Vụ việc: An toàn thực phẩm
Thời gian: 03/05/2017
Nguồn tin: Mẹ Từ Lãng
Chi: Khoảng 4.500 tệ
Thu: Đang bán tin
Tiến độ điều tra: Hoàn thành
Tháng Năm là tháng tôm hùm đất ngập tràn thị trường.
Ai cũng biết tôi mê món này. Dịp Quốc tế Lao động, tôi về thành phố Cáp thăm bố mẹ và nghỉ ngơi, tiện thể hẹn bạn đi ăn món khoái khẩu.
Chiều tối mùng 3 tháng Năm năm 2017, lướt WeChat thấy Lý Hà Vũ cũng về thành phố Cáp, tôi bèn gọi điện hẹn đi ăn tôm hùm đất. Cậu ta là một trong số ít những người bạn cùng quê cũng lên thành phố Yên bươn chải, nhưng cả hai đều bận nên chẳng mấy khi gặp nhau.
Lý Hà Vũ vừa nghe lời mời của tôi đã từ chối ngay, “Tôi không đi đâu, về quê sao không ăn xiên nướng mà lại đâm đầu đi ăn tôm hùm đất cay? Giờ cậu còn dám ăn món này à? Hai hôm trước vừa có thai phụ ăn tôm hùm đất ở khu Đạo Lý xong sẩy thai đấy. Bao giờ về thành phố Yên mình ra chợ đêm đánh chén.”
Tôi hỏi cậu ta về vụ thai phụ. Cậu ta bảo cũng không rõ lắm, chỉ nghe bạn bè kể lại. “Có bà bầu ăn tôm hùm đất cay trên phố Đạo An rồi sẩy thai. Giờ mọi người đồn ầm lên tôm hùm đất của thành phố Cáp không sạch, có kí sinh trùng, tốt nhất đừng ăn. Còn lên báo nữa cơ, cậu tìm mà xem.”
“Ừ, vậy về thành phố Yên gặp sau nhé.”
Cúp máy, tôi lên mạng tìm kiếm tin tức liên quan. Hóa ra vụ này có thật, không phải tin vịt. Đang lau nhà sau lưng tôi, mẹ tôi bỗng lên tiếng, “Mẹ biết vụ này, cô gái ấy sống ở chung cư mình đấy. Chuyện ra nông nỗi này cũng tội quá, đang bầu bí sao lại ăn linh tinh không biết.”
“Mẹ, mẹ xem trộm điện thoại của con mà cứ tự nhiên như không thế?”
Nói đến thưởng thức tôm hùm đất thì tôi đích thị là chuyên gia. Để có thể yên tâm thưởng thức món ngon, tôi từng lao tâm khổ tứ điều tra nguồn cung tôm hùm đất, còn bỏ tiền túi để kiểm tra tại phòng thí nghiệm. Tôi dám khẳng định hiện nay tôm hùm đất hầu hết là tôm nuôi, đảm bảo an toàn, dù vẫn có ít sinh vật phù du nhưng rất hiếm kí sinh trùng. Hơn nữa, kí sinh trùng trong thủy sản chủ yếu là sán lá phổi cực kì nguy hiểm, nhưng tôi chưa từng nghe tin loài sán này có khả năng gây sẩy thai ngay, đâm ra cảm thấy sự việc này khá bất thường.
Tôi lái xe của bố đến nơi xảy ra vụ việc: quán tôm hùm đất Giang Long trên phố Đạo An. Phố Đạo An nằm trong khu phố cổ nên đỗ xe rất bất tiện. Vừa tìm thấy chỗ đỗ gần ngã rẽ là tôi vội đánh xe vào, đi bộ tới quán Giang Long.
Quán này có điểm đánh giá rất cao trên mạng và được thực khách đón nhận nồng nhiệt, nhưng khi tôi đến, quán chỉ lèo tèo vài khách dù đã 5 giờ chiều. 5 giờ chiều đến 8 giờ tối là khoảng thời gian đông khách nhất của hàng quán tại thành phố Cáp. Trên mạng nổi tiếng nhưng thực tế vắng tanh vắng ngắt, xem ra đây là hệ quả của vụ thai phụ sẩy thai.
Tôi ngồi bàn cạnh cửa sổ, nhân viên phục vụ mang máy tính bảng cho tôi gọi món. Xem hết thực đơn, tôi gọi một suất tôm hùm đất cay nhỏ, bánh bao chiên cắt miếng và nước cam.
Hai mươi phút sau, nhân viên phục vụ bưng cả “thau” tôm hùm đất cay lên. Tôi hỏi, “Đây là suất nhỏ à?”
Nhân viên phục vụ đáp, “Vâng.”
Tôi gật đầu. Ở thành phố Yên lâu quá, tôi chẳng quen nổi với khẩu phần ăn vùng Đông Bắc nữa rồi.
Tôi gắp mấy con tôm vào đĩa. Tôm to, vỏ lưng và vùng bụng đều sạch sẽ, không có chỗ nào ngả đen, rõ ràng đây là tôm nuôi trong nước sạch. Tôm hùm đất tự nhiên sinh trưởng trong môi trường nước ô nhiễm sẽ đóng cặn bẩn trên vỏ, bụng chuyển đen.
Chỗ tôm này hoàn toàn bình thường, được nuôi trong môi trường hợp vệ sinh, vả lại phần đuôi uốn cong chứng tỏ chúng được chế biến khi còn tươi sống, rất khó gây sẩy thai. Từng có trường hợp thai phụ mất con vì dị ứng tôm hùm đất, có thể sự tình lần này cũng tương tự.
Sau khi chắc chắn không vấn đề gì, tôi chén sạch cả thau tôm. Ngon thật, thảo nào quán nhận toàn bình luận tích cực trên mạng.
Lái xe về nhà, tôi nhờ mẹ liên lạc với bà bầu sẩy thai rồi nằm trên giường nghịch điện thoại một lúc và lăn ra ngủ. Không có áp lực viết lách nên tôi ngủ rất ngon.
Sáng sớm hôm sau, tôi còn chưa tỉnh ngủ thì mẹ đã gõ cửa liên hồi, bất tôi dậy rửa mặt ăn sáng. Cực chẳng đã, tôi đành dậy làm vệ sinh cá nhân, giải quyết nỗi buồn. Toan mở cửa nhà vệ sinh đi ra ngoài, tôi chợt thấy là lạ. Sao đi vệ sinh xong mà không thấy mùi khó ngửi, trái lại còn có hương thơm kì lạ nhỉ?
Tôi gọi to, “Mẹ ơi, mẹ xông hương liệu trong nhà vệ sinh à?”
Mẹ tôi bảo không. Thấy khó hiểu, tôi đi loanh quanh tìm nơi tỏa ra mùi thơm, để rồi ngã ngửa khi phát hiện nơi thơm nhất chính là bồn cầu.
Tôi ngồi thụp xuống, đang ghé mũi ngửi thì mẹ bước vào. Thấy tôi ôm bồn cầu ra sức hít hà, bà sợ hết hồn, “Con làm gì đấy?”
“Mẹ có đổ nước tẩy bồn cầu vào két nước không?”
“Không, mẹ có đổ gì đâu.”
Ăn xong bữa sáng trong băn khoăn, tôi nhận được điện thoại của Chu Dung, “Anh Từ, anh về quê em chán quá. Ở thành phố Cáp có chuyện gì hay ho không? Kể em nghe với.”
Tôi thuật lại vụ thai phụ ăn tôm hùm đất cay xong sẩy thai, tôi tới quán đó ăn thử nhưng không thấy vấn đề gì, tôm tươi, chế biến ngon miệng. Thế rồi sáng nay đi vệ sinh xong, tôi phát hiện bệ xí bệt thơm nức dù nhà vệ sinh không dùng bất cứ sản phẩm khử mùi nào.
Chu Dung cười như nắc nẻ, “Hay anh tự luyến, đến phân của mình cũng thấy thơm?”
Câu này khiến tôi nảy ra suy nghĩ, “Có khi đúng đấy, chắc là phân thơm thật.”
Cậu ta nín cười, “Là sao?”
“Giờ còn chưa chắc chắn, phải điều tra mới xác thực được.”
Chu Dung bắt tôi đợi, “Chuyện hay thế này anh dứt khoát phải cho em theo. Em sẽ bay chuyến sớm nhất tới đó, lát nữa anh ra sân bay đón em nhé!”
3 giờ chiều, tôi ra sân bay đón Chu Dung vừa cập rập tới thành phố Cáp. “Không mang hành lý theo à?”
Cậu ta gật đầu, “Em mua ở đây luôn, tại em sốt ruột muốn biết tại sao phân lại thơm quá.”
Tôi giải thích, có một chất phụ gia thực phẩm tên là “một giọt hương”, chỉ với một giọt, nước dùng sẽ biến thành nước hầm thơm lừng, cả chảo đồ ăn tỏa hương ngào ngạt. Chính bởi công dụng mạnh nên ăn xong có khi đến “sản phẩm” thải ra cũng thơm.
“Có bao giờ cậu ăn bún, malatang hay lẩu xong thấy phân có mùi lạ, thậm chí là thoang thoảng hương thơm không?”
“Không, em hầu như không bao giờ ăn bún và malatang.”
“Cậu hiểu ý tôi là được. Chất này thường được cho vào nước dùng, hôm qua tôi không ăn canh nên không nghĩ tới, giờ ngẫm lại mới đoán họ dùng ‘một giọt hương’.”
Tôi và Chu Dung lái xe tới quán tôm hùm đất Giang Long ở phố Đạo An, gọi một khay to tôm hùm đất cay, cùng nộm dưa chuột và nộm bánh bột Đông Bắc. Chu Dung ăn một miếng nộm dưa chuột, “Anh biết có phụ gia mà còn đưa em tới ăn à?”
“Ăn ít không sao đâu, đừng ăn thường xuyên là được. Quan trọng là phải kiểm tra xem có phải tại quán này không.”
Hôm sau mới 5 giờ sáng tôi đã gọi điện đánh thức Chu Dung. Cậu ta càu nhàu, “Gì vậy trời, anh dở hơi à? Còn sớm mà, bình thường phải đến chiều anh mới làm việc còn gì?”
Tôi đáp, “Hàng quán thường nhập nguyên liệu vào buổi sáng. Chúng ta đi sớm xem có ai giao gia vị cho họ không.”
Hơn mười phút sau, Chu Dung gọi lại, “Anh ơi, chắc chắn họ bỏ phụ gia vào tôm hùm đất rồi. Em chưa bao giờ đi vệ sinh mà thơm thế này, cứ ngỡ mình thải ra đồ ăn cơ đấy.”
“Được, ta sẽ bắt đầu điều tra từ quán tôm hùm đất.”
Tôi lái xe tới khách sạn đón Chu Dung rồi cả hai cùng cắm chốt trước cửa quán Giang Long. 6 giờ hơn, tôm hùm đất và rau xanh được đưa đến, 7 giờ hơn đến lượt đồ uống. Khoảng 11 giờ trưa, một xe van đến giao hàng. Nam nhân viên phục vụ bê hai thùng đồ từ xe vào quán rồi đưa tiền cho tài xế. Tài xế nhận tiền rồi lên xe bỏ đi. Chu Dung theo dõi qua ống nhòm hồi lâu, quay sang nhìn tôi, “Hình như là giao gia vị đấy anh, bám theo thôi.”
Tôi gật đầu, đạp ga bám đuôi xe van từ đường Tân Thái sang phía Bắc thành phố, đến gần chợ đầu mối Bắc Cực. Đây là chợ bán buôn đồ ăn vặt và gia vị lớn nhất thành phố Cáp, xung quanh cơ man là cửa hàng bán lẻ gia vị. Xe van đỗ tại một tiệm gia vị cạnh chợ. Tài xế xuống xe, chuyển một đống hàng hóa trong cửa hàng lên xe rồi lại phóng đi giao đồ.
Tài xế đi khuất, chúng tôi mới xuống xe, vào tiệm gia vị. Tiệm không to nhưng bày la liệt hàng. Một bác gái đứng sau quầy, hí hoáy viết vào sổ, trông như chủ cửa hàng. Thấy tôi và Chu Dung bước vào, bà ta hỏi, “Mua gì đấy?”
Tôi trả lời, “Chúng cháu mới mở quán ăn, được giới thiệu sang mua gia vị ở chỗ cô, cô tư vấn cho chúng cháu được không?”
Bà chủ hỏi chúng tôi bán gì. “Nhân bánh bao, sủi cảo người ta hay dùng hương liệu số 4, nhân hoành thánh thì bột siêu thơm, nước dùng thì cho siêu tươi số 1 hoặc một giọt hương, món xào thì chọn một giọt hương hay hương ngàn dặm đều được.” Nói rồi, bà ta chỉ tấm bảng đỏ bên cạnh, “Mấy loại trên bảng hầu như đều có hàng, tùy xem cụ thể cậu cần gì.”
Chúng tôi quay sang nhìn tấm bảng viết chi chít đủ các loại phụ gia thực phẩm. Chu Dung thì thầm, “Ối giời, dài như cái sớ.” Tôi gật đầu, đúng là đủ để viết thành sớ thật.
Nghe tôi bảo chủ yếu bán các món chế biến từ tôm hùm đất, bà chủ gợi ý, “Thế thì chọn một giọt hương hoặc maston ấy. Mấy quán tôm hùm đất khu phố cổ toàn dùng hai loại này.”
“Vâng, thế cô lấy cho cháu một ít về dùng thử, nếu tốt cháu sẽ quay lại mua thêm.”
“Ừ, lưu số bọn cô đi, mua nhiều cô giao miễn phí cho.”
Tôi và Chu Dung mua năm chai một giọt hương, năm chai maston rồi trở lại xe. Tôi châm thuốc, hạ kính xe, vừa ngắm nghía đống phụ gia vừa dặn Chu Dung, “Gảy tàn thuốc ra ngoài đi, đừng làm rơi trong xe kẻo bố tôi nhìn thấy, cằn nhàn không cho tôi hút thuốc.”
Chu Dung gật đầu, “Anh phát hiện được gì chưa? Đây chính là thủ phạm à?”
“Có vẻ không phải, một giọt hương hình như là hàng thật.”
Phụ gia thực phẩm phải có tên trong “Danh mục nhà sản xuất và các loại phụ gia thực phẩm được Trung Quốc cấp phép sản xuất” gồm 389 nhà sản xuất và sản phẩm. Loại nào nằm ngoài danh mục đều bị cấm sản xuất và tiêu thụ.
Tôi lên mạng tra cứu danh mục, phát hiện chai một giọt hương mình đang cầm nằm trong số phụ gia thực phẩm được cấp phép sản xuất, bao bì cũng ghi rõ dòng chữ “phụ gia thực phẩm” theo quy định của Luật An toàn Thực phẩm.
Chu Dung hỏi, “Nói chung cái chai ‘thải ra hương’ được phép lưu hành chứ gì?”
Tôi gật đầu, “Nhưng chắc họ dùng vượt mức cho phép. Sản phẩm này chứa ethyl maltol*, dùng quá liều rất hại cho gan và thận.”
Tôi gọi cho anh bạn bác sĩ tên W, hỏi dùng một giọt hương vượt mức có thể dẫn đến sẩy thai không. Anh đáp, “Xác suất thấp lắm, ăn một bữa chưa hề hấn gì đâu.”
Tôi vừa cúp máy thì mẹ gọi, báo đã hẹn được cô gái sẩy thai, “Con tới quán cà phê ở chung cư nhà mình đi, mẹ bảo con là phóng viên ở thành phố Yên, đừng có nói hớ đấy.”
“Con biết rồi, mẹ yên tâm, con có cả thẻ cơ, lát con mang theo luôn.”
Chúng tôi về nhà lấy thề nhà báo rồi đến quán cà phê trong khu chung cư. Mẹ tôi đang ngồi trên sofa nói chuyện với một cô gái, thấy tôi và Chu Dung bước vào, bà vẫy tay. Tôi tiến đến bắt tay cô gái, giới thiệu, “Chào cô, tôi là Từ Lãng, đây là Chu Dung, đồng nghiệp của tôi. Chúng tôi xin chia buồn với mất mát của cô, và xin phép đưa tin về vụ việc này.”
Cô gái gật đầu, “Chào anh, tôi là Hứa Oánh.”
Tôi hỏi Hứa Oánh cụ thể sự việc. Cô đáp, “Chắc chắn là do quán Giang Long. Tôi báo cảnh sát, nhờ cả Sở Giám sát Y tế kiểm tra nhưng họ đều nói quán ấy không có gì bất thường. Xin anh hãy vạch trần bộ mặt thật của họ bằng mọi giá.”
“Vâng, tôi cam đoan sẽ viết bài thật khách quan. Trừ ăn tôm hùm đất ra, hôm đó còn chuyện gì khác cô nghi ngờ làm mình sẩy thai không?”
“Không. Tôi sinh hoạt rất nề nếp, toàn ăn uống ở nhà, buổi trưa đi làm thì đặt cơm, mà chỉ đặt một quán quen thôi.”
Hôm gặp chuyện không may, Hứa Oánh ăn sáng ở nhà, buổi trưa gọi đồ của quán quen, riêng buổi tối phá lệ tới quán Giang Long ăn tôm hùm đất cay vì thềm món cay quá. Tôi gật gù, xin phép đến thăm nhà cô. Hứa Oánh cân nhắc rồi gọi cho chồng, xác nhận chồng đang ở nhà mới đồng ý.
Tôi và Chu Dung theo Hứa Oánh về nhà. Chồng cô đang ngồi trên sofa xem ti vi. Thấy cả ba bước vào, anh ta hỏi vợ mình chúng tôi là ai. Hứa Oánh đáp, “Họ là phóng viên tới phỏng vấn chuyện sẩy thai, em quyết phải vạch mặt quán Giang Long bằng được.”
Tôi xin dép đi trong nhà để thay, chồng Hứa Oánh nói không cần rồi mời chúng tôi ngồi xuống sofa, mang ra hai chai nước. Tôi uống một ngụm, trông thấy ngoài ban công có xe nôi và quần áo em bé mà gia đình sắm sẵn. Có lẽ phải rất lâu nữa những món đồ này mới được dùng đến.
Trò chuyện với Hứa Oánh không đem lại thông tin gì, tôi xin phép xem xét quanh nhà và chụp mấy tấm ảnh để phục vụ quá trình viết bài sau này. Họ đồng ý.
Tôi kiểm tra từng phòng để tìm thứ có thể gây hư thai, bao gồm cả đồ ăn hằng ngày của đôi vợ chồng. Họ khá thận trọng, trừ rau, hoa quả, sữa và thịt ra thì tủ lạnh đa số toàn thực phẩm nhập khẩu. Tôi lấy từng thứ ra xem, trong đó có một túi thịt bò Brazil nhập khẩu khá quen mắt, song tôi không nhớ mình từng bắt gặp ở đâu.
Tôi mở điện thoại tra cứu thông tin về thịt bò Brazil nhập khẩu, nhanh chóng hiểu ra tại sao mình lại thấy quen. Thứ thịt này chính là tiêu điểm trong vụ việc “Thịt thối Brazil” từng khiến cả thế giới xôn xao. Vì nó mà hiện nay Trung Quốc đã cấm nhập khẩu chế phẩm từ thịt của Brazil. Lô thịt bò này có rất nhiều vấn đề, không những đã hết hạn, biến chất và được sử dụng chất hóa học để khử mùi hôi, tạo màu sắc đẹp, bơm nước tăng trọng lượng rồi xuất ra nước ngoài, mà số ít còn chứa các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella hay Listeria.
Nếu túi thịt bò trong tủ lạnh nhà Hứa Oánh cũng chứa vi khuẩn Listeria thì đây chính là nguyên nhân khiến cô hư thai. Vi khuẩn Listeria không khác gì sát thủ của thai phụ và trẻ sơ sinh, thai phụ nhiễm khuẩn Listeria có tỉ lệ sẩy thai là 30%.
Tôi cầm túi thịt bò, hỏi vợ chồng Hứa Oánh mua ở đâu. Hứa Oánh nhìn chồng mình. Chồng cô đáp, “Tôi mua ở siêu thị trong trung tâm triển lãm. Công ty tôi ngay gần đó nên tan làm tiện mua luôn.”
Tôi gật đầu, “Có thể túi thịt này có vấn đề, làm chị nhà sấy thai.”
Chồng Hứa Oánh kêu lên, “Sao lại thế được? Đây là hàng nhập khẩu mà!”
“Hàng nhập khẩu chưa chắc đã an toàn trăm phần trăm.” Nói đoạn, tôi lấy điện thoại ra cho anh ta xem thông tin về vụ “Thịt thối Brazil”, giải thích rằng nhiều khả năng túi thịt bò này chứa vi khuẩn Listeria làm bà bầu hư thai.
Nghe xong, Hứa Oánh bật khóc. Người chồng thẫn thờ, cúi gằm mặt, trong phòng chỉ còn tiếng thút thít của Hứa Oánh.
Sau vài phút im lặng, người chồng bỗng nói, “Không phải đâu mình à, túi thịt này vợ chồng mình đã ăn đâu, vẫn để nguyên từ lúc mua về mà!”
Hứa Oánh cũng ngẫm lại, “Ừ nhỉ, dạo này chúng tôi không hề ăn thịt bò.”
Tôi cũng ngẩn ra, cứ ngỡ đã tìm thấy chân tướng, nào ngờ mọi chuyện hoàn toàn khác.
Rời nhà Hứa Oánh, chúng tôi đi dạo trong khu chung cư. Chu Dung châm thuốc, “Anh Từ, có khi nào thịt bò trong tủ lạnh lây khuẩn sang thực phẩm khác, rồi Hứa Oánh ăn những thực phẩm đó, nhiễm vi khuẩn Listeria và hư thai không?”
“Chắc không phải đâu, túi thịt bò đó đóng gói kín hoàn toàn, không khí còn chẳng lọt ra được nữa là vi khuẩn.”
Cậu ta gật gù, “Mình đã kiểm tra nhà họ, cũng điều tra quán tôm hùm đất rồi mà không thấy vấn đề gì. Có khi nào Hứa Oánh tự ngã sẩy thai nhưng muốn vòi tiền bồi thường của quán Giang Long nên mới khăng khăng mình mất con do ăn tôm hùm đất không?”
“Cũng có thể. Nhưng còn một hoạt động thường ngày của Hứa Oánh ta chưa điều tra.”
“Là gì vậy?”
“Gọi đồ ăn. Hứa Oánh nói trưa nào đi làm cũng đặt đồ của cùng một quán thức ăn nhanh, chưa từng gặp vấn đề. Song chưa gặp không có nghĩa không bao giờ gặp, ta cứ điều tra xem.”
Tôi từng ăn tại quán quen của Hứa Oánh. Đó là một quán lâu đời khá tiếng tăm trên phố Tam Danh, bán món thịt tẩm bột chiên cực kì hấp dẫn. Tôi rất hay ghé quán đó trước khi lên thành phố Yên. Tôi đề nghị, “Đằng nào cũng đến thì chén luôn một bữa, đồ ăn ở đấy ngon lắm.”
Tôi dẫn Chu Dung tới quán, gọi thịt tẩm bột chiên, nội tạng rán, món hầm và bánh xếp. Tôi xách ghế đi tìm góc quan sát bếp rõ nhất rồi ngồi dán mắt nhìn. Nếu thức ăn có vấn đề, phải tìm từ trong bếp.
Rất ít hàng quán ở thành phố Cáp có bếp mở, cửa bếp lúc nào cũng đóng kín trừ lúc mang món ra. Vậy nên sau một hồi quan sát, tôi quyết định tập trung ăn.
Ăn xong, rời quán, Chu Dung than, “Anh Từ, mình chẳng thấy gì trong bếp cả!”
“Rồi sẽ thấy ngay thôi.” Tôi chỉ cửa kính quán đề dòng chữ tuyển nhân viên phục vụ, nhân viên rửa bát, lương cơ bản 2.300 đến 2.800 tệ. Chu Dung gật đầu, “Em hiểu rồi, anh định bảo em xin một chân phục vụ chứ gì? Lúc nào em cũng là đứa phải làm mấy việc ai cũng chê.”
“Vớ vẩn, ai bảo cậu xin làm phục vụ.”
Cậu ta rít thuốc lá, “Chứ anh đi à?”
“Không, cậu xin vào rửa bát. Nhân viên phục vụ chưa chắc đã thường xuyên ở trong bếp, còn nhân viên rửa bát ngồi đó cả ngày.”
“Sao anh không tự đi mà làm?”
“Bẩn lắm.”
Sáng hôm sau, tôi dắt Chu Dung đi mua quần áo “lúa” nhất có thể, lái xe đưa cậu ta đến quán ăn để xin làm nhân viên rửa bát. Bà chủ trực tiếp phỏng vấn, vừa nhìn đã ưng Chu Dung ngay, muốn cậu ta làm nhân viên phục vụ tiếp đón khách, nhưng Chu Dung nằng nặc đòi rửa bát nên bà chủ đành miễn cưỡng đồng ý.
9 rưỡi tối, tôi tới đón Chu Dung tan làm. Cậu ta chìa tay cho tôi xem, “Em rửa bật cả máu rồi đây này.”
“Phải mạnh mẽ lên chứ. Có phát hiện ra gì lạ không?”
“Không, nhưng có một chuyện. Đầu bếp thành phố Cáp ai cũng hôi chân à?”
Tôi hỏi ý Chu Dung là gì, cậu ta châm thuốc, “Rửa bát đĩa thì em rửa được, nhưng trong bếp nồng nặc mùi chân thối suốt cả ngày làm em suýt tắt thở.”
Lạ thật, phòng bếp toàn khói và mùi đồ ăn, chân phải hôi tới mức nào mới át được những mùi này.
“Có chắc là mùi hôi chân không?”
“Chắc chắn. Anh chưa bao giờ ngửi thấy mùi hôi chân hả? Hồi đi học vào đại một kí túc xá nam là ngửi thấy ngay, giống y sì đúc.”
“Ngửi rồi, nhưng mùi trong bếp chắc không phải mùi chân thối đâu.”
Tối đó về nhà, tôi lục tìm chiếc áo khoác gilê tự chế dùng để chụp trộm, một cúc áo được thay bằng camera HD của Đức. Tôi dặn Chu Dung kiên trì thêm một hôm, moi thông tin từ nhân viên bếp, hỏi cho rõ thứ mùi đó là gì.
Tối mùng 7 tháng Năm, tôi lại đến đón Chu Dung. Cậu ta kêu, “Ngày mai em dứt khoát không tới nữa đâu.”
Tôi khuyên, “Chịu khổ một tẹo cũng tốt mà. Thu hoạch được gì không?”
“Đây, anh tự đi mà xem!”
Tôi chuyển video Chu Dung quay trộm sang máy tính, bảo cậu ta tua đến đoạn quan trọng. Video nhảy đến cảnh Chu Dung mời thuốc một người đàn ông mặc đồ đầu bếp, “Làm điếu anh Vương ơi!”
Anh Vương nhận thuốc. Chu Dung châm lửa giúp, anh ta hỏi xã giao, “Chu, cậu không phải người ở đây nhỉ?”
Chu Dung đáp, “Vâng, quê em ở thành phố Yên.”
Anh Vương hỏi sao lại tới thành phố Cáp rửa bát, cậu ta nhanh trí đáp, “Em vừa đi du lịch vừa kiếm tiền để trải nghiệm cuộc sống.”
Anh Vương hút thuốc, gật đầu, tỏ vẻ hiểu biết. Sợ anh ta hỏi tiếp, Chu Dung chuyển chủ đề, “À anh ơi, bếp mình ám mùi gì mà cứ hôi hôi ấy nhỉ? Có gì thiu hỏng à?”
“Không, hôm mùng 2 nhập một lô muối mới, chất lượng hơi tệ, lấy tay xát hoặc gặp nhiệt độ cao là bốc mùi, nhưng vẫn dùng để nấu được, ăn không ngửi thấy gì.”
Xem đến đoạn này tôi đã vỡ lẽ. Đây là “muối chân thối”. Theo bản tin mới nhất, loại muối này đã thâm nhập vào tỉnh tôi và được phát hiện tại thành phố Phong, nó có xuất hiện ở thành phố Cáp cũng chẳng lạ.
Muối này chỉ cần làm nóng hoặc lấy tay về là sẽ bốc mùi như mùi chân thối. Quan trọng nhất, kết quả kiểm tra cho thấy nó chứa nitrit, gây nguy cơ sẩy thai, trường hợp nghiêm trọng thậm chí còn dẫn đến ngộ độc và tử vong. Rất có thể Hứa Oánh mất con do ăn phải loại muối này.
Tôi gọi điện báo cáo cho Cục công thương và Cục Cảnh sát, chẳng mấy chốc đã có người tới kiểm tra và niêm phong quán lâu đời tôi rất thích này. Tôi phản ánh với họ chuyện Hứa Oánh, đoán có thể “muối chân thối” chính là thủ phạm. Cục Cảnh sát gọi vợ chồng Hứa Oánh lên lấy lời khai. Lúc ra về, vợ chồng Hứa Oánh tỏ lòng cảm kích với tôi, “Cảm ơn các anh đã kiên trì điều tra.”
Tôi khách sáo, “Đây là việc tôi nên làm mà. Có thông tin gì từ cảnh sát nhớ báo tôi nhé.”
Sáng hôm sau, sau khi bị mẹ dựng dậy, tôi đưa Chu Dung đi ăn ở quán Canh dưa muối Harry trên đại lộ Tây. Chúng tôi gọi canh dưa muối, lòng lợn xào cà tím, chân giò và thịt cua viên. Chu Dung đánh chén ngon lành, “Ngon kinh khủng anh ạ, ăn xong mình đi đâu chơi đây?”
“Đến siêu thị kiếm tiền.”
“Sao lại thế?”
Tôi giải thích, “Khách mua phải đồ ăn hết hạn, có hại cho sức khỏe tại siêu thị sẽ được siêu thị đền tiền gấp mười lần. Ta sẽ khuân sạch đống thịt bò thối của Brazil mà chồng Hứa Oánh từng mua.”
Chu Dung ngơ ngác, “Có nhất thiết phải làm vậy không!”
“Phải làm để họ kịp thời thu hồi chỗ thịt độc hại này, đây là việc tốt mà.”
Ăn xong, tôi hào hứng dẫn Chu Dung tới siêu thị trong trung tâm triển lãm, lùng sục quầy đông lạnh và quầy thực phẩm nhập khẩu mà không thấy loại thịt bò Brazil nọ. Chu Dung hỏi, “Hay người ta dừng bán rồi?”
Tôi lắc đầu, tìm nhân viên quầy đông lạnh, cho cậu ta xem ảnh, “Siêu thị mình còn thịt bò hãng này không? Thấy ngon nên tôi muốn mua thêm.”
Cậu ta nhìn rồi lắc đầu, “Bọn em chưa từng bán loại này.”
“Sao lại thế được? Bạn tôi bảo là mua ở đây mà.”
“Không phải đâu ạ, em nhớ hết các loại thịt từng bán ở quầy mà. Mấy tháng nay bên em không thay đổi mặt hàng, chỉ bán những sản phẩm trước giờ vẫn bán. Bên em chưa từng kinh doanh loại thịt bò trong ảnh.”
Chuỗi siêu thị này đồng nhất mặt hàng kinh doanh nên khi chúng tôi tìm đến chi nhánh khác, tất cả đều nói chưa từng bán loại thịt bò này. Họ cũng chẳng việc gì phải nói dối, nếu ngừng bán thì cứ nói thẳng, không cần chối là chưa từng bán.
Nghĩa là có thế chồng Hứa Oánh đã nhớ nhầm. Anh ta mua thịt bò ở nơi khác chứ không phải tại siêu thị này.
Đang định gọi điện hỏi Hứa Oánh thì cô gọi đến trước, báo rằng tai nạn của mình không liên quan đến “muối chân thối” của quán ăn nọ. Cô sẩy thai từ trước khi quán dùng muối hôi. Tôi sực nhớ trong video Chu Dung quay trộm, anh Vương nói quán bắt đầu dùng muối này từ mùng 2 tháng Năm, nhưng Hứa Oánh sẩy thai từ tháng Tư, quả thật chuyện không liên quan đến quán.
Mải nghiền ngẫm nên tôi quên hỏi Hứa Oánh rốt cuộc chồng cô mua thịt bò Brazil ở đâu. Chu Dung hỏi, “Anh Từ, mình có tìm thịt bò tiếp không?”
“Tìm chứ, đi từng siêu thị một, tiện thể ngẫm kĩ lại xem có để sót manh mối gì không.”
Hai anh em tạt vào gần như tất cả siêu thị của thành phố Cáp, siêu thị nào cũng bảo chưa từng bán thịt này. Hơn 5 giờ chiều, cuối cùng chúng tôi cũng tìm thấy ở một siêu thị địa phương mới mở. Tôi chất hết 17 miếng thịt còn lại trong tủ đông vào xe đẩy, mang ra quầy thu ngân thanh toán. Trả tiền xong, tôi nhờ thu ngân gọi quản lý ra.
Quản lý đi ra, tôi cho anh ta xem bài báo chứng minh loại thịt này có hại cho sức khỏe, cần phải thu hồi. “Tôi có quyền đòi bồi thường gấp mười lần chứ? 17 miếng, mỗi miếng 80 tệ, nghĩa là phải đền hơn mười nghìn tệ!”
Quản lý bảo phải xin chỉ thị cấp trên, tôi gạt đi, “Không phải xin ý kiến, luật pháp buộc các anh phải bồi thường. Nhưng tôi không đòi đền bù đầu, chỉ cần các anh cho tôi xem một thứ, tôi sẽ trả hàng với giá gốc.”
Anh ta hỏi, “Thứ gì?”
“Camera giám sát gần quầy đông lạnh trong hai tháng vừa qua.”
Quản lý gọi điện thoại xin ý kiến cấp trên rồi trả lời, “Được ạ.”
Chúng tôi vào phòng giám sát, tua và kiểm tra băng ghi hình. Trong đoạn băng ngày 8 tháng Tư, tức một tháng trước, tôi thấy chồng Hứa Oánh bước vào quầy đông lạnh, chọn mấy miếng thịt bò, bỏ vào xe đẩy. Một cô gái âu yếm khoác tay anh ta, song đó không phải Hứa Oánh.
Hiển nhiên, chồng Hứa Oánh đã ngoại tình trong khi vợ mang bầu.
Tôi quay lại video này bằng điện thoại, hẹn gặp riêng Hứa Oánh. Xem video xong, cô hoàn toàn suy sụp, đòi gọi ngay cho chồng. Tôi cản lại, “Chuyện cô đột ngột sẩy thai khá kì lạ. Sau khi mất con, cô đi khám có thấy gì bất thường không?”
Cô lắc đầu, “Không, bác sĩ nói tôi bị rối loạn hormone nhẹ, có lẽ đó là nguyên nhân dần đến sẩy thai.”
“Cô có biết cô gái trong video không?”
“Có, cô ta là đồng nghiệp của chồng tôi. Tôi từng gặp mấy lần nhưng không ngờ đôi gian phu dâm phụ này lại cặp kè với nhau.”
Chu Dung chen vào, “Giờ ta đặt giả thuyết xấu nhất nhé. Cô có nghĩ chồng mình nảy sinh tình cảm với cô gái kia, muốn ly hôn với cô nên mới cố tình tìm cách hãm hại cô không?”
Hứa Oánh đáp, “Tôi không biết, giờ tôi chẳng dám khẳng định gì hết.” Tôi đề nghị, “Thế này đi, cô cung cấp cho tôi tất tần tật thông tin cô biết về cô gái kia để tôi điều tra. Còn cô cứ giả vờ như không có gì xảy ra và theo dõi chồng, lén kiểm tra túi, xem trộm điện thoại của anh ta chẳng hạn.”
Buổi tối trước khi đi ngủ, Hứa Oánh gửi hết tên họ, số điện thoại và địa chỉ cô gái cho tôi. Sáng hôm sau, tôi và Chu Dung tới chung cư của cô gái đó, nhìn qua ống nhòm trộm mắt mèo. Sau khi chắc chắn cô ta không ở nhà (có lẽ đã đi làm), tôi mới phá khóa bằng dây thép rồi bước vào.
Chúng tôi tìm khắp nhà mà không thấy gì bất thường, dữ liệu máy tính đã xóa sạch sẽ. Manh mối duy nhất là căn cước và thẻ bảo hiểm y tế trong ngăn kéo. Chu Dung cầm thẻ lên, “Cái này có ích gì không anh?”
Tôi đáp, “Chịu, cứ thử xem sao.”
Đa số người dân không biết có thể đăng kí tài khoản bảo hiểm xã hội trên trang web bảo hiểm xã hội địa phương, thuận tiện cho việc tra cứu thông tin bảo hiểm xã hội, thậm chí lịch sử sử dụng bảo hiểm y tế. Mà muốn đăng kí, chỉ cần số thẻ bảo hiểm y tế và số căn cước.
Cô gái này chưa từng mở tài khoản bảo hiểm xã hội. Có căn cước cùng thẻ bảo hiểm y tế của cô ta, tôi dễ dàng đăng kí và tra cứu được thông tin sử dụng thẻ bảo hiểm y tế.
Tháng Tư, tháng Năm năm 2017, cô ta nhiều lần mua thuốc bằng thẻ bảo hiểm y tế tại nhà thuốc An Khang*. Tôi và Chu Dung mang ảnh đi hỏi mới biết đó là thuốc tránh thai, làm tăng estrogen trong cơ thể, mà hàm lượng estrogen quá cao dễ gây sẩy thai.
Chúng tôi thuật lại hết cho Hứa Oánh và cùng cô tới đồn cảnh sát báo án.
Tối đó, chồng Hứa Oánh cùng cô bồ bị bắt. Nhưng đến hôm sau người chồng được thả vì không liên quan đến vụ việc.
Cô bồ đã cặp kè với chồng Hứa Oánh từ lâu, luôn mong ngóng anh ta ly hôn để cưới mình. Nhưng sau đó Hứa Oánh lại mang thai. Cô ta sợ mình bị đá, bèn nghĩ cách chọc thủng bao cao su để “có thai ngoài ý muốn”. Nào ngờ, khi đi siêu thị cùng chồng Hứa Oánh, cô ta mua phải thịt bò Brazil nhiễm vi khuẩn Listeria, ăn vào rồi sẩy thai. Cô ta không biết tại thịt bò mà mình mất con, cứ ngỡ chồng Hứa Oánh cho mình uống thuốc phá thai nên muốn trả thù.
Nghe chồng Hứa Oánh nói trưa nào Hứa Oánh cũng đặt đồ ăn ở cùng một quán, cô ta đóng giả Hứa Oánh, đứng ngoài cổng công ty của Hứa Oánh để nhận cơm từ nhân viên giao đồ ăn, sai em trai mình mặc đồng phục giao hàng, mang phần ăn trộn thuốc cho Hứa Oánh. Cứ như vậy hết ngày này qua ngày khác, Hứa Oánh sẩy thai.
Trên chuyến bay trở về thành phố Yên, Chu Dung hỏi tôi, “Cô ta bất chấp tất cả vì một người đàn ông, liệu có đáng không?”
“Chẳng đáng chút nào. Trong một cuộc điều tra ngẫu nhiên 100 vụ án mạng, án giết người vì tình chiếm đến 53%. Thống kê của Viện Kiểm sát thành phố Yên cho thấy, trong các vụ án cố ý giết người do nữ giới gây ra bốn năm gần đây, hơn 40% là vì động cơ tình cảm.”
Chu Dung gục gặc, “Cô này làm nạn nhân sẩy thai, vậy sẽ bị xử thế nào?”
“Chắc sẽ bị khép tội cố ý gây thương tích. Theo điều 78 của Tiêu chuẩn giám định thương tích nghiêm trọng trên cơ thể, thai phụ bị thương dẫn đến sinh non, thai lưu, nhau bong non, sẩy thai, sốc mất máu hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng có thể coi là thương tích nặng. Cô bồ nhí cố ý gây tổn hại sức khỏe người khác, còn lường trước hậu quả từ hành động của mình nên hắn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh cố ý gây thương tích, bóc lịch từ ba đến mười năm.
“Cậu thấy việc ra tay hãm hại người khác chỉ vì tình cảm là không đáng, nhưng đây lại chính là động cơ chiếm tỉ lệ cao nhất trong các vụ giết người. Theo cậu, bọn họ có đáng phải làm vậy không?”
WARNING
Những điều cần chú ý khi ăn tôm hùm đất
1. Tôm hùm đất phải nấu chín, nấu kĩ. Nấu với nhiệt độ 100°C từ mười phút trở lên giúp giết chết kí sinh trùng một cách hiệu quả.
2. Hạn chế ăn phần đầu. Nếu môi trường sống của tôm có hàm lượng kim loại vượt mức cho phép, hầu hết kim loại sẽ tập trung ở đầu tôm, bỏ không ăn đầu giúp giảm đáng kể nguy cơ rủi ro.
3. Chọn quán lâu đời (quán có tâm) đáng tin cậy. Quán lâu đời có lượng tiêu thụ lớn, lưu chuyển hàng nhanh, đảm bảo độ tươi ngon của tôm ở mức nhất định. Quán có tâm cẩn thận với khâu làm sạch thực phẩm. Tôm hùm đất ở những nơi như vậy cực kì đảm bảo độ an toàn.
4. Chỉ ăn tôm hùm đất đuôi cong. Tôm chế biến tươi sống luôn cong đuôi lên, còn tôm ươn đuôi vẫn thẳng tưng ngay cả khi nấu chín.
5. Không ăn tôm hùm đất có màu lạ, không ăn ở quán nhỏ ế khách, không được tận mắt nhìn thấy tôm còn tươi sống. Tôm hùm đất sau khi chết sẽ nhanh chóng sản sinh lượng lớn vi khuẩn gây bệnh, nguy cơ ngộ độc thực phẩm rất cao.