“Vậy là,” Celia nói khi Như Ngọc vừa bước chân đến. “Có chuyện gì với cô vậy?”
“Không có gì đáng nói cả.”
“Thế người phụ nữ mới mất là ai?”
“Đó là một câu chuyện dài,” Như Ngọc nói.
“Đúng như tôi nghĩ, nhưng vấn đề là,” Celia dừng lại, săm soi nhìn nét mặt Như Ngọc rồi đưa móc áo cho cô treo áo mưa; sáng đó trời mưa phùn, sương mù dày đặc, có lẽ sẽ kéo dài cả ngày, “cô có định kể cho tôi nghe không? Thấy chưa, tôi đã biết là có chuyện khi tối hôm nọ cô đến đây mà. Tôi hỏi Edwin, nhưng anh ấy nói không biết. Nhưng cô biết cánh đàn ông rồi đấy. Mà có lẽ cô không biết. Dù sao, họ không thể nhìn ra cái gì trừ khi cô phải chỉ dẫn tận nơi, mà dẫu có thế, cũng không có gì bảo đảm rằng họ nhìn ra cái mà cô muốn họ thấy.”
Đúng là Edwin đã giấu Celia một phần nội dung cuộc nói chuyện của anh với Như Ngọc, nhưng vì lý do gì? “Cô lại cử anh ấy đến kiểm tra tôi hôm qua đấy à?” Như Ngọc hỏi.
“Phải, quan sát và dò hỏi.”
Như Ngọc thở dài. “Sao phải phiền hà thế làm gì, cô có thể trực tiếp hỏi tôi mà.”
“Lẽ ra cô nên kể cho tôi để tôi khỏi phải phiền hà thế,” Celia nói. “Tôi không muốn cô nghĩ tôi soi mói. Dù sao, tôi muốn biết chuyện gì đã xảy ra, và tôi nghĩ tốt hơn hết là để Edwin đi hỏi.”
“Tại sao kia?”
“Vì nếu cô không chịu kể với anh ấy thì anh ấy cũng không sao cả,” Celia nói. “Và vì cô biết anh ấy vốn chẳng quan tâm, nên biết đâu cô sẽ kể sự thật cho anh ấy nghe - tôi nói đây không chỉ nói cô mà tất cả mọi người. Người ta nói dối những kẻ quan tâm đến sự thật, cô không nghĩ thế à?”
Đơn thuần là sống đúng với chính mình, không nỗi ngờ vực nào có thể chạm đến Celia, Như Ngọc ngưỡng mộ Celia vì điều đó: bất kỳ điều gì người ta giấu giếm cô đều do cô quan tâm quá nhiều. Trong cuộc sống, chúng ta đều đã gặp những người như Celia, đôi khi còn kết bạn với một hoặc hai người như họ nữa, nhưng không bao giờ quá nhiều: nếu không phải là lý do duy nhất cho những sự kiện diễn ra xung quanh họ thì chí ít họ cũng can dự một phần trong mọi việc đã xảy ra hoặc không xảy ra. Nghĩa vụ của họ với cuộc sống là phải trở thành một yếu tố không thể thiếu, một mắt xích kết nối cái này với cái kia; những gì họ không thể kết nối với mình - chắc chắn ai đó, hay việc gì đó sẽ khiến họ thất vọng khi vuột khỏi tầm kiểm soát - sẽ không còn tồn tại trong thế giới của họ nữa. Nhưng điều này là không tốt cho Celia, hay cho những người xung quanh cô? Không có Celia, Edwin vốn không có xúc tu riêng của mình, có lẽ sẽ có những nhận thức mơ hồ hơn về nhiều thứ, nhưng Như Ngọc biết gì về cuộc hôn nhân của Edwin chứ? Cô biết gì về anh trong khi anh đã giữ bí mật cuộc nói chuyện giữa họ, ít nhất là trong vài ngày?
Chỉ riêng cái ý nghĩ rằng vào lúc nào đó, cô đã xuất hiện trong tâm trí anh cũng đủ gây giật mình rồi. Sở dĩ Như Ngọc có thể thoải mái với vợ chồng họ là vì Edwin luôn giữ một khoảng cách rất thờ ơ, còn Celia luôn có đủ những chuyện rối rắm trong cuộc sống cho Như Ngọc tha hồ quan sát; nếu như Celia thích làm tâm điểm của mọi thứ thì Như Ngọc lại thích làm người quan sát, thi thoảng cô cũng để mình được tự do tưởng tượng, như mọi khán giả vào lúc này hay lúc khác, rằng mình đang ở trên sân khấu. Như Ngọc có thể dễ dàng hình dung mình trong vị trí Celia: ở trung tâm của tất cả, và nó không ngừng được bổ sung thêm, mở rộng ra, cho đến khi quả bóng này trở thành toàn bộ vũ trụ cho chính người tạo ra nó - một thế giới vô hạn ở mức độ bản ngã một người cho phép. Như Ngọc chẳng tiếc vì đã không lựa chọn vị trí đó. Nếu cô từng có cảm giác nào gần với niềm đam mê nhất, thì đó là niềm đam mê xóa dấu vết: bất kỳ mối liên hệ nào do một con người khác tạo ra, dù cố ý hay vô tình, đều phải bị xóa sạch; khoảng chân không xung quanh là vật sở hữu duy nhất có ý nghĩa với cô.
Như Ngọc đã tưởng rằng Celia vốn là người vô tâm, sẽ không phải chịu cảnh bị xóa như vậy. Không giống Tiểu Ái, người tự cho rằng mình có quyền và nghĩa vụ phải dạy Như Ngọc biết cảm xúc là gì; không giống Mạc Lan, người đã biến hạnh phúc hay bất hạnh của Như Ngọc thành một gánh nặng phiền phức; không giống Bá Dương và những người đàn ông khác sau anh, những người nhìn thấy ở cô điều mà cô không quan tâm đến - Celia không bận tâm chuyện Như Ngọc là người lập dị. Hoặc cô không quan tâm chuyện đó, cho đến ngày hôm nay. Sốt ruột chờ lời giải thích, Celia của ngày hôm nay đã kéo Như Ngọc ra khỏi hàng ghế khán giả. “Tôi không nghĩ người đã khuất thì có liên quan gì nữa,” Như Ngọc nói.
“Nhưng dạo này cô lo lắng.”
“Bất kỳ cái chết nào cũng có thể khiến người ta lo lắng,” Như Ngọc nói. Cô cởi khăn quàng và giục cả hai ngồi xuống. Cô nói muốn uống cà phê, và để Celia vào bếp trước cô.
Liệu Celia có đúng không khi cho rằng Như Ngọc không thấy cần phải nói dối Edwin vì anh không quan trọng đối với cô? Trên đường lên đây, cô đã gặp anh ở chân đèo. Anh dừng xe lại, kéo cửa kính xuống rồi hỏi cô có muốn anh chở lên nhà không nhưng cô nói muốn đi bộ. Anh ngửa lên nhìn trời, tỏ ý thất vọng trước quyết định của cô, nên cô vội nói thêm rằng mình vốn thích đi bộ trong mưa và sương mù. Lúc này, cô lại băn khoăn vì sao mình lại nói như vậy: người ta không tự nói về mình mà không có động cơ gì. Cô thích vợ chồng họ nên cho phép tồn tại một chút dài lâu nào đó trong mối quan hệ của cô với họ, dù rằng Edwin - hoặc cả chính Như Ngọc - đã làm xáo trộn thế cân bằng ấy, điều đó đã tước đi của cô cái xa xỉ nhỏ nhoi mà cô đã tự cho phép mình trong ngôi nhà ở thảo nguyên: được miễn tham gia vào cuộc sống.
Như Ngọc nhìn Celia bật chiếc máy pha cà phê sáng bóng với tiếng xì xì rất bài bản. “Tôi đang nghĩ - tôi biết là đường đột,” Như Ngọc nói. “Nhưng cô nghĩ sao nếu tôi quay về Trung Quốc?”
“Về Trung Quốc? Khi nào? Bao lâu?”
Ý nghĩ quay trở về Bắc Kinh - để làm gì, Như Ngọc băn khoăn, nhưng câu hỏi đó có thể gác lại sau - đến với cô từ khi cô thức giấc sáng nay. “Tôi mới chỉ nghĩ như vậy thôi,” Như Ngọc nói.
“Nhưng sao cô lại muốn về Trung Quốc bây giờ? Cô định gặp ai ở đó?”
Tốt hơn, Như Ngọc nghĩ thầm, thì phải hỏi là cô muốn gặp cái gì? Những năm qua, cô đã chia sẻ với Celia một chút thông tin về quá khứ của mình. Với một chút mơ hồ có lẽ đã được hiểu là cô không muốn đào sâu vào quá khứ, Như Ngọc đã cho Celia biết rằng cô không còn bố mẹ ở Trung Quốc; bạn bè hay người thân nếu có thì cũng không đủ gần gũi để níu giữ cô lại nơi đó. “Không có ai thực sự quan trọng cả,” Như Ngọc nói.
“Có phải chuyến đi này là do cái chết bí ẩn mà cô kiên quyết không chịu cho tôi biết không?”
Không ai có thể lảng tránh rằng mình không có quá khứ. Như Ngọc cân nhắc xem có thể chia sẻ bao nhiêu sự thật mà không thực sự chia sẻ điều gì. Những tính toán như vậy từ lâu đã trở thành bản năng thứ hai của Như Ngọc vì cô không thích nói dối. Nói dối, cũng giống như sống vậy, cần đến những động cơ, bất kể chúng ngớ ngẩn đến đâu. Với Paul, cô đã phải bịa ra những câu chuyện, cả về cái chết của bố mẹ cô lẫn tuổi thơ mà cô chưa từng có: rằng bố mẹ cô qua đời trong một tai nạn giao thông ở tỉnh An Huy, khi chiếc xe buýt đi chệch khúc cua trên con đường ven hẻm núi và lao xuống sông - đây là thảm kịch mà Như Ngọc đã mượn từ một bài báo cô đọc khi còn học đại học; cuộc sống của người con một trong gia đình thì cô mượn từ Mạc Lan, và một đôi bạn thuở thiếu thời được dựng lên từ nguyên mẫu Mạc Lan và Bá Dương - nhưng Như Ngọc kể với Paul rằng dần dần, nhiều năm đã trôi qua và cô mất liên lạc với họ. Những gì không thể đưa ra làm bằng chứng - ảnh chụp gia đình, ảnh chụp chân dung cô ở các độ tuổi khác nhau - cô giải thích rằng chúng bị mất, một cách tự nhiên và tất nhiên, trong quá trình di cư và sau một cuộc ly hôn đầy khó khăn.
Nếu Celia nói đúng, thì những lời cô nói dối Paul hẳn có nghĩa rằng anh là quan trọng đối với Như Ngọc, ít nhất là nhiều hơn so với những người đàn ông khác trong quá khứ của cô. Với người chồng đầu, cô không cần bịa chuyện gì cả: anh ta đã biết cô là trẻ mồ côi, anh ta hí hửng coi đó là quà khuyến mãi vì sẽ không phải bận tâm đến những người họ hàng bên vợ; anh ta cũng đã gặp hai bà dì - tức là đã chứng kiến sự phản đối của họ, dù rằng từ lâu trước đó, họ đã nói rõ cho Như Ngọc biết rằng cô đã làm họ thất vọng, nhưng họ vẫn tiếp tục trợ cấp tài chính cho cô theo học cấp ba và đại học. Họ không hỏi Như Ngọc về trường hợp của Tiểu Ái. Những gì họ nghe được là đủ rồi, nhưng đối với họ, điều không tha thứ được không phải chuyện Như Ngọc đã ăn trộm, mà là chuyện tội ác này lại có động cơ là cái ý nghĩ tự tử đầy tội lỗi kia; chính nó mới là điều khiến họ lắc đầu và nói rằng cô, suy cho cùng, không có quan hệ máu mủ với họ, và họ không thể nào hiểu nổi cô. Việc Như Ngọc quyết định kết hôn ở tuổi mười chín - chắc chắn là một sự vi phạm nữa đối với cái viễn trình họ dành cho cô - họ đành cam chịu chấp nhận; thực ra chỉ nội việc kết hôn đã đồng nghĩa với phản bội họ, dẫu rằng sự phản bội thì gây ít tai hại hơn là tội lỗi. Vậy cái nào sẽ khó chuộc tội hơn: cướp đi mạng sống của chính mình, hay cướp đi mạng sống của người khác? Lúc này, Như Ngọc mới chợt nhận ra cô chưa từng thực sự biết câu trả lời. Cô quay sang hỏi Celia, “Trong Công giáo, giữa tự tử và sát nhân, tội nào nặng hơn?”
“Cô lấy câu hỏi đó từ đâu vậy?” Celia nói. “Có phải do cái chết của người phụ nữ kia không?”
“Có lẽ không phải do cô ta, hay cái chết của cô ta. Hình như tôi vẫn hay thắc mắc về chuyện này,” Như Ngọc nói. “Thôi, hãy quên nó đi.”
“Chưa được. Có phải đây là lý do cô muốn quay về lúc này không, để tìm hiểu xem cô ta bị sát hại hay tự tử?”
“Không, không liên quan gì đến cô ta cả,” Như Ngọc nói.
“Thế tại sao cô lại muốn về Trung Quốc? Tại sao lại là bây giờ?”
“Chỉ là tôi nhớ nhà thôi. Đã lâu lắm rồi tôi không về nước.”
“Lần cuối cô về là khi nào?”
“Tôi chưa về từ khi sang Mỹ.”
“Tôi nhớ cô nói chuyện này với tôi rồi,” Celia nói. “Cô đến đây từ bao giờ nhỉ?”
“Từ năm 1992.”
“Thật đáng xấu hổ!” Celia kêu lên. Như Ngọc băn khoăn không biết chính xác thì sự xấu hổ ở đây là gì - là đi quá lâu, hay đi lâu như vậy mà vẫn chưa đi hẳn.
Celia đưa một cốc cà phê cho Như Ngọc, rồi cả hai mang ra bàn. “Nào, bây giờ thì cô nhất định phải nói được điều gì hay ho về cốc cà phê này đấy. Đích thân Edwin đã rang hạt, mẻ đầu tiên đấy.”
“Edwin quan tâm đến cà phê từ bao giờ vậy?”
“Khoảng hai tuần trước.”
“Có vấn đề gì với vụ làm bia à?” Như Ngọc hỏi. Hai năm nay, Edwin mày mò thử nghiệm bộ dụng cụ làm đồ uống tại nhà trong tầng hầm; trong các buổi tiệc anh thường thích kể lại những giai thoại nấu rượu trộm của các ông chú mình ngày xưa, và Như Ngọc chắc chắn cô không phải là người duy nhất phải nghe đi nghe lại những câu chuyện cũ mèm ấy. Cô cứ thắc mắc sao không ai lên tiếng khuyên anh đừng kể nữa, nhưng có lẽ người khác, vốn tử tế nhẹ nhàng hơn cô, cho rằng có cái gì đó để nói thì tốt hơn là không có gì.
“Vẫn suôn sẻ cả,” Celia nói, “nhưng đàn ông thì lúc nào chẳng cần cái mới. Nếu không họ sẽ thấy mình ôi người ra mất. Đàn ông khác mèo ở chỗ chúng ta không thể để họ tự đi tìm thú vui được. Phải giúp họ kiếm việc mà làm. Nhắc đến mèo, Scooter đâu rồi nhỉ?”
“Lúc tôi tới thì thấy nó đang ở chỗ cửa ga-ra.”
“Sáng nay tôi mới cảnh báo nó đừng có lôi con chim chết nào về nhà nữa, nhưng cá 10 đô la là nó chẳng nghe tôi. Nhiều khi tôi nghĩ vấn đề của mình là trong cái gia đình này tôi chỉ là thiểu số,” Celia nói, bực bội liếc vào những tấm ảnh chụp gia đình đóng khung treo trên tủ chén - một ánh nhìn chỉ có thể thuộc về người phụ nữ có cuộc sống mãn nguyện. “Chính xác ra mà nói, Scooter bây giờ không thể là một gã đàn ông nữa, nhưng xét ở mọi góc độ, nó vẫn là một giống đực trung bình. Và họ tài thật, có thể khiến chúng ta nói ra rả suốt ngày mà không hề để lọt vào tai một từ nào. Nếu chúng ta quyết định yên lặng chỉ một lát thôi, họ sẽ nói ‘Mẹ ơi, mẹ có bảo cho con biết quần áo tập thể dục của con ở đâu đâu’, hay là, ‘Mẹ chẳng thông báo là buổi tập vĩ cầm đã bị đổi lịch gì cả’. Hay như mới tối qua, Edwin nói trông cô bơ phờ lắm. Tôi hỏi lại thì anh ấy bảo thật ngạc nhiên là tôi lại không nhận ra tâm trạng của cô, hoặc sao không hỏi han cô thêm về cái chết của bạn cô. Tôi hỏi bạn nào, thì anh ấy nói hôm kia cô bảo một người bạn ở Trung Quốc vừa qua đời. Anh ấy còn nói cứ tưởng tôi phải biết hết rồi chứ, nhưng có lẽ tôi nên nói với anh ấy là không phải thế nhỉ?”
Như Ngọc khẽ nhấp cà phê. Cô chợt nhận ra rằng một ngày nào đó cô sẽ nhớ sự bầu bạn của Celia - hoặc giả có lẽ bây giờ cô đã bắt đầu nhớ Celia rồi, nhớ những lúc ngồi bên chiếc bàn này, nghe Celia kể về những chuyến đi chơi của gia đình, những khúc mắc với em gái và bố mẹ cô. Những địa điểm Như Ngọc chưa từng được thấy tận mắt, cô đã nhìn qua đôi mắt của Celia; những người Như Ngọc không biết - và không bận tâm chuyện đó - cô đã gặp trong những câu chuyện của Celia. Nhưng dù sao, ý nghĩ xin nghỉ phép, một khi đã xuất hiện, lại chỉ hướng đến một con đường duy nhất; cô đã bỏ lại rất nhiều người đằng sau, và cô có thể bổ sung Celia và gia đình cô ấy vào danh sách đó. Chỉ có điều, Celia, người cả tin nhất trong bọn họ, mang lại cho Như Ngọc cái cảm giác kỳ cục rằng cô đang chôn một vật sống.
Celia chăm chú quan sát nét mặt của Như Ngọc. “Cà phê không được ngon lắm đúng không?”
“Ngon chứ.”
“Trông cô có vẻ không được ấn tượng lắm thì phải.”
“Đánh giá của tôi có đáng tin lắm đâu,” Như Ngọc nói.
“Tôi biết rồi,” Celia nói rồi ngả người về phía cô, tay chống cằm. “Nói chuyện nghiêm túc nào, người phụ nữ mới qua đời đó là kẻ thù của cô hay sao?”
Như Ngọc ngẫm nghĩ rồi thành thật trả lời, “Không hẳn vậy. Tôi không nghĩ mình lại quan tâm ai nhiều đến độ có thể coi họ là kẻ thù.”
Celia rùng mình - hay đó chỉ là tưởng tượng của Như Ngọc? - nhưng lại trấn tĩnh ngay. “Nhưng khi cô ta chết rồi, có phải mọi chuyện ở Trung Quốc bây giờ đã dễ dàng hơn cho cô? Có phải vì thế mà bây giờ cô muốn quay về?”
“Ý cô là sao?”
Celia đột ngột ngồi thẳng dậy, như thể cô không thể kiềm chế được sự hào hứng của chính mình. “Giả thiết của tôi là thế này nhé - cô có thể sửa nếu thấy tôi sai, nhưng đây là câu chuyện hợp lý nhất mà Edwin và tôi có thể nghĩ ra.”
“Câu chuyện của ai kia?”
“Của cô. Nhưng trước khi tôi bắt đầu, cô phải hiểu rằng tôi không phải tuýp người ưa phán xét, nên cô cứ thoải mái. Tôi không quan tâm, cô có thể là bất cứ ai, hay bất cứ cái gì, và tôi vẫn sẽ là bạn cô.”
Như Ngọc tò mò nhìn Celia. “Theo tôi được biết, tôi luôn luôn không là ai cả, không là cái gì cả.”
Celia bỏ qua những lời của Như Ngọc. “Tôi đọc báo thấy rằng người giàu và các quan chức cấp cao ở Trung Quốc hay nuôi vợ bé ở California - cô có biết chuyện đó không?” Celia nói, nhìn thẳng vào mắt Như Ngọc.
“Hoặc New Jersey,” Như Ngọc nói. “Có, tôi có biết. Nhưng cô nói tiếp đi.”
“Cô không khó chịu nếu tôi nói đấy nhé?”
“Không.”
Celia gật đầu, nói cô chỉ muốn chắc chắn là như vậy. “Vậy thì tôi đoán là thế này, không biết chuyện xảy ra như thế nào, nhưng cô đã gặp một người đàn ông có vợ khi cô còn trẻ - mười tám? Mười chín? - Và bồ bịch với anh ta, nhưng khi mọi chuyện trở nên rắc rối, anh ta thu xếp cho cô tới đây. Bây giờ, người phụ nữ đó - bất kể cô ta là ai, nhưng khả năng cao là vợ anh ta - đã qua đời, tức là vật ngáng đường đã không còn nữa.”
“Cô và Edwin nghĩ ra chuyện này tối qua à?”
“Không, tôi thì trước giờ vẫn băn khoăn thế, nhưng Edwin không tin, cho đến khi anh ấy gặp cô hôm qua. Tôi đoán việc cô kể về người phụ nữ mới qua đời đã khiến anh ấy tin là tôi đúng. Sao nào, phần nào của câu chuyện không hợp lý nào?”
“Tất cả đều hợp lý,” Như Ngọc nói. “Ngoại trừ một chuyện, cô đặt hai người chồng cũ của tôi vào đâu trong câu chuyện này?”
“Có đúng là cô kết hôn hai lần không?”
“Cô lại bắt đầu hỏi lại những gì tôi đã nói đấy.”
“Chúng tôi mới chỉ nghe cô nói về những cuộc hôn nhân đó.”
Như Ngọc thở dài. “Nếu trông tôi đáng ngờ như thế thì sao cô còn giúp tôi chuyển chỗ ở làm gì?”
“Khi đó tôi không biết!” Celia nói. “Mà dẫu có thế nào, tôi cũng có nề hà chuyện giúp cô đâu. Tôi nghĩ cô chỉ đang muốn chuyển đi. Mà việc thỏa thuận với người chủ cũ của cô đúng là đã khiến tôi nghi ngờ thật.”
“Vậy cô đưa phần đó vào đâu trong câu chuyện của cô?”
“Chuyện đó nghe còn có lý hơn là mấy cuộc hôn nhân của cô. Nếu cô không có bằng chứng, tôi cho rằng những cuộc hôn nhân đó là không có thật.”
“Tại sao chứ? Trông tôi giống tuýp phụ nữ chỉ có thể là bồ nhí được thôi sao?”
Celia phá lên cười.
“Không, tôi đang hỏi nghiêm túc đấy,” Như Ngọc nói.
“Bồ nhí thì trông thế nào nhỉ?” Celia hỏi, săm soi nhìn Như Ngọc. “Tôi không biết, nhưng tôi cho rằng cô trông giống một người không biết rằng mình xứng đáng có những điều tốt đẹp hơn.”
Như Ngọc tự hỏi không biết vấn đề của cô có phải là không thể hình dung mình trong vai trò người vợ hay không. Mạc Lan chẳng hạn, trông cô luôn có vẻ một người vợ - cô sẽ không bao giờ làm tình nhân của ai cả; cô sinh ra là để làm vợ. “Cô cứ tiếp tục công việc thám tử đi. Cô giải thích ra sao về người đàn ông ở Thung lũng Twin?”
“Tôi nghĩ người đàn ông ở Trung Quốc không chu cấp cho cô nữa, nên cô phải tìm người khác thế chân, nhưng Edwin nói anh ta có thể là đối tác kinh doanh của tình nhân của cô ở Trung Quốc và chỉ đóng vai trò người bảo vệ. Nhưng tôi thì nghiêng về giả thiết cô đã cắt đứt với người đàn ông ở Trung Quốc - tôi có đúng hơn Edwin không?”
“Từ bồ nhí của một quan chức Trung Quốc sang bồ nhí của một chính khách người Mỹ à?”
“Anh ta là chính khách à?”
“Sự nghiệp chính trị của anh ta không được xuất sắc lắm,” Như Ngọc nói. “Nhưng đã có lần anh ta nghĩ mình sẽ làm nên chuyện.”
“Thấy chưa, tôi đúng rồi nhé! Anh ta có nổi tiếng không?”
Như Ngọc lắc đầu. Không cần phải đưa tên Eric vào câu chuyện này làm gì.
“Cô gặp anh ta như thế nào?”
“Ai?”
“Gã chính khách thất bại đó. Tên anh ta là gì nhỉ?”
“John Doe,” Như Ngọc nói. “Tôi làm công việc sổ sách cho một mảng kinh doanh của anh ta, rồi được thuê về làm quản gia. Không, Celia, cô không phải đoán già đoán non làm gì. Nếu muốn biết gì, cứ hỏi tôi đi.”
“Giữa cô và anh ta đã xảy ra chuyện gì?”
“Không có gì nhiều. Có lẽ chúng tôi đã cố thử xem có thể sống hòa hợp với nhau được không, nhưng không được.”
“Sao lại không?”
“Chưa đủ tình yêu, tôi nghĩ vậy.”
“Về phía cô hay anh ta?”
“Cả hai,” Như Ngọc nói. Ít ra Eric cũng đã kiên nhẫn chịu đựng cô trong ba năm, dù rằng đó cũng là ba năm anh phải trải qua cuộc đấu tranh pháp lý để ly hôn. Như Ngọc muốn tin rằng anh cho cô căn nhà đó là vì anh cần sự thuận tiện mà không phải phức tạp gì. Anh đã chọn cô như thế nào - chọn một cách khôn ngoan, đây là điều mà về sau cả hai đều đồng ý - cô không hỏi; còn cô chuyển đến vì không có nơi nào tốt hơn - hay tệ hơn - cho cô, cả khi đó lẫn bất kỳ thời điểm nào. Ở góc độ nào đó, họ thích cuộc sống bên nhau, nhưng cái gì bắt đầu bằng một bản hợp đồng thì chỉ có thể kết thúc bằng những điều khoản, dẫu thành văn hay bất thành văn. Bây giờ Như Ngọc lại băn khoăn liệu có lúc nào một trong hai người bọn họ có ý chờ người kia đề nghị một sự sửa đổi trong hợp đồng hay không - mà nếu có thì có gì khác chứ? Không ai muốn mắc sai lầm, và rốt cuộc, không ai muốn từ bỏ góc nhìn có phần mỉa mai của mình đối với mối quan hệ này; dường như họ là hai đối thủ trong kinh doanh, ngưỡng mộ nhau nhưng đành phải tự cười mình vì sự ngưỡng mộ đó, bởi nếu không họ sẽ tự làm mình bẽ mặt mất. Họ chia tay nhẹ nhàng, cả hai cùng đồng ý sẽ không liên lạc với nhau.
“Vậy đấy,” Như Ngọc nói, liếc nhìn đồng hồ. “Chuyện về người chủ cũ của tôi chỉ có vậy thôi.”
“Có phải cô... không yêu anh ta vì người đàn ông ở Trung Quốc?”
Như Ngọc cười. “Đúng là cô tin có ai đó ở Trung Quốc rồi.”
“Còn lý do nào...” Celia toan nói nhưng rồi kìm lại.
“Còn lý do nào sao cơ?”
“Còn lý do nào khác khiến cô muốn quay về Trung Quốc bây giờ?”
Như Ngọc nhìn Celia. “Có phải đó là điều cô định hỏi vừa nãy nhưng ngừng lại không?”
Celia thở dài. “Còn lý do nào khác khiến cô không muốn có một cuộc đời thực sự?”
Có lẽ phiên bản câu chuyện của Celia hay hơn: câu chuyện về lòng trung thành và sự phản bội, về âm mưu và sự ngây thơ. Trong thoáng chốc, Như Ngọc có thể trông thấy cô trong mắt Celia, và Edwin: một cuộc đời sống trong câu thần chú của cuộc gặp gỡ đầu tiên, nếu không muốn nói là mối tình đầu; nhiều năm sống, hoặc sống vật vờ, chờ đợi cái chết của một người phụ nữ khác. Câu chuyện lãng mạn và cái bi kịch đó sẽ là những chú thích hoàn hảo cho cuộc đời nhỏ nhoi của cô; không có cái rắc rối và bí ẩn đó, cô có gì khác mọi người đâu. Nhưng cô có thể giải thích gì về chuyện điều duy nhất cô từng muốn là được sống độc lập chứ không phải là tài sản của ai đó? Trước đây cô là vật sở hữu của bố mẹ cô, dẫu đó chỉ là những khoảnh khắc vô cùng chóng vánh, sau đó cô lại thuộc về các bà dì, mà trong suy nghĩ của họ, cô thuộc về Chúa của họ hơn là thuộc về họ; và kể từ đó, đủ thứ người đều tìm cách tuyên bố quyền sở hữu đối với cô, nhưng khi cô không thuộc quyền sở hữu của ai thì cô sẽ không bao giờ bị chối bỏ lần nữa.
“Này,” Celia nói. “Này...yy.”
Như Ngọc lại nhìn vào đồng hồ rồi uống nốt cốc cà phê. “Tôi không định cắt giữa chừng câu chuyện của chúng ta, nhưng tôi phải đi trông cửa hàng đây.”
“Vẫn còn thời gian mà,” Celia nói. “Tôi sẽ lái xe đưa cô xuống đó. Cô đừng bồn chồn thế có được không nào. Chúng tôi là bạn cô, chúng tôi thực lòng quan tâm đến cô. Nên mới hỏi cô như thế.”
“Tôi biết,” Như Ngọc nói.
“Và dù bây giờ cô có tâm trạng thế nào, cũng đừng vội đưa ra quyết định gì nhé,” Celia nói, nhưng thấy có vẻ Như Ngọc chưa hiểu, cô ghé lại gần, “Đừng quay về Trung Quốc.”
“Vì sao?”
“Cô không thấy rằng mình xứng đáng được hưởng những điều tốt đẹp hơn so với trước đây à? Sao cô lại muốn quay về với tên khốn đã bỏ bê cô suốt hai mươi năm qua làm gì?”
Như Ngọc băn khoăn không biết có nên đồng ý với câu chuyện này không, chấp nhận một thứ không thuộc về cô, để khi cô biến mất khỏi thế giới của họ, Celia và Edwin vẫn có thể tiếp tục tưởng tượng rằng cô sống một cuộc đời anh hùng, ngu ngốc vì tình yêu. Nhưng sống với sự ngu ngốc thì dễ hơn là với tình yêu, nếu như sau này Celia và Edwin có bao giờ nhớ đến cô nữa, thì cô cũng không muốn họ liên tưởng cô với bất kỳ ai. Có lẽ cô ích kỷ hơn mình tưởng: cô không chịu chia sẻ dù chỉ là không gian trong trí tưởng tượng của ai đó với người khác. “Cô nói đúng lắm, Celia, nhưng cuộc sống của tôi tẻ nhạt hơn câu chuyện của cô nhiều. Không có ai ở Trung Quốc như cô nghĩ cả,” Như Ngọc nói. “Tôi không có gia đình. Không đi du lịch. Không ăn hàng. Không xem phim. Có hai cuộc hôn nhân, và cả hai đều tan vỡ. Và bây giờ thì không có ai cả, ở đây hay Trung Quốc cũng vậy. Có thể cô sẽ cười khi biết tôi không có bảo hiểm y tế. Người Mỹ các cô gọi người như tôi là gì nhỉ? Một kẻ thất bại, không phải thế sao?”
“Cô không có bảo hiểm y tế sao?”
“Tôi không đủ tiền mua bảo hiểm, Celia. Cô có thực sự tin rằng sở thích của tôi là bán sô-cô-la và trông chó không?”
“Nhưng trông cô có vẻ gì là đang chật vật đâu,” Celia nói. “Ý tôi là về phương diện kinh tế.”
“Vậy là chắc chắn phải có ai đó đang bí mật tuồn tiền vào tài khoản của tôi sao?”
Celia tỏ ra bối rối cực độ. Như Ngọc nghĩ, bồ nhí bí mật thì chắc chắn phải là ai đó rồi; có lẽ Celia thất vọng lắm khi biết cô lại không phải là ai cả.
“Nhưng tại sao cô không muốn có một cuộc đời thực sự?” Lát sau Celia lên tiếng hỏi. “Theo tôi được biết, cô có thể có được rất nhiều thứ nếu muốn kia mà.”
Nếu, Như Ngọc không thể ngăn một ý nghĩ tàn nhẫn, cô muốn có Edwin thì sao? Cô đột ngột đứng dậy. “Thật sự là chúng ta phải đi rồi - cảm ơn cô cho đi nhờ xe, vì đúng là tôi đang cần đấy.”
Celia yên lặng khi lùi xe ra đường. Có lẽ cô đang cảm thấy mình bị lừa dối, nhưng mọi người lúc nào chẳng có thành kiến thế này hay thế khác với Như Ngọc; cô sinh ra không phải để đóng những vai người khác giao cho, cô không thấy có lý do nào để xin lỗi cả. Bằng giọng nói nhẹ nhàng hơn, cô hỏi Celia về chuyến đi sắp tới - một chuyến nghỉ dưỡng ở Caribbean cùng công ty Edwin mà Celia gần đây vẫn than vãn rằng làn da cô chưa đủ hoàn hảo và vóc dáng chưa chuẩn để mặc bikini cho dịp này.
“Nói về việc đó,” Celia nói, thả lỏng tay nắm vô lăng hơn một chút. “Cô nhớ là đã hứa trông bọn trẻ lúc chúng tôi đi vắng rồi nhé.”
“Cô sợ tôi sẽ đi và bỏ mặc cô vào phút chót phải không?”
“Sao tôi biết được chứ?” Celia nói. “Khi mà cô cứ nói đến chuyện quay về Trung Quốc thế kia.”
“Tôi sẽ cho cô biết một bí mật để khỏi lo lắng nữa: Tôi thậm chí còn không có hộ chiếu để đi kia.”
“Cô càng kể cho tôi nghe chuyện của cô, tôi càng thấy mình không biết gì về cô cả. Ai mà biết được chứ? Thậm chí cô còn có thể là điệp viên bí mật cho Bắc Triều Tiên ấy.”
Như Ngọc hiếm khi cười đến nỗi lúc này, khi thấy cô bật cười, Celia phải quay sang nhìn cô một lúc lâu rồi mới quay lại nhìn đường. “Nói nghiêm túc xem nào, cô là công dân Trung Quốc hay Mỹ, hay cả hai?”
“Mỹ,” Như Ngọc nói. “Nếu cô muốn, tôi có thể cho cô xem giấy tờ nhập tịch của tôi.”
Celia thở dài khi cô lùi xe vào bãi đỗ xe nhỏ đằng sau cửa hàng. “Vấn đề là,” cô quay sang nhìn Như Ngọc và nói, “bây giờ tôi thấy thật kỳ quặc là hóa ra chúng tôi không biết nhiều về cô.”
“Chắc chắn cô biết về tôi nhiều hơn hầu hết tất cả mọi người đấy. Còn những điều cô không biết là không đáng biết,” Như Ngọc nói, và đột nhiên cảm thấy buồn. Để có được một căn tính nhận dạng - để được biết đến - đòi hỏi người ta phải sở hữu một cái tôi cùng vô vàn thứ khác nữa: một tập hợp những người xung quanh; một câu chuyện liên tục từ ngày này sang ngày khác; một dấu vết liền mạch, có thể theo dõi được, nối từ nơi này sang nơi khác - để có một căn tính người ta phải bổ sung tất cả những thứ đó vào cái tôi ấy. “Cảm ơn cô đã cho đi nhờ, nhớ nói với Edwin rằng tôi thích cà phê anh ấy làm lắm.”
“Có chắc là cô không cần tôi gọi Rebecca và báo cô đang mệt không?” Celia hỏi. “Trông cô tệ quá.”
“Chắc tôi sắp ốm, nhưng không sao đâu.”
“Nếu cô cần chia sẻ, tôi lúc nào cũng sẵn sàng nhé,” Celia nói. “Và đừng tưởng là tôi không để ý rằng cô chưa kể gì cho tôi nghe câu chuyện về người phụ nữ đã qua đời đó đâu đấy.”
“Để lần khác nhé?”
“Hay cô tới ăn bữa tối ngày Lễ Tạ ơn với chúng tôi nhé?”
“Bố mẹ cô sẽ tới đây mà,” Như Ngọc nói.
“Vì thế nên cô càng phải tới. Họ sẽ bớt làm phiền nếu có mặt người khác. Chắc Edwin sẽ vui lắm nếu có người khiến họ phân tâm.”
Như Ngọc quay lại nhìn Celia, trong cô chợt xuất hiện một cảm giác lạ lùng rằng đây sẽ là lần cuối cùng họ nhìn thấy nhau. Dĩ nhiên là không phải thế rồi, Như Ngọc nhủ thầm, cố gắng rũ bỏ cái ý nghĩ định mệnh ấy ra khỏi đầu. Thường thì cô sẽ tìm lý do để thoái thác lời mời đó, nhưng hôm nay, như thể muốn chứng tỏ với bản thân rằng không có gì là lần cuối cả, cô đồng ý.
Dẫu vậy, ý nghĩ rời đi đã bắt đầu có hình hài cụ thể hơn. Như Ngọc thấy không cần phải kháng cự nó, cũng giống như khi cô cho rằng liên hệ với người đăng thông tin tìm người giúp việc là điều tự nhiên khi cô đang cần một lý do để rút lui khỏi cuộc đời Eric. Ngày hôm sau, cô gửi hồ sơ xin cấp hộ chiếu. Những chuyến bay giữa Bắc Kinh và San Francisco cũng đã được đặt vé - lý do duy nhất khiến cô mua vé khứ hồi là vì nó rẻ hơn mua vé một chiều. Ngày quay lại Mỹ, do cô chọn ngẫu nhiên, mang lại cho cô điều gì đó như một niềm trấn an, như thể quyết định rời bỏ cuộc sống hiện tại của cô là có thể vãn hồi, nhưng ảo ảnh đó đã nhanh chóng tan vỡ theo cái hữu hình của từng bước chân dẫn tới lối ra: tấm hộ chiếu xác nhận danh tính cô theo luật pháp; con dấu đóng trên thị thực, phân loại cô là khách du lịch trên chính quê hương mình; chiếc ghế trên máy bay, gần cửa sổ - lúc này không gì có thể vãn hồi được nữa rồi.
Những lấn cấn chưa giải quyết xong cô đành chấp nhận coi là món nợ của mình, mà chủ yếu là với Celia, điều đó sẽ càng khẳng định thêm cho niềm tin của cô rằng những người quan trọng là những người sẽ bị nợ nần, cũng như sẽ bị nói dối. Như Ngọc không thể thông báo trước với Rebecca về việc cô xin nghỉ, nhưng Rebecca sẽ dễ dàng tìm được người khác trông nom cửa hàng thôi. Hợp đồng thuê nhà sẽ bị phá vỡ, nhưng Như Ngọc sẽ để lại dư khoản tiền thuê nhà một tháng, nên số tiền này, cộng với khoản tiền ký quỹ của cô, sẽ đủ để bồi thường cho chủ nhà, vốn là bạn của Celia, mà có lẽ họ cũng chưa phải vội tìm người thuê mới. Nhiều người phụ nữ đang nhờ Như Ngọc trông trẻ hay trông thú nuôi sẽ phải chờ nghe tin tức mới từ Celia, nhưng không ai trong bọn họ coi Như Ngọc là người bất khả thay thế.
Nhưng Celia - và cả Edwin - lại thuộc về một phạm trù khác; sự tò mò, cũng như lòng tốt của họ dành cho cô, Như Ngọc không thể đáp lại bằng bất kỳ sự tò mò hay lòng tốt nào từ phía mình. Cô gặp lại họ lần nữa trong bữa tối Lễ Tạ ơn, và không cần Celia nhắc, Như Ngọc vào vai khán giả của bố mẹ Celia, kiên nhẫn ngồi nghe họ nói tràng giang đại hải về người con gái kia của họ, một luật sư năng nổ ở Dallas. Bồn chồn, lo lắng cả buổi vì sợ có chi tiết nào sơ sót làm hỏng bữa tối, nên đến lúc bố mẹ cô lui về phòng nghỉ ngơi dành cho khách, Celia trông đã mệt lử. Cặp vợ chồng già, tuy đã khéo léo khen ngợi mọi điểm trong buổi tối, vẫn không quên để lại một lời phê bình trước khi đi nghỉ: Jake, lúc này vừa buớc sang tuổi mười sáu và cũng mới nhận được giấy phép lái xe, định ra ngoài trước lúc nửa đêm để tham gia vào cơn cuồng mua sắm của ngày Black Friday với một vài người bạn; mẹ Celia với tay vịn vào lan can cầu thang, hóm hỉnh nhận xét rằng không biết liệu cuộc phiêu lưu như thế có giúp ích gì cho việc Jake vào Đại học Stanford không, khiến bố cô khúc khích cười một lúc rồi mới kéo tay vợ dẫn lên tầng.
“Touché,” 11 Edwin nói khi bố mẹ vợ đi khuất. Celia rên rỉ, tự rót một ly rượu cho mình rồi hỏi Edwin có muốn uống không và anh vội đáp ngay rằng có. Anh quay sang Như Ngọc mời cô cùng uống với họ, tuy anh đã biết rằng Như Ngọc không bao giờ động vào đồ uống có cồn.
Cô từ chối và xin phép ra về. Edwin đặt ly rượu lên bàn. “Tôi sẽ chở cô về,” anh nói.
Như Ngọc nói không, có phần hơi sỗ sàng quá, nên cô cố làm dịu giọng bằng cách nói thêm rằng anh nên nghỉ ngơi và ở lại uống rượu cùng Celia. Nếu như Edwin có nhận thấy điều gì gượng gạo trong giọng nói của Như Ngọc, anh cũng không nói ra. Celia, sau cả buổi tối lo lắng quan sát từng cử chỉ của bố mẹ, đang đờ đẫn người, có lẽ đã muốn được ở một mình lắm rồi, dù rằng bị bỏ lại một mình là điều cô không hề mong muốn.
“Hãy nghĩ về chuyến đi Caribbean tuần tới như phần thưởng đi,” Như Ngọc nói khi ra đến cửa, trong ví cô vẫn có chìa khóa dự phòng nhà và xe của Celia. Việc nhắc tới chuyến đi đã mang lại làn gió nhiệt đới cho cái đêm lạnh lẽo, giăng giăng mưa phùn này. Hai vợ chồng Celia lập tức trở nên phấn chấn hơn, như thể chỉ có ngoài mặt là họ đang phải chịu đựng thêm mấy ngày bố mẹ ở chơi nữa.
Celia cho biết cô sẽ để lại hướng dẫn chi tiết về thời gian biểu của mấy đứa trẻ, còn Edwin hứa sẽ gửi ảnh về. Như Ngọc chúc họ có kỳ nghỉ vui vẻ và ôm hôn tạm biệt từng người, cô cảm tưởng như mình là một bà mẹ đang cố gượng cười, sợ con cái phát hiện ra điều gì đó bất thường. Hồi lớp một, cô có xem một bộ phim ở trường - đó là bộ phim đầu tiên cô được xem, vì các bà dì cho rằng đi tới rạp chiếu phim là một việc vô tích sự - nói về cuộc sống khốn khó trước khi có Đảng Cộng sản. Đoạn cuối phim, một bà mẹ, vừa mất việc ở một nhà máy vải và mất luôn cả niềm hy vọng, đưa mấy đồng xu cuối cùng cho hai đứa con nhỏ. Bà bảo chúng đi mua một chiếc bánh bao về chia nhau, và khi trở lại, chúng thấy mẹ mình đã nhảy xuống sông tự vẫn.
Trên đường về, nhìn qua khung cửa sổ chưa buông rèm ở những bữa tối Lễ Tạ ơn vẫn còn đang dang dở, Như Ngọc muốn quay lại để nói một lời tạm biệt đàng hoàng với Celia và Edwin. Chuyến bay của cô về Bắc Kinh, trùng ngày với chuyến bay về nhà của họ sau kỳ nghỉ, sẽ chuẩn bị cất cánh đúng vào lúc họ sắp hạ cánh xuống Sân bay San Francisco.
Nhưng liệu cô có thể nói gì với hai người họ đây? Hãy can đảm, và hãy sống thật hạnh phúc, hỡi những đứa trẻ mồ côi có bố mẹ, và bố mẹ của những đứa trẻ mồ côi trong tương lai.
