Nhận được tin Tô Quyên chết, trung tá Nam nhận định ngay: Cái chết của Tô Quyên, vợ một tiến sĩ phụ trách công trình B.3 không thể
là một cái chết bình thường, ông quay sang phía đại úy Dương.
− Đề nghị đồng chí báo cáo kết quả khám nghiệm tử thi.
− Thưa các đồng chí! Theo bác sĩ pháp y cho biết, cô ta đã uống
một liều thuốc độc xê-đô-nan.
− Đã xác định được loại thuốc độc đó do nước nào sản xuất chưa?
− Chưa xác định được.
− Đề nghị đồng chí làm rõ cô ta uống thuốc độc xê-đô-nan hay thuốc ngủ có chất độc xê-đô-nan?
− Đồng chí cho rằng nhận định của Viện khoa học hình sự Bộ ta là vô trách nhiệm hay sao mà lại hỏi như thế?
Trung tá cười giải thích:
− Không. Tôi không nói là vô trách nhiệm mà muốn nói rằng trong cuộc chiến đấu thầm lặng của các trinh sát hình sự tìm kẻ giết người bằng các loại thuốc độc, không thiếu gì những điều bất ngờ mà ta chưa dự đoán trước. Dấu vết của nhiều loại thuốc độc thường rất khó phát hiện, thủ phạm lại đầu độc bằng những thủ đoạn tinh vi khác nhau, do đó không thể một lúc tìm ra được. Khoa học còn nhiều điều bí ẩn lắm chứ. Khoa học và trách nhiệm là hai phạm trù hoàn toàn khác nhau. Trong vụ án này đòi hỏi phải có cả trách nhiệm và khoa học.
Khoa học chứng minh trong tử thi Tô Quyên có chất xê-đô-nan và liều lượng đủ giết cô ta. Trách nhiệm là làm rõ người nào đưa xê-đô-nan cho Tô Quyên uống. Từ đó chúng ta mới định ra phương hướng truy tìm thủ phạm.
− Như vậy việc làm rõ thuốc đó vào cơ thể Tô Quyên bằng con đường nào là trách nhiệm của chúng ta chứ. Tại sao đồng chí lại nghi ngờ thuốc độc có thuốc ngủ.
− Có lẽ chúng ta không nên tranh luận quá nhiều về một vấn đề
khoa học mà chúng ta hiểu về chuyên môn đó chưa sâu. Đêm qua, khi làm việc với một số bác sĩ ở bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ có nói chất xê-đô-nan có thể pha chế theo tỷ lệ khác nhau cho ta những thứ thuốc khác nhau như thuốc an thần, thuốc chữa bệnh có thuốc độc, thuốc độc... Đối với thầy thuốc, xê-đô-nan trở thành thứ thuốc chữa bệnh.
Còn đối với kẻ sát nhân thì dùng xê-đô-nan để giết người. Vì vậy, đồng chí cần báo cáo cụ thể vấn đề này.
Đại úy Dương nhìn trung tá Nam vẻ có lỗi.
− Tôi chỉ nghe các đồng chí đó nói lại Tô Quyên chết vì có chất xê-đô-nan.
Trung tá Nam phê bình đại úy Dương:
− Đồng chí làm việc đại khái quá đấy, hay nói cách khác là thiếu trách nhiệm. Tôi đề nghị hoãn buổi họp chiều mai, tiếp tục để đồng chí Dương có thời gian lấy lại kết quả xét nghiệm. Khi nào có kết quả xét nghiệm đúng, chúng ta mới có khả năng định ra hướng truy tìm thủ
phạm đúng.
Đại úy Dương tìm các chuyên gia chất độc học theo dõi vụ án này.
Anh được các chuyên gia cho kết luận tổng quát: Sau nhiều lần thử
nghiệm, trong những điều kiện và phương tiện khác nhau, chúng tôi đã lấy được từ tử thi Tô Quyên 3 mi-li- gam chất xê-đô-nan. Điều này chứng tỏ Tô Quyên đã phải uống từ 3 đến 5 viên thuốc độc xê-đô-nan liều lượng mỗi viên là 80 mi-li-gam. Liều lượng này đủ giết Tô Quyên.
Đại úy Dương thận trọng hỏi lại các nhà chất độc học.
− Các đồng chí có thể cho biết thời gian từ khi uống thuốc độc cho đến khi chết?
− Khoảng 3 giờ.
Đại úy Dương đến bệnh viện Bạch Mai ghi lại hồ sơ bệnh án khá chi tiết:
“Ngày thứ 6.
14 giờ: bệnh nhân nằm một mình.
15 giờ: tiêm thuốc.
16 giờ 30: uống sữa.
19 giờ: uống sữa.
19 giờ 30: bệnh nhân bị nôn mửa.
20 giờ: thở gấp, người lạnh toát.
21 giờ: mặt bệnh nhân tái xanh.
22 giờ: tim đập yếu. Tiêm thuốc trợ tim.
22 giờ 5 phút: nói chuyện với Phương Thảo.
22 giờ 15 phút: tắt thở”
Chiều hôm sau, ban chuyên án tiếp tục họp. Sau khi nghe đại úy Dương báo cáo kết quả điều tra, trung tá Nam thừa nhận Tô Quyên bị
chết vì uống thuốc độc xê-đô-nan. Ông đề nghị:
− Các đồng chí cùng suy nghĩ, phân tích xem Tô Quyên bị đầu độc hay bức tử?
− Bị đầu độc hay bức tử, theo tôi không có gì hệ trọng cả - đại úy Dương nói - dù cách nào thì ta cũng khẳng định kẻ địch đã sát hại Tô Quyên. Chúng ta nên tập trung truy tìm thủ phạm,
− Nói như đồng chí Dương chưa ổn đâu. Thoạt đầu nghe tương hai sự việc là một nhưng thực tế đó là hai sự việc hoàn toàn khác nhau.
Mà đã khác nhau thì cách truy tìm cũng theo hai hướng khác nhau.
− Vậy theo ý kiến đồng chí?
− Theo tôi, chỉ có một cách duy nhất! Tô Quyên bị bức tử. Bởi vì theo các đồng chí pháp y Viện Khoa học hình sự cho biết, thuốc độc đó uống sau 3 giờ sẽ chết. Tô Quyên vào nằm viện đã một tuần. Suốt một tuần đó, kẻ địch không dại gì dấn thân đến rung dọa ép buộc cô ta ngay bên giường bệnh. Hơn nữa, lá thư T.72 ghi cho cô ta và những lời nạn nhân nói với Phương Thảo trước lúc sắp chết có thế kết luận: Tô Quyên tự uống thuốc độc. Nhưng kẻ nào đã đưa thư bức tử và thuốc độc đến? T.72 là đứa nào? ở đâu?
Trung tá Nam ngồi nghe thiếu tá Tường phân tích. Thỉnh thoảng ông gật đầu tỏ ý tán thành.
− Đúng. Tôi tán thành đánh giá của đồng chí Tường. Như vậy, kẻ
địch đã hoạt động ngay trước mặt ta, thậm chí trước cả mũi mà ta không hay biết. Đó là điều hổ thẹn đối với chúng ta, những người tham gia chỉ đạo vụ án này. Chúng ta phải tìm cho được kẻ đã ném lá thư
vào nhà Tô Quyên . Trước hết tôi muốn nghe đồng chí Tường báo cáo về quan sát của đồng chí trong đám tang cô Tô Quyên.
− Đúng mười bốn giờ - thiếu tá bắt đầu kể - chiếc xe tang chở
quan tài Tô Quyên bắt đầu rời nhà xác bệnh viện. Ngồi trên xe tang có tiến sĩ Hạnh chồng nạn nhân: chị Hồng, chị gái Hạnh, cô Liên, cán bộ
công đoàn Bộ Giao thông vận tải; cô Phương Thảo và người yêu là Sinh cùng một số bạn bè của vợ chồng Hạnh. Tôi ngồi trên chiếc xe sau cùng với một số anh em tham gia công trình B.3, đại diện Trường Đại học giao thông, nơi cô Tô Quyên học tập và trưởng thành, đại diện uỷ ban khoa học kỹ thuật nhà nước... Tất cả khoảng năm chục người.
− Hoàng Bổn, bác sĩ của Tổng cục đường sắt có đi đưa đám không?
− Không.
− Đồng chí có suy nghĩ gì về sự có mặt của Sinh trong đám tang đó.
− Theo tôi, đó là chuyện thường tình. Vì Sinh là người yêu của Phương Thảo. Phương Thảo lại thân với Tô Quyên. Nếu giải theo phương trình “tình cảm” thì kết quả Sinh cũng thân Tô Quyên. Việc đến đưa ma của Sinh là việc trọng nghĩa tình.
− Còn về Thúy Vân và những người nghi là T.72.
− Từ lúc chiếc xe tang lặng lẽ rời nhà xác đến khi chiếc quan tài được công nhân nghĩa trang Văn Điển đặt xuống huyệt, các bạn bè sụt sùi xúc những xẻng đất đắp lên nấm mồ vĩnh biệt người bạn xấu số, không thấy sự có mặt của Thúy Vân và những người nghi là gián điệp T.72.
− Đồng chí khẳng định như thế là hơi vội vàng đấy - Trung tá Nam cảnh cáo sự thiếu thận trọng của thiếu tá Tường - Trên lĩnh vực này, kẻ địch thường có lý lịch giả, đóng kịch khá thành công để xâm nhập vào nơi cần thiết. Phía sau chúng lại có cả một bộ máy chỉ huy theo dõi chỉ đạo. Chúng chẳng dại gì lại dẫn thân đến nơi mà chúng biết công an ta đang theo dõi.
− Nhưng thưa đồng chí, ngay sau đám tang, tôi đã cho anh em trinh sát nghiên cứu lại hồ sơ toàn bộ những người mới xuất hiện trong đám tang và không thấy ai đáng nghi vấn - Thiếu tá Tường nói như để
chứng minh mình làm thận trọng. Song câu hỏi tiếp theo của trung tá làm anh hết sức lúng túng:
− Đồng chí hãy thuật lại việc theo dõi những người ra vào nhà Tô Quyên trong hai ngày thứ sáu và thứ bảy tuần trước. Thiếu tá vẫn ngồi im không biết trả lời thế nào. Anh đành nói thực:
− Việc theo dõi kéo dài quá nhiều ngày, gần nửa năm trời, công việc chỉ đơn thuần là ghi người đến người đi, xác minh người đến, người đi. Thời gian đầu tôi còn đọc báo cáo, về sau tôi cũng ít đọc báo cáo về người ra vào nhà Tô Quyên. Thứ sáu, thứ bảy hai tuần trước, tôi không đọc. Hôm đó đồng chí cử tôi đi công tác Hà Bắc.
Trung tá Nam tỏ ra không hài lòng với cách làm việc đại khái, thiếu kiên trì của thiếu tá.
− Đồng chí gọi điện báo cho tổ trinh sát theo dõi nhà Tô Quyên đến gặp tôi ngay.
Nhận được điện báo, trung úy Cường vội vàng phóng mô tô đến
gặp trưởng phòng. Không hiểu mình có việc gì sơ suất mà trung tá lại gọi gấp như thế? - Trung úy vừa đi vừa nghĩ - chắc phen này lại bị
khiển trách đây.
− Theo lệnh đồng chí, tôi trung úy Cường đã có mặt.
− Mòi đồng chí ngồi.
Trung tá rút điếu thuốc lá đưa cho trung úy.
− Cậu em tôi vừa đi họp hội nghị khoa học ở Đức về cho một bao thuốc. Đồng chí hút cho vui rồi báo cáo tình hình theo dõi trong hai ngày thứ sáu, thứ bảy tuần trước ở nhà Tô Quyên.
Nhận điếu thuốc trung úy chưa hút ngay, anh đặt lên bàn.
− Báo cáo trung tá, 9 giờ sáng thứ sáu, có bác sĩ Hoàng Bổn đến nhà Tô Quyên, 9 giờ 15 phút đi ra.
15 giờ Phương Thảo và Sinh xách một túi nặng vàò nhà Tô Quyên, 16 giờ đi ra, không xách túi.
Tối thứ sáu, trời bỗng nổi cơn giông, ô tô, xe đạp chạy thành dòng lao đi. Một thanh niên cao khoảng một mét sáu lăm, mặc áo mưa đang phóng xe trên đường bỗng rẽ trái, lao thẳng vào nhà Tô Quyên.
Chúng tôi chưa kịp đến gần, người này đã quay ra, phóng xe về phía đường Quang Trung, rẽ vào phố Bông Nhuộm lao về đường Điện Biên Phủ. Khi gần tới ngã tư Cửa Nam, người này cho xe giảm hẳn tốc độ
đợi cho người cảnh sát giơ tay cấm đường, người này cố tình cho xe chạy vào tâm đường lao về đường Điện Biên Phủ. Chúng tôi mất mục tiêu, cố tình vi phạm luật giao thông nhưng bị cảnh sát giữ lại. Sau khi xuất trình chứng nhận ngành và giấy ưu tiên cảnh sát giao thông cho chúng tôi tiếp tục đi thì xe đạp của người kia đã đi xa, rẽ vào đường nào chúng tôi cũng không biết. Và thế là mất mục tiêu.
− Các đồng chí không theo kịp - trung tá ngạc nhiên thực sự - Tại sao không dùng mô tô lao về phố Sinh Từ đón đầu đối tượng?
− Chúng tôi cũng lúng túng thực sự, không nghĩ ra cách giải quyết đó.
− Đối tượng phát hiện ra có người theo dõi mình hay anh ta lẩn đi do thận trọng để phòng?
− Tôi cũng chưa khẳng định được rõ.
Trung tá thở dài:
− Thế là chúng ta đã để xổng một con mồi - Trung tá tỏ ra tiếc rẻ
thực sự - Tại sao đồng chí không báo cáo ngay sự việc này?
− Thưa trung tá, tôi đã báo cáo đồng chí Tường.
− Đã báo cáo! - Trung tá hết sức ngạc nhiên quay lại phía thiếu tá Tường - Thế mà vừa rồi đồng chí nói chưa được nghe báo cáo về việc này. Đó là một sự dối trá. Chắc đồng chí nghĩ rằng, không báo cáo cũng chưa chết ai, mà báo cáo thì lại ảnh hưởng đến thành tích tổ
công tác do đồng chí phụ trách chứ gì? - Trung tá thấp giọng - lạ lùng thật. Không ngờ đồng chí lại giấu tôi cả việc hệ trọng như thế. Chúng ta đã thả lưới ngồi chờ hàng năm, đến khi kéo lưới thì lại đứt dây.
Nhưng tôi nghĩ, trong nghề chúng ta việc thất bại như thế cũng có thể
xảy ra. Chỉ có điều đáng trách là đồng chí không nói thực. Mà đức tính trung thực của một cán bộ công an, một trinh sát phản gián lại hết sức cần thiết. Tôi cho phép đồng chí nghỉ việc một ngày viết kiểm điểm trình lãnh đạo Cục. Còn đồng chí Cường - Ông nhìn thẳng vào bộ mặt ỉu xìu của trung úy - Tôi sẽ đề nghị lãnh đạo Cục biểu dương đức tính trung thực của đồng chí. Bây giờ đồng chí báo cáo tiếp về hình dáng người đó.
− Người này cao khoảng một mét sáu lăm, lưng hơi gù, đội mũ bộ
đội.
− Người có hình dáng, kích thước như thế - trung tá nhìn mọi người trong phòng - tôi nhớ, có Hoàng Bổn và Sinh. Điều lạ là - trung tá dừng lại một lúc - hai anh chàng này đều đến nhà Tô Quyên vào ngày thứ sáu. Và tối đó, Tô Quyên lại nhận được thư nặc danh dọa giết.
− Đây có thế là sự trùng hợp ngẫu nhiên thì sao? - Đại úy Dương lên tiếng.
− Có thể như thế mà cũng có thể không phải. Chúng ta phải làm rõ con người này.
− Báo cáo trung tá, còn một chi tiết quan trọng nữa, khi xe chúng tôi vượt lên ngang xe của anh ta, anh ta cúi mặt. Máy ảnh chúng tôi không ghi lại được khuôn mặt, nhưng ghi lại được biển số xe đạp: AP.4154.
− Hay rồi. Chúng ta có cơ sở tìm được chủ nhân chiếc xe đạp đó.
Chúng ta báo cho bộ phận quản lý xe đạp sở công an Hà Nội và công an các thành phố, thị xã, các tỉnh để các đồng chí ấy tra trong tàng thư có thể xác định được. Tôi nghĩ rằng, xe đạp nước ta nhiều, nhưng chủ nhân chiếc xe đạp biển số AP.4154 chỉ có một. Chúng ta đã bàn đến các khía cạnh xem xét phân tích từng chi tiết, nhưng chi tiết này hết sức quan trọng. Tôi đề nghị mở chiến dịch truy tìm chủ nhân chiếc xe đó, và giao cho đồng chí Dương chỉ huy chiến dịch này. Và còn một chứng cứ nữa: trên lá thư đó có dâu vân tay của Phương Thảo, Tô Quyên và một người nữa. Sau khi các chuyên gia nhận dạng đưa tờ
giấy đó vào khám nghiệm đã khẳng định có dấu vân tay của một người đàn ông. Chúng ta cũng cần phải mở chiến dịch so sánh dấu vân tay.
Việc này tôi giao cho đồng chí Tường chịu trách nhiệm chính. Đồng chí suy nghĩ kế hoạch làm việc với Viện Khoa học hình sự Bộ và các địa phương nữa.
Thiếu tá Tường đang suy nghĩ về việc báo cáo lãnh đạo Cục thiếu sót của mình, quay lại nhìn trung tá như ngầm hứa sẽ làm tốt công tác mới được giao để chuộc lại khuyết điểm vừa sai phạm.
Anh thầm nghĩ, việc tìm dấu vân tay có thể là đầu dây lần tới nơi T.72 ẩn nấp.
