Ông bà Chánh lên tỉnh năm hôm mới về. Mọi lần đi về như thế là ầm ỹ, vui vẻ lắm. Trái lại, chuyến này, cả hai ông bà như có điều gì bận ý. Mơ chỉ lẳng lặng thu dọn các thức ông bà đem ở tỉnh về, chứ không dám hỏi chuyện gì. Họ hàng kéo đến hỏi thăm, ông bà tiếp chuyện qua loa có vẻ miễn cưỡng lắm.
Luôn mấy ngày sau, Mơ đều nhận thấy có một làn không khí nặng chĩu, khó thở, bao bọc lấy cả ba người, bố mẹ chồng và nàng dâu. Mơ lặng ngắt, yên lòng chờ một việc gì sắp xảy ra mà nàng biết chắc rằng sẽ không hay cho mình.
Chuyện gì cũng vậy có đầu tất phải có cuối, chứ không thì kéo dài mãi được. Ông bà Chánh dù không muốn cho Mơ biết những việc đã xảy ra ở ngoài tỉnh, mà rồi có lúc Mơ cũng biết, vì việc là việc có quan hệ mật thiết đến Mơ. Lúc ấy đã đến.
Một chiều, Mơ ngồi ở hè bếp néo lại mấy nuộc lạt ở cạp rổ đã đứt, nàng đang chăm chú làm, bỗng tiếng chó sủa khiến nàng phải ngửng đầu lên nhìn ra ngoài ngõ. Thành xách va ly đi vào. Nàng lại cắm đầu xuống buộc rổ, cũng như mọi bận, Thành về chẳng nhìn vợ lấy một đuôi con mắt.
Tối hôm ấy, Mơ đóng cổng ngõ xong, bà Chánh gọi lên nhà trên, khiến nàng phải ngập ngừng lo nghĩ: “Hẳn có chuyện gì lôi thôi đây!”
Nàng nghĩ vậy mà vẫn phải lên. Ông Chánh ngồi tỳ cầm vào đầu gối đang nạo xái bà Chánh ngồi một góc sập tay ôm quả trầu, còn Thành ngồi bắt chéo chân trên một chiếc ghế mây, ba người đều im lặng như chờ Mơ đến. Bà Chánh thấy con dâu lưỡng lự một phút, khi thấy chồng và con trai đều không cất tiếng, mới vói chiếc ống nhổ, nhả miếng trầu đương ăn rồi bảo Mơ:
- Chị ngồi xuống đây. Có câu chuyện thầy đẻ muốn hỏi.
Mơ: "vâng”, xong không biết ngồi vào chỗ nào, nàng khoanh tay đứng dựa cột. Bà Chánh liếc chồng vẫn thấy không nhúc nhích, thì bảo:
- Đấy, đông đủ cả nhà, ông nói cho anh chị ấy biết không có lại kêu ca là không bảo gì.
Ông Chánh không ngửng đầu, nói ra giọng gắt:
- Úi chà, việc gì phải lôi thôi rườm lời, bà cứ nói thẳng cho chúng nó rõ.
Bà Chánh ôn tồn bảo Mơ:
- Này chị Cả! Không phải là chị có điều tiếng gì, mà "dâu hiền nên gái, rể hiền nên giai”, con nào thầy đẻ cũng thương, nhưng anh ấy đi làm ở tỉnh phải có người trông nom cơm nước, thầy còn bận việc vừa việc quan, tôi còn việc lễ bái chùa, đền, vả già cả rồi, thầy đẻ cũng không muốn ở ngoài tỉnh làm gì, còn chị thì việc nhà cửa ruộng nương bề bộn, nhất đán giao cho kẻ thuê, người mướn, họ ăn cắp hết, mà chắc chị cũng chẳng muốn ra tỉnh nào, cho nên tôi có nói với thầy lấy cho anh ấy một con vợ lẽ ở tỉnh để cho nó đỡ chị những công việc ở ngoài ấy, còn chị khi đi, khi về, chị có ưng không? Cứ nói thật để thầy đẻ biết.
Mơ biết rằng: Bà Chánh hỏi thế chẳng qua là hỏi lấy lệ, chứ Mơ không bằng lòng cũng không được. Nàng lạnh lùng trả lời:
- Thầy đẻ đã định con cũng xin vâng.
Bây giờ ông Chánh mới ngửng đầu lên nhìn Thành:
- Đấy anh nghe chưa, vợ anh nó cũng bằng lòng thế đấy.
Mơ không dám nhìn Thành, nhưng nghe giọng nói, nàng cũng biết chồng mình giận dỗi:
- Thưa thầy đẻ, đời nào người ta chịu lấy lẽ! Vả lại chú, thím ngoài ấy cũng đã trả lời bố mẹ người ta rằng: con chưa có vợ kia mà.
Ông Chánh trừng mắt:
- Chú thím nào nói thế? Đừng có đổ tiếng bậy cho chú thím, chỉ láo!
Bà Chánh thấy chồng đã phát gắt, vội xen vào:
- Dù chú thím có nói thế cũng kệ chú thím chứ; “vợ cái con cột", ai lại thế phải tội. Mới lại chị Cả ở nhà với thầy đẻ, anh với chị hai ở ngoài ấy, ai người ta biết đâu chuyện nhà quê chứ!
Thành cười nhạt:
- Đẻ làm như nó là cái kim giấu đâu cũng dễ kín đấy, mà chẳng lẽ vợ con cứ ở Hà Nội suốt đời, giỗ Tết không về nhà nữa ư?
Bà Chánh đáp gọn thon lỏn:
- Về thì về, lúc ấy có biết nữa, còn làm gì?
Thành vội xua tay:
- Không được! Đẻ nói vậy chứ sẽ lôi thôi ra, người ta lại không kiện cho mình phải bồi thường è cổ ra ấy à.
Mơ lặng yên nghe Thành nói, trong lòng tức bực vô cùng. Tại sao Thành chỉ lo phiền đến vợ sắp cưới mà không nghĩ gì đến Mơ? Ít ra Thành phải biết rằng Mơ có làm lụng trông nom thế, Thành mới ăn học được. Mơ giật mình thấy ông Chánh gắt:
- Anh hay lôi thôi lắm! Dễ không ai dám lấy hai vợ đấy!
- Nhưng mà phiền cho con, bây giờ thời buổi mới, lấy nhiều vợ người ta cười cho, vả lại cô ấy ở nhà, con đi học, nào đã có tiếng tăm gì, thầy đẻ cho cô ấy về cũng không sao...
Mơ chau mày, lẩm bẩm: “Sao chả gọi là nó hay con ấy, còn vẽ vời cô ấy với cô nọ!”
Nhưng Thành chưa kịp nói hết, ông Chánh vừa châm được cái đóm, dụi ngay vào bát điếu, gắt om lên:
- Mày nói thế mà nghe được à? Con Cả nó về nhà này đã mười mấy năm rồi, việc lớn việc nhỏ nó cũng có, khổ nhọc nó cũng có, mày nghĩ như thế là bất nhân, bất nghĩa, nghe chưa! Thế nào gọi là: “tào khang chi thê, bất khả hạ đường?” Đồ xỏ lá! Thế mà cũng đòi cắp sách đi học!
Thành cũng cáu:
- Nhưng lấy từ hồi con còn bé, con biết đâu? Bây giờ để làm chị à? Thầy đẻ cho cô ấy về, mỗi tháng con tư cấp cho ít tiền chứ sao!
Ông Chánh không thể chịu được nữa, quẳng chiếc xe điếu vào mặt Thành, mắng:
- Đồ bất nhân ấy là con tao đấy! Ối giời ai, con!
Bà Chánh vội giảng giải:
- Việc gì ông phải nóng thế? Để rồi tôi bảo, nó phải nghe chứ! Thành ơi! Anh nói thế là nhầm, anh bảo cho vợ anh về, thì lấy ai là người trông nom nhà này, hử?
- Đẻ cứ lo ruộng cho cấy thuê, nhà cửa có đầy tớ dọn dẹp, nào khó gì?
Bà Chánh chưa kịp đáp, ông đã gắt:
- Bà hơi đâu mà lý sự với nó. Tôi không bằng lòng nó muốn làm thế nào thì làm, thây xác nó!
Mơ chán ngắt, mặc ba người gắt với nhau, lẻn xuống nhà ngang. Cái câu Mơ nói chuyện với Trà bữa nọ không ngờ lại thành sự thực, Thành không muốn cho Mơ ở, vì cần giữ tiếng với vợ mới. Mơ nói một mình: “về thì về!" Mơ biết thừa rằng dù ông Chánh có bênh mình, nhưng rồi sao Thành cũng được như ý. Cậu là con một, muốn gì bà Chánh chả nghe.
Đành rằng về thì về, nhung Mơ phân vân không biết về đâu, và rồi thân thế mình sẽ xoay xở ra sao. Mơ thao thức cho tới lúc trên nhà hết to tiếng, mà thực Mơ cũng chẳng nghe rõ những tiếng gì, đến lúc ấy nàng biết rằng khuya lắm mà không tài nào chợp mắt được. Mơ bực mình, cau có nghĩ tới lời Thành ban nãy. Giá Thành lấy lời tử tế, Mơ cũng ưng ngay, nàng sẽ vui lòng ra đi, vì ở lại như thế này, chẳng khác gì người ở không công. Đuổi nàng một cách như thế thật là vô lý, Mơ thấy chồng nàng kiêu hãnh quá, nàng mỉa mai: “Ai chả biết bây giờ là ông Phán, mình con mụ nhà quê mà lại!” Nhớ tới lời mẹ khi xưa: “Ông Chánh có một mình chồng con, thế nào về sau, bao nhiêu ruộng nương, nhà cửa, chẳng về con cả chứ!”. Mơ thở dài, nói như ân hận cùng mẹ: “Giá U không tham thế, có lẽ con chả phải khổ nhục thế này’’.
Nhưng rồi nàng cũng chấm câu: “Úi chà! Người ta có số hết!”
