Tối hôm ấy ở nhà mới của ông Đường, những vị khách được mời đến tuy không nhiều, nhưng gần như họ đều biết nhau từ trước. Ngoài nhân vật quan trọng đối với vợ chồng ông Đường là luật sư Đàm từ Thành phố Hồ Chí Minh bay ra sáng nay, còn có ông Vinh, thiếu tá quân đội đã nghỉ hưu. Tiếp đến là trung tá Nguyễn Trọng Vân và vợ là bà Én, Trưởng phòng, nơi ông Đường công tác. Một người nữa là anh trai ông Đường, Hoàng Văn Thảo, một nhà giáo đã nghỉ hưu.
Hôm nay ông Đường tỏ ra trịnh trọng đón tiếp ông Đàm và muốn có đôi lời cảm ơn tấm thịnh tình ông ta đã giúp đỡ gia đình ông nhiều năm nay. Ông Đường đã sắp sẵn mâm cỗ cúng bày trên bàn thờ thổ công mới sắm rồi thắp hương khấn vái. Khi mọi người đã đến đông đủ, ông mới giới thiệu từng người rồi mời mọi người vào tiệc.
Ông trải ra nền phòng khách ba chiếc chiếu mới để mọi người ngồi. Bữa tiệc khá thịnh soạn. Hai mâm cỗ được bưng ra bày trên ba chiếc chiếu. Mấy người đàn ông ngồi xuống trước, rồi tiếp đến là các bà. Các cháu và con trai ông Đường cùng vài người bạn của cậu ta ngồi xuống mâm sau. Ông Đường lấy trong tủ ra một chai rượu Tây, ông để dành từ lâu lắm rồi, đặt xuống bên cạnh hũ rượu thuốc đã được rót ra hai chiếc chai nhỏ đặt sẵn trên hai mâm cỗ. Ông cầm chai rượu Tây, trịnh trọng mở nút rót vào các ly nhỏ đặt trước mặt từng người. Rồi ông cầm một ly lên, trịnh trọng nói:
– Nhờ trời đất phù hộ, nhờ phúc đức của Tổ tiên, cha mẹ, hôm nay gia đình tôi được phân lên nhà mới, nghĩ cứ như nằm mơ, nên mời các anh, các chị
Và mọi người thân quen đến đây vui vớichúng tôi. Và, đặc biệt hôm nay chúng tôi rất vui được đón anh Đàm, người đã giúp đỡ cho chúng tôi mượn ngôi nhà cũ ở suốt mười năm qua. Đó là một sự cứu cánh cho chúng tôi trong những năm tháng khó khăn, vất vả. Ơn trọng này, hôm nay chúng tôi muốn được tri ân, tỏ tấm lòng thành với anh Đàm và cùng mong các anh chị
chứng giám cho sự biết ơn sâu sắc không có gì có thể báo đáp được đối với
anh Đàm. Vậy xin mời các bạn bè và gia đình đã quen biết nhau, hôm nay đến đây cùng chúc mừng anh Đàm với chúng tôi, cho thêm phần long trọng.
Mời các anh chị nâng ly cùng vui chung.
Mọi người cùng cầm ly nâng lên và cụng ly. Lúc ấy ông Đàm bèn ra hiệu xin nói đôi lời. Ông ta nói rất chậm rãi:
– Trước tiên cho tôi được chia vui cùng ông bà Đường và gia đình, chung vui cùng các anh, các chị vì chỗ quen biết lâu nay. Tôi với anh Đường đây là bạn lâu năm, lại có nhiều duyên nợ, nên không phải chỉ tôi được giúp anh ấy mà chính anh ấy đã giúp tôi gìn giữ, trông nom cho cơ nghiệp ông cha để lại đến nay. Chính tôi cũng phải cảm ơn gia đình anh Đường. Xin chúc anh chị, và gia đình khoẻ mạnh, hạnh phúc, càng ngày càng làm ăn phát đạt. Chúc sức khoẻ tất cả mọi người.
Dứt lời, ông Đàm đưa tay cụng ly với ông Đường và mọi người cùng chạm ly chúc mừng nhau.
Uống một hơi hết ly rượu ngoại xong, ông Đường mời mọi người dùng món, rồi nói:
– Xin các anh uống rượu ngoại trước vì chai rượu này cháu lớn nhà tôi đi học ở bên Pháp, năm ngoái về phép đã mang về biếu bố. Tôi cứ để dành, mong có dịp thế này để tiếp các anh. Như vậy cho nó oách, chứ tôi thì lại muốn mời các anh dùng thử thứ rượu thuốc do chính tay tôi ngâm, ủ rất lâu với toàn vị bổ. Cái đó rất tốt. Bác nào không chê, xin mời cùng thưởng thức.
Rồi ông vừa nói vừa rót chai rượu thuốc ra mấy chiếc chén sứ. Màu rượu cũng đỏ như màu hổ phách, cũng gần giống như màu của ly rượu Tây. Nghe ông Đường nói vậy, mọi người đều nâng chén lên cùng chúc ông Đường.
Ông Đường không ngờ các bạn lại hưởng ứng với ông, nên ông cũng cầm chén chúc mừng. Mọi người cạn chén xong, đều cho rằng uống rượu thuốc thích hơn. Khi uống vào thấy đậm đà và dư vị thuốc Bắc đọng lại ngọt ngào trên lưỡi. Ông Đường đề nghị mọi người ai thích loại nào thì xin cứ tự nhiên.
Bữa tiệc diễn ra hết sức chân tình và vui vẻ.
Trong lúc uống rượu, Trần Vinh vẫn lặng lẽ, ít nói. Ông ta ngồi bên cạnh ông Đàm mà thỉnh thoảng vẫn quan sát nét mặt ông Đường. Giống như một người quan tâm đến bạn và thông cảm trước niềm vui lên nhà mới của một viên chức nghèo. Trần Vinh vừa uống vừa nhâm nhi các món ăn, rất từ tốn.
Ông ta biết rằng, nhiệm vụ mới nhất mà ông ta nhận được là tìm hiểu và quan tâm tới nhân vật vừa từ Thành phố Hồ Chí Minh ra này. Song, trong Vinh không khỏi đắn đo. Rõ ràng đây đều là những con người mà ông đã quen biết từ nhiều năm nay. Đặc biệt là ông Đường, người bạn từng có những năm tháng học phổ thông với nhau. Vậy mà sao vẫn có những bí mật mà ông không biết. Hơn nữa, về ông Đàm cũng vậy. Mới xa Hà Nội có mười năm mà đã có chuyện gì? Vì sao bây giờ cấp trên mới giao cho ông việc tìm hiểu và theo dõi con người này?
Trong lòng Vinh có chút băn khoăn thắc mắc mà chưa giải thích nổi. Vinh vừa uống vừa suy nghĩ. Để góp chuyện, thỉnh thoảng ông ta mới nói. Ông ta kể lại việc đến cơ quan ông Đường ra sao, rồi đến nhà thì gặp ông Đường thụt vũng bùn như thế nào, nói lại một lượt, rồi vui mừng chúc ông vận đỏ
đang đến, nên đã có nhà mới.
Trần Vinh cũng nhắc lại chuyện gặp ông Đàm ở nhà ông Đường cũ, trên Ngõ Huyện, lúc ấy ông Thảo còn đi dạy học vất vả thế nào. Câu chuyện làm mọi người nhớ đến cái thưở hàn vi của ông Đường.
Nghe kể vậy, bà Én bèn tiếp lời, nói:
– Chuyện ngày xưa về ông Đường thì nhiều lắm. Tôi còn nhớ, từ nhà tôi ra đến phố Phan Bội Châu chỉ một quãng ngắn. Hôm ấy thế nào, đi làm sớm, tôi nhìn thấy ông Đường đang đứng bên vỉa hè bơm xe đạp. Không hiểu xe ông bị sao, tôi bèn hỏi. Và ông đành nói thật là đi làm thêm ngoài giờ như
Vậy. Ái ngại cho bố ấy quá, nên nhiều lần đề nghị cơ quan phân phối nhà hoặc giúp đỡ cho gia đình, nhưng cũng chẳng có được bao nhiêu. Đến bây giờ ông Đường cũng vẫn là người chăm chỉ như vậy. Tôi thường nói với anh Vân nhà tôi: “Ông ấy chẳng khác trước tý nào”.
– Thì nội một việc ông ấy nói với vợ con: “Ở nhờ nhà ông Đàm phải coi trọng hơn nhà mình. Làm gì, sửa chữa gì cũng phải nhìn cho kỹ, không được làm sai hay làm hỏng”. Ông ấy cẩn thận lắm.
Bà Đường cũng nói. Lúc ấy ông Thảo mới nói:
– Thực tình tôi phải cảm ơn anh Đàm nhiều lắm. Nhờ có sự cứu giúp của anh cho ông em tôi mà tôi mới được ở rộng rãi một chút. Không có thì con cái chẳng đứa nào dám lấy vợ, lấy chồng cả.
Nói rồi ông nâng ly rượu cảm ơn ông Đàm. Mọi người cùng cạn.
Trong lúc mọi người nói chuyện, Vân quay sang hỏi Trần Vinh:
– Anh Vinh nghỉ hưu cũng khá lâu rồi nhỉ? Cái hồi tôi còn ở phường Văn Miếu cũng đã gặp anh. Bây giờ anh chuyển về Đoàn Thị Điểm phải không?
Trần Vinh thầm nghĩ: “Cha này công an có khác. Nhớ dai thật. Phải cẩn trọng mới được”. Vinh nói:
– Tôi về đấy được vài năm rồi. Nghỉ hưu gần một năm thì chuyển nhà. Bây giờ cũng ít gặp anh Đường lắm. Nhưng mọi sự thay đổi của bạn bè thì cũng vẫn được biết mà.
Nói rồi Vinh nâng chén rượu mời Vân. Vân cũng chạm chén và nói:
– Tôi cũng mấy năm nữa là về thôi. Làm cái chân cán bộ hộ tịch này cũng thấy tẻ nhạt lắm.
Vân nói và nhìn ông Đường. Ông Đường cũng nhìn lại Vân và tiếp chuyện:
– Đây có anh Đàm biết đấy. Khi anh đi Nam cho tôi mượn nhà, tôi nói chuyện với chị Vân, mới biết anh Vân vẫn làm ở phường Văn Miếu. Do vậy khi tôi chuyển đến ở nhà anh Đàm, anh Vân cũng giúp đỡ nhiều.
Nghe ông Đường nói vậy, ông Đàm cũng góp chuyện:
– Thì chính tôi cũng biết thế mà. Anh Vân phụ trách công tác hộ tịch ở
phường khi tôi còn làm ở Đoàn Luật sư Hà Nội. Chúng tôi đã quen nhau. Về
phường thì càng quen nữa. Phải không anh Vân?
Vân gật đầu và nói rất trang trọng:
– Tôi cũng phải cảm ơn anh Đàm nhiều. Hồi đó anh đã giúp chúng tôi rất nhiều. Nếu không có anh, bạn tôi đã phải khổ trăm đường rồi. Chúng mình ai chẳng có lúc khó khăn. Nhưng anh tốt số thật đấy.
Vân cười và nâng ly đưa lên cao về phía ông Đàm. Hai người cùng cười.
Trong lúc ấy ông Đàm chợt nghĩ đến kỷ niệm cũ khi ở Hà Nội. Chính ông ta đã tư vấn và giúp cho bạn của Vân vượt qua một vụ kiện mà anh này suýt thất bại. Lúc đó là do Vân đứng ra, đưa bạn đến nhà nhờ ông Đàm giúp đỡ.
Vân khi ấy là sĩ quan công an mới ra trường về công tác ở phường Văn Miếu.
Vân biết và quen ông Đàm khi phụ trách công tác hộ tịch ở đó. Giờ anh ta đã là một Trung tá. Dẫu sao anh ta vẫn là một cảnh sát, lại đã học ở trường an ninh. Con người này không đơn giản. Ông Đàm nghĩ: “Mình vẫn phải hết sức cảnh giác”.