Quyển cuối cùng vừa từ nhà người đóng sách về, Chick vuốt ve nó trước khi cất vào hộp. Nó được bọc lớp da hư vô 35 dày và xanh. Tên của Partre nổi bật bằng hàng chữ lõm xuống trên gáy. Chỉ trên một giá sách, Chick có tất cả các bản thông thường của cuốn sách, còn tất cả các dị bản, bản thảo viết tay, những bản in đầu tiên, những trang đặc biệt chiếm những cái hốc đặc biệt trong bề dày bức tường.
Chick thở dài. Alise đã chia tay với anh sáng nay. Anh buộc phải bảo cô đi. Anh còn một doublezon, một mẩu pho mát, hơn nữa những chiếc váy của cô trong tủ làm anh khó treo những bộ quần áo cũ của Partre mà người bán sách đã kiếm được cho anh một cách tài tình. Anh không nhớ anh đã hôn cô lần cuối cùng vào ngày nào. Anh không muốn mất thời gian hôn cô nữa. Anh cần phải chữa chiếc đầu đọc để học thuộc lòng bản ghi các bài giảng của Partre. Nếu chẳng may đĩa bị vỡ, anh vẫn có thể bảo quản được văn bản.
Tất cả sách của Partre ở đó, tất cả những quyển được bảo vệ cẩn thận bằng những cái bao da, các dây xích vàng, các bản quý để lề rộng màu xanh lơ, những bản in số lượng hạn chế trên giấy bẫy ruồi hay giấy kẻ Saintorix đều được dành riêng cả một bức tường chia thành nhiều hốc êm bọc da lót nhung. Mỗi tác phẩm chiếm một hốc. Chiếm cứ bức tường đối diện là các chồng đóng bìa mỏng gồm những bài báo và phỏng vấn của Partre được trích một cách nhiệt thành từ các tạp chí, các báo và vô số báo định kỳ mà ông đã hạ cố cộng tác rộng rãi.
Chick đưa tay lên trán. Alise sống với anh đã bao lâu? Tiền Colin cho lẽ ra phải để cưới cô, nhưng cô không tha thiết đến việc đó. Cô bằng lòng đợi anh, bằng lòng sống với anh. Nhưng bạn không thể chấp nhận điều này ở một người đàn bà ở với bạn đơn giản chỉ vì cô ấy yêu bạn. Anh cũng yêu cô ấy. Nhưng anh không thể để cô phí thời gian của mình vì cô không còn quan tâm đến Partre nữa. Sao lại có thể không quan tâm đến một người như Partre? Một người có khả năng viết bất cứ cái gì, về bất cứ chủ đề nào, với sự chính xác biết chừng nào... Chắc chắn Partre sẽ phải mất gần một năm để hoàn thành Bách khoa toàn thư về sự buồn nôn, và Nữ công tước de Bovouard sẽ cộng tác với ông trong công việc này, rồi sẽ có những bản thảo tuyệt vời. Từ nay đến lúc ấy, cần phải kiếm đủ tiền để sống và để dành ít nhất là một phần trả cho chủ hiệu sách. Chick vẫn chưa trả tiền thuế của anh. Nhưng số tiền đáng lẽ để đóng thuế đã có ích cho anh dưới dạng một bản Hang nữ thánh Colombe. Alise đã muốn Chick dùng tiền đó để đóng thuế hơn, thậm chí cô đề nghị anh bán đồ gì đó của cô để đóng. Anh đã chấp nhận, và số tiền đó vừa đúng giá đóng bìa sách Hang nữ thánh Colombe. Alise cần gì vòng cổ.
Anh lưỡng lự trong việc mở lại cửa. Có thể cô vẫn ở phía sau chờ anh quay chìa khóa. Anh không nghĩ thế. Trên cầu thang, bước chân cô vang như tiếng búa nện đã xa dần. Cô có thể quay về nhà cha mẹ để tiếp tục trở lại trường. Dầu sao, như vậy cũng chỉ hơi muộn. Người ta có thể đuổi kịp nhanh những bài thiếu. Nhưng đã lâu Alise không hề học. Cô bận bịu quá mức đến việc của Chick, lo cho anh ngủ, lo cho anh ăn, là cà vạt cho anh. Sau hết, thuế vẫn chưa được đóng. Đã có trường hợp nào người ta đến đuổi bạn ra khỏi nhà vì bạn không nộp thuế chưa? Điều đó không có. Bạn có thể trả một phần, một doublezon rồi người ta sẽ để bạn yên, và trong một thời gian, người ta không đả động gì đến việc này nữa.
Một mẫu người như Partre có đóng tiền thuế không? Có thể, và rồi cuối cùng thì, xét về mặt đạo đức, người ta đóng thuế để có được quyền bị tống giam, vì những người khác đóng thuế để nuôi cảnh sát và các quan chức cao cấp? Đó là cái vòng luẩn quẩn cần phải phá vỡ, để trong một thời gian khá lâu không ai đóng tiền nữa để tất cả các công chức sẽ chết vì hao mòn, và chiến tranh sẽ không tồn tại nữa.
Chick nâng nắp đầu đọc có hai cửa và đặt hai đĩa khác nhau của Jean-Sol Partre. Anh muốn nghe cả hai đĩa một lúc để làm nảy sinh những ý tưởng mới qua sự va chạm của hai ý tưởng cũ. Anh ngồi cách đều hai loa để cho đầu anh đúng vào vị trí sẽ xảy ra sự va chạm, đồng thời để bảo tồn tự động những kết quả của sự tác động này.
Những chiếc kim kêu ọc ọc trên vòng ngoài rồi dừng lại ở hõm rãnh, và lời của Partre vang lên trong não Chick. Từ chỗ ngồi, anh nhìn qua cửa sổ và nhận thấy rằng đây đó, những làn khói bay lên các nóc nhà thành những cuộn lớn màu xanh lơ nhuốm đỏ ở bên dưới như khói đốt giấy. Như một cái máy, anh nhìn màu đỏ đang lấn dần màu xanh lơ, sự va chạm của ngôn từ trong đầu anh trùng khớp với những tia sáng lớn, mở ra cho sự mệt mỏi của anh một nghĩa trang êm dịu như lớp rêu tháng Năm.
