Shigeo Matsuda cài khóa cặp rồi lơ đãng đưa mắt nhìn xung quanh trước khi qua đường sang vỉa hè nơi chúng tôi đang đứng. Anh ta có thấy chúng tôi nhưng không nhận ra nên cứ tiếp tục đi.
Thầy Ogata nhìn theo. Rồi khi người thanh niên ấy đã đi thêm được vài mét, ông cất tiếng gọi, “Này, Shigeo!”
Shigeo Matsuda dừng chân, quay lại nhìn. Rồi anh ta lại gần chỗ chúng tôi, vẻ mặt bối rối.
“Em khỏe không, Shigeo?”
Người thanh niên chăm chú nhìn qua cặp kính rồi phá lên cười vui vẻ.
“Ôi, thầy Ogata! Thật ngạc nhiên hết sức!” Anh ta cúi chào rồi chìa tay ra. “Thật là một bất ngờ tuyệt vời. Lại cả Etsuko nữa! Em khỏe không? Em rất vui khi được gặp thầy và em ạ.”
Chúng tôi cúi chào nhau, anh ta bắt tay cả hai cha con tôi. Rồi anh ta quay sang thầy Ogata:
“Có phải thầy đang định đến nhà thăm em không ạ? Xui quá, giờ nghỉ trưa của em sắp hết rồi.” Anh ta nhìn đồng hồ. “Nhưng không sao, chúng ta có thể vào nhà trò chuyện vài phút cũng được.”
“Không, không,” thầy Ogata vội vã đáp. “Đừng để bọn thầy làm ảnh hưởng công việc của em. Thầy chỉ tình cờ đi qua đây và bỗng nhớ ra em sống ở phố này thôi mà. Thầy vừa chỉ cho Etsuko nhà em đấy.”
“Em mời thầy vào nhà, em vẫn còn vài phút nữa. Ít nhất, thầy hãy cho phép em được mời thầy dùng trà. Ngoài này oi ả quá.”
“Không, không. Em còn phải đi làm.”
Trong giây lát, hai người đàn ông đứng nhìn nhau.
“Mọi việc thế nào hả Shigeo?” Thầy Ogata hỏi. “Công việc ở trường ra sao?”
“À, vẫn vậy thôi ạ. Thầy biết rồi còn gì. Thầy Ogata này, em hy vọng thầy đang vui hưởng tuổi nghỉ hưu thầy nhỉ? Em hoàn toàn không biết thầy đang ở Nagasaki. Dạo này em với Jiro không liên lạc với nhau là mấy.” Rồi anh ta quay sang nói với tôi: “Anh cứ muốn viết thư suốt, nhưng toàn quên thôi.”
Tôi mỉm cười đưa ra một lời nhận xét lịch sự chung chung. Rồi hai người đàn ông lại nhìn nhau.
“Trông thầy vẫn mạnh khỏe lắm, thầy Ogata ạ,” Shigeo Matsuda nói. “Thầy có thích Fukuoka không ạ?”
“Có, đấy là một thành phố đẹp. Em biết đấy, quê của thầy mà.”
“Thật sao?”
Lại im lặng nữa. Rồi thầy Ogata nói, “Đừng để thầy với Etsuko làm phiền em. Thầy rất hiểu nếu em phải đi ngay.”
“Không, không, em vẫn còn vài phút nữa. Tiếc quá thầy và em không tới sớm hơn một chút. Hay là thầy ghé thăm em trước khi rời khỏi Nagasaki nhé.”
“Được, thầy sẽ cố gắng. Nhưng thầy phải đến thăm nhiều người quá.”
“Vâng, em hiểu mà.”
“Mẹ em có được khỏe không?”
“Có ạ, mẹ em vẫn khỏe. Cảm ơn thầy.”
Hai người lại im lặng một lát.
“Thầy rất mừng vì mọi chuyện đều tốt đẹp,” thầy Ogata cuối cùng cũng nói. “Đúng thế, thầy với Etsuko đang đi qua đây, thầy vừa bảo Etsuko kia là nhà em. Thực lòng mà nói, thầy đang nhớ hồi xưa, em vẫn thường qua chơi với Jiro, hồi hai đứa còn bé ấy.”
Shigeo Matsuda cười to. “Thời gian trôi đi nhanh quá thầy nhỉ?” anh ta nói.
“Đúng thế. Thầy cũng vừa nói thế với Etsuko. Thực ra, thầy đang định nói với Etsuko một chuyện kỳ cục. Trông thấy nhà em thầy mới nhớ ra. Một chuyện rất kỳ cục.”
“Vậy ạ?”
“Đúng. Thầy chợt nhớ ra khi thấy nhà em, chuyện chỉ có vậy thôi. Em thấy đấy, hôm nọ thầy có đọc thứ này. Là một bài báo trong tạp chí. Tập san Giáo dục mới , hình như tên như thế.”
Người thanh niên không nói gì trong giây lát, rồi anh ta chỉnh lại tư thế và đặt cặp xuống đất.
“Vậy đấy,” anh ta nói.
“Đọc xong mà thầy khá ngạc nhiên. Thực ra là thầy thấy khá sửng sốt.”
“Vâng, em cũng nghĩ thầy sẽ thấy vậy.”
“Thật là lạ đời, Shigeo. Thật là lạ đời.”
Shigeo Matsuda hít một hơi thật sâu, đưa mắt nhìn xuống đất. Anh ta gật đầu nhưng không nói gì.
“Đã mấy hôm nay, thầy định đến gặp em để nói chuyện.” Thầy Ogata tiếp tục. “Nhưng tất nhiên, thầy cứ quên suốt. Shigeo, hãy nói thật cho thầy biết, em có tin một chữ nào trong những gì em viết hay không? Hãy giải thích cho thầy biết điều gì đã khiến em viết như thế. Giải thích cho thầy nghe, Shigeo, để thầy được yên tâm quay về nhà ở Fukuoka. Ngay vào lúc này, thầy đang rất bối rối.”
Shigeo Matsuda đang lấy mũi giày hẩy một viên sỏi trên vỉa hè. Cuối cùng, anh ta thở dài, ngẩng lên nhìn thầy Ogata và chỉnh lại cặp kính.
“Đã có rất nhiều thay đổi trong mấy năm qua,” anh ta nói.
“Chà, tất nhiên rồi. Thầy cũng biết thế. Em trả lời thế là sao, Shigeo?”
“Thầy Ogata, hãy cho phép em được giải thích.” Anh ta dừng lời và lại nhìn xuống đất. Rồi anh ta gãi tai. “Thầy à, thầy phải hiểu mới được. Đến giờ, đã có rất nhiều thứ thay đổi. Và mọi thứ vẫn đang tiếp tục thay đổi. Chúng ta đang sống ở một thời kỳ khác với ngày xưa, khi… khi thầy vẫn là một nhân vật có nhiều ảnh hưởng.”
“Nhưng Shigeo này, cái đó thì có liên quan gì? Mọi thứ có thể thay đổi, nhưng tại sao em phải viết một bài báo như thế? Thầy đã làm gì xúc phạm đến em bao giờ chưa?”
“Không ạ, chưa bao giờ. Ít nhất là với riêng cá nhân em.”
“Thầy cũng nghĩ thế. Em có nhớ ngày thầy giới thiệu em với hiệu trưởng trường của em không? Chưa lâu lắm đâu, phải không? Hay có lẽ cũng đã thuộc về một thời đại khác?”
“Thầy Ogata” - Shigeo Matsuda đã lên giọng và dường như thái độ của anh ta bắt đầu phảng phất vẻ uy quyền - “Thầy Ogata, giá thầy đến sớm hơn một giờ nữa. Nếu vậy, em đã có điều kiện giải thích đầy đủ hơn. Giờ thì không đủ thời gian để nói cho rõ mọi sự nữa rồi. Nhưng hãy cho phép em được nói thế này. Vâng, em đã tin và vẫn đang tin vào tất cả những gì mình viết trong bài báo đó. Vào thời của thầy, trẻ em Nhật Bản được dạy những điều khủng khiếp. Chúng phải nghe những điều dối trá nguy hại nhất. Tệ hơn cả, chúng được dạy không được quan sát, không được chất vấn. Và đó là lý do vì sao đất nước ta đã chìm đắm trong một đại họa ghê gớm nhất trong lịch sử của mình.”
“Ta đã thua trong cuộc chiến tranh,” thầy Ogata ngắt lời anh ta, “nhưng đó không phải là lý do ta phải bắt chước kẻ thù. Chúng ta thua vì ta không có đủ súng ống và xe tăng, không phải vì dân tộc ta hèn nhát, không phải vì xã hội ta nông cạn. Em không biết đâu, Shigeo ạ, những người như thầy, như Tiến sĩ Endo, người cũng bị em nhục mạ trong bài báo, đã phải làm việc vất vả đến thế nào. Các thầy tha thiết với đất nước và hăng say làm việc để đảm bảo những giá trị đúng đắn được bảo tồn và truyền lại cho đời sau.”
“Em không nghi ngờ những điều đó, em không nghi ngờ sự chân thành và nỗi vất vả của thầy. Em chưa bao giờ nghi ngờ điều đó. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, nghị lực và nhiệt huyết của thầy lại đi theo một con đường lầm lạc, một con đường tai họa. Thầy hẳn không nhận ra đâu, nhưng em e đó là sự thực. Cũng may giờ tất cả đã là quá khứ, và chúng ta nên thấy may mắn vì điều đó.”
“Thật là lạ đời, Shigeo. Sao em có thể tin như thế? Ai dạy em nói những điều này?”
“Thầy Ogata, xin thầy hãy thành thực với chính mình. Tận đáy lòng, chắc thầy hiểu những gì em nói là hoàn toàn đúng. Và công bằng mà nói, cũng không nên trách khi thầy không nhận ra những hậu quả thực sự từ hành động của mình. Vào thời điểm đó, rất ít người hiểu mọi sự đang đi tới chỗ nào, và những người đó đã phải ngồi tù vì dám nói lên suy nghĩ của mình. Nhưng giờ họ đã được trả lại tự do và họ sẽ dẫn chúng em tới buổi bình minh mới.”
“Buổi bình minh mới ư? Em nói linh tinh cái gì thế?”
“Giờ em phải đi rồi. Em rất tiếc vì ta không thể thảo luận thêm được nữa.”
“Thế này là thế nào, Shigeo? Làm sao em có thể nói thế? Rõ ràng em hoàn toàn không biết những nỗ lực và cống hiến mà những người như Tiến sĩ Endo dành cho công việc. Hồi ấy em mới chỉ là một đứa trẻ, làm sao em biết được mọi sự thế nào? Làm sao em biết các thầy đã cho đi và đã đạt được những gì?”
“Thật ra, tình cờ là em lại không hề xa lạ với một số khía cạnh nhất định trong sự nghiệp của thầy. Ví dụ, việc sa thải và bỏ tù năm giáo viên ở Nishizaka. Vào tháng Tư năm 1938, nếu em nhớ không nhầm. Nhưng các thầy giáo ấy giờ đã được tự do và họ sẽ giúp chúng em vươn tới buổi bình minh mới. Nhưng thôi, giờ thì em phải xin phép thầy.” Anh ta cầm cặp lên rồi lần lượt cúi chào chúng tôi. “Cho em gửi lời hỏi thăm Jiro,” anh ta nói thêm rồi quay người bỏ đi.
Thầy Ogata nhìn theo người thanh niên đi khuất xuống đồi. Ông cứ đứng nguyên tại chỗ thêm một lúc nữa, không nói một lời. Rồi ông quay sang nhìn tôi, mắt nheo cười.
“Bọn thanh niên mới tự tin làm sao,” ông nói. “Chắc hồi trẻ cha cũng thế. Luôn tin tưởng vào quan điểm của mình.”
“Cha này,” tôi nói. “Có lẽ ta nên đến thăm bác Fujiwara đi. Đến lúc ta cần ăn trưa rồi.”
“Ừ, tất nhiên rồi, Etsuko. Cha thật vô tâm quá, bắt con phải đứng ngoài trời nắng nóng. Đúng thế, hãy đi gặp người phụ nữ tốt bụng ấy thôi. Cha sẽ rất vui khi gặp lại bác ấy.”
Chúng tôi xuống đồi rồi đi qua một cây cầu gỗ bắc qua dòng sông hẹp. Dưới cầu, trẻ em đang nô đùa bên bờ sông, vài đứa cầm cần câu cá. Tôi nói với thầy Ogata:
“Anh ta nói toàn những thứ nhảm nhí.”
“Ai cơ? Ý con là Shigeo ấy hả?”
“Một sự nhảm nhí đê tiện. Con nghĩ cha đừng để ý làm gì, một chút cũng không.”
Thầy Ogata cười to nhưng không nói gì.
⁎ ⁎ ⁎
Như lệ thường, vào thời điểm đó trong ngày, khu vực mua sắm trong quận luôn đông đúc người qua lại. Bước chân vào khoảng sân có mái che của quán mì, tôi rất vui khi thấy vài bàn ăn đã đầy khách. Thấy chúng tôi, bác Fujiwara băng qua sân ra đón.
“Trời ơi, thầy Ogata,” bác kêu lên, lập tức nhận ra cha tôi, “Thật tuyệt vời làm sao khi được gặp lại thầy. Đã lâu quá rồi, phải không?”
“Quả là đã lâu lắm rồi,” thầy Ogata cúi người đáp trả cái cúi chào của bác Fujiwara. “Đúng thế, đã lâu lắm rồi.
Tôi rất ngạc nhiên khi thấy họ chào đón nhau nồng ấm như thế, vì theo như tôi biết, thầy Ogata và bác Fujiwara chưa bao giờ quá thân thiết. Họ cứ cúi chào nhau mãi không thôi, rồi bác Fujiwara quay vào trong lấy đồ ăn mời chúng tôi.
Bác quay lại với hai bát mì còn bốc khói rồi xin lỗi vì không có món gì ngon hơn đãi chúng tôi. Thầy Ogata cúi mình tỏ lòng biết ơn rồi bắt đầu ăn.
“Tôi tưởng bà đã quên tôi lâu rồi cơ, bà Fujiwara ạ,” ông nở một nụ cười khi đưa ra lời nhận xét. “Quả đã lâu lắm rồi.”
“Được gặp lại thầy thế này vui quá,” bác Fujiwara nói, ghé ngồi bên ghế của tôi. “Etsuko bảo tôi dạo này thầy sống ở Fukuoka. Tôi đã có dịp đến Fukuoka vài lần. Đúng là một thành phố đẹp thầy nhỉ?”
“Đúng, đúng thế. Fukuoka là nơi tôi sinh ra và lớn lên.”
“Fukuoka là quê thầy sao? Nhưng thầy đã sống và làm việc ở đây bao năm trời, thầy Ogata. Chẳng lẽ chúng tôi ở Nagasaki không là gì với thầy sao?”
Thầy Ogata cười và nghiêng đầu sang bên. “Một người có thể làm việc và cống hiến cho một nơi, nhưng rồi cuối cùng” - ông nhún vai và mỉm cười một cách bâng khuâng - “Đến cuối cùng, người ta vẫn muốn trở lại nơi mình đã sinh ra và lớn lên.”
Bác Fujiwara gật đầu thấu hiểu. Rồi bác nói, “Thầy Ogata này, tôi đang nhớ đến thời thầy còn là hiệu trưởng trường Suichi. Hồi xưa, nó sợ thầy lắm.”
Thầy Ogata cười. “Có, tôi nhớ Suichi con trai bà rất rõ. Một cậu bé thông minh. Rất thông minh.”
“Thầy thực sự vẫn nhớ nó sao, thầy Ogata?”
“Có chứ, tất nhiên rồi, tôi vẫn nhớ Suichi. Cậu ấy chăm chỉ. Một cậu bé ngoan.”
“Vâng, nó là một thằng bé ngoan ngoãn.”
Thầy Ogata cầm đũa chỉ vào bát. “Ngon quá bà ạ,” ông nói.
“Đâu có. Tôi rất tiếc vì không có món gì ngon hơn mời thầy.”
“Không, tôi nói thật đấy, ngon lắm.”
“Để xem nào,” bác Fujiwara nói, “hồi ấy có một cô giáo. Cô ấy rất tốt với Suichi. Tên cô ấy là gì nhỉ? Suzuki, hình như là thế, cô Suzuki. Thầy có biết cô ấy giờ này thế nào không hở thầy Ogata?”
“Cô Suzuki hả? À, có, tôi vẫn nhớ cô ấy. Nhưng tôi e là giờ tôi cũng không biết cô ấy đang ở đâu.”
“Cô ấy rất tốt với Suichi. Còn có một thầy giáo khác nữa, tên là Kuroda. Một thầy giáo trẻ tuyệt vời.”
“Kuroda…” thầy Ogata chậm rãi gật đầu. “À đúng rồi, Kuroda. Tôi vẫn nhớ cậu ấy. Một thầy giáo xuất sắc.”
“Đúng vậy, một thầy giáo trẻ rất đáng nể. Chồng tôi rất ấn tượng với thầy giáo ấy. Thầy có biết giờ này thầy ấy thế nào rồi không?”
“Kuroda…” Thầy Ogata vẫn đang gật gù một mình. Một tia nắng rọi vào mặt ông, soi rõ rất nhiều nếp nhăn quanh mắt. “Kuroda, để tôi nhớ xem. Có một lần, tôi tình cờ gặp cậu ấy. Hồi đầu chiến tranh. Chắc cậu ấy đã đi lính. Từ đó, tôi không nghe được tin tức gì nữa. Đúng thế, một thầy giáo giỏi. Có quá nhiều người từ thời ấy đến giờ tôi không còn biết tin tức gì nữa.”
Có người gọi bác Fujiwara, chúng tôi nhìn theo bác vội vã băng qua sân tới bàn ăn của khách. Bác đứng đó cúi chào một lúc, rồi dọn bát đũa trên bàn mang vào bếp.
Thầy Ogata nhìn theo rồi lắc đầu. “Thấy bác ấy thế này thật xót xa,” ông nói khẽ. Tôi không nói gì, chỉ tiếp tục ăn. Rồi thầy Ogata nghiêng người qua mặt bàn hỏi tôi: “Etsuko, con nói tên con trai bác ấy là gì ấy nhỉ? Ý cha là cậu còn sống ấy.”
“Kazuo,” tôi thì thào.
Ông gật đầu và quay lại với bát mì.
Lát sau bác Fujiwara trở ra. “Tiếc quá tôi không có món gì ngon hơn mời thầy,” bác nói.
“Vớ vẩn nào,” thầy Ogata đáp. “Món mì này rất ngon. Cậu Kazuo dạo này sao rồi?”
“Cũng ổn. Sức khỏe của cháu rất tốt và cháu rất yêu thích công việc của mình thầy ạ.”
“Tuyệt lắm. Etsuko nói với tôi cậu ấy làm việc cho một công ty sản xuất động cơ ô tô.”
“Vâng, công việc của cháu rất tốt. Còn nữa, cháu cũng đã bắt đầu nghĩ tới chuyện tái hôn.”
“Thật vậy sao?”
“Cháu nó từng nói sẽ không bao giờ kết hôn nữa, nhưng bây giờ, cháu bắt đầu biết nhìn về tương lai rồi. Vẫn chưa có ai cụ thể, nhưng ít nhất là cháu đã bắt đầu tính chuyện lâu dài.”
“Làm thế là hợp lý rồi,” thầy Ogata nói. “Cậu ấy vẫn còn trẻ, đúng không?”
“Tất nhiên. Cháu vẫn còn cả một cuộc đời phía trước.”
“Tất nhiên rồi. Cả một cuộc đời đang chờ đón cậu ấy. Bà phải tìm cho cậu ấy một cô gái trẻ tử tế, bà Fujiwara ạ.”
Bác Fujiwara cười to. “Thầy đừng nghĩ tôi chưa thử. Nhưng thời buổi ngày nay, các cô gái khác nhiều lắm. Mọi thứ thay đổi quá nhiều và quá nhanh khiến tôi ngạc nhiên quá đỗi.”
“Quả có vậy, bà nói rất đúng. Đám gái trẻ ngày nay đều rất cứng đầu. Suốt ngày chỉ nói đến máy giặt và thời trang kiểu Mỹ. Etsuko đây cũng không khác mấy.”
“Cha nói linh tinh quá đấy cha ạ.”
Bác Fujiwara lại cười rồi nói, “Tôi vẫn nhớ lần đầu tiên nghe nói đến máy giặt, tôi không thể tưởng tượng nổi ai lại đi rước một thứ như thế về nhà. Bỏ ra từng ấy tiền trong khi hai tay còn đủ khỏe thì quá lắm. Nhưng tôi biết Etsuko sẽ không đồng tình đâu.”
Tôi định nói gì đó nhưng thầy Ogata đã lên tiếng trước: “Để tôi kể cho bà nghe chuyện này,” ông nói, “một chuyện tôi nghe được hôm nọ từ một cậu, thực ra chính là một đồng nghiệp của Jiro. Chuyện xảy ra vào lần bầu cử vừa rồi, vợ cậu ấy không chịu đồng ý với chồng về việc nên bầu cho đảng nào. Cậu ấy phải đánh vợ, thế mà cô ta vẫn không chịu nhượng bộ. Thế là cuối cùng mỗi người bầu cho đảng của mình. Bà có thể hình dung một chuyện như thế lại có thể xảy ra trước đây không? Thật lạ đời.”
Bác Fujiwara lắc đầu. “Mọi thứ giờ đã khác quá rồi,” bác nói rồi thở dài. “Nhưng Etsuko bảo tôi công việc của cậu Jiro hết sức suôn sẻ. Chắc thầy phải tự hào vì cậu ấy lắm, thầy Ogata nhỉ.”
“Đúng, tôi nghĩ là cháu nó có rất nhiều tiến bộ. Thực ra, hôm nay là ngày cháu được đại diện cho công ty tại một cuộc họp quan trọng. Có vẻ như họ đang định thăng chức cho cháu một lần nữa.”
“Tuyệt vời quá.”
“Cháu nó vừa được lên chức năm ngoái. Chắc là các sếp đánh giá rất cao về cháu.”
“Tuyệt vời làm sao. Chắc thầy phải rất tự hào về cậu ấy.”
“Cháu nó là một nhân viên đầy tâm huyết bà ạ. Từ ngày bé cháu đã thế rồi. Tôi vẫn nhớ hồi còn bé, trong khi những người bố khác mải nhắc nhở con cái phải học hành chăm chỉ hơn thì tôi lại phải bảo cháu vui chơi nhiều hơn vì học nhiều quá là không tốt.”
Bác Fujiwara cười và lắc đầu. “Đúng, Kazuo cũng làm việc rất chăm chỉ,” bác nói. “Cháu nó vẫn thường đọc tài liệu thâu đêm. Tôi bảo cháu không nên làm việc nhiều quá mà nó có chịu nghe lời đâu.”
“Không, chúng không chịu nghe lời đâu. Và tôi phải thú nhận thế này, ngày xưa tôi cũng thế cả thôi. Nhưng khi người ta có niềm tin vào việc mình đang làm thì ta không muốn lãng phí thời gian. Vợ tôi vẫn thường bảo tôi phải thoải mái thôi mà tôi cũng có bao giờ nghe lời bà ấy đâu.”
“Đúng thế, Kazuo cũng thế đấy. Nhưng nếu kết hôn lại, cháu nó sẽ phải học cách thay đổi.”
“Đừng quá hy vọng vào điều đó,” thầy Ogata nói và cười. Rồi ông gác đũa gọn gàng lên miệng bát. “Thật là một bữa trưa tuyệt vời.”
“Đâu có. Tôi rất tiếc vì không có gì ngon hơn để mời thầy. Thầy có muốn ăn nữa không?”
“Nếu bà vẫn còn thì tôi rất vui lòng. Thời buổi này, có người nấu ngon như thế thì tất tôi phải tận dụng thôi, bà biết đấy.”
“Thầy cứ nói linh tinh,” bác Fujiwara vừa nói vừa đứng dậy.
⁎ ⁎ ⁎
Chúng tôi về chưa được bao lâu thì Jiro cũng từ chỗ làm về nhà sớm hơn ngày thường một tiếng. Anh vui vẻ chào cha - rõ là đã quên biến cơn tức giận tối qua - trước khi biến mất vào nhà tắm. Một lúc sau, anh quay ra, mặc kimono, ngâm nga hát một mình. Rồi anh ngồi xuống tấm đệm và bắt đầu lau khô tóc.
“Chà chà, mọi việc thế nào?” thầy Ogata hỏi.
“Gì cơ ạ? À, ý cha muốn hỏi đến cuộc họp phải không. Không tệ. Hoàn toàn không tệ chút nào.”
Tôi đang sắp vào đến bếp, nhưng lại dừng chân ở cửa ra vào, chờ xem Jiro có nói gì nữa không. Cả cha anh cũng vậy, ông tiếp tục nhìn con trai. Mãi một lúc, Jiro vẫn chỉ tiếp tục lau khô tóc mà chẳng nhìn ai.
“Thực ra,” cuối cùng anh cũng nói, “con nghĩ mình đã làm khá tốt. Con đã thuyết phục được đại diện của họ ký một thỏa thuận. Chưa hẳn là hợp đồng chính thức, nhưng cũng gần như vậy rồi. Sếp của con khá ngạc nhiên. Bình thường họ đâu có cam kết nhanh như vậy. Ông ấy bảo con có thể nghỉ sớm hôm nay.”
“Trời, thật là một tin tuyệt vời,” thầy Ogata nói rồi cười to. Ông đưa mắt nhìn tôi, rồi lại nhìn con trai. “Thật là một tin tuyệt vời.”
“Chúc mừng anh,” tôi nói và mỉm cười nhìn chồng. “Em rất vui.”
Jiro ngẩng lên nhìn, như thể giờ mới phát hiện tôi có mặt trong phòng.
“Tại sao em còn đứng đó?” anh hỏi. “Anh không từ chối nếu được dùng chút trà đâu.” Anh bỏ khăn tắm xuống và bắt đầu chải tóc.
Tối hôm đó, để ăn mừng thành công của Jiro, tôi nấu một bữa công phu hơn ngày thường. Suốt bữa ăn cũng như cả buổi tối sau đó, thầy Ogata không đả động gì đến cuộc gặp với Shigeo Matsuda trước đó. Tuy nhiên, ngay khi chúng tôi bắt đầu ăn, ông đột ngột nói:
“Thế này, Jiro ạ, mai cha sẽ về nhà.”
Jiro ngẩng lên. “Cha định về sao? Ôi, tiếc quá. Nhưng thôi, con hy vọng cha đã có một chuyến thăm vui vẻ.”
“Đúng, cha đã được nghỉ ngơi thoải mái. Thực ra, cha đã ở lại với các con lâu hơn cả dự định ban đầu.”
“Không có gì cha ạ,” Jiro nói. “Cha đừng lo, không cần phải vội cha ạ.”
“Cảm ơn con, nhưng đã đến lúc cha phải về nhà. Có vài việc cha phải bắt tay vào làm.”
“Lúc nào tiện thì cha cứ đến thăm con nhé.”
“Cha ơi,” tôi nói, “bao giờ con sinh cháu, cha nhớ đến thăm và nhìn mặt cháu nhé.”
Thầy Ogata mỉm cười. “Chắc là vào dịp Tết nhỉ,” ông nói. “Nhưng cha sẽ không làm phiền con trước lúc đó đâu, Etsuko ạ. Không có cha thì con cũng đã đủ bận bịu rồi.”
“Thật đáng tiếc làm sao khi cha đến thăm đúng lúc con bận quá,” chồng tôi nói. “Lần sau, hy vọng con sẽ không quá bận và chúng ta sẽ có nhiều thời gian trò chuyện hơn.”
“Con đừng lo Jiro ạ. Không gì khiến cha vui hơn được chứng kiến con tận tâm với công việc thế nào.”
“Giờ thì thỏa thuận đã được thông qua,” Jiro nói, “nên con sẽ có nhiều thời gian hơn một chút. Tiếc là giờ cha lại phải về nhà. Con đã nghĩ tới việc nghỉ làm hai hôm. Nhưng dù sao, chắc cha không thể nấn ná thêm được nữa.”
“Cha này,” tôi xen vào, “nếu Jiro nghỉ được vài ngày thì chẳng lẽ cha không thể ở lại thêm một tuần được ư?”
Chồng tôi ngừng ăn, nhưng không ngẩng lên.
“Nghe hấp dẫn lắm,” thầy Ogata đáp, “nhưng cha thực sự nghĩ đã đến lúc về nhà.”
Jiro tiếp tục ăn. “Đáng tiếc thật,” anh nói.
“Ừ, cha phải hoàn thành hiên nhà trước khi Kikuko và chồng nó đến thăm. Chắc chắn đến mùa thu, hai đứa sẽ xuống thăm cha.”
Jiro không trả lời, chúng tôi im lặng ngồi ăn một lúc. Rồi thầy Ogata lại nói:
“Hơn nữa, cha không thể suốt ngày ngồi đây nghĩ tới chuyện chơi cờ được.” Ông cười, vẻ hơi kỳ cục.
Jiro gật đầu nhưng không nói gì. Thầy Ogata lại cười, rồi chúng tôi lại tiếp tục ăn trong im lặng.
“Dạo này cha có uống rượu sake không?” Cuối cùng Jiro cũng lên tiếng.
“Rượu sake ư? Thỉnh thoảng cha cũng uống một chút. Nhưng không thường xuyên lắm.”
“Vì đây là buổi tối cuối cùng cha ở với chúng con, có lẽ ta nên uống chút sake.”
Thầy Ogata dường như cân nhắc lời đề nghị ấy trong giây lát. Cuối cùng, ông mỉm cười nói, “Không cần phải làm to chuyện với một ông già như cha đây. Nhưng cha sẽ uống cùng con một chén để mừng tương lai tươi sáng của con.”
Jiro gật đầu với tôi. Tôi ra tủ, mang chai và hai chiếc ly tới bàn.
“Cha vẫn luôn nghĩ rồi con sẽ tiến xa,” thầy Ogata nói. “Con luôn đầy triển vọng.”
“Những gì xảy ra hôm nay không đảm bảo họ sẽ cho con thăng chức,” chồng tôi nói. “Nhưng con nghĩ những cố gắng của con hôm nay sẽ không phải là vô ích.”
“Không đâu, đúng thế,” Ogata nói. “Cha tin là sẽ không vô ích.”
Cả hai cùng im lặng nhìn tôi rót rượu. Rồi thầy Ogata đặt đũa xuống, nâng ly lên.
“Chúc mừng tương lai con, Jiro,” ông nói.
Thức ăn còn trong miệng, chồng tôi cũng nâng ly.
“Và cả cha nữa, thưa cha,” anh nói.
⁎ ⁎ ⁎
Trí nhớ, tôi nhận ra, có thể là thứ không đáng tin cậy; nó thường bị nhuộm màu ghê gớm bởi hoàn cảnh khi ta nhớ lại, và đương nhiên điều đó cũng đúng với một số hồi ức tôi góp nhặt ở đây. Ví dụ, tôi bị cám dỗ muốn thuyết phục bản thân tin rằng những gì tôi trải qua vào buổi chiều hôm ấy là một thứ điềm báo, rằng cái hình ảnh khó chịu cứ len lỏi vào suy nghĩ của tôi ngày hôm ấy là một điều gì đó - mãnh liệt hơn và sống động hơn - hoàn toàn khác với những mộng tưởng mơ màng thường lãng đãng trôi trong trí tưởng tượng của ta vào những giờ khắc trống rỗng lê thê như thế.
Chuyện hẳn không có gì đáng chú ý. Thảm kịch xảy ra với bé gái người ta tìm thấy bị treo cổ trên cành cây đã khiến cả khu dân cư bàng hoàng - hơn nhiều những vụ giết trẻ em trước đó - và chắn chắn vào mùa hè năm đó, tôi không phải người duy nhất cảm thấy hoang mang bởi những hình ảnh ấy.
Lúc đó là buổi chiều muộn, một hai hôm sau ngày chúng tôi đi tham quan Inasa. Tôi đang bận bịu vài việc vặt trong nhà thì tình cờ đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Mặt đất ngoài bãi đất trống chắc đã rắn lại đáng kể so với lần đầu tiên tôi thấy chiếc xe Mỹ đi qua, vì lúc này, tôi thấy chính chiếc xe đó đang chạy trên bãi đất mà không quá khó khăn. Nó tiếp tục chạy lại gần hơn, rồi nẩy lên khi gặp nền bê tông. Ánh lóa trên kính chắn gió khiến tôi khó lòng nhìn được rõ, nhưng tôi có cảm giác dứt khoát rằng không chỉ có một mình tài xế trong xe. Chiếc xe chạy vòng quanh khu tập thể rồi biến mất khỏi tầm nhìn của tôi.
Chắc hẳn chuyện xảy ra vào chính thời điểm đó, đúng lúc tôi đang đưa mắt nhìn ngôi nhà gỗ với tâm trạng có phần rối bời. Dù không có gì rõ rệt gọi lên điều đó, nhưng sao tự nhiên cái hình ảnh ớn lạnh đó chợt thâm nhập vào suy nghĩ của tôi, khiến tôi lùi lại khỏi cửa sổ trong cảm giác bồn chồn. Tôi quay lại với việc nhà, cố gạt hình ảnh đó ra khỏi suy nghĩ, nhưng phải mất vài phút tôi mới đủ tĩnh tâm để suy nghĩ về việc chiếc xe trắng lớn kia quay lại.
Khoảng một giờ sau, tôi thấy có người đi qua bãi đất trống về phía ngôi nhà. Tôi lấy tay che nắng cố nhìn rõ hơn; là một phụ nữ - dáng người gầy gò - với những bước chân chậm rãi cẩn trọng. Người phụ nữ dừng lại trước cửa nhà một lúc, sau đó biến mất sau mái nhà dốc. Tôi tiếp tục nhìn nhưng không thấy ai quay ra; có vẻ người phụ nữ đó đã vào bên trong.
Tôi cứ đứng ở cửa sổ một lúc, không biết nên làm gì. Cuối cùng, tôi xỏ dép và ra khỏi căn hộ. Bên ngoài, trời đang độ nóng nhất trong ngày, và chuyến đi băng qua khoảng đất vài mẫu khô cằn kia dường như kéo dài vô tận. Quả thực, vì quá mệt sau khi cuốc bộ tới nơi nên tôi đã quên biến mục đích ban đầu của mình. Vì thế, tôi giật thót mình khi nghe tiếng nói vọng ra từ trong nhà. Một giọng là Mariko, còn giọng kia của ai thì tôi không nhận ra. Tôi bước lại gần cửa ra vào nhưng vẫn không nghe rõ. Tôi cứ đứng nguyên ở đó một lúc, không biết nên làm gì tiếp theo. Nhưng rồi tôi kéo cửa sang bên rồi gọi với vào trong. Giọng nói ngừng lại. Tôi chờ thêm một lát nữa rồi bước vào nhà.
