Vào buổi hẹn hò thứ hai - năm ngày sau bữa tối hôm Chủ nhật - Tư Tá hỏi tuổi Bá Dương, và thắc mắc liệu đó có phải là tên thật của anh không. Sao lại không chứ, Bá Dương thích thú hỏi lại rồi đặt chứng minh thư của mình lên bàn. Họ ngồi trong một phòng trà gần nhà bố mẹ anh; vốn anh định sau đó sẽ ghé qua nhà bố mẹ, hy vọng rằng hành động này sẽ khiến họ thấy rằng anh luôn nghĩ đến họ, tới mức còn bất chợt ghé thăm. Nhưng cái ý nghĩ về chuyện lấy lòng bố mẹ, dù vô thức tới đâu, cũng khiến anh lập tức quyết định sẽ bỏ qua cuộc viếng thăm này. Ở cấp độ cơ bản nhất, họ là những bậc phụ huynh tốt nhất mà anh có thể đòi hỏi: họ không gây xung đột gì với anh, cả bên trong và bên ngoài gia đình, trong khi đó, mỗi ngày trôi qua, khi áy náy nhìn vào lịch, anh lại càng nhận thức rõ hơn rằng mình chưa tới thăm Dì kể từ ngày làm hỏa táng cho Tiểu Ái. Nhưng đó là lỗi của Dì thì đúng hơn là do anh, Bá Dương một mực tự khăng khăng với chính mình, anh đã chuyển sang thái độ thách thức, điều mà người ta vẫn làm khi những giới hạn của mình bị đưa ra trước thứ ánh sáng khắc nghiệt, thiếu sự bao dung: khác với bố mẹ anh, Dì nhắc cho anh nhớ đến tất cả những rắc rối mà anh không có đủ năng lực đối diện trong cuộc đời. Ai đã cho bà ấy quyền được làm thế với anh?
Anh đã báo với thư ký rằng mình sẽ nghỉ buổi chiều - Tư Tá làm việc năm ngày rưỡi mỗi tuần, chiều thứ Sáu và thứ Bảy là ngày cô được nghỉ. Trong buổi hẹn đầu, anh đã biết thêm một số thông tin: Tư Tá lớn lên trong một ngôi làng ở miền Đông Bắc, gần biên giới với Nga; bố cô là giáo viên duy nhất ở trường học trong làng, dạy chung học sinh của sáu lớp khác nhau trong cùng một phòng; mẹ cô mở một tiệm may; cô có một cậu em trai đang học năm thứ hai chuyên ngành marketing ở một trường đại học trong tỉnh, và cô hy vọng sẽ có thể giúp cậu em tới Bắc Kinh sau khi tốt nghiệp.
“Anh lớn tuổi hơn tôi nghĩ đấy,” Tư Tá bình luận sau khi xem chứng minh thư.
“Cô nói thế nghĩa là sao?”
Tư Tá đẩy tờ chứng minh thư ngang mặt bàn về phía Bá Dương. “Bạn tôi nói nếu anh trên ba mươi lăm tuổi thì tôi không nên gặp anh nữa.”
“Khoan đã, bạn cô là ai, và cô ta bao nhiêu tuổi?” Bá Dương hỏi, giả vờ phẫn nộ. Từ những thông tin cơ bản về Tư Tá - và cô không hề ngại cung cấp các thông tin chi tiết khi anh hỏi cô trong buổi hẹn trước - anh đoán cô khoảng hai mươi hai hoặc hai mươi ba, trạc tuổi Coco.
Tư Tá lắc đầu như muốn nói những câu hỏi đó không quan trọng.
“Và điều gì khiến cô ta lại có thành kiến với những người đàn ông độ tuổi tôi vậy chứ?”
“Cô ấy nói đàn ông già như thế ,” - Tư Tá ngừng lại, nhưng không có vẻ gì là áy náy hay ngượng ngùng trong sự im lặng của cô - “đàn ông ở tuổi anh mong muốn những thứ khác tôi.”
Người bạn đó có thể không sai, Bá Dương nghĩ, nhưng anh muốn gì ở cô gái này chứ, người mà anh biết lẽ ra nên mặc kệ? Không thiếu người chăm lo cho những cảm xúc của anh, mà những cảm xúc của anh thì lại tuân theo một mô hình đáng tin cậy - đủ tin cậy - để anh không phải lo lắng về những sự ngạc nhiên khó chịu, hay phải khấp khởi chờ đợi những sự ngạc nhiên hay ho. Nếu muốn những niềm vui vô tư lự, anh có thể tìm đến Coco, với cô thì có một hợp đồng gọn ghẽ hơn, bớt lộn tùng phèo hơn. Nếu cần sự kích thích trí tuệ, anh có thể nói chuyện với bố mẹ - thực ra là với mẹ nhiều hơn vì bố anh đã có những triệu chứng ban đầu của chứng mất trí nhớ; hoặc thậm chí là với chị gái anh, người mà những năm qua anh đã trở nên gần gũi hơn so với khi họ còn nhỏ, nhưng có lẽ chính xác hơn thì phải nói rằng họ tìm thấy nhau lúc trưởng thành, bởi người chị được đưa đến thế giới này không phải với nội tại một đứa trẻ mà với nội tại là đầu óc của một thiên tài phải sống tạm trong cơ thể một đứa trẻ. Mà nếu như có bao giờ anh muốn gây dựng tình cảm với người trẻ thì vẫn còn hai đứa cháu để anh tha hồ thể hiện từ xa kia mà. Nếu muốn chơi trò chơi với người khác - anh có bao giờ muốn thế không? Không, không hoàn toàn - vì không thiếu cơ hội, những đối thủ đầy thách thức, và những khoản lợi lộc béo bở nếu anh muốn sự tính toán trở thành một phần trong cuộc sống của mình. Khi nhìn vào cuộc sống theo cách này, Bá Dương không thể tìm ra một vị trí nào phù hợp với cô gái này cả. Cô ấy thuộc mục chưa phân loại, anh nghĩ; những người khác cũng nằm trong phân mục này, những người hay lo lắng và những người gây lo lắng: Mạc Lan, Như Ngọc, Tiểu Ái - thực ra Tiểu Ái là trung tâm của phân mục này quá lâu rồi, đến nỗi giờ đây khó mà tin rằng cô đã vắng mặt - có lẽ là cả Dì nữa; và dĩ nhiên, cả chính anh, vào những khoảnh khắc nhạt nhẽo, khi những người trong cuộc sống của anh không thể làm anh khuây khỏa hay khiến anh phân tâm được. Nhưng đặt Tư Tá vào cái không gian mà anh hiếm khi cho phép mình lai vãng đó ư - liệu đó có phải là một dấu hiệu đáng báo động không?
“Các cô gái độ tuổi cô muốn gì?” Bá Dương hỏi. Anh có thể nhắm mắt liệt kê ra mọi thứ Coco muốn, không thứ nào trong số đó là quá đắt đỏ cả. Anh có thể liệt kê ra một vài thứ mà Tư Tá khao khát: giữ được công việc hiện tại khi mà nhiều người trẻ thất nghiệp sau khi ra trường; tìm cách vươn lên trong cuộc sống - bằng phương tiện gì đây? Anh thắc mắc, và chốt lại rằng hôn nhân là cách khả dĩ duy nhất - mua một căn hộ nho nhỏ, bên ngoài đường vành đai số Năm hoặc Sáu; quen biết một vài người phù hợp để em trai cô có thể có chỗ để chân, dẫu là bấp bênh, khi cậu ta đến lúc gia nhập thị trường lao động; làm việc cùng em để xây dựng một cơ ngơi nào đó ở Bắc Kinh, để rốt cuộc bố mẹ họ có thể đến sống cùng. Tiếp theo đó là chuyện chồng con, và tới thế hệ sau thì công cuộc nhập cư từ nông thôn tới thành thị của gia đình này sẽ hoàn tất. Một câu chuyện quen thuộc, Bá Dương có thể thấy vai trò hữu ích của mình trong đó. Có phải vì thế mà cô gái này mới đồng ý buổi hẹn hò thứ hai? Ở bữa tối hôm trước, anh mới chỉ nói sơ sài về nghề nghiệp của mình; trong cả hai buổi hẹn, anh đều ăn vận chỉn chu nhưng không quá phô trương, dẫu rằng anh cũng tự hỏi không biết cô có nhận ra sự khác biệt tinh tế ở đây không. Xét ở rất nhiều cấp độ, cô khác với Coco, và đó cũng là một phần lý do tại sao anh lại cảm thấy chưa đủ cơ sở để rút ra kết luận nào cả. Khi người ta đã thiết lập sẵn sàng đủ các quy trình cho cuộc sống rồi, thì bất kỳ thứ gì không lập tức khớp với một quy trình sẵn có sẽ khiến họ ngờ vực rằng mình đang bị coi thường. Anh sẽ không nói Tư Tá là người nguy hiểm, nhưng dù sao, anh cũng đang đi vào vùng nước lạ, dẫu li kì hấp dẫn song cũng rất có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Tư Tá đăm chiêu. “Tôi nghĩ là tôi muốn...” Cô dừng lại rồi lại ngẩng đầu lên. “Anh có con cái chưa?”
“Tôi không lập gia đình,” Bá Dương nói. “Nghe này, trong mắt cô thì nhiều đàn ông tuổi tôi có thể là lũ quái vật, nhưng nếu như tôi đã có vợ, thì tôi sẽ đủ tôn trọng cô ấy mà không theo đuổi gái gú bên ngoài.”
“Nhưng như thế không có nghĩa là trước đây anh chưa từng có vợ, đúng không nào? Vậy nên có thể anh có con lắm chứ?” Tư Tá nói. Thà rằng cô nhút nhát rụt rè, hay kể cả là loại ưa ve vãn đi, nhưng oái oăm thay, nét nghiêm nghị ở cô đã khiến cuộc trò chuyện này mang dáng dấp của một cuộc tranh luận logic.
“Đúng là có khả năng ấy. Nhưng không, tôi không có con. Nếu có thì tôi cũng không giấu cô làm gì.”
“Nhưng làm sao tôi biết được anh có nói dối hay không?” Tư Tá hỏi. “Tôi không biết anh, nên anh nói sao thì tôi nghe vậy thôi.”
Bá Dương bật cười. “Cô là ai vậy, thưa tiểu thư? Thám tử tư chắc?”
“Dĩ nhiên là không rồi,” cô nói, rồi ngả ra phía sau để người phục vụ đặt bộ trà vào giữa họ. Rót trà xong, cô này cúi nhìn xuống và chúc họ thưởng trà ngon miệng. Tư Tá cảm ơn, mắt vẫn chăm chú nhìn cô gái. Bá Dương tự hỏi không biết Tư Tá có biết rằng mắt anh cũng đang chăm chú nhìn cô không. Khi chỉ còn lại hai người với nhau, Tư Tá nói con người ta thi thoảng lại nói dối, mà cô muốn biết họ nói dối khi nào và tại sao họ lại làm thế.
“Cô không nói dối à?” Bá Dương hỏi.
Cô gái suy nghĩ một lát rồi nói cô không hay nói dối, vì cô thường tránh những tình huống buộc mình phải thiếu trung thực.
“Nếu cô làm được điều đó thì phải công nhận là cô may mắn đấy,” Bá Dương nói. “Chẳng hạn thế này, cho tôi hỏi một câu nhé: cô thích tôi nên mới gặp tôi lần thứ hai, đúng vậy không?”
Tư Tá đỏ bừng mặt. Sự non kinh nghiệm của cô - không, sự ngây thơ của cô đã khiến anh bối rối và kém khéo léo hẳn đi, nhưng chính sự ngây thơ đó cũng đẩy cô vào tình thế tiến thoái lưỡng nan này kia mà. Bá Dương chực nói rằng đó là một bài học mà cô chưa kịp rút ra: sự ngây thơ chỉ có thể trở thành vũ khí của một người khi nó không được thế giới nhìn ra.
“Tôi không có câu trả lời cho câu hỏi của anh,” Tư Tá nói.
“Đó là câu trả lời phổ biến nhất mà người ta dùng để lảng tránh một câu hỏi,” Bá Dương nói. “Và nó còn tệ hơn là nói dối.”
“Nhưng nếu nó có tác dụng thì sao? Tại sao tôi lại không thể dùng nó nếu như những người khác đã thành công?”
Vì anh không muốn thấy cô cũng giống những người khác, nhưng Bá Dương không thốt ra câu nói ấy. “Một điểm mang lại lợi thế cho tuổi tác của tôi,” anh nói, “là tôi có thể nhận ra người nào nói dối dễ dàng hơn so với khi tôi hai mươi tuổi. Nhưng dẫu sao, tôi cũng sẽ nói cho cô biết điều này và nó không phải là lời nói dối: tôi đã từng kết hôn. Nhưng bây giờ thì không!” U40, đã ly hôn, không con cái, thu nhập tốt và có nhà cửa rộng rãi ở thành phố, Bá Dương là một trong những người đàn ông đáng khao khát nhất trên thị trường hôn nhân, một người độc thân kim cương . “Vậy đấy, tôi không những quá già mà giờ thì cô còn biết tôi đã ly hôn nữa. Điều đó có góp phần tước tư cách người theo đuổi của tôi không?”
Tư Tá trông có vẻ không thoải mái với từ người theo đuổi nhưng cô nhanh chóng lấy lại vẻ điềm tĩnh. “Không, tôi nghĩ với người ở tuổi anh thì đó cũng là điều hợp lý.”
“Cái gì hợp lý?”
“Một cuộc ly hôn. Bạn tôi nói điều duy nhất tồi tệ hơn một người đàn ông trên ba mươi lăm là một người đàn ông trên ba mươi lăm chưa từng kết hôn.”
Bá Dương phá lên cười, nhưng Tư Tá chỉ nhìn anh không chớp mắt. Bá Dương có phần thất vọng. Cô đang làm gì với anh vậy - biến anh thành một mẫu vật cho cuộc nghiên cứu có phần đàn bà của cô về cánh mày râu và tính cách của họ, để rồi sau đó đem anh ra mà bình luận với người bạn của mình? “Vậy rốt cuộc, người bạn này là ai?”
“Anh không biết đâu.”
“Nhưng đó là người tôi nhất định phải biết!” Bá Dương nói. “Tôi sẽ mời cô ấy vào vị trí nhân viên sàng lọc ứng viên xin việc cho tôi.”
Gương mặt Tư Tá chợt nghiêm lại lạnh lùng trong thoáng chốc, khiến anh chột dạ tự hỏi không biết có phải đám con gái lúc nào cũng ghen tị khi thấy người con gái khác được khen ngợi hay không. “Nhưng cô ấy có việc làm rồi,” cô nói.
“Tôi có thể đưa ra lời đề nghị hấp dẫn hơn.”
Tư Tá lắc đầu, giả vờ ngắm nghía bộ trà. Vốn trước đó cô đã một mực đòi gặp ở chỗ khác, cách xa vùng Tiền Hải và Hậu Hải khi anh hỏi lý do thì cô nói ở đây có quá nhiều khách du lịch, họ đã khiến cho bầu không khí xung quanh trở nên ngột ngạt khó thở.
“Vậy trong danh sách của bạn cô, còn điều gì khác nữa mà cô định tìm hiểu ở tôi?”
“Tôi chính là người bạn đó,” Tư Tá nói.
Bá Dương bối rối một lúc. Tư Tá mỉm cười, nói cô không hỏi ý kiến người nào khác cả. Cô chính là người bạn mà nãy giờ cô nhắc đến.
“Tôi hiểu rồi,” Bá Dương nói, nhưng kỳ thực anh không biết cuộc nói chuyện này đang đi theo hướng nào nữa. Anh nhận thấy cô gái khi cười trông lại càng buồn hơn và già hơn, thật là điều đáng tiếc ở một phụ nữ trẻ, ưa nhìn thế này; một nụ cười - trừ phi đó là kiểu nụ cười mà Coco và đám bạn gái của cô trau chuốt trước gương với cuốn sách giáo khoa là một tạp chí thời trang - nên là món đồ trang điểm đẹp nhất của người phụ nữ.
“Nếu trước đây tôi là người bạn tốt nhất của chính mình, tôi cũng đã muốn biết câu trả lời cho những câu hỏi đó,” Tư Tá giải thích lại lần nữa, Bá Dương nhận ra vẻ xoa dịu trong giọng nói của cô. “Điều đó có hợp lý không? Tôi không thực sự nói dối đâu.”
Cô gái này có quá nhiều sự kiên nhẫn với thế giới, Bá Dương nghĩ; có lẽ cô chưa từng ở vào tình huống trong đó sự nôn nóng là một lựa chọn cho mình, hoặc cũng có khi cô chưa từng cho rằng đó là quyền lợi của mình. “Vậy bây giờ người bạn tốt nhất trong cô đang thì thầm điều gì với cô? Rằng tôi là một sự lựa chọn tệ cho cô à?”
“Tôi hỏi anh một câu có được chăng - có phải chúng ta đang hẹn hò không?”
Câu trả lời dễ dàng nhất sẽ là kể một câu chuyện cười để hóa giải sự dai dẳng thái quá này của cô gái, nhưng liệu như vậy có đủ không? Liệu điều đó có biến anh trở thành một kẻ thấp kém hơn đối với cô không? Khi Bá Dương nhìn vào đôi mắt Tư Tá, dường như cho thấy một sự cương quyết không bao giờ để lọt bất kỳ một chi tiết nào khỏi tầm nhìn của chúng. Không rõ sự dai dẳng này có phải là bản tính của cô không nhỉ, Bá Dương băn khoăn. “Xét theo truyền thống mà nói, thì nên coi đây là một cuộc hẹn hò.”
“Nhưng nếu chúng ta không xét theo truyền thống mà nói thì sao?” Tư Tá hỏi.
“Sao cô lại hỏi vậy?”
“Vì tôi muốn biết anh nghĩ sao về những chuyện này.”
“Tôi, hay đàn ông nói chung?”
Tư Tá phân vân; mỗi lựa chọn đều đặt cô vào một tình huống mà trong đó cô buộc phải nhân nhượng: nếu muốn biết ý kiến cá nhân của anh, nghĩa là cô đang liều lĩnh đặt anh vào một vị thế có trọng lượng trong cuộc đời mình; nếu đẩy anh trở lại biển đàn ông, cô sẽ phải đặt câu hỏi cho sự bất công của chính mình.
Trong lòng Bá Dương lúc này lại xao động một thứ tình cảm trìu mến: anh đã biết về cô nhiều hơn những gì anh sẵn sàng. Mọi câu hỏi người ta tìm kiếm câu trả lời nhất định rồi sẽ quay trở lại, như một chiếc boomerang cắt vào da thịt mình. Cô không được che chắn khỏi mối nguy hiểm đó như vẫn tưởng; không, cô không hề được bảo vệ: chỉ những người không tìm kiếm câu trả lời mới được yên ổn tránh khỏi việc bị đụng chạm.
“Tôi muốn hỏi,” Tư Tá lên tiếng, rồi ngừng lại tiếp tục phân vân. “Tôi nghĩ là mình muốn hỏi bản thân anh nghĩ gì.”
Bá Dương hả hê như vừa giành chiến thắng trong một trận chiến cam go chống lại cả một binh đoàn nam giới, những gương mặt mờ nhạt của họ lùi lại nhanh chóng. “Về khía cạnh này, tôi nghĩ mình là một người đàn ông truyền thống, nên dĩ nhiên, tôi cho là mình đã mời cô đi hẹn hò,” anh nói, cố giữ vẻ trầm ngâm. “Tuy nhiên, vì cô yêu cầu phải trung thực hơn, nên tôi sẽ trung thực hơn nữa: tôi không hoàn toàn coi đây là một cuộc hẹn hò.”
“Sao lại không hoàn toàn?”
“Vì một cuộc nói chuyện như thế này không nên diễn ra trong buổi hẹn hò, cô không nghĩ vậy sao? Khi người ta toàn tâm toàn ý về bất kỳ chuyện gì, họ sẽ không phân tích và thắc mắc tại sao mình lại ở đó ngay từ đầu.”
“Tôi hiểu rồi,” Tư Tá nói, và Bá Dương trông cô có chút bất đắc chí. Trong lần hẹn đầu, dường như cô hào hứng hơn, dù rằng cuộc nói chuyện của họ hôm đó bớt khó khăn hơn: cô kể về công việc của mình và tuổi thơ ở ngôi làng miền Bắc; anh đặt cho cô những câu hỏi, và cũng đưa ra một vài chi tiết vô thưởng vô phạt về cuộc sống riêng tư.
Không ai nói gì nữa. Cuộc trò chuyện dường như đang đi theo một hướng mà không ai ngờ đến, dù rằng Bá Dương không thể xác quyết được rằng liệu anh có thất vọng hay không. Anh không có lý do gì để xuất hiện trong cuộc đời cô gái này, và anh cũng nên mừng rằng cô đủ lý trí để đặt dấu hỏi cho sự xuất hiện của anh. Dù sao, anh vẫn muốn được tiếp tục với cô thêm chút nữa; thậm chí anh còn muốn giãi bày tâm sự với cô - mà giãi bày cái gì kia? Anh chột dạ nghĩ. Dường như cô gái này có một tâm điểm, có lẽ chính cô cũng không biết, giống như một chiếc máy hút bụi bí ẩn, dễ dàng hút anh về phía cô. Liệu đó có phải là tuổi trẻ, hay sự ngây thơ, đang phát huy tác dụng lúc này? Không, chắc chắn là không phải. Anh nghĩ về cái cô gái từ nhiều năm trước kia, đứa trẻ mồ côi đã từng biến anh thành gã ngốc. Ở Như Ngọc không có nét gì là trẻ trung hay ngây thơ, ngay cả từ ngày đó; dẫu vậy, cũng chiếc máy hút bụi ấy, mà trong trường hợp đó còn tiềm ẩn sự nguy hiểm nữa, cũng tồn tại từ ngày ấy để hút anh vào. Bá Dương đưa tách trà lên để trấn tĩnh lại. Người ta không biến mất khỏi cuộc đời của người khác; họ chỉ quay lại trong một lớp vỏ bọc ngụy trang khác mà thôi.
“Cứ cho là chúng ta đang không thực sự hẹn hò đi,” Tư Tá nói. “Vậy thì bây giờ chúng ta nên làm gì? Bắt tay và chào tạm biệt nhau, đúng không?”
Bá Dương chỉ tay vào đồng hồ. “Chúng ta mới chỉ ngồi đây được hai mươi phút thôi mà,” anh nói. “Cô không nghĩ chia tay bây giờ là hơi vội vàng sao?”
“Đúng vậy à?” Cô nhìn xoáy vào anh.
“Chẳng lẽ hôm nay cô tới đây chỉ để tìm hiểu xem liệu có phải chúng ta đang hẹn hò thôi sao?”
“Có lẽ vậy.”
“Và bây giờ thì cô đã biết câu trả lời, nên cô muốn đi ngay,” anh nói. “Thậm chí còn không muốn nán lại để tán gẫu một chút?”
“Tán gẫu thì có ích gì khi mà chúng ta thậm chí còn không phải là bạn bè?”
Thực ra, họ chỉ đơn thuần là những kẻ xa lạ tình cờ bắt gặp ánh mắt của nhau - một nụ cười, một cái gật đầu, những cặp lông mày nhướng lên vì ngạc nhiên, thích thú hay bối rối, nhưng có một điều mà người ta không nên đòi hỏi, và do đó không nên được cho phép, là quyền được nấn ná. Phá vỡ cái hợp đồng tạm thời này - dù là để thả mình trong niềm tin rằng biết đâu nhiều điều khác có thể sẽ xảy ra, hay là chỉ để có một khoảnh khắc yên bình mà suy tư về cái bất khả của việc làm được điều gì đó từ cuộc gặp gỡ này, hay bất kỳ cuộc gặp gỡ nào - đều là đang vươn quá tầm với của mình, là đòi hỏi sự rõ ràng từ cái nhộn nhạo của cuộc đời. Dĩ nhiên, lẽ ra đến thời điểm này, niềm mong mỏi sự bền lâu của Bá Dương, niềm mong mỏi tìm được chút ý nghĩa nào từ cái vô nghĩa, cũng đã được hóa giải rồi. Tại sao anh không đồng ý với cô gái, chúc cho cô có một cuộc sống viên mãn vắng bóng anh, và vui vẻ chia tay? Nhưng anh lại chưa sẵn sàng để cô đi. Dường như cô đang sống trong một vũ trụ do cô tự tạo ra, nhưng làm sao cô - hay bất kỳ ai - có thể sống nghiêm túc đến thế, mù quáng đến thế? Cái khả dĩ sai lầm của cô đang giấu mình ở đâu? Sự thiếu vắng sai lầm ở cô làm anh nhớ đến câu chuyện dân gian về một cậu bé có khả năng biến đá thành vàng nhưng lại chẳng hay biết rằng năng lực này - không chỉ dừng lại ở việc mang lại cho cậu sự giàu có - sẽ đưa cậu vào một cuộc sống bất khả vãn hồi: con của ta ơi, thế giới này là nơi tồi tệ hơn những gì con có thể hình dung rất nhiều.
Bá Dương không biết liệu anh đang ghen tị với Tư Tá hay bất bình với cô, nhân danh cái thế giới đã trở nên tồi tệ này. Điều khiến anh nán lại không hẳn là cái thôi thúc được bảo vệ cô, cũng không phải cái khao khát được phá hủy, nhưng nếu như số phận đã sắp đặt để cô phải tuột mất cái vũ trụ mà cô tạo ra, thì anh muốn là người chịu trách nhiệm cho việc đó - chính anh, kẻ phá hủy đánh bại mọi kẻ phá hủy khác. “Tìm được một người bạn ở thành phố này cũng mất thời gian và công sức đấy chứ, không phải thế sao?” Anh nói. “Sao chúng ta không tự cho mình chút thời gian nhỉ?”
“Tình bạn vẫn xuất hiện mà,” Tư Tá nói.
“Chứ không phải tình yêu à?”
“Tình yêu cũng xuất hiện.”
“Và chúng ta không thể cố gắng đạt được điều gì trong hai điều đó? Hay tôi nên nói là, trong cả hai khía cạnh tôi đều không có hy vọng nào?”
Tư Tá nhìn Bá Dương vẻ tò mò, khiến anh chột dạ, hay là anh đã tỏ ra xông xáo quá mức mà không biết, nhưng anh vốn hầu như không có gì - hoặc là có quá nhiều - để mất: trong cả hai trường hợp, người ta được phép đi chệch khỏi quy trình định sẵn. “Như thế này thì sao?” Anh nói, chỉ tay ra phía cửa sổ; bên kia đường, ở cạnh một tòa nhà treo tấm áp phích quảng cáo cho một trung tâm thể hình. “Tôi có thẻ thành viên tập gym ở đó. Trên tầng hai có sáu sân tập cầu lông, chúng ta có thể đến đó chơi một lần một tuần. Nếu cô không thích thì chúng ta thậm chí không cần nói chuyện với nhau.”
“Tôi không biết chơi cầu lông,” Tư Tá nói.
Bá Dương chỉ muốn đá cho mình một cú vì sơ suất này. Dĩ nhiên là cô, một người lớn lên nơi làng quê, sẽ cho rằng cầu lông là môn thể thao xa xỉ, nhưng liệu anh có thể giải thích cho cô rằng anh và Mạc Lan trước đây vẫn thường chơi ở các con hẻm, len lỏi tránh những người đi bộ và đạp xe qua, thường phải trèo lên mái nhà để khều những quả cầu bay lạc? Liệu anh có thể kể cho cô rằng vào mùa hè, anh và đám con trai thường đi lùng những ấu trùng xanh mũm mĩm của loài bướm bắp cải, nhét chúng vào những quả cầu lông, rồi dùng vợt đánh thẳng chúng lên trời? Lũ ấu trùng tội nghiệp luôn rơi trở lại mặt đất để đón nhận cái chết tức thì, nhưng với anh, hay thậm chí là với cả Mạc Lan, không có gì xấu xa trong những cuộc hành hình ngẫu hứng đó cả. Liệu Tư Tá có phản đối nếu anh kể cho cô nghe chuyện đấy không? Coco chắc sẽ hét lên và nói hành động đó là bệnh hoạn, nhưng Tư Tá lớn lên ở miền quê, nơi các sinh thể có lẽ là bị mổ xẻ hoặc chịu thương tích hàng ngày. “Bóng bàn thì sao?” Anh hỏi.
Cô mỉm cười, nụ cười một lần nữa lại khiến cô trông có vẻ cam chịu. Ngôi trường làng nơi bố cô dạy liệu có khối bê tông thô dùng làm bàn chơi bóng bàn ở sân như ngôi trường tiểu học của anh không nhỉ? Tuổi thơ của anh, dẫu là tuổi thơ thành phố, đã trôi qua gần một thế hệ rồi, và chắc nó cũng không đến nỗi quá khác biệt so với tuổi thơ của Tư Tá.
“Tôi không biết chơi bóng bàn.”
“Vậy quần vợt?” Anh hỏi. “Khoan đã - hãy cho tôi cái hân hạnh được nói rằng chính tôi cũng không biết chơi môn này. Tôi có xem người ta chơi, và quả bóng bay nhanh lắm. Chúng ta sẽ mải lo học cách chơi mà bớt thấy ngượng ngùng khi không ai nói chuyện với ai.”
“Sao anh lại muốn chơi quần vợt với tôi nếu anh không nề hà việc không nói chuyện?”
Bất kỳ hoạt động nào cũng sẽ là lý do để anh tiếp tục được gặp cô - và cô không có lý do nào để cần hiểu điều này cả. “Có lẽ tôi muốn hiểu về cô rõ hơn,” anh nói. “Vậy nên tôi mới đi tìm bất kỳ điều gì cô chịu đồng ý làm cùng tôi để tôi có thể có một cơ hội. ”
“Một người đàn ông ở địa vị anh thường tán tỉnh phụ nữ thế này à?”
Anh nhìn vào mắt cô nhưng không thấy sự ác ý hay mỉa mai nào ở đó cả. “Cô muốn nói đến địa vị nào?”
“Anh có ô tô, nhà cửa, nên chắc là anh có nghề nghiệp tốt chứ?” Cô nói, giọng như muốn hỏi hơn là bình luận, và anh gật đầu xác nhận sự phỏng đoán của cô. “Liệu như thế có phải là khi tán tỉnh một phụ nữ, anh luôn có thể tìm được điều gì đó để làm cùng cô ta?”
“Làm?”
“Sẽ như thế nào giả dụ anh sống trong một tầng hầm với ba chàng trai tỉnh lẻ khác, và anh không có khoản tiết kiệm nào cả? Anh làm việc sáu ngày rưỡi một tuần, nhưng anh biết rằng mình sẽ không bao giờ có thể mua nổi một căn hộ thuộc loại rẻ nhất ở thành phố này. Sẽ như thế nào nếu tất cả những gì anh sở hữu chỉ là con người anh, và tất cả những gì anh có thể làm chỉ là sống đúng với mình? Anh vẫn sẽ tán tỉnh một cô gái chứ?”
Không, anh nghĩ; đây không phải là thế giới thân thiện dành cho những chàng trai trẻ không tiền bạc. Vài tuần trước, trong một buổi phỏng vấn trên truyền hình, một cô gái độ tuổi chớm hai mươi nói rằng cô thích một cuộc hôn nhân không hạnh phúc với một chiếc BMW còn hơn là yêu một thanh niên chỉ có thể chở cô bằng xe đạp. Bá Dương nêu tên cô gái đó - tính thực dụng táo bạo của cô đã khiến cô nổi tiếng khắp cả nước - và hỏi Tư Tá nghĩ gì về sự lựa chọn ấy.
Tư Tá có vẻ dằn vặt. Cô đan tréo hai tay lại với nhau rồi lại buông ra, đây là lần đầu tiên anh thấy cô để mất sự điềm tĩnh của mình. “Tôi ước giá mà cô ấy đã hoàn toàn sai lầm về mọi thứ. Nhưng tôi lại không nghĩ thế,” cô nói. “Đây không phải là thế giới mà tôi nghĩ rằng khi trưởng thành mình sẽ sinh sống, anh biết đấy.”
Anh định nói rằng cô không phải là người đầu tiên nhận ra điều đó. Cái gì đã khiến cô khác biệt so với những con người vỡ mộng khác? Mọi người trẻ đều bắt đầu với những giấc mơ tinh khôi, nhưng có bao nhiêu người sẽ giữ được khả năng mơ mộng ấy? Bao nhiêu người có thể kìm giữ mình khỏi biến thành kẻ phá hoại những giấc mơ tinh khôi khác? Tất cả chúng ta đều là những kẻ cai ngục và đao phủ đang nằm im chờ thời cơ; những gì đã bị tước đoạt khỏi chúng ta, những gì đã bị giết chết trong chúng ta, chúng ta chờ đợi đến lượt mình phục thù. Nếu Coco quan tâm, Bá Dương có lẽ đã không ngần ngại chia sẻ những bài học thông thái này: anh sẽ nhếch mép, sẽ cười thật lớn, sẽ thích thú tận hưởng vị thế một con mèo đang nhẹ nhàng vờn con mồi. Nhưng điều khiến Tư Tá khác biệt - điều đang khiến anh trầm tư lúc này - là anh muốn có một câu trả lời tốt hơn cho cô; anh muốn mang đến cho cô một thế giới tốt đẹp hơn. Phải chăng đây là cảm xúc của một người bố dành cho đứa con? Anh nhăn mặt, câu hỏi này đã gợi ra một điều lố bịch bậc nhất: tình cảm cha con, anh nghĩ, một sugar daddy với tình cảm cha con.
Tư Tá vẫn không rời mắt khỏi anh. “Chắc anh thấy những điều tôi vừa lải nhải là nực cười lắm,” cô nói, nhưng khuôn mặt cô chẳng có nét gì không thoải mái xuất phát từ sự tự nhận thức bản thân. “Đôi khi tôi cũng nghĩ như vậy, nhưng ngay khi vừa nghĩ đến nó, tôi đã biết là mình sai rồi.”
“Tôi đâu có cười cô,” anh nói. “Mà tôi cười chính mình thì đúng hơn, bởi vì, cô biết đấy, tôi là một trong những người đã biến thế giới này thành một nơi tồi tệ đối với cô, ấy vậy mà tôi còn đòi hỏi cô phải thích, thậm chí là yêu tôi.”
“Anh làm vậy để làm gì?”
“Việc yêu cầu cô thích tôi à?”
“Không, việc góp phần biến thế giới này thành một nơi tồi tệ ấy chứ, nếu những gì anh vừa nói là đúng sự thực.”
“Tôi còn có thể làm gì khác đây?”
Tư Tá bối rối, như thể anh vừa đòi cô phải trả lời.
“Không ai có thể sống mà không làm gì cả,” anh nói. “Cô thấy đấy, một đứa trẻ chỉ cần tồn tại là được, nhưng chúng ta có phải là trẻ con mãi đâu. Chúng ta phải sống bằng cách làm gì đó. Chúng ta hoặc là gây hại, hoặc là, nếu chúng ta cực kỳ may mắn, làm điều gì đó tử tế. Mà cô biết đấy, vấn đề nằm ở chỗ thế giới này là một nơi thiếu cân bằng, để duy trì trạng thái thiếu cân bằng ấy nó cần nhiều thứ tồi tệ hơn là những thứ tốt đẹp. Nếu cô muốn làm một việc tốt - giả dụ muốn cho tiền một đứa trẻ ăn mày - chuyện không có gì to tát, đúng không? Nhưng không đâu, không đơn giản vậy đâu. Để có thể làm việc đó, cô phải tự lừa mình tin rằng một đồng tiền bỏ vào túi nó sẽ giúp đỡ đứa bé, sẽ mang đến cho nó thêm một miếng ăn, sẽ giúp nó thoát được một trận đòn từ bố mẹ. Nhưng trên thực tế, cả cô và tôi đều biết rằng đứa trẻ đó có khi là bị bắt cóc, được thuê, hay bị bán làm trẻ ăn mày; khi đưa tiền cho nó, thay vì giúp ích cho bất kỳ ai, điều cô đang làm thực ra là tiếp tay cho lũ tội phạm, giúp chúng hưởng lợi từ việc gây hại cho người khác, đồng thời khuyến khích thêm nhiều kẻ ác nhân tiếp tục bắt cóc và bán trẻ con để làm chuyện đó. Vậy thì tôi làm gì? Hoặc là tôi đưa cho đứa trẻ tiền, hoặc là không đưa gì cả, tất cả phụ thuộc vào tâm trạng của tôi trong ngày hôm đó. Nhưng dù làm gì, tôi cũng không có ảo tưởng nào về việc mình giúp ích gì được cho đứa trẻ đó, hay cho bất kỳ ai. Tôi xin lỗi, liệu điều đó có quá tàn nhẫn đối với cô không?”
Tư Tá lắc đầu. “Tại sao thế giới lại mất cân bằng?” Cô hỏi. “Tại sao nó lại đòi hỏi nhiều điều tồi tệ hơn những điều tốt đẹp?”
Anh có thể kể cho cô nghe giả thiết của mình về mối liên hệ giữa trái tim con người với xu thế thoái hóa của xã hội mà thi thoảng anh nghĩ trong đầu, nhưng để có thể tràng giang đại hải về thứ vô nghĩa ấy, anh phải say đã. Anh đã thấy hối hận vì cuộc trò chuyện của họ lại đi lạc đề như vậy. Anh tới đây để tán tỉnh một phụ nữ kia mà. Anh không tới đây để cùng cô ấy bị thế giới này làm cho rối trí và đánh bại như thế. “Tại sao à,” anh nói. “Tôi thực lòng không biết.”
“Anh có muốn biết không?”
Không, tôi không muốn biết, anh nghĩ, nhưng anh biết rằng đó chỉ là một điều đáng mong ước mà thôi. Câu hỏi thực sự ở đây phải là, có ai có thể biết hay không? “Cô muốn không?” Anh hỏi.
“Tôi có,” cô nói. “Vì điều này mà trong mắt mọi người, tôi là một con ngốc, tôi biết, nhưng tôi không bận tâm chuyện mình là con ngốc.”
“Vậy cô bận tâm điều gì?”
“Không biết gì cả, và thích nghi với việc không biết gì cả.”
