Tôi ở bên cô Marcelle đáng sợ ấy vài ngày. Mỗi tối, sau một ngày làm việc ở tiệm thuốc phía trên hầm, cô điềm nhiên ngồi trước mặt tôi làm giấy tờ giả cho tôi.
“Cháu có thấy phiền nếu cô ghi cháu sáu tuổi thay vì bảy tuổi không?”
“Cháu sắp tám tuổi rồi, tôi cự nự.”
“Vậy là cháu sáu tuổi. Như thế sẽ thận trọng hơn. Không biết chiến tranh sẽ kéo dài đến bao giờ. Càng trưởng thành muộn càng tốt cho cháu.”
Khi cô Marcelle đặt câu hỏi, trả lời cũng chẳng ích gì bởi cô tự hỏi chính mình và chỉ chờ đợi câu trả lời từ chính cô.
“Cháu cũng sẽ nói là bố mẹ cháu đã chết. Chết tự nhiên. Xem nào, chết vì bệnh gì nhỉ?”
“Đau bụng được không ạ?”
“Bị cúm! Một loại cúm cấp tính cực mạnh. Thử kể chuyện của cháu xem nào.”
Khi người khác lặp lại những gì cô đã nghĩ ra thì cô Marcelle lại rất chú ý lắng nghe.
“Cháu là Joseph Bertin, cháu sáu tuổi, cháu sinh ở Anvers và bố mẹ cháu chết vào mùa đông năm ngoái vì bị cúm.”
“Tốt. Này, ngậm viên kẹo bạc hà này đi.”
Khi tôi khiến cô hài lòng, cô làm giống như huấn luyện viên xiếc thú: cô ném cho tôi một viên kẹo và tôi phải bắt lấy nó.
Cha Pons đến thăm chúng tôi hằng ngày, ông không giấu chuyện ông gặp khó khăn khi tìm cho tôi một gia đình nhận cưu mang.
“Trong các trang trại lân cận, tất cả các gia đình “tin cậy” đều đã tiếp nhận một hoặc hai đứa trẻ. Ngoài ra, những người có thể là ứng cử viên cũng đều đang cân nhắc, họ sẽ dễ tiếp nhận hơn nếu đó là một em bé. Joseph đã lớn, bảy tuổi rồi.”
“Sáu tuổi chứ, thưa cha,” tôi phản đối.
Để thưởng cho tôi vì câu nói vừa rồi, cô Marcelle nhét một viên kẹo vào mồm tôi rồi hét lên với cha xứ:
“Nếu ông muốn, ông Pons ạ, tôi có thể đe dọa những người đang ngần ngại.”
“Bằng cách nào?”
“Mẹ kiếp! Nếu họ không tiếp đón những người tị nạn của ông thì họ sẽ không có viên thuốc nào cả! Cho họ chết rã họng ra!”
“Không, cô Marcelle, ta cần các gia đình tự nguyện chấp nhận rủi ro này. Họ có thể vào tù vì tội đồng lõa...”
Cô Marcelle quay về phía tôi.
“Cháu có muốn học nội trú tại trường của cha Pons không?”
Biết là trả lời cũng chẳng ích gì, tôi không động đậy mà để cô nói tiếp.
“Ông hãy nhận nó vào Villa Jaune, ông Pons ạ, ngay cả khi đó là nơi đầu tiên người ta đến tìm những đứa trẻ được che giấu. Nhưng, mẹ kiếp, với những giấy tờ tôi làm cho nó thì...”
“Tôi nuôi cháu nó thế nào đây? Tôi không thể xin chính quyền thêm một cái tem thực phẩm nào nữa. Trẻ con ở Villa Jaune còn đang chẳng đủ ăn, cô biết điều ấy mà.”
“Ôi dào, không vấn đề gì! Ông xã trưởng tối nay sẽ đến đây tiêm. Tôi sẽ xử lý vụ này.”
Đêm đến, sau khi đã hạ cánh cửa sắt của tiệm thuốc ầm ĩ như thể vừa làm nổ tung một cái xe tăng, cô Marcelle đến hầm tìm tôi.
“Joseph, có thể cô sẽ cần cháu giúp, cháu trèo vào rồi ngồi im trong cái tủ treo áo măng tô nhé?”
Thấy tôi không trả lời, cô nổi nóng.
“Cô đang hỏi mày cơ mà! Mẹ kiếp, mày bị ngố hay sao vậy?”
“Vâng, cháu đồng ý.”
Tiếng chuông cửa vang lên, tôi trườn vào giữa đống vải vóc sực mùi băng phiến trong khi cô Marcelle để ông xã trưởng vào theo lối cửa sau tiệm thuốc. Cô đỡ giúp ông cái áo khoác bằng vải gabardine rồi nhét vào tủ ngay trước mũi tôi.
“Càng ngày kiếm insuline càng khó ông Van der Mersch ạ.”
“À, tình hình đang khó khăn mà...”
“Trên thực tế thì tuần tới tôi khó mà tiêm cho ông được! Thiếu thốn! Đứt đoạn! chấm hết!”
“Lạy Chúa... thế thì... bệnh tiểu đường của tôi...”
“Không có cách nào cả ông xã trưởng ạ, trừ phi...”
“Trừ phi gì cơ cô Marcelle? Cô cứ nói! Chuyện gì tôi cũng dám làm.”
“Trừ phi ông đưa cho tôi tem thực phẩm. Tôi có thể mang đi đổi lấy thuốc cho ông.”
Ông xã trưởng trả lời giọng hoảng hốt.
“Không thể được... tôi đang bị theo dõi... dân số trong làng đã tăng quá nhiều mấy tuần nay... và cô biết rõ là tại sao... tôi không thể đòi thêm mà không làm bọn Gestapo chú ý đến chúng ta... điều đó... điều đó sẽ có hại cho chúng ta... Cho tất cả chúng ta!”
“Ông cầm lấy chỗ bông này và rịt chặt vào. chặt hơn thế này!”
Vừa dọa dẫm ông xã trưởng, cô vừa lại gần chỗ tôi, nói qua kẽ cửa, nhanh và nhỏ:
“Lấy chìa khóa trong áo măng tô của ông ấy, chùm bằng sắt ấy, không phải chùm bọc da.”
Tôi cứ ngỡ mình nghe nhầm. Hình như cô đã đoán ra điều ấy? Cô bồi thêm qua kẽ răng:
“Nhanh lên, mẹ kiếp!”
Cô quay lại băng nốt cho ông xã trưởng còn tôi thì quờ quạng tìm chùm chìa khóa.
Sau khi ông xã trưởng rời đi, cô cho tôi ra khỏi tủ và dẫn tôi xuống hầm rồi biến mất vào màn đêm.