“Câu chuyện hay đấy, Mạc Lan,” Josef nói.
“Nhưng?”
Anh thở dài. “Đó là một câu chuyện rất hay,” anh nói. “Lãng mạn và man mác buồn. Nhưng nó không phải là một câu chuyện có thực.”
Họ đang ngồi trên một băng ghế cạnh hồ. Thời tiết ấm đến sớm khiến cây cối rộn ràng nở bừng hoa. Cứ chờ cho đến đợt tuyết tiếp theo rồi biết, người ta không ngừng cảnh báo nhau thế, như thể họ cần phải tự nhắc chính mình, trước khi niềm hy vọng bị lấy đi, rằng điều này sẽ không kéo dài lâu. Nhưng đám hoa thủy tiên và tulip phớt lờ những lời cảnh báo đó. Chờ đợi thật vô nghĩa, vì mọi thời điểm đều là lúc phù hợp rồi.
“Tại sao điều đó lại quan trọng chứ?” Mạc Lan hỏi. Cô vừa kể cho Josef nghe câu chuyện của Grazia, về tuổi thơ của cô bé ở Italy, về cái chết lạnh lẽo của cô - quá sớm, quá lặng lẽ - ở Thụy Sĩ. Cô thích kể cho Josef nghe về những chi tiết: những con búp bê mà bà vú làm cho Grazia; gương mặt cô giáo dạy tiếng Pháp của cô bé, nhỏ và hình trái tim; nhạc công người Đức tới nhà dạy đàn piano cho cô và lần nào khi ra về cũng cúi chào cô đầy trịnh trọng. Trong những ngày và những tuần tới, cô sẽ kể cho Josef nghe những câu chuyện khác nữa, về người thợ sửa giày ở Paris và bác nông dân người Bavaria, về cô giúp việc người Nga rong ruổi trên xe ngựa với bà chủ của mình để tới Baden-Baden. “Em thích những câu chuyện như thế.”
“Anh cũng thích mà, nhưng anh sẽ còn thích hơn nữa nếu em có thể kể cho anh nghe điều gì khác.”
“Về cái gì?”
“Những gì anh chưa biết về em. Bố mẹ em chẳng hạn. Những chuyến du lịch của em với họ.”
Khi họ cưới nhau, cô nói với anh rằng bố mẹ cô không xin được thị thực xuất cảnh; bố cô làm việc cho một bộ trong chính phủ, nên thủ tục sang Mỹ rất phức tạp. Sau này, khi họ vẫn chưa ly hôn, vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 càng khiến việc sang Mỹ của họ trở nên ít thực tế hơn. Cô giải thích với anh rằng mình không muốn họ phải vất vả thực hiện những thủ tục kiểm tra an ninh ngặt nghèo. Josef đồng ý bởi vì khi đó dường như vẫn còn rất nhiều thời gian.
“Nhưng họ cũng không có gì nhiều để kể cả,” cô nói.
“Chắc là không phải thế chứ,” Josef nhẹ nhàng phản đối.
Mạc Lan ngẫm nghĩ, rồi kể cho Josef nghe về lần cô cùng bố mẹ đi thăm Trung Âu. Ở thành phố cổ Zagreb, khi thấy một người đang chơi một bản nhạc Xô viết bằng đàn phong cầm, bố mẹ cô lại gần rồi hát theo, bố cô hát tiếng Nga, mẹ tiếng Trung Quốc, và người nhạc công thì hát bằng thứ tiếng không ai hiểu nổi. Chiều ngoại ô Matxcơva , cô nói, một bài hát rất lãng mạn mà bố mẹ cô hay hát khi còn trẻ.
Josef chờ nghe cô kể tiếp, nhưng Mạc Lan cười áy náy. “Không được rồi. Em không giỏi nghĩ chuyện về người thật.”
“Anh có bắt em phải nghĩ chuyện đâu.”
“Nhưng khi nghĩ ra những câu chuyện đó, em sẽ thấy quý mến mình hơn,” Mạc Lan nói. Chúng không phải là những câu chuyện của cô. Chúng không liên quan đến thời đại của cô, hay dân tộc cô, nhưng điều mà cô từng tìm thấy trong những câu chuyện đó - sự thoát ly - cuối cùng sẽ trở thành sự tỏ tường trong cô. Có lẽ nếu cô cứ duy trì những câu chuyện này, rồi sẽ đến một ngày Josef hiểu cho sự bướng bỉnh của cô khi lựa chọn cuộc sống cô đơn, bởi vì anh, dịu dàng hơn cả nỗi cô đơn, luôn luôn ở bên cạnh cô.
