễn là mình thương tôi, mình lấy tôi.
Cài cầm tay Vẹo quàng lên cổ mình:
– Bây giờ chính là mình thương tôi, bao bọc cho tôi, chứ tôi thương làm sao nổi mình.
– Nếu thế thì sao chúng ta không cứ ở đây. Mai tôi bảo cô tôi đến hỏi mình. Thầy mẹ đã biết chuyện gì chưa?
– Chưa, chỉ mới phong-phanh. Chứ nếu biết thì tôi sống làm sao được.
– Mình đừng lo. Có bố mẹ nào giết con bao giờ. Nhưng tôi chỉ lo rằng, nếu chưa rõ chuyện, thì thầy mẹ không bằng lòng gả mình cho tôi.
– Tôi bảo với u tôi thì thế nào cũng xong. Tôi chỉ lo cho họ-hàng nhà mình không bằng lòng cho mình lấy tôi thôi. Âu bằng chúng ta đem nhau đi trốn vài năm, chúng ta về thì…
Vẹo sốt-sắng:
– Nếu có phải vì thế mà mình đi thì mình không phải đi nữa. Tôi bây giờ cha mẹ mất sớm, quyền ở tôi.
– Sao tôi nghe người ta nói mình sợ họ sợ hàng nhà mình lắm.
– Tôi không muốn nói. Tôi muốn cho anh em họ-hàng hoà-thuận, tôi nhịn, chứ có phải tôi sợ đâu. Bây giờ chúng ta đem nhau đi xa, khi mình sinh nở thì ai trông coi cho mình.
– Mình đấy.
– Tôi là đàn-ông thì biết gì mà trông coi. Thôi, chúng ta cứ ở nhà, ngày mai tôi sẽ bảo bà cô tôi đem giầu cau đến hỏi mình.
– Nhưng tôi không muốn cho mình mang tiếng lấy vợ thừa thiên-hạ.
Vẹo phát tức:
– Tôi đã bảo mình chỉ nên nghĩ đến mình, đừng nên lo cho tôi.
– Sao có thế được. Mình thương tôi, lo cho tôi, tôi cũng phải biết lo cho mình chứ.
Rồi Cài lại tấm-tức khóc:
– Tôi chỉ hối rằng đã không biết cái tấm lòng quý-hóa của mình từ trước.
Vẹo nghe Cài khóc lại nhủn cả lòng:
– Ừ thì mình muốn thế nào tôi cũng bằng lòng. Mình đừng khóc nữa. Nhưng mình còn lâu mới sinh nở, chứ mình đã sinh nở ngay đâu.
– Độ bốn năm tháng nữa thôi.
Vẹo ngẫm nghĩ một lát:
– Nếu thế thì lúc lấy nhau rồi ta đi cũng vừa. Tôi muốn cho mình được tiếng là lấy chồng có cưới có xin tử-tế, khỏi để cho mình bị tiếng là chồng theo vợ đuổi.
Cài cảm-động quá:
– Thật mình thương tôi không biết ngần nào.
– Tôi chỉ hiềm tôi xấu-xí ngu độn một chút thôi.
Cài ôm chặt lấy Vẹo:
– Mình đừng nói thế. Tôi chỉ đẹp có cái mặt thôi. Chứ lòng tôi thì kém mình xa. Ở đời này, mặt đẹp thì làm cái gì. Từ giờ mình đừng nói thế nữa, mà tôi không bằng lòng đấy. Thôi thì bây giờ mình bằng lòng thế nào tôi cũng xin nhất-quyết theo. Chỉ miễn sao tôi được ở với mình thôi.
– Thôi thế bây giờ ta đi về.
*
Đi được một quãng, Cài lại hỏi Vẹo:
– Tại sao mình biết rằng em định đi tự-tử mà mình theo em?
– Không biết tại sao tôi biết, nhưng tôi biết rằng mình phẫn-chí muốn tự-tử. Vì thế đêm nào, tôi cũng đến rình ở cổng nhà mình.
– Thôi thế em hiểu rồi. Thảo nào mặt mình mấy hôm nay hốc-hác đi. Thật là em làm tội mình nhiều lắm. Sau này em ăn ở làm sao cho không phụ cái công của mình.
– Mình nói chi thế, chúng ta thương nhau là hết.
– Thì ra mình yêu em đã từ lâu mà em không biết. Em thật là có mắt cũng như mù, chẳng biết ai tử-tế, ai không tử-tế.
Vẹo tủm-tỉm cười:
– Giá không có việc này thì mình cũng không biết rằng lòng tôi thương mình đâu đấy.
Về đến gần làng, Vẹo bỗng dừng lại:
– Tôi chỉ lo mai đến hỏi, thầy không bằng lòng gả mình cho tôi thôi.
Cài ngẫm nghĩ một lát:
– Nếu thầy em không bằng lòng thì em sẽ thú hết với thầy em. Thầy em biết cái lòng mình tử-tế thì thế nào cũng bằng lòng.
Vẹo sướng quá:
– Nếu thế thì thế nào chúng ta cũng lấy được nhau rồi.
Cài nhắm mắt:
– Nếu sống mà không lấy được mình cho no đời mãn kiếp thì thà em chết.
*
Vẹo đưa Cài về gần đến cổng thì bỗng nghe trong nhà nhốn-nháo. Tiếng mẹ Cài nói the-thé:
– Thì lúc tối, nó còn nằm ở cạnh tôi cơ mà.
Tiếng dì Cài ở dưới nhà nói lên:
– Quần áo nó vẫn còn y nguyên ở đây. Không khéo con này..
Tiếng dì Cài nói đến đấy thì bị tiếng mẹ Cài khóc lấp đi. Vẹo du Cài:
– Thôi mình đi về đi, không thầy u lo.
Cài nắm chặt lấy tay Vẹo:
– Bây giờ em về em nói dối với thầy u em rằng em chửa với mình, thì thế nào thầy u em cũng phải bằng lòng. Và như thế thì không mang tiếng cho mình.
– Mình muốn làm thế nào cũng được. Miễn là chúng ta lấy được nhau.
*
Vẹo vừa ngỏ ý mình cho bà Xã Vị thì bà Xã đã chèn ngay:
– Nó con ông giời, nhà nó giầu. Có chín vạn nghìn tư cũng không thể lấy được. Cháu không sợ người ta chê cười hay sao?
– Chê cười cái gì?
– Cháu không thấy người ta đồn nó chửa hoang với cái thằng nào ở Hà-nội hay sao?
– Ồ cô nghe chi lời đồn thiên-hạ. Cái nghề nó không lấy được người ta thì nó đặt điều nói xấu.
– Đặt điều gì! Tao xem cái bụng nó đã bong-bong lên đấy.
– Đâu. Con làm ở cạnh vườn cô ta có điều gì thì con biết chứ. Thôi cô cứ đi hỏi cho con. Con chắc là ông bà Phó Tổng phải bằng lòng ngay.
– Thì làm gì mà chẳng bằng lòng ngay. Con gái đã có trứng rồi. Này cô bảo, cháu nhờ giời cũng khá giả, có vườn, có ruộng, hỏi đâu cũng được người. Mà vợ chồng thì phải tìm cái chỗ chính-chuyên. Tội gì lấy cái chỗ có điều tiếng như thế cho thiên-hạ người ta chê cười.
– Cháu không cần cái tiếng thị-phi của thiên-hạ.
– Cháu nói thế làm sao được. Sống ở làng, sang ở nước. Không cần điều tiếng của thiên-hạ thì còn cần gì
– Nhưng thiên-hạ đồn nhầm thì cháu theo làm sao được. Thôi, bây giờ thầy u cháu mất rồi, trăm sự con nhờ cô cả đấy.
