Anh không phải là người có nỗi đam mê và am hiểu về hội họa, nhưng anh biết trong cuộc đời sáng tác của mỗi họa sĩ, có một thời kỳ được gọi là Thời kỳ Xanh (Blue period).
Như tương xứng với tuổi thanh xuân của đời người, Thời kỳ Xanh luôn xuất hiện những sắc xanh, những gam màu tràn ngợp, những khoảng trời xanh dịu êm. Tất nhiên, Thời kỳ Xanh cũng không né tránh những “xanh xao” trong đời sống mỗi người. Nhưng, nói gì thì nói, Thời kỳ Xanh vẫn là thời kỳ đẹp nhất, tràn trề hy vọng tuổi trẻ nhất.
Theo anh, không chỉ ở các họa sĩ mà ở mỗi người bình thường đều có một Thời kỳ Xanh như thế.
Anh vẫn còn nhớ ngày đầu tiên mình chính thức đi làm ở công ty A. Trên đường đến công ty, anh đã dừng lại để mua một cây kiểng xanh bé xíu trên chiếc xe ba gác của chị bán cây hoa kiểng dạo. Khi đó, nhìn cái cây thích mắt thì mua, chứ anh cũng không biết đó là cây gì. Chị bán kiểng dạo cũng không rành, lúng túng nói rằng: “Hình như đó là một cái cây may mắn”! Hình như... Nếu như anh nói câu đó với sếp của mình thì chắc chắn sẽ bịmất điểm. Còn nếu như anh là sếp thì chắc chắn sẽ lắc đầu trước người bán hàng còn “hình như” kia. Lúc đó, tự dưng trong đầu anh có những liên tưởng như vậy. Nhưng rồi anh vẫn vui vẻ mua cái cây xanh bé xíu đó để mang về đặt trên bàn làm việc. Anh hoàn toàn không nghĩ đến việc sẽ chăm sóc cái cây đó như thế nào, nó có thích hợp với môi trường máy lạnh hay không?... Anh đặt cái cây vào chỗ ngồi, đơn giản chỉ vì muốn ngắm một màu xanh.
Cũng may, cái cây đó rất... dễ nuôi. Nó có vẻ tích hợp được hơi mát từ máy lạnh mà sống mà không cần phải tưới tắm gì. Trong nhiều tháng liền, anh vẫn không rời mắt khỏi cái cây may mắn nhỏ xíu đó. Anh coi nó như một người bạn. Một người bạn cứ nhỏ hoài, không lớn lên tí nào. Một người bạn luôn biết lắng nghe, trước những buồn vui thầm kín riêng anh. Quả thật, đã có những điều ở giai đoạn đó, anh chỉ có thể “đối thoại” với cái cây nhỏ bé thầm lặng xanh đứng ngay trước mặt mình.
2.
Cùng với sự thăng tiến trong công việc, ngăn bàn của anh càng bề bộn, chất chồng những tệp hồ sơ, giấy tờ; thậm chí còn có cả những gói quà chưa mở, những chai rượu chưa khui ngả nghiêng... Cái cây xanh may mắn bé xíu bị dời lên một góc kệ trên cao. Dù sao thì nó vẫn còn ở đó. Nhưng, nó vẫn ở đó, mà anh thì ít khi nào ngước lên nhìn.
Anh đã quên hẳn cái cây xanh đó vào ngày anh chuyển qua công ty B với cương vị cao hơn. Ở công ty mới, anh ngồi một mình một phòng, từ cửa sổ phòng anh nhìn ra là một công viên có nhiều cây sao cao chót vót. Nếu có một ống nhòm trong tay, hoặc chịu khó quan sát liên tục, anh có thể thấy những chú sóc chuyền thoăn thoắt từ cành này sang cành khác, đôi khi bất ngờ trượt thẳng xuống gốc cây, rượt đuổi tán loạn, kêu la chí chít vui tai...
Nhưng anh rất ít khi mở cửa sổ. Thẳng hoặc anh nhìn ra công viên khi trời đang mưa. Anh thấy khu vườn trong mưa thật buồn bã. Để xua đi cảm giác u buồn, anh thường nhanh chóng kéo màn cửa xuống. Cũng có đôi lúc đôi mắt anh lướt trên bàn như tìm kiếm một vật gì. Nhưng rồi cuối cùng đôi mắt anh lại chăm chú nhìn vào màn hình máy tính.
Cái cây xanh may mắn bé xíu đã thực sự đánh mất trong kí ức. Cả một vườn cây bên ngoài cửa sổ chỉ là một không gian xa lạ, ngẫu nhiên. Anh đã qua hết một Thời kỳ Xanh lúc nào mà anh không hay biết. Toan tính, lo âu, chờ đợi... Rồi lại tiếp tục dự án, lo toan, công việc... Tất cả cứ ào đến từng ngày một. Nếu so sánh với các họa sĩ thì rõ ràng anh đang sống như thời kỳ của những bức tranh lập thể, với tất cả những đường nét và sắc màu đảo lộn.
Công việc của anh cũng có những đảo lộn, tình yêu đảo lộn, quan hệ bạn bè đảo lộn...
Nhưng, mục tiêu thăng tiến của anh thì vững chắc. Dù chuyển qua rất nhiều công ty, nhưng cuối cùng anh cũng trở thành một người nổi tiếng, thành đạt.
Cho đến lúc này anh đã là giám đốc một công ty lớn. Thế nhưng, trong tất cả mọi chuyển động tình cảm và suy nghĩ cho công việc, có đôi khi anh dừng lại trong một giây.
Một giây như một khoảnh khắc thả trôi, tách rời của thực tại. Một giây của thời gian đã mất để ăn khớp vào những bước chậm của quá vãng và nối vào tiếp diễn tương lai. Điều kỳlạ là trong khoảnh khắc một giây đó, hình ảnh của cái cây xanh may mắn nhỏ bé lại xuất hiện.
3.
Và như những thước phim quay chậm, vô tình lại rơi vào một trục trặc kỹ thuật “dừng phim”. Hình ảnh dừng trên màn ảnh đang “zoom” vào một cái cây bé xíu, rồi từ từ mởrộng ra: đôi bàn tay, bước đi e thẹn, ánh mắt long lanh, nụ cười rạng ngời của cô gái trẻ...
Buổi sáng hôm đó, vô tình anh nhìn thấy một cô gái trẻ đang vội vã bước vào công ty, trên tay của cô là một chậu cây kiểng xanh bé xíu, giống hệt cáu cây mà anh đã từng mua. Suốt từ đó cho đến giờ anh cũng chưa tìm hiểu cái cây đó thực chất là có cái tên như thế nào?
Và, anh cũng không còn nhớ, thực tế cái cây đó đã bị “bỏ rơi” ở đâu?
Hình ảnh cô gái trẻ tay cầm cái cây kiểng xanh bé xíu cứ bám riết đầu óc anh trong suốt cả buổi sáng hôm đó. Không hiểu sao, anh muốn trở về cái công ty nhỏ thời anh mới đi làm để tìm lại cái cây đó.Rồi anh chợt liên tưởng rằng, đến một ngày kia, cô gái trẻ ấy cũng sẽ rời khỏi công ty này, để đến một công ty khác lớn hơn. Và, cái cây xanh bé xíu kia sẽ bị bỏ rơi ở lại đây, hoặc bị bỏ rơi lại ở đâu đó. Đây không đơn thuần là sự bỏ rơi một cái cây, một sinh vật nhỏ bé; mà là sự đánh mất những sắc xanh trong đời sống mỗi người.
Dần thay vào sắc xanh đó là những gam màu “nóng” hơn, những đường nét dữ dội, táo bạo hơn... Là một sự tất yếu, nhưng không hiểu sao anh vẫn cứ cảm thấy buồn, hụt hẫng (!).
Hôm nay, anh không đi ôtô đến công ty mà một mình chạy xe máy ngoài phố. Ánh mắt anh đang tìm một người bán cây kiểng dạo. Chỉ là tìm một người bán kiểng dạo thôi mà sao trái tim anh lại hồi hộp, rộn ràng...
Sài Gòn, 2008