Cả đâu! xong cơm chưa?
- Dạ, thưa xong rồi ạ.
Mơ vừa đáp, vừa vội vàng lau thêm cái thìa để vào mâm, đoạn nàng đưa mắt điểm qua các bát, đĩa đầy món ăn xem còn thiếu thức gì, rồi bưng lên. Tới ngưỡng cửa, Mơ nghe thấy ông Phán nói:
- Hai bác giữ nó ở nhà làm gì? Hai bác không lo gì hết, mọi sự đã có tôi, tốn kém gì đâu mà ngại.
Đồng hò treo trên vách vừa buông năm tiếng. Ông Chánh bảo em:
- Thôi, hãy để chuyện ấy lại, rồi sẽ bàn. Ta đi ăn cơm đã.
Mơ đặt mâm cơm trên bàn, rồi tất tả đi châm đèn. Bà Chánh đứng dậy trước, nhìn mâm cơm đầy món ăn, nào thịt gà luộc, rán, nấu, nào đĩa cổ cánh rang cháy cạnh, bà bằng lòng lắm, so đũa, rót rượu, rồi mời ông em:
- Chú ra xơi rượu đi, ở nhà quê không gặp ngày phiên chợ, chả biết làm thức gì ăn.
Ông Chánh cũng nói:
- Cơm hơi sớm nhỉ! Ở trên tỉnh mãi tối mịt chú mới ăn. Hôm tôi lên chơi, chả tới bảy giờ tối mới đến bữa là gì, làm mình phải một mẻ đói.
Ông Phán, vừa đứng lên ra bàn ăn, vừa gọi:
- Thành đâu? Ra ăn cơm với chú nào.
Thành từ lúc ông Phán về cho một hào, vội bỏ đi đánh đáo với lũ trẻ hàng xóm. Mơ phải chạy đi gọi mới về. Quần áo lấm be bét, mặt mũi nhem nhuốc, Thành vừa sịt mũi, vừa chạy vào, nhảy ngồi tót lên chiếc ghế mây, hai tay vịn bào thành bàn, mắt nhìn khắp mâm một lượt. Ông Chánh thấy thế quát:
- Hư nào! Bẩn thỉu như kia mà dám ngồi với chú à? Liệu không có chú đánh chết.
Bà Chánh quay lại gọi Mơ:
- Chị Cả đâu? Múc nước rửa mặt mũi, chân tay, rồi thay quần áo cho cậu ấy đi.
Mơ "dạ", chạy đến dắt Thành ra sân, mà ngượng đỏ cả mặt.
Rửa mặt, rửa chân tay cho Thành xong, Mơ lại lấy quần áo sạch thay cho chồng, và trong lúc Thành xúng xính trong bộ quần áo trắng ngồi ăn cơm cạnh ông Chánh, thì Mơ bỏ xuống bếp ngồi, nàng đang nghĩ vơ vẩn đến những câu chuyện giữa bố mẹ chồng và chú chồng, đến những lúc dắt Thành ra rửa mặt, rửa chân tay, và thay quần áo, chắc ông Phán phải lấy làm nghịch mắt, thì bà Chánh ở nhà trên đi xuống. Bà thấy Mơ ngồi một mình trên thành cối dận gạo, cũng ghé ngồi bên cạnh. Mơ toan đứng lên, nhưng bà đã giơ tay ngăn lại:
- Đượe, chị cứ ngồi. Tôi nói câu chuyện.
Mơ sợ hãi khép nép ngồi xệp xuống đất:
- Thưa đẻ, có việc gì ạ?
- Này chị! Chú Phán vừa nói với thầy, đẻ, muốn đem cậu Cả lên Hà Nội cho nó học hành đấy. Chị nghĩ thế nào?
Mơ như trút được gánh nặng, vì từ nẫy cứ yên trí là bà Chánh sẽ lục chuyện anh Bân ra. Nàng băn khoăn chưa biết nên nói gì, bà Chánh đã tiếp:
- Thầy bảo nó còn bé, song chú Phán cứ nhất định xin cho bằng được. Chú ấy nói ở tỉnh trẻ con lên sáu lên bảy đã ra trường học là thường.
- Thế thầy đẻ có ưng không?
- Chưa nhất định. Để chú với thầy mày ăn cơm xong, tao sẽ bàn. Việc gì cũng phải nghĩ cho kỹ mới được.
Mơ lặng ngắt, vì biết rằng mình có bàn vào cũng là thừa. Nào Mơ có quyền hành gì ở nhà này. Bà Chánh có hỏi ý kiến nàng chẳng qua cũng chẳng còn gì đáng kể nữa, bà lại lên nhà trên.
Lúc ấy hai anh em ông Chánh đều đã ngà ngà say, mâm rượu đã gần tàn, mà chuyện đang nở. Giờ không phải là việc Thành ra tỉnh học nữa, ông Chánh nói chuyện việc dân làng, ông khoe những lúc ông được vẻ vang ở các nơi đình trung, miếu sở, ông Phán thì đem những chuyện ngoài tỉnh ra kể, những lề lối ở nơi văn minh đô hội, khác hẳn với những phong tục cổ hủ ở thôn quê. Đành rằng câu chuyện của hai người đều phạm đến lòng tự ái của nhau, nhưng được cái ông Chánh vốn sẵn lòng phục em là tài cao học rộng nên dù có một đôi câu nghe không đẹp ý, ông cũng chỉ gật gù mà cười xoà chứ không phản đối.
Mãi đến hơn bẩy giờ tối mới xong bữa. Vui chén, hai anh em đều quá say, nên bà Chánh đành buộc lòng xếp câu chuyện cho Thành ra tỉnh học mà trong trí bà lúc nào cũng băn khoăn tới và muốn đem ra bàn luận với chồng, với em chồng cho kỹ. Bà bảo Mơ dọn giường cho hai anh em ông Chánh đi nghỉ, còn bà cứ đem chuyện ấy ra bàn tán với con dâu mãi tới gần nửa đêm mới đi ngủ, mặc dầu Mơ chỉ vâng dạ cho xuôi chuyện.
Sáng hôm sau ông Phán dậy, cho là việc của Thành đã quyết định rồi, nên giục Mơ sửa soạn va ly, quần áo cho Thành để ra tỉnh vào chuyến tầu 10 giờ. Thấy vẻ cả quyết của em, ông Chánh không trái ý, bà Chánh tưởng là chồng đã ưng thuận từ lúc ngồi ăn cơm tối hôm trước, nên cũng không bàn ra nói vào nữa. Thế là xong bữa cơm sáng, Mơ đã sai con Nuôi đi gọi xe. Các thứ quần áo nhật dụng của chồng, nàng đã xếp đủ trong một chiếc va ly. Thành phải xa cha mẹ thì rưng rưng muốn khóc, nhưng phần vì sợ chú, phần được mặc quần áo đẹp, được đội mũ, đi giầy như ngày Tết thì cậu cũng đỡ buồn.
Chừng chín giờ, xe đã gọi về. Ông Phán dắt Thành chào hai vợ chồng ông Chánh rồi đi ra. Mơ xách va ly theo sau, ra đến đường, nàng để va ly lên chân xe, rồi lẳng lặng lùi lại đứng sau lưng bà Chánh.
Sau mấy câu chào hỏi quyến luyến, ông Phán dắt Thành bước lên xe, ông Chánh còn dặn vói:
- Chú để tâm trông nom cháu cho tôi nhé. Bảo không được cứ đánh chứ đừng có nuông đấy.
Bà Chánh thương con hơn, căn dặn Thành:
- Con cố học ngoan ngoãn, đến Tết thầy đẻ lên sẽ xin chú thím cho về nhà ăn Tết, cố học đi, hay chữ thì muốn thứ gì cũng có, tha hồ mà sang trọng.
Mơ chào ông Phán, và nhìn nét mặt buồn thiu gần khóc của chồng mà trong lòng thản nhiên như không. Giá Thành là em Mơ, có lẽ đi học xa như thế, nàng còn buồn, còn nhớ, khốn nỗi Thành lại là chồng, Thành lại là người mà nàng không ưa nhưng vẫn cứ phải hầu hạ chiều chuộng, Thành là cái gai trước mắt lúc nào nàng cũng muốn nhổ mà không dám, thế thì Thành đi, có lẽ Mơ lại còn mừng là đằng khác. Nàng so sánh cái phút biệt ly này với lúc anh Bân bị đuổi, chào nàng, tay xách gói quần áo ra cổng, mà thấy khác nhau như một vực, một trời.
Lúc này, xe quay bánh, Mơ cũng quay về không ngoái cổ, chứ lúc Bân đi, mới nghe dứt tiếng chào, lòng nàng đã se lại.
Cũng là biệt ly mà sao một vui, một buồn, có khác!...
